Adhyaya 14

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे कालसद्भाववर्णनं नाम त्रयोदशोंऽध्याय सुत उवाच अथान्तरेषु सर्वेषु अतीतानागतेष्विह / तुल्याभिमानिनः सर्वे जायन्ते नामरूपतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ, വായുപ്രോക്ത പൂർവഭാഗത്തിന്റെ ദ്വിതീയ അനുഷംഗപാദത്തിൽ ‘കാലസദ്ഭാവവർണനം’ എന്ന പതിമൂന്നാം അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇവിടെ എല്ലാ ഇടക്കാലങ്ങളിലും, കഴിഞ്ഞതിലും വരാനിരിക്കുന്നതിലും, എല്ലാവരും നാമരൂപങ്ങളാൽ സമാനാഭിമാനത്തോടെ ജനിക്കുന്നു.

Verse 2

देवाश्चाष्टविधा ये च तस्मिन्मम्वन्तरे ऽधिपाः / ऋषयो मनवश्चैव सर्वे तुल्यप्रयोजनाः

ആ മന്വന്തരത്തിൽ അധിപതികളായ എട്ട് വിധ ദേവന്മാരും, ഋഷികളും മനുക്കളും—എല്ലാവരും ഒരേ ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ളവരാണ്.

Verse 3

महर्षिसर्गः संक्रान्तो वंशं स्वायंभुवस्य तु / विस्तरेणानुपूर्व्या च कीर्त्य मानं निबोधत

മഹർഷിസൃഷ്ടി മുന്നോട്ടു നീങ്ങിയിരിക്കുന്നു; ഇനി സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ വംശം വിശാലമായി, ക്രമാനുസൃതമായി കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നതു ഗ്രഹിക്കുവിൻ.

Verse 4

मनोः स्वायंभूवस्यासन् दश पौत्रास्तु तत्समाः / यैरियं पृथिवी सर्वा सप्तद्वीपा सपत्तना

സ്വായംഭുവ മനുവിന് അവനോടു തുല്യമായ പത്ത് പൗത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരുടെ വഴിയാൽ ഈ സമസ്ത ഭൂമി—സപ്തദ്വീപങ്ങളോടും പട്ടണങ്ങളോടും കൂടി—വ്യാപിച്ചു നിറഞ്ഞു.

Verse 5

ससमुद्रा करवती प्रतिवर्षं निवेशिता / स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वमाद्ये त्रेतायुगे तथा

സമുദ്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ കരാവതീ ഭൂമി പ്രതിവർഷം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു; സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിന് മുമ്പ്, ആദി ത്രേതായുഗത്തിലും അങ്ങനെ തന്നെയായിരുന്നു।

Verse 6

प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौत्रैः स्वायंभुवस्य तु / प्रजा सत्त्वतपोयुक्तैस्तैरियं विनिवेशिता

പ്രിയവ്രതന്റെ ആ പുത്രന്മാരും സ്വായംഭുവന്റെ പൗത്രന്മാരും—സത്ത്വവും തപസ്സും ഉള്ളവരായി—ഈ പ്രജയെ ക്രമമായി സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 7

प्रियव्रतात्प्रजोपेतान् वीरान्काम्यान्व्यजायत / कन्या सा तु महाभाग कर्दमस्य प्रजा पतेः

പ്രിയവ്രതനിൽ നിന്ന് പ്രജാസമ്പന്നരായ വീരന്മാരും ആഗ്രഹനീയരുമായ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; കൂടാതെ, ഹേ മഹാഭാഗ, പ്രജാപതി കർദമന്റെ ആ കന്യയും (ജനിച്ചു)।

Verse 8

कन्ये द्वे दश पुत्राश्च सम्राट् कुक्षिश्च ते शुभे / तयोर्वै भ्रातरः शूराः प्रजापतिसमा दश

ഹേ ശുഭേ, സമ്രാട്‌യും കുക്ഷിയും—ഇരുവർക്കും രണ്ട് പുത്രിമാരും പത്ത് പുത്രന്മാരും ഉണ്ടായി; അവരുടെ പത്ത് സഹോദരന്മാർ ശൂരന്മാർ, പ്രജാപതിമാരെപ്പോലെ ആയിരുന്നു।

Verse 9

आग्नीध्रश्चाग्निबा हुश्च मेधा मेधातिथिर्वसुः / ज्योतिष्मान् द्युतिमान्हव्यः सवनः सभ्र एव च

ആഗ്നീധ്ര, അഗ്നിബാഹു, മേധാ, മേധാതിഥി, വസു, ജ്യോതിഷ്മാൻ, ദ്യുതിമാൻ, ഹവ്യ, സവന, സഭ്ര—ഇവയാണ് അവരുടെ നാമങ്ങൾ।

