Adhyaya 34: Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas
അധ്യായം 34 ശിവൻ (രുദ്രൻ/ശങ്കരൻ)യും പ്രജാപതി ദക്ഷനും തമ്മിലുള്ള ഭംഗത്തിന്റെയും വൈരത്തിന്റെയും കാരണകഥ പറയുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ദക്ഷന്റെ മഹായജ്ഞം ശിവൻ മുൻപ് ഭംഗപ്പെടുത്തിയതും അതിനാൽ ദേവന്മാർ ഭയപ്പെട്ടതും വിവരിച്ച്, ശിവനെ സ്വതന്ത്രമായ സർവ്വവിശ്വശക്തിയായി സ്ഥാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ദക്ഷന്റെ വീട്ടിലെ പുത്രിമാരുടെ സംഗമത്തിൽ ശിവപത്നി സതി ക്ഷണമില്ലാതെ എത്തി സഭയിൽ അപമാനിക്കപ്പെടുന്നു. അവൾ പ്രതിഷേധിച്ച് പുനർജന്മപ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് യോഗാഗ്നിയാൽ ആത്മദാഹം ചെയ്യുന്നു; അതോടെ ശിവന്റെ ക്രോധം ജ്വലിച്ച് ദക്ഷ-രുദ്രന്മാർ തമ്മിൽ പരസ്പര ശാപപ്രതിശാപങ്ങളുടെ പരമ്പര നടക്കുന്നു. പിന്നെ മന്വന്തര-പുനർജന്മക്രമത്തിൽ ദക്ഷൻ മനുഷ്യരിൽ പുനർജന്മം പ്രാപിക്കുകയും, സതി ഹിമവാനും മേനയും ദമ്പതികളുടെ പുത്രിയായി ഉമയായി ജനിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കശ്യപന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഹിമവാൻ മഹത്തായ സന്തതി ആഗ്രഹിക്കുന്നു; സന്തതിയാൽ പിതൃമോക്ഷം ലഭിക്കുന്ന ദൃഷ്ടാന്തം കേട്ട് ഉമയും അവളുടെ സഹോദരിമാരും (അപർണാ, ഏകപർണാ, ഏകപാടലാ) നടത്തിയ കഠിനതപസ്സ് വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ഇടപെട്ട് ശിവനെയാണ് ഉമയുടെ നിശ്ചിത വരനെന്ന് ഉറപ്പാക്കി, അവസാനം ശിവന്റെ പരമനാമങ്ങൾ സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു.
Chapter Arc
{"opening_hook":"Brahmā resumes the etiological memory of Dakṣa’s earlier yajña—already once shattered by Rudra—so that the reader enters a world where even the devas tremble and seek refuge at Kailāsa, establishing Śiva’s non-derivative sovereignty.","rising_action":"Dakṣa convenes his daughters in a domestic-cum-ritual assembly; Satī arrives without invitation, meets public slight and the deliberate omission of Śiva from honor, and turns the scene into a debate on dharma: paternal authority versus marital allegiance and the inviolability of Rudra’s status.","climax_moment":"Satī, unable to bear the insult to Tryambaka, vows rebirth and performs agneyī dhāraṇā—yogic ignition—entering fire by her own will; the act becomes both protest and metaphysical transition, immediately summoning Śiva’s wrath and the logic of curse-and-countercurse that binds ritual history to cosmic time.","resolution":"The narrative is re-stitched through manvantara logic: Dakṣa’s rebirth among humans and Satī’s rebirth as Umā, daughter of Himavān and Menā; Kaśyapa’s counsel on progeny as ancestor-liberation motivates Himavān’s tapas; Umā and her sisters’ austerities culminate in Brahmā’s intervention, confirming Śarva/Maheśvara as Umā’s destined husband and closing with Śiva’s transcendent epithets and immeasurable forms.","key_verse":"“By the fire of yoga she abandoned that body, vowing again to be born for Śaṅkara; thus the Lord’s power is not bound by sacrifice, nor by the gods’ ordinances.” (Memorable teaching of the chapter; phrased as a faithful sense-translation rather than a fixed critical-edition citation.)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Rudra’s sovereignty over sacrifice and the Satī→Umā rebirth arc (yajña-bhaṅga, yogic self-immolation, tapas, and destined union).","secondary_themes":["Ritual without reverence: critique of yajña-pride and social honor-politics in sacred assemblies","Curse as cosmological mechanism: imprecation linking ethics, ritual history, and manvantara cycles","Progeny as ancestor-liberation: Kaśyapa’s counsel to Himavān and the dharmic value of offspring","Tapas as world-ordering force: ascetic heat compelling divine adjudication"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter advances a Purāṇic Śaiva doctrine compatible with the Adi-Purāṇa frame: Rudra is an independent cosmic authority whose recognition is prerequisite for sacrificial legitimacy, while cyclical time (manvantara) integrates rupture into continuity through rebirth and re-ordination.","adi_purana_significance":"As ‘First Purāṇa’ style narrative theology, it supplies an origin-explanation (etiology) for a major pan-Purāṇic myth while explicitly mapping it onto manvantara succession—showing how primordial conflicts become templates for later cosmic and social order."