Adhyaya 38

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये सङ्क्षेपपवित्रारोहणं नाम सप्तत्रिंशो ऽध्यायः अथ अष्टत्रिंशो ऽध्यायः देवालयनिर्माणफलं अग्निर् उवाच वासुदेवाद्यालयस्य कृतौ वक्ष्ये फलादिकं चिकीर्षोर्देवधामादि सहस्रजनिपापनुत्

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ ‘സംക്ഷേപ പവിത്രാരോഹണം’ എന്ന പേരിലുള്ള മുപ്പത്തേഴാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി മുപ്പത്തെട്ടാം അധ്യായം ‘ദേവാലയ നിർമ്മാണഫലം’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി പറഞ്ഞു—വാസുദേവാലയം മുതൽ ആരംഭിച്ച് ദേവാലയ നിർമ്മാണത്തിന്റെ ഫലാദികൾ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കും; ദേവധാമം സ്ഥാപിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ ആയിരം ജന്മങ്ങളിലെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു।

Verse 2

मनसा सद्मकर्तॄणां शतजन्माघनाशनं येनुमोदन्ति कृष्णस्य क्रियमाणं नरा गृहं

മനസ്സുകൊണ്ട് മാത്രം അനുമോദിച്ചാലും, കൃഷ്ണന്റെ ഗൃഹ/ആലയം നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ സന്തോഷിച്ച് പിന്തുണയ്ക്കുന്നവരുടെ നൂറു ജന്മങ്ങളിലെ പാപസഞ്ചയം നശിക്കുന്നു।

Verse 3

तेपि पापैर् विनिर्मुक्ताः प्रयान्त्यच्युतलोकतां समतीतं भविष्यञ्च कुलानामयुतं नरः

അവരും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായി അച്യുതന്റെ (വിഷ്ണുവിന്റെ) ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ഈ കർമ്മം ചെയ്യുന്ന പുരുഷൻ ഭൂതവും ഭാവിയും ഉൾപ്പെടെ പത്തായിരം കുലങ്ങളെ തരിക്കുന്നു।

Verse 4

विष्णुलोकं नयत्याशु कारयित्वा हरेर्गृहं वसन्ति पितरो दृष्ट्वा विष्णुलोके ह्य् अलङ्कृताः

ഹരിയുടെ ഗൃഹം (ക്ഷേത്രം) പണിയിച്ചാൽ അവൻ വേഗത്തിൽ (പിതൃകളെ) വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; പിതൃകൾ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ ദിവ്യശോഭയാൽ അലങ്കൃതരായി ആ പുണ്യം കണ്ടു വസിക്കുന്നു।

Verse 5

विमुक्ता नारकैर् दुःखैः कर्तुः कृष्णस्य मन्दिरं ब्रह्महत्यादिपापौघघातकं देवतालयं

കർത്താവിന് കൃഷ്ണന്റെ മന്ദിരം ദേവാലയമാണ്; അത് ബ്രഹ്മഹത്യ മുതലായ പാപപ്രവാഹങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുകയും നരകദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 6

फलं यन्नाप्यते यज्ञैर् धाम कृत्वा तदाप्यते देवागारे कृते सर्वतीर्थस्नानफलं लभेत्

യജ്ഞങ്ങളാലും ലഭിക്കാത്ത ഫലം ദേവധാമം നിർമ്മിച്ചാൽ ലഭിക്കുന്നു. ദേവാലയം പണിതാൽ സർവ തീർത്ഥസ്നാനഫലം ലഭിക്കും।

Verse 7

देवाद्यर्थे हतानाञ्च रणे यत्तत्फलादिकं शाठ्येन पांशुना वापि कृतं धाम च नाकदं

ദേവകാര്യാദി പവിത്രഹേതുക്കായി യുദ്ധത്തിൽ ഹതരായവർക്കു പ്രസ്താവിക്കുന്ന പുണ്യഫലം—അതേ കർമ്മം കപടത്താൽ അല്ലെങ്കിൽ വെറും പൊടിമാത്രം കാണിച്ചുള്ള നടിപ്പായി ചെയ്താൽ, അത് സ്വർഗ്ഗധാമമാകുകയില്ല; സ്വർഗ്ഗവും നൽകുകയില്ല।

