Adhyaya 50
Purva BhagaAdhyaya 5025 Verses

Adhyaya 50

Lineage of Vyāsas, Division of the Veda, and Vāsudeva/Īśāna as the Veda-Known Supreme

ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂതൻ ധർമ്മവും ശ്രുതിയും കാലക്രമത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതിന് മന്വന്തരങ്ങളിലും ദ്വാപരചക്രങ്ങളിലും വേദക്രമീകരണം എങ്ങനെ നടന്നുവെന്ന് വിവരിച്ച്, വ്യാസന്മാരുടെ പരമ്പരയെ പറയുന്നു; അത് പരാശരപുത്രൻ കൃഷ്ണ ദ്വൈപായനനിൽ സമാപിക്കുന്നു. വ്യാസന്റെ അധികാരം വംശപരമ്പര മാത്രം അല്ല, അനുഗ്രഹം കൂടിയാണ്—ഈശാനനെ ആരാധിച്ച് സാംബ (ശിവൻ) ദർശനം ലഭിച്ചതിനുശേഷം അദ്ദേഹം വേദവിഭാജകനാകുന്നു. തുടർന്ന് പൈലന് ഋഗ്വേദം, വൈശമ്പായനന് യജുര്വേദം, ജൈമിനിക്ക് സാമവേദം, സുമന്തുവിന് അഥർവവേദം, സൂതന് ഇതിഹാസ–പുരാണം നൽകപ്പെടുന്നു; ചാതുർഹോത്ര യാജ്ഞിക സംവിധാനത്തിന്റെ തർക്കവും വിശദമാക്കുന്നു. അവസാനം ഓംകാരത്തിന്റെ ബ്രഹ്മജനനം, വേദങ്ങൾ ഉപദേശിക്കുന്ന പരമൻ വാസുദേവൻ, മഹാദേവൻ വേദസ്വരൂപൻ എന്നിങ്ങനെ ഹരി–ഹര സമന്വയം സ്ഥാപിച്ച്, വെറും പാരായണത്തെ അതിക്രമിക്കുന്ന വേദാന്തജ്ഞാനത്തിലേക്ക് വഴികാട്ടുന്നു।

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकोनपञ्चाशो ऽध्यायः सूत उवाच अस्मिन् मन्वन्तरे पूर्वं वर्तमाने महान् विभुः / द्वापरे प्रथमे व्यासो मनुः स्वायंभुवो मतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവവിഭാഗത്തിൽ ഏകോനപഞ്ചാശത്താം അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഈ നിലവിലെ മന്വന്തരത്തിൽ മുൻപ് മഹാവിഭു പരമ്പര ക്രമപ്പെടുത്തി; ആദ്യ ദ്വാപരത്തിൽ വ്യാസനായി സ്വായംഭുവ മനുവേ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 2

बिभेद बहुधा वेदं नियोगाद् ब्रह्मणः प्रभोः / द्वितीये द्वापरे चैव वेदव्यासः प्रजापतिः

പ്രഭു ബ്രഹ്മാവിന്റെ നിയോഗപ്രകാരം അദ്ദേഹം ഒരേയൊരു വേദത്തെ പല ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു. രണ്ടാമത്തെ ദ്വാപരത്തിൽ പ്രജാപതി വേദവ്യാസനും ഈ വിഭജനം നടത്തി.

Verse 3

तृतीये चोशना व्यासश्चतुर्थे स्याद् बृहस्पतिः / सविता पञ्चमे व्यासः षष्ठे मृत्युः प्रकीर्तितः

മൂന്നാമത്തിൽ ഉശനാ വ്യാസൻ; നാലാമത്തിൽ ബൃഹസ്പതി എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അഞ്ചാമത്തിൽ സവിതൃ വ്യാസൻ; ആറാമത്തിൽ മൃത്യുവാണ് പ്രസിദ്ധൻ (വ്യാസരൂപത്തിൽ).