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"रौद्र (raudra)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → भयानक (bhayanaka) → वीर (vira) → करुण (karuna) → रौद्र (raudra) → अद्भुत (adbhuta) → शान्त (shanta)"],"devotional_peaks":["Satī’s uncompromising defense of Tryambaka’s honor as a form of bhakti grounded in dharma","The agneyī dhāraṇā moment: yogic surrender that turns grief into vow and metaphysical passage","Umā’s tapas ‘heating the worlds,’ culminating in Brahmā’s authoritative confirmation of Śiva as her goal"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["कैलास (Kailāsa)","एकाम्रक (Ekāmraka)","वाराणसी (Vārāṇasī)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Manvantara-linked rebirth logic is foregrounded: Dakṣa’s reappearance in a later cycle and Satī’s rebirth as Umā integrate mythic event into cyclical cosmology; curse-and-boon function as instruments of time’s continuity."}
Shlokas in Adhyaya 34
Verse 1
ब्रह्मोवाच यो ऽसौ सर्वगतो देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः उमाप्रियकरो रुद्रश् चन्द्रार्धकृतशेखरः //
ഇപ്പോൾ മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു; 34.1 ആദ്യ ശ്ലോകസ്ഥാനം, അർത്ഥം പ്രസംഗത്തിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കണം।
Verse 2
विद्राव्य विबुधान् सर्वान् सिद्धविद्याधरान् ऋषीन् गन्धर्वयक्षनागांश् च तथान्यांश् च समागतान् //
മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ രണ്ടാം ശ്ലോകസ്ഥാനം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവിടെ പറഞ്ഞത് പ്രസംഗാനുസാരം മനനം ചെയ്യണം।
Verse 3
जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //
മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ മൂന്നാം ശ്ലോകസ്ഥാനം; പവിത്രവചനത്തിന്റെ അർത്ഥം പ്രസംഗാനുസാരം നന്നായി ഗ്രഹിക്കണം।
Verse 4
यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //
മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ നാലാം ശ്ലോകസ്ഥാനം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇവിടെ പറഞ്ഞ ധർമ്മാർത്ഥം പ്രസംഗാനുസാരം വിവേചിക്കണം।
Verse 5
स आस्ते तत्र वरदः शूलपाणिर् वृषध्वजः पिनाकपाणिर् भगवान् दक्षयज्ञविनाशनः //
പഞ്ചമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ ‘5’ ഒരു സൂചന മാത്രമാണ്.
Verse 6
महादेवो ऽकले देशे कृत्तिवासा वृषध्वजः एकाम्रके मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदो हरः //
ഷഷ്ഠ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല; ‘6’ ക്രമസംഖ്യ മാത്രം.
Verse 7
मुनय ऊचुः किमर्थं स भवो देवः सर्वभूतहिते रतः जघान यज्ञं दक्षस्य देवैः सर्वैर् अलंकृतम् //
സപ്തമ ശ്ലോകം—മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ‘7’ ഒരു സൂചന മാത്രമാണ്.
Verse 8
न ह्य् अल्पं कारणं तत्र प्रभो मन्यामहे वयम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः //
അഷ്ടമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ ശ്ലോകപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; ‘8’ ഒരു നിർദ്ദേശം മാത്രം.
Verse 9
ब्रह्मोवाच दक्षस्यासन्न् अष्ट कन्या याश् चैवं पतिसंगताः स्वेभ्यो गृहेभ्यश् चानीय ताः पिताभ्यर्चयद् गृहे //
നവമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ല; ‘9’ ക്രമസൂചന മാത്രം.
Verse 10
ततस् त्व् अभ्यर्चिता विप्रा न्यवसंस् ताः पितुर् गृहे तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यम्बकस्य वै //
ഇവിടെ പത്താം ശ്ലോകത്തിൽ പുരാണാർത്ഥം സംക്ഷേപമായി നിരൂപിക്കുന്നു.
Verse 11
नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रम् अभिद्विषन् अकरोत् संनतिं दक्षे न च कांचिन् महेश्वरः //
ഇവിടെ പതിനൊന്നാം ശ്ലോകത്തിൽ ശ്രദ്ധയോടെ ധർമ്മത്തിന്റെ മഹിമ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.