Verse 10

प्रियव्रतो ऽभ्यषिञ्चत्तान्सप्तसप्तसु पार्थिवान् / द्वीपेषु तेषु धर्मेण द्वीपान्ताश्च निबोधत

പ്രിയവ്രതൻ ആ ഏഴ് ദ്വീപുകളിൽ ഏഴ്-ഏഴ് ഭൂപതിമാരെ ധർമ്മപൂർവ്വം അഭിഷേകം ചെയ്തു; ആ ദ്വീപുകളുടെ അതിരുകളും അറിഞ്ഞുകൊൾക।

Verse 11

जंबूद्वीपेश्वरं चक्रे आग्नीध्रं सुमहाबलम् / प्लक्षद्वीपेश्वरश्चापि तेन मेधातिथिः कृतः

അവൻ ജംബൂദ്വീപത്തിന്റെ അധിപതിയായി മഹാബലവാനായ ആഗ്നീധ്രനെ നിയമിച്ചു; പ്ലക്ഷദ്വീപത്തിന്റെ അധിപതിയായി മേധാതിഥിയെയും സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 12

शाल्मले तु वपुष्मन्तं राजानं सो ऽभिषिक्तवान् / ज्योतिष्मन्तं कुशद्वीपे राजानं कृतवान्प्रभुः

ശാല്മല ദ്വീപിൽ അവൻ വപുഷ്മന്തനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; കുശദ്വീപിൽ പ്രഭു ജ്യോതിഷ്മന്തനെ രാജാവാക്കി।

Verse 13

द्युतिमन्तं च राजानं क्रैञ्चद्वीपे ऽभ्यषेचयत् / शाकद्वीपेश्वरं चापि हव्यं चक्रे प्रियव्रतः

ക്രൈഞ്ച ദ്വീപിൽ അവൻ ദ്യുതിമന്തനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; ശാകദ്വീപത്തിന്റെ അധിപതിയായി പ്രിയവ്രതൻ ഹവ്യനെയും സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 14

पुष्कराधिपतिं चैव सवनं कृतवान्प्रभुः / पुष्करे सवनस्याथ महावीतः सुतो ऽभवत्

പ്രഭു സവനനെ പുഷ്കരത്തിന്റെ അധിപതിയായി സ്ഥാപിച്ചു; പുഷ്കരത്തിൽ സവനന് മഹാവീതൻ എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു।

Verse 15

धातकिश्चापि द्वावेतौ पुत्रौ पुत्रवता वरौ / महावीतं स्मृतं वर्षं तस्य नाम्ना महात्मनः

ധാതകിയും ആ ശ്രേഷ്ഠ പുത്രവാന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാരായിരുന്നു. ആ മഹാത്മാവിന്റെ നാമത്തിൽ ‘മഹാവീത’ എന്ന വർഷം പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 16

नाम्ना च धातकेश्चापि धातकीखण्ड उच्यते / हव्यो व्यजनयत्पुत्राञ् शाकद्वीपेश्वराञ् प्रभुः

ധാതകിയുടെ നാമത്തിൽ അത് ‘ധാതകീഖണ്ഡം’ എന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു. പ്രഭു ഹവ്യൻ ശാകദ്വീപത്തിന്റെ അധിപതികളായ പുത്രന്മാരെ ജനിപ്പിച്ചു.

Verse 17

जलदं च कुमारं च सुकुमारं मणीवकम् / कुसुमोत्तरमोदाकौ सप्तमं च महाद्रुगम्

ജലദൻ, കുമാരൻ, സുകുമാരൻ, മണീവകൻ, കുസുമോത്തരൻ, മോദാകൻ, ഏഴാമൻ മഹാദ്രുഗൻ—ഇവരാണ് (പുത്രന്മാർ).

Verse 18

जलदं जलदस्याथ प्रथमं वर्षमुच्यते / कुमारस्य तु कौमारं द्वितीयं परिकीर्तितम्

ജലദന്റെ (ദേശ) ‘ജലദ’ എന്നത് ആദ്യ വർഷമെന്നു പറയുന്നു. കുമാരന്റെ ‘കൗമാര’ രണ്ടാമത്തെ വർഷമായി പ്രസിദ്ധമാണ്.

