Adhyaya 14
Purva BhagaAdhyaya 1413 Verses

Adhyaya 14

अघोरस्य प्रादुर्भावः कुमारकचतुष्टयं च योगमार्गः

സൂതൻ പറയുന്നു—മുൻകല്പത്തിൽ പീതവർണ്ണനായ സ്വയംഭൂ പിന്മാറിയ ശേഷം പുതിയ കല്പം ആരംഭിച്ചു. ഏകാർണവത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് ആശങ്കാഭരിത ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി. ആ ധ്യാനത്തിൽ നിന്ന് കറുത്ത വസ്ത്രധാരിയായ, സ്വയംഭൂ തേജസ്സാൽ ജ്വലിക്കുന്ന ബാലരൂപ അഘോരൻ/മഹേശ്വരൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ബ്രഹ്മാവ് നമസ്കരിച്ചു പ്രാണായാമവും മനോനിവേശവും കൊണ്ട് അവനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച് ദർശനത്തിനപ്പുറമുള്ള ബ്രഹ്മരൂപ സത്യം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു. അഘോരൻ വീണ്ടും ദർശനം നൽകി, തന്റെ പാർശ്വത്തിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണവർണ്ണവും ദീപ്തിയുമുള്ള നാല് കുമാരകരെ ഉദ്ഭവിപ്പിച്ചു. അവർ സഹസ്ര ദിവ്യവർഷങ്ങൾ പരമേശ്വരനെ യോഗോപാസനയാൽ ആരാധിച്ച് ശിഷ്യർക്കു മഹായോഗം ഉപദേശിച്ചു. യോഗസിദ്ധർ മനസ്സുകൊണ്ടുതന്നെ ശിവനിൽ പ്രവേശിച്ച് നിർഗുണ ശുദ്ധപദം പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ യോഗത്തിലൂടെ മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കുന്ന ജ്ഞാനി അവിനാശിയായ രുദ്രനെ പ്രാപിക്കും; അടുത്ത വചനത്തിൽ ശിവോപാസന മാർഗങ്ങൾ കൂടുതൽ വിശദമാകും।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच ततस्तस्मिन्गते कल्पे पीतवर्णे स्वयंभुवः पुनरन्यः प्रवृत्तस्तु कल्पो नाम्नासितस्तु सः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—സ്വയംഭൂ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്വർണവർണ്ണം കൊണ്ടു ചിഹ്നിതമായ ആ കല്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പിന്നെ മറ്റൊരു കല്പം ആരംഭിച്ചു; അത് ഒരു പ്രത്യേക നാമത്തിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

Verse 2

एकार्णवे तदा वृत्ते दिव्ये वर्षसहस्रके स्रष्टुकामः प्रजा ब्रह्मा चिन्तयामास दुःखितः

എല്ലാം ഒരൊറ്റ മഹാസമുദ്രമായി മാറി, ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് ദുഃഖത്തോടെ ആലോചിച്ചു തുടങ്ങി.

Verse 3

तस्य चिन्तयमानस्य पुत्रकामस्य वै प्रभोः कृष्णः समभवद्वर्णो ध्यायतः परमेष्ठिनः

പുത്രകാമനയോടെ ചിന്തിച്ചിരുന്ന ആ പ്രഭു പരമേഷ്ഠി (ബ്രഹ്മാവ്) ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായിരിക്കെ, അവനിൽ കൃഷ്ണവർണ്ണം പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

Verse 4

अथापश्यन्महातेजाः प्रादुर्भूतं कुमारकम् कृष्णवर्णं महावीर्यं दीप्यमानं स्वतेजसा

അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വി പ്രാദുർഭവിച്ച ദിവ്യകുമാരനെ കണ്ടു—കൃഷ്ണവർണ്ണൻ, മഹാവീര്യൻ, സ്വതേജസ്സാൽ ദീപ്തൻ।

Verse 5

कृष्णांबरधरोष्णीषं कृष्णयज्ञोपवीतिनम् कृष्णेन मौलिना युक्तं कृष्णस्रगनुलेपनम्

അവൻ കൃഷ്ണാംബരം, കൃഷ്ണ ഉഷ്ണീഷം ധരിച്ചു, കൃഷ്ണ യജ്ഞോപവീതം ധാരകനായി; കൃഷ്ണ മൗലി, കൃഷ്ണ സ്രക്, കൃഷ്ണ അനുലേപനം എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കൃതൻ।

Verse 6

स तं दृष्ट्वा महात्मानम् अघोरं घोरविक्रमम् ववन्दे देवदेवेशम् अद्भुतं कृष्णपिङ्गलम्