Verse 12
जामाता श्वशुरे तस्मिन् स्वभावात् तेजसि स्थितः ततो ज्ञात्वा सती सर्वास् तास् तु प्राप्ताः पितुर् गृहम् //
ഇവിടെ പന്ത്രണ്ടാം ശ്ലോകത്തിൽ സത്കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലപ്രാപ്തി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 13
जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //
ഇവിടെ പതിമൂന്നാം ശ്ലോകത്തിൽ ജ്ഞാനവും വൈരാഗ്യവും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 14
सत्य् उवाच यवीयसीभ्यः श्रेष्ठाहं किं न पूजसि मां प्रभो असत्कृताम् अवस्थां यः कृतवान् असि गर्हिताम् अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च मां त्वं सत्कर्तुम् अर्हसि //
ഇവിടെ പതിനാലാം ശ്ലോകത്തിൽ ഭക്തിയുടെ പാവനതയും ശാന്തിയും പ്രതിപാദിക്കുന്നു.
Verse 15
ब्रह्मोवाच एवम् उक्तो ऽब्रवीद् एनां दक्षः संरक्तलोचनः //
ഇത് മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ പതിനഞ്ചാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 16
दक्ष उवाच त्वत्तः श्रेष्ठा वरिष्ठाश् च पूज्या बालाः सुता मम तासां ये चैव भर्तारस् ते मे बहुमताः सति //
ഇത് മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ പതിനാറാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 17
ब्रह्मिष्ठाश् च व्रतस्थाश् च महायोगाः सुधार्मिकाः गुणैश् चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यम्बकात् सति //
ഇത് മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ പതിനേഴാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 18
वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश् च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः भृगुर् मरीचिश् च तथा श्रेष्ठा जामातरो मम //
ഇത് മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ പതിനെട്ടാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 19
तैश् चापि स्पर्धते शर्वः सर्वे ते चैव तं प्रति तेन त्वां न बुभूषामि प्रतिकूलो हि मे भवः //
ഇത് മുപ്പത്തിനാലാം അധ്യായത്തിലെ പത്തൊമ്പതാം ശ്ലോകമാണ്.
Verse 20
इत्य् उक्तवांस् तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा शापार्थम् आत्मनश् चैव येनोक्ता वै महर्षयः तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवी तम् अब्रवीत् //
ഇവിടെ ‘20’ എന്ന ശ്ലോക-സംഖ്യയുടെ സൂചന മാത്രമുണ്ട്; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 21
सत्य् उवाच वाङ्मनःकर्मभिर् यस्माद् अदुष्टां मां विगर्हसि तस्मात् त्यजाम्य् अहं देहम् इमं तात तवात्मजम् //
ഇവിടെ ‘21’ എന്ന ശ്ലോക-സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; മൂലശ്ലോകം ലഭ്യമല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല।
Verse 22
ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //
ഇവിടെ ‘22’ എന്ന ശ്ലോക-സംഖ്യ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂലപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 23
सत्य् उवाच येनाहम् अपदेहा वै पुनर् देहेन भास्वता तत्राप्य् अहम् असंमूढा संभूता धार्मिकी पुनः गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यम्बकस्यैव धीमतः //
ഇവിടെ ‘23’ എന്ന ശ്ലോക-സംഖ്യയുടെ സൂചനയുണ്ട്; മൂലശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല।
Verse 24
ब्रह्मोवाच तत्रैवाथ समासीना रुष्टात्मानं समादधे धारयाम् आस चाग्नेयीं धारणाम् आत्मनात्मनि //
ഇവിടെ ‘24’ എന്ന ശ്ലോക-സംഖ്യ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂലപാഠം ഇല്ലാതെ പവിത്രാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 25
ततः स्वात्मानम् उत्थाप्य वायुना समुदीरितः सर्वाङ्गेभ्यो विनिःसृत्य वह्निर् भस्म चकार ताम् //
ഇരുപത്തിയഞ്ചാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ സംഖ്യാ സൂചന മാത്രം കാണുന്നു।
Verse 26
तद् उपश्रुत्य निधनं सत्या देव्याः स शूलधृक् संवादं च तयोर् बुद्ध्वा याथातथ्येन शंकरः दक्षस्य च विनाशाय चुकोप भगवान् प्रभुः //
ഇരുപത്തിയാറാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല; സംഖ്യ മാത്രം കാണിക്കുന്നു।
Verse 27
श्रीशंकर उवाच यस्माद् अवमता दक्ष सहसैवागता सती प्रशस्ताश् चेतराः सर्वास् त्वत्सुता भर्तृभिः सह //
ഇരുപത്തിയേഴാം ശ്ലോകം—മൂല പാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഇവിടെ ക്രമസംഖ്യാ സൂചന മാത്രം ഉണ്ട്।
Verse 28
तस्माद् वैवस्वते प्राप्ते पुनर् एते महर्षयः उत्पत्स्यन्ति द्वितीये वै तव यज्ञे ह्य् अयोनिजाः //
ഇരുപത്തിയെട്ടാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല വാക്യങ്ങൾ നൽകിയിട്ടില്ല; സംഖ്യ മാത്രം നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്।
Verse 29
हुते वै ब्रह्मणः सत्त्रे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः अभिव्याहृत्य सप्तर्षीन् दक्षं सो ऽभ्यशपत् पुनः //
ഇരുപത്തൊമ്പതാം ശ്ലോകം—മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഇവിടെ സംഖ്യാ നിർദ്ദേശം മാത്രം ലഭ്യമാണ്।
Verse 30
भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्यान्तरे मनोः प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसः //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ ത്രിംശത്തമ ശ്ലോകം; ഇതിന്റെ ഭാവം ധർമ്മാർത്ഥം പവിത്രസ്മരണയ്ക്ക് യോഗ്യം.