Verse 8

गृहादिकं ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः नन्दन्ति इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वल्गन्ति इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः हृष्टा इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः एकायतनकृत् स्वर्गी त्र्यगारी ब्रह्मलोकभाक् पञ्चागारी शम्भुलोकमष्टागाराद्धरौ स्थितिः

ഒറ്റായതനം നിർമ്മിക്കുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു; മൂന്നു മുറികളുള്ള ഗൃഹനിർമ്മാതാവ് ബ്രഹ്മലോകഭാഗി ആകുന്നു; അഞ്ചുമുറിയുള്ളവൻ ശംഭുലോകം (ശിവലോകം) പ്രാപിക്കുന്നു; എട്ടുമുറിയുള്ള ഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിൽ സ്ഥിരതയും സമൃദ്ധിയും നിലനിൽക്കും।

Verse 9

षोडशालयकारी तु भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात् कनिष्ठं मध्यमं श्रेष्ठं कारयित्वा हरेर्गृहं

പതിനാറാലയ/മുറികളുള്ള ഹരിയുടെ ക്ഷേത്രം നിർമ്മിപ്പിക്കുന്നവൻ ഭുക്തിയും മുക്തിയും രണ്ടും പ്രാപിക്കുന്നു; അത് കനിഷ്ഠം, മധ്യമം, ശ്രേഷ്ഠം എന്ന ഏതൊരു നിലവാരത്തിലായാലും.

Verse 10

स्वर्गं च वैष्णवं लोकं मोक्षमाप्नोति च क्रमात् श्रेष्ठमायतनं विष्णोः कृत्वा यद्धनवान् लभेत्

ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ ആയതനം (ക്ഷേത്രം) നിർമ്മിപ്പിച്ച ധനവാൻ ക്രമമായി സ്വർഗ്ഗം, തുടർന്ന് വൈഷ്ണവലോകം, ഒടുവിൽ മോക്ഷവും പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 11

कनिष्ठेनैव तत् पुण्यं प्राप्नोत्यधनवान्नरः समुत्पाद्य धनं कृत्या स्वल्पेनापि सुरालयं

കനിഷ്ഠമായ (അത്യൽപ) അർപ്പണത്തിലൂടെയും ദരിദ്രൻ അതേ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു; ധർമ്മാനുസൃത പരിശ്രമത്തിൽ ധനം സമ്പാദിച്ച്, അല്പം കൊണ്ടെങ്കിലും ദേവാലയം സ്ഥാപിക്കുകയോ പോഷിക്കുകയോ വേണം।

Verse 12

कारयित्वा हरेः पुण्यं सम्प्राप्नोत्यधिकं वरं लक्षणाथ सहस्रेण शतेनार्धेन वा हरेः

ഹരിയുടെ പുണ്യകർമ്മം നടത്തിപ്പിക്കുന്നവൻ ശ്രേഷ്ഠ വരവും അധിക പുണ്യവും പ്രാപിക്കുന്നു—ഹരിയുടെ പുണ്യം ലക്ഷമോ, സഹസ്രമോ, അല്ലെങ്കിൽ നൂറമ്പതോ എന്ന അളവിൽ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 13

कारयन् भवनं याति यत्रास्ते गरुडध्वजः बाल्ये तु क्रीडमाणा ये पांशुभिर्भवनं हरेः

ഹരിയുടെ ഭവനം/ക്ഷേത്രം പണിയിപ്പിക്കുന്നവൻ ഗരുഡധ്വജനായ ഭഗവാൻ വസിക്കുന്ന ലോകത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. ബാല്യത്തിൽ കളിച്ചുകൊണ്ട് മണലാൽ ഹരിയുടെ വീട് പണിയുന്നവർക്കും അതേ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 14

वासुदेवस्य कुर्वन्ति तेपि तल्लोकगामिनः तीर्थे चायतने पुण्ये सद्धक्षेत्रे तथाष्टमे

വാസുദേവനെ സേവിക്കുന്നവരും പൂജിക്കുന്നവരും അവന്റെ ലോകത്തിലേക്കു പോകുന്നു—വിശേഷിച്ച് തീർത്ഥത്തിൽ, പുണ്യായതനത്തിൽ, പുണ്യസ്ഥാനത്തിൽ, സദ്ധർമ്മക്ഷേത്രത്തിൽ, അതുപോലെ അഷ്ടമ പവിത്ര വിഭാഗത്തിലും।