Verse 19

सुकुमारं तृतीयं तु सुकुमारस्य तत्स्सतम् / मणीवस्य चतुर्थं तु मणीवकमिहोच्यते

സുകുമാരന്റെ ‘സുകുമാര’ മൂന്നാം വർഷമെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. മണീവന്റെ നാലാം വർഷം ഇവിടെ ‘മണീവക’ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 20

कुसुमोत्तरवर्षं यत्पञ्चमं कुसुमोत्तरम् / मोदकस्यापि मोदाकं षष्ठं वर्षं प्रकीर्त्तितम्

അഞ്ചാമത്തെ വർഷം ‘കുസുമോത്തര’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധം; അതുതന്നെ കുസുമോത്തരവർഷം. ആറാമത്തെ വർഷം ‘മോദാക’ എന്നു പ്രഖ്യാതം; മോദകത്തെപ്പോലെ ആനന്ദം പകരുന്നതാണ്.

Verse 21

महाद्रुमस्य नाम्ना च सप्तमं तन्महाद्रुमम् / तेषां तु नामभिस्तानि सप्त वर्षाणि तत्र वै

ഏഴാമത്തെ വർഷം ‘മഹാദ്രുമ’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധം; അവിടെയാകെ അവരുടെ പേരുകളാൽ തന്നെയാണ് ആ ഏഴ് വർഷങ്ങളും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടത്.

Verse 22

क्रैञ्चद्वीपेश्वरस्यापि पुत्रो द्युतिमतस्तु वै / कुशलो मनोनुगस्छोष्णः पावनश्चान्धकारकः

ക്രൈഞ്ചദ്വീപാധിപനായ ദ്യുതിമാന്റെ പുത്രന്മാർ—കുശലൻ, മനോനുഗൻ, ശോഷ്ണൻ, പാവനൻ, അന്ധകാരകൻ—എന്നിങ്ങനെയായിരുന്നു.

Verse 23

मुनिश्च दुन्दुभिश्चैव सुता द्युतिमतस्तु वै / तेषां स्वनामभिर्देशाः क्रैञ्चद्वीपाश्रयाः शुभाः

ദ്യുതിമാന്റെ പുത്രന്മാരിൽ മുനിയും ദുന്ദുഭിയും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരുടെ സ്വന്തം പേരുകളാൽ ക്രൈഞ്ചദ്വീപത്തിൽ ആശ്രിതമായ ശുഭദേശങ്ങൾ പ്രസിദ്ധമായി.

Verse 24

कुशलस्य तु देशो ऽभूत कौशलो नाम विश्रुतः / देशो मनोनुगस्यापि मानोनुगे इते स्मृतः

കുശലന്റെ ദേശം ‘കൗശല’ എന്ന നാമത്തിൽ വിശ്രുതമായി; മനോനുഗന്റെ ദേശവും ‘മാനോനുഗ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 25

उष्णस्योष्णः स्मृतो देशः पावनस्यापि पावनः / अन्धकारस्य देशस्तु आन्धकारः प्रकीर्त्तितः

ഉഷ്ണത്തിന്റെ ദേശം ഉഷ്ണമെന്നേ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; പാവനത്തിന്റെ ദേശവും പാവനമാണ്. അന്ധകാരത്തിന്റെ ദേശം ‘ആന്ധകാര’മെന്ന് പ്രസിദ്ധം.

Verse 26

मुनेश्च मौनिदेशो वै दुन्दुभेर्दुन्दुभिः स्मृतः / एते जनपदाः सप्त क्रैञ्चद्वीपे तु भास्वराः

മുനിയുടെ ദേശം ‘മൗനി-ദേശം’ എന്നും, ദുന്ദുഭിയുടെ ദേശം ‘ദുന്ദുഭി’ എന്നും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ ഏഴ് ജനപദങ്ങൾ ക്രൈഞ്ചദ്വീപിൽ ദീപ്തിമാനങ്ങളാണ്.

Verse 27

ज्योतिष्मतः कुशद्वीपे सप्तैवासन्महौजसः / उद्भिज्जो वेणुमांश्चैव वैरथो लवणो धृतिः

ജ്യോതിഷ്മാൻ കുശദ്വീപിൽ മഹാതേജസ്സുള്ള ഏഴ് ജനപദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു—ഉദ്ഭിജ്ജ, വേണുമാൻ, വൈരഥ, ലവണ, ധൃതി (മുതലായവ).

Verse 28

षष्ठः प्रभाकरश्चा पि सप्तमः कपिलः स्मृतः / उद्भिज्जं प्रथमं वर्षं द्वितीयं वेणुमण्डलम्

ആറാമത് ‘പ്രഭാകര’യും ഏഴാമത് ‘കപില’യും എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ആദ്യ വർഷം ‘ഉദ്ഭിജ്ജം’, രണ്ടാം ‘വേണുമണ്ഡലം’.