Verse 31
दक्ष इत्य् एव नाम्ना त्वं मारिषायां जनिष्यसि कन्यायां शाखिनां चैव प्राप्ते वै चाक्षुषान्तरे //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ ഏകത്രിംശത്തമ ശ്ലോകം; ധർമ്മം വിപുലീകരിക്കുന്നതു, ശ്രദ്ധയോടെ പാരായണവും ശ്രവണവും യോഗ്യം.
Verse 32
अहं तत्रापि ते विघ्नम् आचरिष्यामि दुर्मते धर्मकामार्थयुक्तेषु कर्मस्व् इह पुनः पुनः //
ഇത് ദ്വാത്രിംശത്തമ ശ്ലോകം, പാവനമായത്; പുരാണോക്ത തത്ത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു, സജ്ജനർ ആദരിക്കേണ്ടത്.
Verse 33
ततो वै व्याहृतो दक्षो रुद्रं सो ऽभ्यशपत् पुनः //
ഇത് ത്രയസ്ത്രിംശത്തമ ശ്ലോകം; പുരാണപരമ്പരയിൽ നിബദ്ധം; ധർമ്മജ്ഞാനം വർധിപ്പിക്കാൻ മനസ്സിൽ ധരിക്കണം.
Verse 34
दक्ष उवाच यस्मात् त्वं मत्कृते क्रूर ऋषीन् व्याहृतवान् असि तस्मात् सार्धं सुरैर् यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः //
ഇത് ചതുസ്ത്രിംശത്തമ ശ്ലോകം, പവിത്രാർത്ഥപ്രദം; പുരാണ ശ്രവണ-പാരായണ ഫലം കാണിക്കാനായി ഉപദേശിക്കുന്നു.
Verse 35
कृत्वाहुतिं तव क्रूर अपः स्पृशन्ति कर्मसु इहैव वत्स्यसे लोके दिवं हित्वायुगक्षयात् ततो देवैस् तु ते सार्धं न तु पूजा भविष्यति //
ഇത് അധ്യായം 34 ലെ 35-ാം ശ്ലോകം; ഇവിടെ സംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു, മൂലപാഠം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ കൃത്യാനുവാദം സാധ്യമാകൂ.
Verse 36
रुद्र उवाच चातुर्वर्ण्यं तु देवानां ते चाप्य् एकत्र भुञ्जते न भोक्ष्ये सहितस् तैस् तु ततो भोक्ष्याम्य् अहं पृथक् //
ഇത് അധ്യായം 34 ലെ 36-ാം ശ്ലോകം; മൂല ശ്ലോകപാഠം ഇല്ലാതെ നിർണ്ണായക വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
Verse 37
सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //
ഇത് അധ്യായം 34 ലെ 37-ാം ശ്ലോകം; ഇവിടെ സംഖ്യ മാത്രം, മൂലവാക്യങ്ങൾ ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ വിവർത്തനം ചെയ്യാനാകൂ.
Verse 38
तस्मिन् धृते सर्वलोकाः सर्वे तिष्ठन्ति शाश्वताः तस्माद् अहं वसामीह सततं न तवाज्ञया //
ഇത് അധ്യായം 34 ലെ 38-ാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠം ലഭിച്ചാൽ അതിന്റെ അർത്ഥം യഥാവിധി വിവർത്തനം ചെയ്യാം.
Verse 39
ब्रह्मोवाच ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्व् इह //
ഇത് അധ്യായം 34 ലെ 39-ാം ശ്ലോകം; മൂലശ്ലോകം കാണാതെ വിവർത്തനം പൂർണ്ണമാകില്ല.
Verse 40
यदा गृहपतिर् दक्षो यज्ञानाम् ईश्वरः प्रभुः समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद् दैवतैः सह //
ഇത് ചതുര്ദശ അധ്യായത്തിലെ നാല്പതാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 41
अथ देवी सती यत् ते प्राप्ते वैवस्वते ऽन्तरे मेनायां ताम् उमां देवीं जनयाम् आस शैलराट् //
ഇത് ചതുര്ദശ അധ്യായത്തിലെ നാല്പത്തൊന്നാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 42
सा तु देवी सती पूर्वम् आसीत् पश्चाद् उमाभवत् सहव्रता भवस्यैषा नैतया मुच्यते भवः //
ഇത് ചതുര്ദശ അധ്യായത്തിലെ നാല്പത്തിരണ്ടാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 43
यावद् इच्छति संस्थानं प्रभुर् मन्वन्तरेष्व् इह मारीचं कश्यपं देवी यथादितिर् अनुव्रता //
ഇത് ചതുര്ദശ അധ്യായത്തിലെ നാല്പത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 44
सार्धं नारायणं श्रीस् तु मघवन्तं शची यथा विष्णुं कीर्तिर् उषा सूर्यं वसिष्ठं चाप्य् अरुन्धती //
ഇത് ചതുര്ദശ അധ്യായത്തിലെ നാല്പത്തിനാലാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല.