Verse 4

सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे मतः / सारस्वतश्च नवमे त्रिधामा दशमे स्मृतः

ഏഴാമത്തിൽ അതുപോലെ ഇന്ദ്രൻ; എട്ടാമത്തിൽ വസിഷ്ഠൻ എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു. ഒൻപതാമത്തിൽ സാരസ്വതൻ; പത്താമത്തിൽ ത്രിധാമൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 5

एकादशे तु त्रिवृषः शततेजास्ततः परः / त्रयोदशे तथा धर्मस्तरक्षुस्तु चतुर्दशे

പതിനൊന്നാം ചക്രത്തിൽ ത്രിവൃഷൻ; അവന്റെ ശേഷം ശതതേജസ്. പതിമൂന്നാമിൽ ധർമ്മൻ, പതിനാലാമിൽ തരക്ഷു ഉണ്ടായി.

Verse 6

त्र्यारुणिर्वै पञ्चदशे षोडशे तु धनञ्जयः / कृतञ्जयः सप्तदशे ह्यष्टादशे ऋतञ्जयः

പതിനഞ്ചാം ചക്രത്തിൽ ത്ര്യാരുണി; പതിനാറാമിൽ ധനഞ്ജയൻ. പതിനേഴാമിൽ കൃതഞ്ജയൻ, പതിനെട്ടാമിൽ ഋതഞ്ജയൻ ഉണ്ടായി.

Verse 7

ततो व्यासो भरद्वाजस्तस्मादूर्ध्वं तु गौतमः / राजश्रवाश्चैकविंशस्तस्माच्छुष्मायणः परः

അവനിൽ നിന്നു വ്യാസൻ; വ്യാസനിൽ നിന്നു ഭരദ്വാജൻ ജനിച്ചു. ഭരദ്വാജന്റെ ശേഷം ഗൗതമൻ. ഗൗതമനിൽ നിന്നു ഇരുപത്തൊന്നാമനായ രാജശ്രവാ; അവന്റെ ശേഷം ശുഷ്മായണൻ.

Verse 8

तृणबिन्दुस्त्रयोविंशे वाल्मीकिस्तत्परः स्मृतः / पञ्चविशे तथा शक्तिः षड्विंशे तु पराशरः

ഇരുപത്തിമൂന്നാമിൽ തൃണബിന്ദു; അവന്റെ ശേഷം വാൽമീകി എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇരുപത്തിയഞ്ചാമിൽ ശക്തി, ഇരുപത്തിയാറാമിൽ പരാശരൻ ഉണ്ടായി.

Verse 9

सप्तविंशे तथा व्यासो जातूकर्णो महामुनिः / अष्टाविंशे पुनः प्राप्ते ह्यस्मिन् वै द्वापरे द्विजाः / पराशरसुतो व्यासः कृष्णद्वैपायनो ऽभवत्

ഇരുപത്തേഴാം ദ്വാപരത്തിൽ മഹാമുനി ജാതൂകർണൻ വ്യാസനായി. ഇപ്പോൾ ഈ ഇരുപത്തെട്ടാം ദ്വാപരത്തിൽ, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, പരാശരപുത്രനായ വ്യാസൻ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനായി അവതരിച്ചു.

Verse 10

स एव सर्ववेदानां पुराणानां प्रदर्शकः / पाराशर्यो महायोगी कृष्णद्वैपायनो हरिः

അവൻ തന്നെയാണ് സർവ്വ വേദങ്ങളുടെയും പുരാണങ്ങളുടെയും പ്രകാശകനും വ്യാഖ്യാതാവും—പരാശരപുത്രനായ മഹായോഗി കൃഷ്ണദ്വൈപായന വ്യാസൻ, സ്വയം ഹരിയാകുന്നു।

Verse 11

आराध्य देवमीशानं दृष्ट्वा साम्बं त्रिलोचनम् / तत्प्रसादादसौ व्यासं वेदानामकरोत् प्रभुः

ഈശാന ദേവനെ ആരാധിച്ച്, സാംബൻ—ത്രിലോചനനായ ശിവനെ ദർശിച്ച്; അവന്റെ പ്രസാദത്താൽ ആ മഹാപ്രഭു വേദങ്ങളുടെ വ്യാസൻ (ക്രമീകരകൻ) ആയി।

Verse 12

अथ शिष्यान् प्रिजग्राह चतुरो वेदपारगान् / जैमिनिं च सुमन्तुं च वैशम्पायनमेव च / पैलं तेषां चतुर्थं च पञ्चमं मां महामुनिः