Verse 15

कर्तुरायतनं विष्णोर्यथोक्तात्त्रिगुणं फलं बन्धूकपुष्पविन्यासैः सुधापङ्केन वैष्णवं

കർതൃ/യജമാനനുവേണ്ടി വിധിപ്രകാരം നിർമ്മിച്ച വിഷ്ണുവിന്റെ ആയതനം ത്രിഗുണ ഫലം നൽകുന്നു; വൈഷ്ണവ ആയതനം ബന്ധൂകപുഷ്പവിന്യാസത്താലും ചുണ്ണാമ്പ്-ലേപത്താലും ശോഭിപ്പിക്കണം।

Verse 16

ये विलिम्पन्ति भवनं ते यान्ति भगवत्पुरं पतितं पतमानन्तु तथार्धपतितं नरः

ഭഗവാന്റെ ഭവനം ലേപനം/പൂശൽ ചെയ്യുന്നവർ ഭഗവത്‌പുറത്തെ പ്രാപിക്കുന്നു. പതിതനായാലും, പതനത്തിലായാലും, അർധപതിതനായ മനുഷ്യനായാലും അവനും ആ ഫലം ലഭിക്കുന്നു।

Verse 17

समुद्धृत्य हरेर्धाम प्राप्नोति द्विगुणं फलं पतितस्य तु यः कर्ता पतितस्य च रक्षिता

വീണുപോയവനെ ഉയർത്തി രക്ഷിക്കുന്നവൻ ഹരിയുടെ ധാമം പ്രാപിക്കുകയും ഇരട്ട പുണ്യഫലം ലഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പതിതന്റെ ഉപകാരകനും രക്ഷകനും ആകുന്നവൻ തന്നെയാണ് ആ ഫലത്തിന് അർഹൻ.

Verse 18

विष्णोरायतनस्येह नरो विष्णुलोकभाक् इष्टकानिचयस्तिष्ठेद् यावदायतने हरेः

ഇവിടെ വിഷ്ണുവിന്റെ ആലയനിർമ്മാണത്തിനായി ഇഷ്ടികകളുടെ കൂമ്പാരമെങ്കിലും സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ വിഷ്ണുലോകത്തിന്റെ പങ്കാളിയാകുന്നു. ഹരിയുടെ ആ ആലയം എത്രകാലം നിലനിൽക്കുമോ അത്രകാലം അവന്റെ പുണ്യം നിലനിൽക്കും.

Verse 19

सकुलस्तस्य वै कर्ता विष्णुलोके महीयते षोडशागारकारी तु इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः स्वल्पेनैवेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः स एव पुण्यवान् पूज्य इह लोके परत्र च

ആ (ഗൃഹദാനം/നിർമ്മാണം) ചെയ്യുന്നവൻ തന്റെ സമസ്ത കുലത്തോടുകൂടെ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ മഹത്വപ്പെടുന്നു. ചില പാഠങ്ങളിൽ ‘പതിനാറു വീടുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നവൻ’ എന്നും, മറ്റൊരു ചിഹ്നിത പാഠത്തിൽ ‘അൽപം കൊണ്ടുതന്നെ’ എന്നും കാണുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് പുണ്യവാനും ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും പൂജ്യനും.

Verse 20

कृष्णस्य वासुदेवस्य यः कारयति केतनं जातः स एव सुकृती कुलन्तेनैव पावितं

ശ്രീകൃഷ്ണ വാസുദേവന്റെ കേതനം (ധ്വജം/പതാക) നിർമ്മിപ്പിക്കുന്നവൻ ജന്മതഃ സുകൃതിയുള്ളവൻ തന്നെയാണ്. ആ കർമം കൊണ്ടുതന്നെ അവന്റെ സമസ്ത കുലവും പവിത്രമാകുന്നു.