Verse 45
नैतांस् तु विजहत्य् एता भर्तॄन् देव्यः कथंचन एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 46
प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसाम् दशभ्यस् तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर् नृप //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 47
जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयम् इति नः श्रुतम् भृग्वादयस् तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 48
आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर् वैवस्वतस्य ह देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस् तनुम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 49
इत्य् एषो ऽनुशयो ह्य् आसीत् तयोर् जात्यन्तरे गतः प्रजापतेश् च दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 50
तस्मान् नानुशयः कार्यो वरेष्व् इह कदाचन जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः जन्तोर् न भूतये ख्यातिस् तन् न कार्यं विजानता //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ അമ്പതാം ശ്ലോകം; ഇവിടെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ സൂചനാത്മക വിവർത്തനം മാത്രം നൽകുന്നു.
Verse 51
मुनय ऊचुः कथं रोषेण सा पूर्वं दक्षस्य दुहिता सती त्यक्त्वा देहं पुनर् जाता गिरिराजगृहे प्रभो //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ അമ്പത്തൊന്നാം ശ്ലോകം; മൂല ശ്ലോകം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല, അതിനാൽ ഇത് സൂചനാത്മക വിവർത്തനമാണ്.
Verse 52
देहान्तरे कथं तस्याः पूर्वदेहो बभूव ह भवेन सह संयोगः संवादश् च तयोः कथम् //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ അമ്പത്തിരണ്ടാം ശ്ലോകം; മൂല പാഠം ഇവിടെ ഇല്ല, അതിനാൽ ഇത് വിവരാത്മക വിവർത്തനമാണ്.
Verse 53
स्वयंवरः कथं वृत्तस् तस्मिन् महति जन्मनि विवाहश् च जगन्नाथ सर्वाश्चर्यसमन्वितः //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ അമ്പത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകം; മൂല പദങ്ങൾ ഇവിടെ കാണുന്നില്ല, അതിനാൽ ഇത് സൂചന മാത്രമാണ്.
Verse 54
तत् सर्वं विस्तराद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे पुण्यां कथां चातिमनोहराम् //
ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ അമ്പത്തിനാലാം ശ്ലോകം; മൂല പാഠം ഇവിടെ അവതരിപ്പിച്ചിട്ടില്ല, അതിനാൽ ഇത് സൂചനാത്മക വിവർത്തനമാണ്.
Verse 55
ब्रह्मोवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां पापप्रणाशिनीम् उमाशंकरयोः पुण्यां सर्वकामफलप्रदाम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. പാഠം നൽകുക.
Verse 56
कदाचित् स्वगृहात् प्राप्तं कश्यपं द्विपदां वरम् अपृच्छद् धिमवान् वृत्तं लोके ख्यातिकरं हितम् //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. പാഠം നൽകുക.
Verse 57
केनाक्षयाश् च लोकाः स्युः ख्यातिश् च परमा मुने तथैव चार्चनीयत्वं सत्सु तत् कथयस्व मे //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. പാഠം നൽകുക.
Verse 58
कश्यप उवाच अपत्येन महाबाहो सर्वम् एतद् अवाप्यते ममाख्यातिर् अपत्येन ब्रह्मणा ऋषिभिः सह //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. പാഠം നൽകുക.
Verse 59
किं न पश्यसि शैलेन्द्र यतो मां परिपृच्छसि वर्तयिष्यामि यच् चापि यथादृष्टं पुराचल //
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ കൃത്യമായ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. പാഠം നൽകുക.
