Pūrṇimā Pūrṇa-vratas: Dharmarāja-vrata, Vaṭa-Sāvitrī-vrata, and Gopadma-vrata

Verse 1

सनातन उवाच । अथ नारद वक्ष्यामि श्रृणु पूर्णाव्रतानि ते । यानि कृत्वा नरो नारी प्राप्नुयात्सुखसंततिम् ॥ १ ॥

സനാതനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നാരദാ, ഇനി ഞാൻ നിനക്കു പൂർണ്ണവ്രതങ്ങളെ പറയുന്നു; ശ്രവിക്ക. അവ അനുഷ്ഠിച്ചാൽ പുരുഷനും സ്ത്രീയും അഖണ്ഡമായ സുഖസമ്പത്തിനെ പ്രാപിക്കും.

Verse 2

चैत्रपूर्णा तु विप्रेंद्र मन्वादिः समुदाहृता । अस्यां सान्नोदकं कुंभं प्रदद्यात्सोमतुष्टये ॥ २ ॥

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, ചൈത്രപൂർണ്ണിമയെ മന്വന്തരാരംഭമായി പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ ദിവസം സോമദേവന്റെ തൃപ്തിക്കായി പാകം ചെയ്ത അന്നം കലർന്ന ജലം നിറച്ച കുംഭം ദാനം ചെയ്യണം.

Verse 3

वैशाख्यामपि पूर्णायां दानं सर्वस्य सर्वदम् । यद्यद्द्रव्यं ददेद्विप्रे तत्तदाप्नोति निश्चितम् ॥ ३ ॥

വൈശാഖപൂർണ്ണിമയിലും ദാനം എല്ലാവർക്കും സർവ്വഫലദായകമാണ്. ബ്രാഹ്മണനു ഏത് ദ്രവ്യം ദാനം ചെയ്താലും അതിന്റെ ഫലം അതേവിധം നിശ്ചയമായി ലഭിക്കും.

Verse 4

धर्मराजव्रतं चात्र कथितं तन्निशामय । श्रृतान्नमुदकुंभं च वैशाख्यां वै द्विजोत्तमे ॥ ४ ॥

ഇവിടെ ധർമരാജവ്രതവും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അത് ശ്രവിക്ക. ഹേ ദ്വിജോത്തമാ, വൈശാഖത്തിൽ പാകം ചെയ്ത അന്നവും ജലകുംഭവും ദാനം ചെയ്യുന്നതും വിധിയാണ്.

Verse 5

दद्याद्गोदानफलदं धर्मराजस्य तुष्टये । अत्र कृष्णाजिनं दद्यात्सखुरं च सश्रृङ्गकम् ॥ ५ ॥

ധർമ്മരാജനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ ഗോദാനഫലം നൽകുന്ന ദാനം ചെയ്യണം. ഈ വിധിയിൽ കുളമ്പുകളും കൊമ്പുകളും സഹിതമുള്ള കൃഷ്ണാജിനം (കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം) സമർപ്പിക്കണം.

Verse 6

तिलैः सहसमाच्छाद्य वस्त्रैर्हेम्ना द्विजातये । यस्तु कृष्णाजिनं दद्यात्सत्कृत्य विधिपूर्वकम् ॥ ६ ॥

എള്ളോടുകൂടി, വസ്ത്രവും സ്വർണ്ണവും ചേർത്ത്, വിധിപൂർവം ആദരിച്ച് ദ്വിജനു കൃഷ്ണാജിനം ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപുണ്യഭാഗിയാകുന്നു.

Verse 7

सर्वशास्त्रविदे सप्तद्वीपभूमिप्रदः स वै । मोदते विष्णु लोके हि यावच्चन्द्रार्कतारकम् ॥ ७ ॥

സകലശാസ്ത്രവിദനായവനു സപ്തദ്വീപഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ചന്ദ്രസൂര്യതാരകൾ നിലനിൽക്കുന്നത്രയും കാലം വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.

Verse 8

कुंभान्स्वच्छजलैः पूर्णान्हिरण्येन समन्वितान् । यः प्रदद्याद्द्विजाग्र्येभ्यः स न शोचति कर्हिचित् ॥ ८ ॥

ശുദ്ധജലത്തോടെ നിറഞ്ഞ കുംഭങ്ങൾ സ്വർണ്ണസഹിതം ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കുകയില്ല.

Verse 9

अथ ज्येष्ठस्य पूर्णायां वटसावित्रिकं व्रतम् । सोपवासा वटं सिंचेत्सलिलैरमृतोपमैः ॥ ९ ॥

ഇപ്പോൾ ജ്യേഷ്ഠപൗർണ്ണമിയിൽ വട-സാവിത്രി വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. ഉപവാസത്തോടെ വടവൃക്ഷത്തെ അമൃതസമമായ ജലത്തോടെ നനയ്ക്കണം.