Verse 21

विष्णुरुद्रार्कदेव्यादेर्गृहकर्ता स कीर्तिभाक् किं तस्य वित्तनिचयैर् मूढस्य परिरक्षितः

വിഷ്ണു, രുദ്ര, അർക്ക (സൂര്യൻ), ദേവി മുതലായവർക്കായി പവിത്ര ഗൃഹം/ആലയം നിർമ്മിക്കുന്നവൻ കീർത്തിയുള്ളവനാകുന്നു. മൂഢൻ ശേഖരിച്ചു കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ധനസഞ്ചയങ്ങൾക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം?

Verse 22

दुःखार्जितैर् यः कृष्णस्य न कारयति केतनं नोपभोग्यं धनं यस्य पितृविप्रदिवौकसां

കഷ്ടാർജിത ധനത്തോടെ ശ്രീകൃഷ്ണനുവേണ്ടി കേതനം (ക്ഷേത്രം/നിവാസം) പണിയിക്കാത്തവനും, തന്റെ ധനം പിതൃകൾക്കും ബ്രാഹ്മണർക്കും ദേവന്മാർക്കും ഹിതമായി ഉപയോഗിക്കാത്തവനും നിന്ദ്യനാകുന്നു।

Verse 23

नोपभोगाय बन्धूनां व्यर्थस्तस्य धनागमः यथा ध्रुवो नृणां मृत्युर्वित्तनाशस् तथा ध्रुवः

ബന്ധുക്കളുടെ ഭോഗവും പോഷണവും വേണ്ടി ധനം ഉപയോഗിക്കാത്തവന് ധനലാഭം വ്യർത്ഥം. മനുഷ്യർക്കു മരണം നിശ്ചിതമായതുപോലെ ധനനാശവും നിശ്ചിതമാണ്।

Verse 24

मूढस्तत्रानुबध्नाति जीवितेथ चले घने यदा वित्तं न दानाय नोपभोगाय देहिनां

ധനം ദാനത്തിനും അല്ല, ദേഹികളുടെയുക്തമായ ഭോഗത്തിനും അല്ലാതെ പോകുമ്പോൾ, മോഹിതൻ ഈ ചഞ്ചലവും ഘനമായ അനിശ്ചിതത്വത്തിൽ ജീവനെ പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നു।

Verse 25

नापि कीर्त्यै न धर्माथं तस्य स्वाम्येथ को गुणः तस्माद्वित्तं समासाद्य दैवाद्वा पौरुषादथ

അവന്റെ ഉടമസ്ഥതയ്ക്ക് ഗുണമൊന്നുമില്ല—കീർത്തിക്കായും അല്ല, ധർമ്മലക്ഷ്യത്തിനായും അല്ല. അതിനാൽ ദൈവാനുഗ്രഹത്താലോ പരിശ്രമത്താലോ ധനം സമ്പാദിച്ച് യഥായോഗ്യം വിനിയോഗിക്കണം।

Verse 26

दद्यात् सम्यग् द्विजाग्र्येभ्यः कीर्तनानि च कारयेत् दानेभ्यश्चाधिकं यस्मात् कीर्तनेभ्यो वरं यतः

ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർക്ക് യഥാവിധി ദാനം നൽകുകയും, കീർത്തനങ്ങൾ (സ്തുതിഗാനം) നടത്തിക്കുകയും വേണം; കാരണം കീർത്തനം ദാനത്തേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠവും കൂടുതൽ ഫലപ്രദവുമെന്നു പറയുന്നു।

Verse 27

अतस्तत्कारयेद्धीमान् विष्ण्वादेर्मन्दिरादिकं विनिवेश्य हरेर्धाम भक्तिमद्भिर् नरोत्तमैः

അതുകൊണ്ട് ബുദ്ധിമാൻ വിഷ്ണു മുതലായ ദേവന്മാർക്കായി ക്ഷേത്രവും അനുബന്ധ നിർമ്മിതികളും പണിയിക്കണം. ഹരിയുടെ പവിത്ര ധാമം വിധിപൂർവ്വം സ്ഥാപിച്ച്, ഭക്തിയുള്ള ശ്രേഷ്ഠപുരുഷന്മാർ മുഖേന ആ പ്രവർത്തി നടത്തിക്കണം.

Verse 28

निवेशितं भवेत् कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरं भूतं भवयम् भविष्यञ्च स्थूलं सूक्ष्मं तथेतरत्

ആ ധാമം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടാൽ സമസ്ത ത്രൈലോക്യം—ചരവും അചരവും—അവനാൽ വ്യാപ്തമാകും; ഭൂതം, ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്, ഭാവി; സ്ഥൂലം, സൂക്ഷ്മം, കൂടാതെ ഈ വിഭാഗങ്ങൾക്കതീതമായതും.

Verse 29

आब्राह्मस्तम्बपर्यन्तं सर्वं विष्णोः समुद्भवं तस्य देवादिदेवस्य सर्वगस्य महात्मनः

ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് പുല്ലിന്റെ തുമ്പുവരെ എല്ലാം വിഷ്ണുവിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിച്ചത്; അവൻ ദേവാദിദേവൻ, സർവ്വവ്യാപി, മഹാത്മാവ്.

Verse 30

निवेश्य भवनं विष्णोर् न भूयो भुवि जायते यथा विष्णोर्धामकृतौ फलं तद्वद्दिवौकसां

വിഷ്ണുവിന്റെ ഭവനം പ്രതിഷ്ഠിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ വീണ്ടും ഭൂമിയിൽ ജനിക്കുകയില്ല. വിഷ്ണുവിന്റെ ധാമം നിർമ്മിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം എത്രയോ, അതേ ഫലം ദിവൗകസർക്കും (സ്വർഗവാസികൾക്കും) ഉണ്ടെന്നു പറയുന്നു.

Verse 31

तथैव च इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः सर्वेशस्य इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः शिवब्रह्मार्कविघ्नेशचण्डीलक्ष्म्यादिकात्मनां देवालयकृतेः पुण्यं प्रतिमाकरणेधिकं

ശിവൻ, ബ്രഹ്മാവ്, സൂര്യൻ, വിഘ്നേശൻ, ചണ്ഡി, ലക്ഷ്മി മുതലായ രൂപങ്ങളുള്ള ദേവന്മാർക്കായി ദേവാലയം പണിയുന്നതിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യത്തെക്കാൾ, അവരുടെ പ്രതിമകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യം അധികമാണെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 32

प्रतिमास्थापने यागे फलस्यान्तो न विद्यते मृण्मयाद्दारुजे पुण्यं दारुजादिष्ट्काभवे

പ്രതിമാ-സ്ഥാപന യാഗത്തിൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലത്തിന് അന്തമില്ല. മണ്ണുപ്രതിമയെക്കാൾ മരപ്രതിമ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ പുണ്യം കൂടുതലാണ്; മരത്തേക്കാൾ ഇഷ്ടിക/ചുണ്ണാമ്പുകെട്ടിട പ്രതിമയിൽ പുണ്യം അതിലധികം ഉന്നതമാണ്.

Verse 33

इष्टकोत्थाच्छैलजे स्याद्धेमादेरधिकं फलं सप्तजन्मकृतं पापं प्रारम्भादेव नश्यति

ഇഷ്ടികകൊണ്ടുള്ള പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലം ശൈലജം (കല്ല്) കൊണ്ടുള്ളതിനെക്കാൾ കൂടുതലാണ്; കല്ലുകൊണ്ടുള്ളതിന്റെ ഫലം സ്വർണ്ണാദികളേക്കാൾ കൂടുതലെന്നും പറയുന്നു. ഇത്തരമൊരു പുണ്യകർമ്മം ആരംഭിക്കുന്നതുമാത്രത്തിൽ ഏഴ് ജന്മങ്ങളുടെ പാപം നശിക്കുന്നു.

Verse 34

देवालयस्य स्वर्गी स्यान्नरकं न स गच्छति कुलानां शतमुद्धृत्य विष्णुलोकं नयेन्नरः

ദേവാലയത്തോട് ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിതനായവൻ സ്വർഗ്ഗഗാമിയാകുന്നു; അവൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുകയില്ല. തന്റെ കുലത്തിലെ നൂറു തലമുറകളെ ഉയർത്തി വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു.

Verse 35

यमो यमभटानाह देवमन्दिरकारिणः यम उवाच प्रतिमापूजादिकृतो नानेया नरकं नराः

യമൻ യമഭടന്മാരോട് പറഞ്ഞു: ‘ദേവമന്ദിരങ്ങൾ പണിതവരെയും പ്രതിമാപൂജ മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവരെയും നരകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരരുത്.’

