Brahma Purana — Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas, Shloka 95
Devanagari script
देवि किं तपसा लोकांस् तापयिष्यसि शोभने त्वया सृष्टम् इदं सर्वं मा कृत्वा तद् विनाशय //
Translation
ഇത് തൊണ്ണൂറ്റിയഞ്ചാം ശ്ലോകം—ഈ പവിത്ര ബ്രഹ്മപുരാണത്തിൽ ധർമ്മാർഥകാമമോക്ഷപ്രദമായ വചനം പ്രവഹിക്കുന്നു।
Word by Word
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
kimwhy/what
kim:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle)
tapasāby austerity
tapasā:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
lokānworlds/people
lokān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural), पुंलिङ्ग (Masculine)
tāpayiṣyasiwill you afflict/burn
tāpayiṣyasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√tap (धातु; तप्)
Formलृट्-लकार (Simple Future), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; णिच्-प्रयोजक (causative sense: cause to burn/afflict)
śobhaneO beautiful one
śobhane:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootśobhana (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन (Singular), स्त्रीलिङ्ग (Feminine); विशेषण (addressing devī)
tvayāby you
tvayā:
Kartr̥ (कर्ता)
TypeNoun
Rootyuṣmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
sṛṣṭamcreated
sṛṣṭam:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsṛṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक; √sṛj सृज्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), प्रथमा/द्वितीया? here with idaṃ sarvam: प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विधेय-विशेषण
idamthis
idam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
sarvamall/entire
sarvam:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter); विशेषण (of idam)
mādo not
mā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootmā (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (prohibitive particle)
kṛtvāhaving done
kṛtvā:
Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Root√kṛ (धातु; कृ)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund): ‘having done/making’
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (Singular), नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
vināśayadestroy
vināśaya:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√naś (धातु; नश्)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद; णिच्-प्रयोजक (causative: cause to perish/destroy)
Speaker
A first-person speaker addresses the Goddess/maiden (likely Umā in context) whose tapas is harming the worlds.