Verse 10

सूत्रेण वेष्टयेच्चैव सशताष्टप्रदक्षिणम् । ततः संप्रार्थयेद्दैवीं सावित्रीं सुपतिव्रताम् ॥ १० ॥

അത് പവിത്രസൂത്രം കൊണ്ട് ചുറ്റി അഷ്ടോത്തരശത പ്രദക്ഷിണങ്ങൾ ചെയ്യണം. തുടർന്ന് പരമ പതിവ്രതയായ ദേവി സാവിത്രിയെ ഭക്തിയോടെ പ്രാർത്ഥിക്കണം.

Verse 11

जगत्पूज्ये जगन्मातः सावित्रि पतिदैवते । पत्या सहावियोगं मे वटस्थे कुरु ते नमः ॥ ११ ॥

ഹേ ജഗത്പൂജ്യയായ ജഗന്മാതാവേ, ഭർത്താവിനെ ദൈവമായി കാണുന്ന സാവിത്രീ! ഈ വടവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ എനിക്ക് ഭർത്താവിനോടു വേർപാട് വരാതിരിക്കണമേ—നമസ്കാരം.

Verse 12

इति सप्रार्थ्य या नारी भोजयित्वा परेऽहनि । सुवासिनीः स्वयं भुंज्यात्सा स्यात्सौभाग्यभागिनी ॥ १२ ॥

ഇങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിച്ച ശേഷം, അടുത്ത ദിവസം സുവാസിനികളെ ഭോജനിപ്പിച്ച് പിന്നെ സ്വയം ഭക്ഷിക്കുന്ന സ്ത്രീ സൌഭാഗ്യത്തിന്റെ ഭാഗിനിയാകും.

Verse 13

आषाढस्य तु पूर्णायां गोपद्मव्रतमुच्यते । चतुर्भुजं महाकायं जांबूनदसमप्रभम् ॥ १३ ॥

ആഷാഢ പൗർണ്ണമിയിൽ ‘ഗോപദ്മവ്രതം’ എന്നു പ്രസിദ്ധമാണ്. അതിൽ ഭഗവാൻ ഹരിയെ ചതുര്ഭുജനും മഹാകായനും ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണസമപ്രഭനുമായതായി ധ്യാനിക്കണം.

Verse 14

शंखचक्रगदापद्मरमागरुडशोभितम् । सेवितं मुनिभिर्देवैर्यक्षगंधर्वकिन्नरैः ॥ १४ ॥

ശംഖം, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യും ഗരുഡനും കൊണ്ട് ശോഭിച്ചും നിൽക്കുന്ന അവനെ മുനിമാർ, ദേവന്മാർ, യക്ഷർ, ഗന്ധർവർ, കിന്നരർ എന്നിവർ സേവിച്ചു പൂജിക്കുന്നു.

Verse 15

एवंविधं हरिं तत्र स्नात्वा पूजां समाचरेत् । पौरुषेणैव सूक्तेन गंधाद्यैरुपचारकैः ॥ १५ ॥

ഇങ്ങനെ അവിടെ ശ്രീഹരിയെ സ്നാനിപ്പിച്ച്, പുരുഷസൂക്തം പാരായണം ചെയ്തു, ഗന്ധാദി ഉപചാരങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം പൂജ നടത്തണം।

Verse 16

आचार्यं वस्त्रभूषाद्यैस्तोषयेत्स्निग्धमानसः । भोजयेन्मिष्टपक्वान्नैर्द्विजानन्यांश्च शक्तितः ॥ १६ ॥

സ്നേഹപൂർണ്ണമായ മനസ്സോടെ ആചാര്യനെ വസ്ത്രാഭരണാദികളാൽ സന്തോഷിപ്പിക്കണം; പിന്നെ കഴിവനുസരിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും മറ്റുള്ളവരെയും മധുരവും നന്നായി പാകം ചെയ്ത അന്നവുംകൊണ്ട് ഭോജനിപ്പിക്കണം।

Verse 17

एवं कृत्वा व्रतं विप्र प्रसादात्कमलापतेः । ऐहिकामुष्मिकान्कामांल्लभते नात्र संशयः ॥ १७ ॥

ഹേ വിപ്രാ! ഇങ്ങനെ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ കമലാപതി (ശ്രീവിഷ്ണു)യുടെ പ്രസാദത്താൽ ഇഹലോകത്തെയും പരലോകത്തെയും ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല।