Atharva Veda 15.11.8: Kanda 15, Anuvaka 2, Sukta 11, Mantra 8

Sukta 11

Sanskrit (Devanagari)

यदे॑न॒माह॒ व्रात्य॒ यथा॑ ते॒ वश॒स्तथा॒स्त्विति॒ वश॑मे॒व तेनाव॑ रुन्द्धे

IAST Transliteration

yád enam ā́ha vrā́tya yáthā te váśas táthā́stv íti váśam evá ténā́va runddhe

English Translation (Griffith/Whitney)

When the Vrātya saith to him, ‘As is thy mastery, so be it,’—by that he verily secures for himself mastery.

Translation

വ്രാത്യൻ അവനോട്—‘നിന്റെ വശം (ആധിപത്യം) എങ്ങനെയോ അങ്ങനെ തന്നെയാകുക’ എന്നു പറയുമ്പോൾ, ആ വാക്കിനാൽ തന്നെ അവൻ തന്റെക്കായി വശത്തെ നിശ്ചയമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു (ലഭ്യമാക്കുന്നു).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यत्: that which / whom
• यत्: सम्बन्ध/अन्वय (यद्-तद् सम्बन्ध) / कर्म (अर्थतः ‘यत्’ = ‘यम्’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / यद्-शब्द

• एनम्: him
• एनम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → एनद्-रूप

• आह: said
• आह: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अह् (ब्रू/वद्-अर्थे; परोक्षभूत) / √अह्

• व्रात्य: O Vrātya
• व्रात्य: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: व्रात्य (प्रातिपदिक)

• यथा: as / in the manner that
• यथा: क्रियाविशेषण (प्रकार/तुलना)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वशः: control, power, sway
• वशः: कर्तृ/अधिकरण (अर्थतः ‘वशः’ = ‘अधीनता/वशत्वम्’ विषयः)
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)

• तथा: so / thus
• तथा: क्रियाविशेषण (तुल्यप्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)

• अस्तु: let it be
• अस्तु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अस् (भू-अर्थे)

• इति: thus (quoting)
• इति: वाक्य-चिह्न/उद्धरण
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)

• वशम्: control, subjection
• वशम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)

• एव: indeed / just
• एव: निपात (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• तेन: by that / with that
• तेन: करण
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अव: down; firmly (as prefix)
• अव: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable
• Root: अव (उपसर्ग/अव्यय)

• रुन्द्धे: he restrains, confines
• रुन्द्धे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रुध् (आवरणे/निरोधे) → रुणद्धि/रुन्द्धे

Attribution

Rishi: Vrātya section (variable attribution)

Devata: Vrātya / Váśa (mastery) as personified efficacy

Chandas: Mixed/irregular

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: adbhuta