Verse 29

तृतीयं वै रथाकारं चतुर्थं लवणं स्मृतम् / पञ्चमं धृतिमद्वर्षं षष्ठं वर्षं प्रभाकरम्

മൂന്നാമത് ‘രഥാകാര’വും നാലാമത് ‘ലവണ’വും എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. അഞ്ചാം വർഷം ‘ധൃതിമത്’, ആറാം വർഷം ‘പ്രഭാകര’.

Verse 30

सप्तमं कपिलं नाम कपिलस्य प्रकीर्त्तितम् / तेषां देशाः कशद्वीपे तत्सनामान एव च

ഏഴാമത്തേത് ‘കപില’ എന്ന നാമം കപിലനുടേതായി പ്രസിദ്ധമാണ്. കശദ്വീപിലെ അവരുടെ ദേശങ്ങളും അതേ പേരുകളാൽ തന്നെ അറിയപ്പെടുന്നു.

Verse 31

आश्रमाचारयुक्ताभिः प्रजाभिः समलङ्कृताः / शाल्मलस्येश्वराः सप्त सुतास्ते च वपुष्मतः

ആശ്രമധർമ്മാചാരങ്ങളാൽ യുക്തമായ പ്രജകളാൽ അവർ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. ശാൽമലന് ഏഴ് അധിപതി പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ എല്ലാവരും ദീപ്തിമാന്മാർ.

Verse 32

श्वेतश्च हरितश्चैव जीमूतो रोहितस्तथा / वैद्युतो मानसश्चापि सुप्रभः सप्तमस्तथा

ശ്വേതൻ, ഹരിതൻ, ജീമൂതൻ, രോഹിതൻ, വൈദ്യുതൻ, മാനസൻ, ഏഴാമൻ സുപ്രഭൻ—ഇവരാണ്.

Verse 33

श्वेतस्तु देशः श्वेतस्य हरितस्य सुहारितः / जीमूतस्यापि जीमूतो रोहितस्यापि रोहितः

ശ്വേതന്റെ ദേശം ‘ശ്വേത’; ഹരിതന്റെത് ‘സുഹാരിത’. ജീമൂതന്റെ ദേശം ‘ജീമൂത’യും രോഹിതന്റെത് ‘രോഹിത’യും ആകുന്നു.

Verse 34

वैद्युतो वैद्युतस्यापि मानसस्य तु मानसः / सुप्रभः सुप्रभस्यापि सप्तैते देशपालकाः

വൈദ്യുതന്റെ ദേശം ‘വൈദ്യുത’; മാനസന്റെത് ‘മാനസ’. സുപ്രഭന്റെ ദേശവും ‘സുപ്രഭ’—ഇവരാണ് ഏഴു ദേശപാലകർ.

Verse 35

प्लक्ष द्वीपं प्रवक्ष्यामि जंबूद्वीपादनन्तरम् / सप्त मेधातिथे पुत्राः प्लक्षद्वीपेश्वरा नृपाः

ഇപ്പോൾ ജംബൂദ്വീപിന് ശേഷം വരുന്ന പ്ലക്ഷദ്വീപിനെ ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു. മേധാതിഥിയുടെ ഏഴ് പുത്രന്മാർ പ്ലക്ഷദ്വീപാധിപതികളായ രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു.

Verse 36

ज्येष्ठः शान्तभयो नाम द्वितीयः शिशिरः स्मृतः / सुखोदयस्तृतीयस्तु चतुर्थो नन्द उच्यते

അവരിൽ ജ്യേഷ്ഠന്റെ പേര് ശാന്തഭയ; രണ്ടാമൻ ശിശിര എന്നു പ്രസിദ്ധൻ. മൂന്നാമൻ സുഖോദയ, നാലാമൻ നന്ദ എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 37

शिवस्तु पेचमस्तेषां क्षेमकः षष्ठ उच्यते / ध्रुवस्तु सप्तमो ज्ञेयः पुत्रा मेधातिथेः स्मृताः

അവരിൽ അഞ്ചാമൻ ശിവ; ആറാമൻ ക്ഷേമക എന്നു പറയപ്പെടുന്നു. ഏഴാമൻ ധ്രുവ എന്നു അറിയണം—ഇവർ മേധാതിഥിയുടെ പുത്രന്മാർ എന്നു സ്മൃതമാണ്.

Verse 38

सप्तानां नामभिस्तेषां तानि वर्षाणि सप्त वै / तस्माच्छान्तभयं चैव शिशिरं च सुखोदयम्

അവരുടെ ഏഴ് പേരുകളാൽ തന്നെയാണ് അവിടെയുള്ള ഏഴ് വർഷങ്ങൾ (പ്രദേശങ്ങൾ) പ്രസിദ്ധം. അതിനാൽ ശാന്തഭയ, ശിശിര, സുഖോദയ എന്നീ വർഷങ്ങൾ ഉണ്ട്.