അതിനുശേഷം ആ മഹാമുനി വേദപാരംഗതരായ അഞ്ചു ശിഷ്യരെ സ്വീകരിച്ചു—ജൈമിനി, സുമന്തു, വൈശമ്പായന; നാലാമൻ പൈല; അഞ്ചാമനായി എന്നെയും।

Verse 13

ऋग्वेदश्रावकं पैलं जग्राह स महामुनिः / यजुर्वेदप्रवक्तारं वैशम्पायनमेव च

ആ മഹാമുനി പൈലയെ ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ശ്രാവകനും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവനുമായി സ്വീകരിച്ചു; അതുപോലെ യജുര്വേദത്തിന്റെ പ്രവക്താവായി വൈശമ്പായനനെയേ നിയമിച്ചു।

Verse 14

जैमिनिं सामवेदस्य श्रावकं सोन्वपद्यत / तथैवाथर्ववेदस्य सुमन्तुमृषिसत्तमम् / इतिहासपुराणानि प्रवक्तुं मामयोजयत्

അവൻ ജൈമിനിയെ സാമവേദത്തിന്റെ ശ്രാവകനും പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവനുമായി നിയമിച്ചു; അതർവവേദത്തിനായി ഋഷിശ്രേഷ്ഠനായ സുമന്തുവിനെ. ഇതിഹാസ‑പുരാണങ്ങളുടെ പ്രവചനത്തിന് എന്നെയേ നിയോഗിച്ചു।

Verse 15

एक आसीद्यजुर्वेदस्तं चतुर्धा व्यकल्पयत् / चातुर्हेत्रमभूद् यस्मिंस्तेन यज्ञमथाकरोत्

പുരാതനകാലത്ത് യജുര്‍വേദം ഒരൊറ്റ സംഹിതയായിരുന്നു; പിന്നീട് അത് നാലായി വിഭജിച്ചു ക്രമപ്പെടുത്തി. ആ ക്രമീകരണത്തില്‍ നിന്നാണ് ചാതുര്‍ഹോത്രം—നാല് ഋത്വിക്കുകളുടെ സംവിധാനം—ഉദ്ഭവിച്ചത്; അതിലൂടെ യജ്ഞകര്‍മ്മം യഥാവിധി നടന്നു।

Verse 16

आध्वर्यवं यजुर्भिः स्यादृग्भिर्हेत्रं द्विजोत्तमाः / औद्गात्रं सामभिश्चक्रे ब्रह्मत्वं चाप्यथर्वभिः

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ! അധ്വര്യുവിന്റെ കര്‍മ്മം യജുര്‍വേദമന്ത്രങ്ങളാല്‍, ഹോതൃയുടെ കര്‍മ്മം ഋഗ്വേദത്താല്‍; ഉദ്ഗാതൃയുടെ കര്‍മ്മം സാമവേദത്തിലെ സാമഗാനങ്ങളാല്‍, ബ്രഹ്മാ-പുരോഹിതത്വം അതര്‍വ്വവേദത്താല്‍ നിര്‍വഹിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 17

ततः स ऋच उद्धृत्य ऋग्वेदं कृतवान् प्रभुः / यजूंषि च यजुर्वेदं सामवेदं च सामभिः

അതിനുശേഷം പ്രഭു ഋച്‌മന്ത്രങ്ങളെ എടുത്തുയർത്തി ഋഗ്വേദം രചിച്ചു; യജുസ്‌മന്ത്രങ്ങളാൽ യജുര്‍വേദവും, സാമഗാനങ്ങളാൽ സാമവേദവും രൂപപ്പെടുത്തി।

Verse 18

एकविंशतिभेदेन ऋग्वेदं कृतवान् पुरा / शाखानां तु शतेनैव यजुर्वेदमथाकरोत्

പുരാതനകാലത്ത് അദ്ദേഹം ഋഗ്വേദത്തെ ഇരുപത്തൊന്ന് വിഭാഗങ്ങളാക്കി; പിന്നെ യജുര്‍വേദത്തെയും നൂറ് ശാഖകളായി ക്രമപ്പെടുത്തി।

Verse 19

सामवेदं सहस्त्रेण शाखानां प्रबिभेद सः / अथर्वाणमथो वेदं बिभेद नवकेन तु

അദ്ദേഹം സാമവേദത്തെ ആയിരം ശാഖകളായി വിഭജിച്ചു; അതുപോലെ അതര്‍വ്വവേദത്തെ ഒമ്പത് ശാഖകളായി വിഭജിച്ചു।