ആ മഹാത്മാവിനെ കണ്ടു—സ്വരൂപത്തിൽ അഘോരൻ, വിക്രമത്തിൽ ഘോരൻ—അവൻ ദേവദേവേശനായ അത്ഭുത കൃഷ്ണപിംഗളനെ വന്ദിച്ചു।

Verse 7

प्राणायामपरः श्रीमान् हृदि कृत्वा महेश्वरम् मनसा ध्यानुयुक्तेन प्रपन्नस्तु तमीश्वरम्

പ്രാണായാമത്തിൽ നിഷ്ഠനായ ആ ശ്രീമാൻ ഹൃദയത്തിൽ മഹേശ്വരനെ സ്ഥാപിച്ചു; ധ്യാനയുക്തമായ മനസ്സോടെ ആ ഈശ്വരനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 8

अघोरं तु ततो ब्रह्मा ब्रह्मरूपं व्यचिन्तयत् तथा वै ध्यायमानस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः

അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അഘോര തത്ത്വത്തെ ബ്രഹ്മരൂപമായി വിചിന്തിച്ചു; ഇങ്ങനെ ധ്യാനമഗ്നനായ പരമേഷ്ഠി ബ്രഹ്മാവ് ആ പരമ സത്യത്തിൽ നിലകൊണ്ടു।

Verse 9

प्रददौ दर्शनं देवो ह्य् अघोरो घोरविक्रमः अथास्य पार्श्वतः कृष्णाः कृष्णस्रगनुलेपनाः

അപ്പോൾ ഭയങ്കരവീര്യനായ അഘോരദേവൻ തന്റെ ദർശനം അനുഗ്രഹിച്ചു. പിന്നെ അവന്റെ ഇരുപാർശ്വങ്ങളിലും കൃഷ്ണവർണ്ണ ദിവ്യശക്തികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—കൃഷ്ണമാലകളാൽ അലങ്കൃതരായി, കൃഷ്ണാനുലേപനത്തോടെ ലിപ്തരായി।

Verse 10

चत्वारस्तु महात्मानः संबभूवुः कुमारकाः कृष्णः कृष्णशिखश्चैव कृष्णास्यः कृष्णवस्त्रधृक्

അതിനുശേഷം നാലു മഹാത്മാക്കളായ കുമാരന്മാർ ഉദ്ഭവിച്ചു—ഒരാൾ കൃഷ്ണവർണ്ണൻ, ഒരാൾ കൃഷ്ണശിഖാധാരി, ഒരാൾ കൃഷ്ണമുഖൻ, മറ്റൊരാൾ കൃഷ്ണവസ്ത്രധാരി।

Verse 11

ततो वर्षसहस्रं तु योगतः परमेश्वरम् उपासित्वा महायोगं शिष्येभ्यः प्रददुः पुनः

അതിനുശേഷം അവർ യോഗമാർഗ്ഗത്തിൽ പരമേശ്വരനെ ആയിരം വർഷം ഉപാസിച്ചു; മഹായോഗം പ്രാപിച്ച് അതിനെ വീണ്ടും ശിഷ്യന്മാർക്ക് പകർന്നു നൽകി।

Verse 12

योगेन योगसम्पन्नाः प्रविश्य मनसा शिवम् अमलं निर्गुणं स्थानं प्रविष्टा विश्वमीश्वरम्

യോഗസമ്പന്നരായി അവർ മനസ്സിലൂടെ ശിവനിൽ പ്രവേശിച്ചു; ആ അമലമായ നിർഗുണസ്ഥാനത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് സർവ്വവിശ്വത്തിന്റെ ഈശ്വരനിൽ ലയിച്ചു।

Verse 13

एवमेतेन योगेन ये ऽपि चान्ये मनीषिणः चिन्तयन्ति महादेवं गन्तारो रुद्रमव्ययम्

ഇതേ യോഗത്തിലൂടെ മറ്റു മനീഷികളും മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ധ്യാനിച്ച് അവർ ക്ഷയരഹിതനായ രുദ്രനെ—പരമ പതിയെ—പ്രാപിക്കുന്നു।

Frequently Asked Questions

The narrative presents Aghora as the revelatory form through which the nirguṇa Lord becomes accessible to the creator-god: the ‘dark’ iconography marks transcendence beyond guṇas, while the blazing tejas signals divine self-luminosity that authorizes creation and instruction.

They are four childlike emanations associated with Aghora’s presence, who undertake prolonged upāsanā and then transmit mahāyoga to disciples—functioning as mediating teachers of Śiva-realization rather than merely mythic attendants.

Prāṇāyāma joined to manasa-dhyāna (placing Maheśvara in the heart) and sustained upāsanā, culminating in mental entry into Śiva and realization of the amalā, nirguṇa station.