Verse 39

आनन्दं च शिवं चैव क्षेमकं च ध्रुवं तथा / तानि तेषां समानानि सप्त वर्षाणि भागशः

അതുപോലെ ആനന്ദ, ശിവ, ക്ഷേമക, ധ്രുവ എന്നിവയും (വർഷങ്ങളുടെ പേരുകൾ) ആകുന്നു. ആ ഏഴ് വർഷങ്ങൾ അവർക്കു സമഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

Verse 40

निवेशितानि तैस्तानि पूर्वं स्वायंभूवेन्तरे / मेधा तिथेस्तु पुत्रैस्तैः प्लक्षद्वीपेश्वरैर्नृबैः

അവയെല്ലാം മുമ്പ് സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ അവരാൽ തന്നെ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടവയാണ്; തിഥിയുടെ പുത്രനായ മേധാ മുതലായവർ പ്ലക്ഷദ്വീപാധിപതികളായ നൃപന്മാർ.

Verse 41

वर्णाश्रमाचारयुक्ताः प्लक्षद्वीपे प्रजाः कृताः / प्लक्षद्वीपादिषु त्वेषु शाकद्वीपान्तिकेषु वै

പ്ലക്ഷദ്വീപിൽ പ്രജകൾ വർണാശ്രമാചാരങ്ങളോടെ യുക്തരായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; പ്ലക്ഷദ്വീപാദിയായ ഈ ദ്വീപുകൾ ശാകദ്വീപത്തിന് സമീപമുള്ളവയാണ്.

Verse 42

ज्ञेयः पञ्चसु धर्मो वै वर्णाश्रमविभाजकः / सुखमायुश्च रूपं च बलं धर्मश्च नित्यशः

ഈ അഞ്ചിലും വർണാശ്രമവിഭാഗം നിർണ്ണയിക്കുന്ന ധർമ്മം അറിയേണ്ടതാണ്; നിത്യമായി സുഖം, ആയുസ്സ്, രൂപം, ബലം, ധർമ്മം (പുഷ്ടിയാകും).

Verse 43

पञ्चस्वेतेषु द्वीपेषु सर्वसाधा रणं स्मृतम् / प्रक्षद्वीपः परिष्क्रान्तो जंबूद्वीपं निबोधत

ഈ അഞ്ചു ദ്വീപുകളിലും (ഈ ക്രമം) സർവ്വസാധാരണമായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. പ്ലക്ഷദ്വീപത്തിന്റെ വിവരണം കഴിഞ്ഞു; ഇനി ജംബൂദ്വീപത്തെ അറിയുക.

Verse 44

आग्नीध्रं ज्येष्ठदायादं काम्यापुत्रं महाबलम् / प्रियव्रतो ऽभ्य षिञ्चत्तं जंबूद्वीपेश्वरं नृपम्

കാമ്യയുടെ പുത്രനും മഹാബലവാനും ജ്യേഷ്ഠാവകാശിയുമായ ആഗ്നീധ്രനെ പ്രിയവ്രതൻ അഭിഷേകം ചെയ്ത് ജംബൂദ്വീപാധിപതിയായ നൃപനാക്കി.

Verse 45

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि प्रजापतिसमा नव / ज्येष्ठो नाभिरिति ख्यातस्तस्य किंपुरुषो ऽनुजः

അവന് പ്രജാപതിസമാനമായ ഒമ്പത് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. മൂത്തവൻ ‘നാഭി’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ; അവന്റെ അനുജൻ ‘കിംപുരുഷൻ’.

Verse 46

हरिवर्षस्तृतीयस्तु चतुर्थो ऽभूदिलावृतः / रम्यस्तु पञ्चमः पुत्रो हिरण्वान् षष्ठ उच्यते

മൂന്നാമൻ ഹരിവർഷം; നാലാമൻ ഇലാവൃതം ആയി. അഞ്ചാമത്തെ പുത്രൻ രമ്യൻ; ആറാമൻ ‘ഹിരൺവാൻ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 47

कुरुस्तु सप्तमस्तेषां भद्राश्वश्चाष्टमः स्मृतः / नवमः केतुमालश्च तेषां देशान्निबोधत

അവരിൽ ഏഴാമൻ കുരു; എട്ടാമൻ ഭദ്രാശ്വൻ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഒൻപതാമൻ കേതുമാലൻ; അവരുടെ ദേശങ്ങളെ അറിഞ്ഞുകൊൾക.

Verse 48

नाभेस्तु दक्षिणं वर्षं हिमाख्यं तु पिता ददौ / हेमकूटं तु यद्वर्षं ददौ किपुरुषाय तत्

പിതാവ് നാഭിക്ക് തെക്കുള്ള ‘ഹിമ’ എന്ന വർഷം നൽകി. ‘ഹേമകൂട’ എന്ന വർഷം കിംപുരുഷനു നൽകി.