Verse 36

देवालयाद्यकर्तार आनेयास्ते तु गोचरे विसारध्वं यथान्यायन्नियोगो मम पाल्यतां

ദേവാലയാദി കാര്യങ്ങളുടെ കർത്താക്കൾ/നിർവാഹകരെ എന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു വിളിച്ചു വരുത്തുക. ധർമ്മവും ന്യായവും അനുസരിച്ച് പരിശോധിച്ച് വിധിക്കുക; എന്റെ നിർദ്ദേശം യഥാവിധി പാലിക്കപ്പെടട്ടെ.

Verse 37

नाज्ञाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां जन्तवः क्वचित् केवलं ते जगत्तातमनन्तं समुपाश्रिताः

നിങ്ങളുടെ ജീവികൾ ഒരിക്കലും നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞ ലംഘിക്കുകയില്ല; കാരണം അവർ ജഗത്പിതാവായ അനന്തനിൽ മാത്രം ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു।

Verse 38

भवद्भिः परिहर्तव्यास्तेषां नात्रास्ति संस्थितिः ये च भगवता लोके तच्चित्तास्तत्परायणाः

അവരെ നിങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം; ഇവിടെ അവർക്കു നിലയില്ല. എന്നാൽ ലോകത്തിൽ ഭഗവാനിൽ ഭക്തിയുള്ളവർ—മനം അവനിൽ തന്നെ നിശ്ചലമാക്കി അവനെയേ പരമാശ്രയമാക്കുന്നവർ—അവർ സ്വീകര്യരും പൂജ്യരുമാണ്।

Verse 39

पूजयन्ति सदा विष्णुं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः यस्तिष्ठन् प्रस्वपन् गच्छन्नुत्तिष्ठन् स्खलिते स्थिते

എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കുന്നവർക്കായി വാസ്തു-ത്യാഗം ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ വर्ज്യമാണ്. അത്തരം വ്യക്തി നിൽക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, നടക്കുമ്പോഴും, എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും, ഇടറുമ്പോഴും, നിശ്ചലമായിരിക്കുമ്പോഴും—എല്ലാ അവസ്ഥയിലും വിഷ്ണുവിൽ തന്നെ രതനാകുന്നു।

Verse 40

सङ्कीर्तयन्ति गोविन्दं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः नित्यनैमित्तिकैर् देवं ये यजन्ति जनार्दनम्

ഗോവിന്ദനെ സംകീർത്തനം ചെയ്യുന്നവർ വാസ്തു-നിഷേധങ്ങളിൽ നിന്ന് ദൂരത്തിൽ—അത് അവർക്കു തടസ്സമല്ല. നിത്യ-നൈമിത്തിക കർമങ്ങളാൽ ദേവൻ ജനാർദനനെ യജിക്കുന്നവർ സത്യത്തിൽ ദേവനെയേ ആരാധിക്കുന്നു।

Verse 41

नावलोक्या भवद्भिस्ते तद्गता यान्ति तद्गतिम् आनेयास्त्वविशेषत इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः नियमो मे ऽनुपाल्यतामिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः जन्तवः क्वचिदिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ये पुष्पधूपवासोभिर्भूषणैश्चातिवल्लभैः

നിങ്ങൾ അവരെ അവഹേളനത്തോടെ നോക്കരുത്; അവിടെ (ഭഗവദാശ്രയത്തിൽ) ചേർന്നവർ അതേ ഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു. ‘വ്യത്യാസമില്ലാതെ അവരെ സ്വീകരിച്ചു കൊണ്ടുവരണം’—ഇത് ചിഹ്നിത പാഠം. ‘എന്റെ നിയമം പാലിക്കപ്പെടട്ടെ’—ഇത് മറ്റൊരു പാഠം; ‘ജീവികൾ ചിലപ്പോൾ…’—ഇതും മറ്റൊരു പാഠം. അവർ പുഷ്പം, ധൂപം, സുഗന്ധവസ്ത്രങ്ങൾ, അത്യന്തം പ്രിയമായ ആഭരണങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് (പൂജിക്കുന്നു)।