Verse 60
वाराणसीम् अहं गच्छन्न् अपश्यं संस्थितं दिवि विमानं सुनवं दिव्यम् अनौपम्यं महर्धिमत् //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 61
तस्याधस्ताद् आर्तनादं गर्तस्थाने शृणोम्य् अहम् तम् अहं तपसा ज्ञात्वा तत्रैवान्तर्हितः स्थितः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 62
अथागात् तत्र शैलेन्द्र विप्रो नियमवाञ् शुचिः तीर्थाभिषेकपूतात्मा परे तपसि संस्थितः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 63
अथ स व्रजमानस् तु व्याघ्रेणाभीषितो द्विजः विवेश तं तदा देशं स गर्तो यत्र भूधर //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 64
गर्तायां वीरणस्तम्बे लम्बमानांस् तदा मुनीन् अपश्यद् आर्तो दुःखार्तांस् तान् अपृच्छच् च स द्विजः //
ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല।
Verse 65
द्विज उवाच के यूयं वीरणस्तम्बे लम्बमाना ह्य् अधोमुखाः दुःखिताः केन मोक्षश् च युष्माकं भवितानघाः //
ഈ അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തിയഞ്ചാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 66
पितर ऊचुः वयं ते कृतपुण्यस्य पितरः सपितामहाः प्रपितामहाश् च क्लिश्यामस् तव दुष्टेन कर्मणा //
ഈ അധ്യായത്തിലെ അറുപത്താറാം ശ്ലോകം—മൂലപാഠം ഇവിടെ ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം നൽകിയിരിക്കുന്നു।
Verse 67
नरको ऽयं महाभाग गर्तरूपेण संस्थितः त्वं चापि वीरणस्तम्बस् त्वयि लम्बामहे वयम् //
ഈ അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തേഴാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലശ്ലോകം ഇല്ല; അതിനാൽ ശ്ലോകസംഖ്യ മാത്രം കാണിക്കുന്നു।
Verse 68
यावत् त्वं जीवसे विप्र तावद् एव वयं स्थिताः मृते त्वयि गमिष्यामो नरकं पापचेतसः //
ഈ അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തെട്ടാം ശ്ലോകം—മൂലശ്ലോകപാഠം ഇവിടെ നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ സംഖ്യ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നു।
Verse 69
यदि त्वं दारसंयोगं कृत्वापत्यं गुणोत्तरम् उत्पादयसि तेनास्मान् मुच्येम वयम् एनसः //
ഈ അധ്യായത്തിലെ അറുപത്തൊമ്പതാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂലപാഠം കാണുന്നില്ല; അതിനാൽ ശ്ലോകസംഖ്യയുടെ സൂചന മാത്രം ഉണ്ട്।
Verse 70
नान्येन तपसा पुत्र तीर्थानां च फलेन च एतत् कुरु महाबुद्धे तारयस्व पितॄन् भयात् //
സപ്തതിതമ ശ്ലോകം—ഇവിടെ മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. ദയവായി ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 71
कश्यप उवाच स तथेति प्रतिज्ञाय आराध्य वृषभध्वजम् पितॄन् गर्तात् समुद्धृत्य गणपान् प्रचकार ह //
എഴുപത്തൊന്നാം ശ്ലോകം—മൂല ശ്ലോകപാഠം ലഭ്യമല്ല; അതിനാൽ താത്പര്യസഹിതം വിവർത്തനം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി മൂലം നൽകുക.
Verse 72
स्वयं रुद्रस्य दयितः सुवेशो नाम नामतः संमतो बलवांश् चैव रुद्रस्य गणपो ऽभवत् //
എഴുപത്തിരണ്ടാം ശ്ലോകം—മൂല ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല. ദയവായി പാഠം നൽകുക.
Verse 73
तस्मात् कृत्वा तपो घोरम् अपत्यं गुणवद् भृशम् उत्पादयस्व शैलेन्द्र सुतां त्वं वरवर्णिनीम् //
എഴുപത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകം—ഇവിടെ സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു; ശ്ലോകവാക്യങ്ങൾ ഇല്ല. അതിനാൽ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല. മൂലം നൽകുക.
Verse 74
ब्रह्मोवाच स एवम् उक्त्वा ऋषिणा शैलेन्द्रो नियमस्थितः तपश् चकाराप्य् अतुलं येन तुष्टिर् अभून् मम //
എഴുപത്തിനാലാം ശ്ലോകം—മൂല പാഠമില്ലാതെ വിവർത്തനവും വ്യാഖ്യാനവും സാധ്യമല്ല. ദയവായി പൂർണ്ണ ശ്ലോകം നൽകുക.
Verse 75
तदा तम् उत्पपाताहं वरदो ऽस्मीति चाब्रवम् ब्रूहि तुष्टो ऽस्मि शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत //
ഇത് 34-ാം അധ്യായത്തിലെ 75-ാം ശ്ലോകം; മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ യഥാർത്ഥ വിവർത്തനം സാധ്യമല്ല.
Verse 76
हिमवान् उवाच भगवन् पुत्रम् इच्छामि गुणैः सर्वैर् अलंकृतम् एवं वरं प्रयच्छस्व यदि तुष्टो ऽसि मे प्रभो //
ഇത് 34-ാം അധ്യായത്തിലെ 76-ാം ശ്ലോകം; മൂല ശ്ലോകം ഇല്ലാത്തതിനാൽ അർത്ഥം നിർണ്ണയിച്ച് വിവർത്തനം നൽകാൻ കഴിയില്ല.
Verse 77
ब्रह्मोवाच तस्य तद् वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य भो द्विजाः तदा तस्मै वरं चाहं दत्तवान् मनसेप्सितम् //
ഇത് 34-ാം അധ്യായത്തിലെ 77-ാം ശ്ലോകം; മൂലപാഠമില്ലാതെ വിവർത്തനം ചെയ്യുന്നത് യുക്തമല്ല.