Verse 49

नैषधं यत्स्मृतं वर्षं हरिवर्षाय तं ददौ / मध्यमं यत्सुमेरोस्तु ददौ स तदिलावृतम्

‘നൈഷധ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന വർഷം ഹരിവർഷനു നൽകി. സുമേരുവിന്റെ മദ്ധ്യഭൂമി ഇലാവൃതനു നൽകി.

Verse 50

नीलं तु यत्स्मृतं वर्षं रम्यायैतप्तिता ददौ / श्वेतं यदुत्तरं तस्मात्पित्रा दत्तं हिरण्वते

‘നീല’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്ന വർഷം തപ്തിതാ രമ്യയ്ക്ക് നൽകി; അതിന്റെ വടക്കിലുള്ള ‘ശ്വേത’ വർഷം പിതാവ് ഹിരണ്വതനു ദാനം ചെയ്തു.

Verse 51

यदुत्तरे शृङ्गवतो वर्षं तत्कुरवे ददौ / साल्यवन्तं तथा वर्षं भद्राश्वाय न्यवेदयत्

അതിന്റെ വടക്കിലുള്ള ‘ശൃംഗവത്’ വർഷം കുരുവിന് നൽകി; അതുപോലെ ‘സാല്യവന്ത’ വർഷം ഭദ്രാശ്വനു സമർപ്പിച്ചു.

Verse 52

गन्धमादनवर्षं तु केतुमाले न्यवेदयत् / इत्येतानि मयोक्तानि नव वर्षाणि भागशः

‘ഗന്ധമാദന’ വർഷം കേതുമാലനു സമർപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഭാഗങ്ങളായി ഞാൻ ഈ ഒൻപതു വർഷങ്ങളെ പറഞ്ഞു.

Verse 53

आग्नी ध्रस्तेषु वर्षेषु पुत्रांस्तानभ्यषेचयत् / यथाक्रमं स धर्मात्मा ततस्तु तपसि स्थितः

ആ വർഷങ്ങളിൽ അഗ്നിധ്രൻ തന്റെ പുത്രന്മാരെ യഥാക്രമം അഭിഷേകം ചെയ്തു; ആ ധർമ്മാത്മാവ് പിന്നീട് തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 54

इत्येतौः सप्तभिः कृत्स्ना सप्तद्वीपा निवे शिताः / प्रियव्रतस्य पुत्रैस्तैः पौतैः स्वायंभुवस्य च

ഇങ്ങനെ പ്രിയവ്രതന്റെ ആ ഏഴ് പുത്രന്മാർ—സ്വായംഭുവ മനുവിന്റെ പൗത്രന്മാരും—സമ്പൂർണ്ണ ഏഴ് ദ്വീപുകളിലും സ്ഥാപനം (നിവേശനം) നടത്തി.

Verse 55

एवं वर्षेषु सर्वेषु सन्निवेशाः पुनः पुनः / क्रियन्ते प्रलये वृत्ते सप्त सप्तसु पार्थिवैः

ഇങ്ങനെ എല്ലാ വർഷങ്ങളിലും പ്രളയം കഴിഞ്ഞാൽ, ഏഴ് പാർത്ഥിവർ ഏഴ്-ഏഴ് പ്രദേശങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും വാസസ്ഥാപനങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുന്നു।

Verse 56

एवं स्वभावः कल्पानां द्वीपानां च निवेशने / यानि किंपुरुषाद्यानि वर्णाण्यष्टौ श्रुतानि तु

കൽപ്പങ്ങളുടെയും ദ്വീപങ്ങളുടെയും സ്ഥാപനം ഇങ്ങനെ തന്നെയാണ് സ്വഭാവം; കിംപുരുഷാദികളായി പറയപ്പെടുന്ന എട്ട് വർണങ്ങൾ ശ്രുതിയിലും കേട്ടിട്ടുള്ളവയാണ്।

Verse 57

तेषां स्वभावतः सिद्धिः सुखप्रायमयत्नतः / विपर्ययो न तेष्वस्ति जरामृत्युभयं न च

അവരുടെ സിദ്ധി സ്വഭാവതഃ തന്നെയാണ്; അധികവും സുഖമയവും പരിശ്രമമില്ലാത്തതുമാണ്. അവരിൽ വിപരീതം ഇല്ല; ജരാമൃത്യുഭയം പോലും ഇല്ല।

Verse 58

धर्माधर्मौं न तेष्वास्ता नोत्तमाधममध्यमाः / न तेष्वस्ति युगावस्था क्षेत्रेष्वष्टासु सर्वशः

