Shloka 26
अविमुक्तक्षेत्रमाहात्म्य — काशी-वाराणसी में मोक्ष, लिङ्ग-तीर्थ-मानचित्र, और उपासना-विधि
संसृष्टैः क्वचिदुपलिप्तकीर्णपुष्पैर् आवासैः परिवृतपादपं मुनीनाम् आ मूलात् फलनिचितैः क्वचिद्विशालैर् उत्तुङ्गैः पनसमहीरुहैरुपेतम्
saṃsṛṣṭaiḥ kvacidupaliptakīrṇapuṣpair āvāsaiḥ parivṛtapādapaṃ munīnām ā mūlāt phalanicitaiḥ kvacidviśālair uttuṅgaiḥ panasamahīruhairupetam
ചിലിടങ്ങളിൽ മുനിമാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ അടുത്തടുത്തായി പണിതതും, പുഷ്പലേപനത്തോടെ അലങ്കരിച്ചതും, പൂക്കൾ ചിതറിച്ചതുമായിരുന്നു; ആശ്രമം വൃക്ഷങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. മറ്റിടങ്ങളിൽ അത് ഉയർന്നും വിശാലവുമായ ചക്കമരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു—മൂലത്തിൽ നിന്നു മുകളോളം ഫലക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞത്. ഇത്തരമൊരു പവിത്ര ഉപവനം പാശുപതയോഗത്തിന്റെ ശാന്തസാധനയ്ക്കും ശിവലിംഗാരാധനയ്ക്കും സർവ്വഥാ മംഗളകരം।
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)
FAQs
It establishes the purity and auspiciousness of the āśrama—flower-strewn, orderly, and fruit-abundant—an ideal outer environment supporting inner Śiva-bhakti and disciplined Linga-pūjā.
By depicting a serene, sattvic grove that naturally supports tapas and worship, it implies Śiva as Pati—the consciousness that is approached through purification, restraint, and a sanctified space where pasha (bondage) quiets for the pashu (soul).
The verse foregrounds the āśrama setting required for tapas, japa, and worship—supporting a Pāśupata-oriented discipline where external cleanliness and sacred order aid internal concentration on Śiva.