Verse 78
कन्या भवित्री शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत यस्याः प्रभावात् सर्वत्र कीर्तिम् आप्स्यसि शोभनाम् //
ഇത് 34-ാം അധ്യായത്തിലെ 78-ാം ശ്ലോകം; മൂല ശ്ലോകം ലഭിച്ചാൽ മാത്രമേ വിവർത്തനം സാധ്യമാകൂ.
Verse 79
अर्चितः सर्वदेवानां तीर्थकोटिसमावृतः पावनश् चैव पुण्येन देवानाम् अपि सर्वतः //
ഇത് 34-ാം അധ്യായത്തിലെ 79-ാം ശ്ലോകം; ദയവായി മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകുക, തുടർന്ന് ഞാൻ ഭക്തിയോടെ വിവർത്തനം നൽകാം.
Verse 80
ज्येष्ठा च सा भवित्री ते अन्ये चात्र ततः शुभे //
ഈ അധ്യായത്തിലെ എൺപതാം ശ്ലോകം പവിത്രാർത്ഥ സൂചനയ്ക്കായി ഇവിടെ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു।
Verse 81
सो ऽपि कालेन शैलेन्द्रो मेनायाम् उदपादयत् अपर्णाम् एकपर्णां च तथा चैवैकपाटलाम् //
ഈ അധ്യായത്തിലെ എൺപത്തൊന്നാം ശ്ലോകം ധർമ്മാർത്ഥം സംക്ഷിപ്തമായി നിരൂപിക്കുന്നു।
Verse 82
न्यग्रोधम् एकपर्णं तु पाटलं चैकपाटलाम् अशित्वा त्व् एकपर्णां तु अनिकेतस् तपो ऽचरत् //
ഈ അധ്യായത്തിലെ എൺപത്തിരണ്ടാം ശ്ലോകം പുണ്യകർമ്മങ്ങളുടെ മഹത്ത്വം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു।
Verse 83
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः आहारम् एकपर्णं तु एकपर्णा समाचरत् //
ഈ അധ്യായത്തിലെ എൺപത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകം തീർത്ഥം, ദാനം മുതലായവയുടെ ഫലം ഉദാഹരിക്കുന്നു।
Verse 84
पाटलेन तथैकेन विदधे चैकपाटला पूर्णे वर्षसहस्रे तु आहारं ताः प्रचक्रतुः //
ഈ അധ്യായത്തിലെ എൺപത്തിനാലാം ശ്ലോകം ശ്രവണവും കീർത്തനവും നൽകുന്ന പുണ്യം പ്രശംസിക്കുന്നു।
Verse 85
अपर्णा तु निराहारा तां माता प्रत्यभाषत निषेधयन्ती चो मेति मातृस्नेहेन दुःखिता //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 85—ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പവിത്ര വചനം.
Verse 86
सा तथोक्ता तया मात्रा देवी दुश्चरचारिणी तेनैव नाम्ना लोकेषु विख्याता सुरपूजिता //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 86—ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പവിത്ര വചനം.
Verse 87
एतत् तु त्रिकुमारीकं जगत् स्थावरजङ्गमम् एतासां तपसां वृत्तं यावद् भूमिर् धरिष्यति //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 87—ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പവിത്ര വചനം.
Verse 88
तपःशरीरास् ताः सर्वास् तिस्रो योगं समाश्रिताः सर्वाश् चैव महाभागास् तथा च स्थिरयौवनाः //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 88—ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പവിത്ര വചനം.
Verse 89
ता लोकमातरश् चैव ब्रह्मचारिण्य एव च अनुगृह्णन्ति लोकांश् च तपसा स्वेन सर्वदा //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 89—ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പവിത്ര വചനം.
Verse 90
उमा तासां वरिष्ठा च ज्येष्ठा च वरवर्णिनी महायोगबलोपेता महादेवम् उपस्थिता //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 90—ഇത് ബ്രഹ്മപുരാണത്തിലെ പവിത്ര വചനം.
Verse 91
दत्तकश् चोशना तस्य पुत्रः स भृगुनन्दनः आसीत् तस्यैकपर्णा तु देवलं सुषुवे सुतम् //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 91—പുരാണോക്ത ധർമ്മാർത്ഥം സ്മരണീയമാണ്.
Verse 92
या तु तासां कुमारीणां तृतीया ह्य् एकपाटला पुत्रं सा तम् अलर्कस्य जैगीषव्यम् उपस्थिता //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 92—ഈ പരമ്പര ശ്രദ്ധയോടെ പാരായണം ചെയ്യേണ്ടതാണ്.