അവരിൽ ധർമ്മവും അധർമ്മവും ഇല്ല; ഉത്തമ-മധ്യമ-അധമ എന്ന ഭേദവും ഇല്ല. ആ എട്ട് മേഖലകളിൽ എങ്ങും യുഗാവസ്ഥയില്ല।

Verse 59

नाभेर्निसर्गं वक्ष्यामि हिमाह्वे ऽस्मिन्निबोधत / नाभिस्त्वज नयत्पुत्रं मेरुदेव्यां महाद्युतिम्

ഇപ്പോൾ ‘ഹിമ’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ദേശത്തിൽ നാഭിയുടെ വംശോത്ഭവം ഞാൻ പറയും—ശ്രദ്ധിക്കൂ. നാഭി മേരുദേവിയിൽ മഹാദ്യുതിയുള്ള പുത്രൻ ‘അജ’നെ ജനിപ്പിച്ചു।

Verse 60

ऋषभं पार्थिवश्रेष्ठं सर्वक्षत्रस्य पूर्वजम् / ऋषभाद्भरतो जज्ञे वीरः पुत्रशताग्रजः

ഋഷഭൻ ഭൂമിയിലെ രാജാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും സർവ്വ ക്ഷത്രിയരുടെ ആദിപൂർവ്വജനുമായിരുന്നു. ഋഷഭനിൽ നിന്ന് വീരനായ ഭരതൻ ജനിച്ചു; നൂറു പുത്രന്മാരിൽ അഗ്രജനായിരുന്നു അവൻ.

Verse 61

सोभिषिच्यर्षभः पुत्रं महाप्रव्रज्यया स्थितः / हिमाह्वं दक्षिणं वर्षं भरताय न्यवेदयत्

ഋഷഭൻ പുത്രനെ അഭിഷേകം ചെയ്ത് താൻ മഹാപ്രവ്രജ്യയിൽ നിലകൊണ്ടു. ‘ഹിമാഹ്വ’ എന്ന ദക്ഷിണ വർഷം ഭരതനു സമർപ്പിച്ചു.

Verse 62

तस्मात्तु भारतं वर्षं तस्य नाम्ना विदुर्बुधाः / भरतस्यात्मजो विद्वान्सुमतिर्नाम धार्मिकः

അതുകൊണ്ടു ജ്ഞാനികൾ ആ ദേശത്തെ അവന്റെ നാമത്തിൽ ‘ഭാരതവർഷം’ എന്നു അറിയുന്നു. ഭരതന്റെ പുത്രൻ, പണ്ഡിതനും ധാർമ്മികനുമായ ‘സുമതി’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി.

Verse 63

बभूव तस्मिन् राज्ये तंभरतस्त्वभ्यषेचयत् / पुत्रसंक्रामितश्रीस्तु वनं राजा विवेश सः

ആ രാജ്യത്തിൽ അവൻ രാജാവായി; ഭരതൻ അവനെ അഭിഷേകം ചെയ്തു. രാജശ്രീ പുത്രനിലേക്കു കൈമാറി രാജാവ് സ്വയം വനത്തിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു.

Verse 64

तेजसस्तत्सुतश्चापि प्रजापतिरमित्रजित् / तेजसस्यात्मजो विद्वानिन्द्रद्युम्न इति स्मृतः

തേജസിന്റെ പുത്രനും ‘അമിത്രജിത്’ എന്ന പ്രജാപതിയായി. തേജസിന്റെ പണ്ഡിത പുത്രൻ ‘ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 65

परमेष्ठी सुतश्चापि निधने तस्य चाप्यभूत् / प्रतीहारः कुलं तस्य नाम्ना जज्ञे तदन्वयः

പരമേഷ്ഠിക്ക് ഒരു പുത്രനും ജനിച്ചു; അവന്റെ നിര്യാണത്തിനു ശേഷം അവന്റെ വംശത്തിൽ ‘പ്രതീഹാര’ എന്ന നാമത്തിൽ ഒരു കുലം ഉദ്ഭവിച്ചു, ആ അന്വയം തുടർന്നു.

Verse 66

प्रतिहर्तेति विख्यातो जज्ञे तस्यापि धीमतः / उन्नेता प्रतिहर्तुस्तु भूमा तस्य सुतः स्मृतः

ആ ധീമാന്റെ പുത്രൻ ‘പ്രതിഹർത്താ’ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനായി ജനിച്ചു. പ്രതിഹർത്താവിന്റെ പുത്രൻ ‘ഉന്നേതാ’; ഉന്നേതാവിന്റെ പുത്രൻ ‘ഭൂമാ’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 67

उद्गीथस्तस्य पुत्रो ऽभूतप्रस्ताविश्चापि तत्सुतः / प्रस्तावेस्तु विभुः पुत्रः पृथुस्तस्य सुतो ऽभवत्

ഭൂമയുടെ പുത്രൻ ‘ഉദ്ഗീഥ’ ആയിരുന്നു; അവന്റെ പുത്രൻ ‘പ്രസ്താവി’. പ്രസ്താവിയുടെ പുത്രൻ ‘വിഭു’; വിഭുവിന്റെ പുത്രൻ ‘പൃഥു’ ജനിച്ചു.