Verse 20

भेदैरष्टादशैर्व्यासः पुराणं कृतवान् प्रभुः / सो ऽयमेकश्चतुष्पादो वेदः पूर्वं पुरातनात्

അഷ്ടാദശ വിഭാഗങ്ങളാൽ പ്രഭു വ്യാസൻ പുരാണം രചിച്ചു. ഇത് പൂർവ്വം അതിപ്രാചീനകാലത്ത് നാലു പാദങ്ങളുള്ള ഒരേയൊരു വേദമായി പരമ്പരയായി പ്രചരിച്ചു.

Verse 21

ओङ्कारो ब्रह्मणो जातः सर्वदोषविशोधनः / वेदवेद्यो हि भगवान् वासुदेवः सनातनः

ഓംകാരൻ ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവൻ; അവൻ സർവ്വദോഷങ്ങളും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു. വേദങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടേണ്ട സനാതന ഭഗവാൻ വാസുദേവൻ തന്നെയാണ്.

Verse 22

स गीयते परो वेदे यो वेदैनं स वेदवित् / एतत् परतरं ब्रह्म ज्योतिरानन्दमुत्तमम्

വേദത്തിൽ അവനെ പരമനായി പാടുന്നു; അവനെ അറിയുന്നവൻ തന്നെയാണ് വേദവിത്. ഇതുതന്നെ എല്ലാറ്റിനും അതീതമായ ബ്രഹ്മം—പരമജ്യോതിയും അനുത്തമാനന്ദവും.

Verse 23

वेदवाक्योदितं तत्त्वं वासुदेवः परं पदम् / वेदवेद्यमिमं वेत्ति वेदं वेदपरो मुनिः

വേദവാക്യങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കുന്ന തത്ത്വം ഇതാണ്: വാസുദേവൻ പരമപദം. വേദപരായണനായ മുനി ഈ വേദജ്ഞേയ സത്യത്തെ അറിഞ്ഞ് വേദത്തെയും യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നു.

Verse 24

अवेदं परमं वेत्ति वेदनिष्ठः सदेश्वरः / स वेदवेद्यो भगवान् वेदमूर्तिर्महेश्वरः / स एव वेदो वेद्यश्च तमेवाश्रित्य मुच्यते

വേദനിഷ്ഠനും ഈശ്വരഭക്തനും ആയവൻ വേദപാരായണത്തെക്കാൾ അതീതമായ പരമതത്ത്വം അറിയുന്നു. വേദങ്ങളാൽ അറിയപ്പെടുന്ന ആ ഭഗവാൻ മഹേശ്വരൻ വേദമൂർത്തിയാണ്. അവൻ തന്നെയാണ് വേദവും വേദ്യവും; അവനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചാൽ മോക്ഷം ലഭിക്കുന്നു.

Verse 25

इत्येदक्षरं वेद्यमोङ्कारं वेदमव्ययम् / अवेदं च विजानाति पाराशर्यो महामुनिः

ഇങ്ങനെ മഹാമുനി പാരാശര്യൻ ജ്ഞേയമായ അവിനാശി അക്ഷരം ‘ഓംകാര’മാണെന്നും അതേ അവ്യയ വേദമാണെന്നും അറിയുന്നു; സത്യ വൈദികജ്ഞാനത്തിന് പുറത്തുള്ളതിനെ ‘അവേദം’ എന്നും അവൻ തിരിച്ചറിയുന്നു।

← Adhyaya 49Adhyaya 51

Frequently Asked Questions

It presents a cyclical model: in successive manvantaras and Dvāpara ages, different Vyāsas arise to re-arrange the one Veda into teachable divisions and lineages, culminating here in Kṛṣṇa Dvaipāyana as the current Vyāsa.

It articulates samanvaya: Vāsudeva is affirmed as the Supreme taught by the Vedas, while Mahādeva/Īśāna is described as Veda-form and knowable through the Veda—presented as complementary expressions of the same highest reality rather than competing sectarian claims.

Oṁkāra is said to arise from Brahman and purify faults; true Vedic knowing culminates in realizing the Supreme (Vāsudeva), and taking refuge in the Lord—who is both the Veda and the object of knowledge—leads beyond mere recitation to mokṣa.