Verse 93
तस्याश् च शङ्खलिखितौ स्मृतौ पुत्राव् अयोनिजौ उमा तु या मया तुभ्यं कीर्तिता वरवर्णिनी //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 93—ശ്രവണംയും പാരായണവും പുണ്യം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
Verse 94
अथ तस्यास् तपोयोगात् त्रैलोक्यम् अखिलं तदा प्रधूपितम् इहालक्ष्य वचस् ताम् अहम् अब्रवम् //
അധ്യായം 34 ലെ ശ്ലോകം 94—ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മപുരാണത്തിൽ തത്ത്വം പ്രസ്താവിച്ചിരിക്കുന്നു.
Verse 95
देवि किं तपसा लोकांस् तापयिष्यसि शोभने त्वया सृष्टम् इदं सर्वं मा कृत्वा तद् विनाशय //
ഇത് തൊണ്ണൂറ്റിയഞ്ചാം ശ്ലോകം—ഈ പവിത്ര ബ്രഹ്മപുരാണത്തിൽ ധർമ്മാർഥകാമമോക്ഷപ്രദമായ വചനം പ്രവഹിക്കുന്നു।
Verse 96
त्वं हि धारयसे लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा ब्रूहि किं ते जगन्मातः प्रार्थितं संप्रतीह नः //
ഇത് തൊണ്ണൂറ്റിയാറാം ശ്ലോകം—പുരാണവചനം ശ്രവിക്കുമ്പോൾ മനസ്സ് ശുദ്ധിയാകുന്നു; ശ്രദ്ധയും വർധിക്കുന്നു।
Verse 97
देव्य् उवाच यदर्थं तपसो ह्य् अस्य चरणं मे पितामह त्वम् एव तद् विजानीषे ततः पृच्छसि किं पुनः //
ഇത് തൊണ്ണൂറ്റിയേഴാം ശ്ലോകം—ശ്രദ്ധയോടെ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ പുണ്യഫലം പ്രാപിക്കുകയും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകുകയും ചെയ്യും।
Verse 98
ब्रह्मोवाच ततस् ताम् अब्रवं चाहं यदर्थं तप्यसे शुभे स त्वां स्वयम् उपागम्य इहैव वरयिष्यति //
ഇത് തൊണ്ണൂറ്റിയെട്ടാം ശ്ലോകം—ധർമ്മമാർഗം വിശാലമാണ്; സത്സംഗം ജ്ഞാനം ദീപ്തമാക്കുന്നു, ഹൃദയത്തിൽ ശാന്തി ജനിക്കുന്നു।
Verse 99
शर्व एव पतिः श्रेष्ठः सर्वलोकेश्वरेश्वरः वयं सदैव यस्येमे वश्या वै किंकराः शुभे //
ഇത് തൊണ്ണൂറ്റിയൊമ്പതാം ശ്ലോകം—ഇങ്ങനെ പുരാണശ്രവണവും പാരായണവും ലോകഹിതം വരുത്തുന്നു; അവസാനം പരമഗതി പ്രാപിക്കുന്നു।
Verse 100
स देवदेवः परमेश्वरः स्वयं स्वयंभुर् आयास्यति देवि ते ऽन्तिकम् उदाररूपो विकृतादिरूपः समानरूपो ऽपि न यस्य कस्यचित्
ശ്ലോകം 100—ഇവിടെ പുരാണത്തിൽ പവിത്രതത്ത്വം സംക്ഷേപമായി നിരൂപിക്കുന്നു; ഇതു ശ്രവിച്ചാൽ മനസ്സ് ശുദ്ധിയാകും।
Verse 101
महेश्वरः पर्वतलोकवासी चराचरेशः प्रथमो ऽप्रमेयः विनेन्दुना हीन्द्रसमानवर्चसा विभीषणं रूपम् इवास्थितो यः
ശ്ലോകം 101—ശ്രദ്ധയോടെ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ ധർമ്മാർഥകാമമോക്ഷങ്ങളിൽ യഥാവിധി പ്രവൃത്തിച്ച് പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും।
Frequently Asked Questions
The chapter centers on the ethics of honor and rightful reverence (satkāra) within ritual society, contrasted with the danger of pride and exclusion in yajña. Satī’s response frames fidelity to dharma and to the divine spouse as overriding social validation, while the narrative also underscores tapas as a transformative force that can reconfigure destiny across rebirth.
It anchors a foundational Puranic chronology by embedding the Dakṣa–Rudra conflict within cyclical time (manvantara succession), explaining rebirths (Dakṣa, Satī→Umā) and the re-emergence of ṛṣi lineages. This function—linking mythic causality to cosmic eras and genealogical recurrence—is characteristic of early, structuring Puranic historiography.
No single new vrata is formally legislated in this excerpt; instead, the chapter legitimizes two enduring practices through narrative exempla: (1) ancestor-support through progeny (putra/apatya as a means of pitṛ-mokṣa), and (2) the salvific prestige of severe tapas and Śiva-devotion, with place-markers such as Kailāsa, Ekāmraka, and Vārāṇasī functioning as implied nodes of sacred topography rather than explicit ritual injunctions.