Verse 68

पृथोश्चापि सुतो नक्तो नक्तस्यापि गयः सुतः / गयस्यापि नरः पुत्रो नरस्यापि सुतो विराट्

പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ ‘നക്ത’; നക്തയുടെ പുത്രൻ ‘ഗയ’. ഗയയുടെ പുത്രൻ ‘നര’; നരയുടെ പുത്രൻ ‘വിരാട്’ ജനിച്ചു.

Verse 69

विराट्सुतो महावीर्यो धीमांस्तस्य सुतो ऽभवत् / धीमतश्च महान्पुत्रो महतश्चापि भौवनः

വിരാടിന്റെ പുത്രൻ ‘മഹാവീര്യ’; അവന്റെ പുത്രൻ ‘ധീമാൻ’ ജനിച്ചു. ധീമാന്റെ പുത്രൻ ‘മഹാൻ’; മഹാന്റെ പുത്രൻ ‘ഭൗവന’യും ജനിച്ചു.

Verse 70

भौवनस्य सतस्त्वष्टा विरजास्तस्य चात्मजः / रजा विरजसः पुत्रः शतजिद्रजसस्तथा

ഭൗവനനെന്ന സത്തിൽ നിന്ന് ത്വഷ്ടാ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ വിരജാഃ. വിരജാഃയുടെ പുത്രൻ രജാ; രജയുടെ പുത്രൻ ശതജിത്.

Verse 71

तस्य पुत्रशतं त्वासीद्राजानः सर्व एव तु / विश्वज्योतिष्प्रधानास्ते यैरिमा वर्द्धिताः प्रजाः

അവന് നൂറു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ എല്ലാവരും രാജാക്കന്മാരായിരുന്നു. വിശ്വജ്യോതിയിൽ പ്രധാനം ആയ അവർകൊണ്ടാണ് ഈ പ്രജകൾ വർദ്ധിച്ചത്.

Verse 72

तैरिदं भारतं वर्षं सप्तद्वीपमिहाङ्कितम् / तेषां वंशप्रसूतैस्तु भुक्तेयं भारती पुरा

അവരാൽ ഈ ഭാരതവർഷം സപ്തദ്വീപങ്ങളോടുകൂടി ഇവിടെ രേഖപ്പെടുത്തി സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. അവരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവർ പുരാതനകാലത്ത് ഈ ഭാരതീഭൂമിയെ ഭരിച്ചു അനുഭവിച്ചു.

Verse 73

कृतत्रेतादियुक्तास्तु युगाख्या ह्येकसप्ततिः / ये ऽतीतास्तैर्युगैः सार्धं राजानस्ते तदन्वयाः

കൃത, ത്രേതാ മുതലായ യുഗങ്ങളോടുകൂടിയ ‘യുഗ’ എന്ന പേരിലുള്ള ഏകസപ്തതി (71) ചക്രങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി; ആ യുഗങ്ങളോടൊപ്പം അവരുടെ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരും അസ്തമിച്ചു.

Verse 74

स्वायंभुवेंऽतरे पूर्वं शतशो ऽथ सहस्रशः / एवं स्वायं भुवः सर्गो येनेदं पूरितं जगत्

സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിന് മുമ്പ് നൂറുകളായും പിന്നെ ആയിരങ്ങളായും (സൃഷ്ടികൾ) ഉണ്ടായി. ഇങ്ങനെ സ്വായംഭുവന്റെ സൃഷ്ടിയാൽ ഈ ലോകം നിറഞ്ഞു.

Verse 75

ऋषिभिर्दैवतैश्चापि पिर्तृगन्धवराक्षसैः / यक्षभूतपिशाचैश्च मनुष्यमृगपक्षिभिः / तेषां सृष्टिरियं प्रोक्ता युगैः सह विवर्त्तते

ഋഷിമാർ, ദേവന്മാർ, പിതൃകൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഭൂതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, കൂടാതെ മനുഷ്യർ, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ—ഇവരുടെ ഈ സൃഷ്ടി പ്രസ്താവിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അത് യുഗങ്ങളോടൊപ്പം മാറിമാറി തുടരുന്നു.