Verse 42

अर्चयन्ति न ते ग्राह्या नराः कृष्णालये गताः उपलेपनकर्तारः सम्मार्जनपराश् च ये

കൃഷ്ണാലയത്തിൽ ചെന്നു പൂജാ-അർച്ചനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരെ തടയുകയോ പിടികൂടുകയോ ചെയ്യരുത്; ക്ഷേത്രത്തിൽ ലേപനം/ലിപി ചെയ്യുന്നതിലും ചൂഴ്ന്നു വാരിയും ശുചീകരണത്തിലും നിബദ്ധരായവരും ഗ്രാഹ്യമല്ല।

Verse 43

कृष्णालये परित्यज्यास्तेषां पुत्रास् तथा कुलम् येन चायतनं विष्णोः कारितं तत्कुलोद्भवम्

കൃഷ്ണാലയത്തിന്റെ കാര്യത്തിൽ അവരുടെ പുത്രന്മാരും കുലവും പോലും പരിത്യാജ്യം; എന്നാൽ അതേ കുലത്തിൽ ജനിച്ച് വിഷ്ണുവിന്റെ ആലയം പണിയിപ്പിച്ചവൻ സ്വീകര്യൻ/യോഗ്യൻ ആകുന്നു।

Verse 44

पुंसां शतं नावलोक्यं भवद्भिर्दुष्टचेतसा यस्तु देवालयं विष्णोर्दारुशैलमयं तथा

ദുഷ്ടചിത്തത്തോടെ നിങ്ങൾ നൂറുപേരെയെങ്കിലും നോക്കാതിരുന്നാലും, വിഷ്ണുവിന്റെ ദേവാലയം—മരത്തിലോ കല്ലിലോ നിർമ്മിതമായതായാലും—ദർശിക്കുന്നവൻ പുണ്യം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 45

कारयेन् मृण्मयं वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते अहन्यहनि यज्ञेन यजतो यन् महाफलम्

ആരെങ്കിലും വെറും മണ്ണുകൊണ്ടുള്ളതെങ്കിലും (പവിത്ര നിർമ്മാണം/വിഗ്രഹം) ചെയ്യിപ്പിച്ചാൽ, അവൻ സർവ്വപാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാകും; ദിനംപ്രതി യജ്ഞം ചെയ്യുന്ന യജമാനന് ലഭിക്കുന്ന മഹാഫലം അവനും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 46

प्राप्नोति तत् फलं विष्णोर्यः कारयति केतनं कुलानां शतमागामि समतीतं तथा शतं

വിഷ്ണുവിന്റെ കേതനം/ആലയം പണിയിപ്പിക്കുന്നവൻ അതേ ഫലം പ്രാപിക്കുന്നു; അവന്റെ കുലത്തിലെ വരാനിരിക്കുന്ന നൂറു തലമുറകളും കഴിഞ്ഞുപോയ നൂറു തലമുറകളും ആ പുണ്യത്തിൽ പങ്കാളികളാകുന്നു।

Verse 47

कारयन् भगवद्धाम नयत्यच्युतलोकतां सप्तलोकमयो विष्णुस्तस्य यः कुरुते गृहं

ഭഗവാന്റെ ധാമം പണിയിപ്പിക്കുന്നവൻ സ്വയംയും മറ്റുള്ളവരെയും അച്യുതലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഏഴുലോകങ്ങളിലുമെല്ലാം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിഷ്ണു, അവനുവേണ്ടി ഗൃഹം പണിയുന്നവന്റെ ഗൃഹമായിത്തന്നെ (പോലെ) ഭവിക്കുന്നു.

Verse 48

तारयत्यक्षयांल्लोकानक्षयान् प्रतिपद्यते इष्टकाचयविन्यासो यावन्त्यब्दानि तिष्ठति

യാഗവേദിയിലെ ഇഷ്ടകാചയ വിന്യാസം എത്ര വർഷം നിലനിൽക്കുമോ, അത്രകാലം അവൻ അക്ഷയ ലോകങ്ങളെ തരിപ്പിക്കുകയും സ്വയം അക്ഷയ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 49

तावद्वर्षसहस्राणि तत्कर्तुर्दिवि संस्थितिः प्रतिमाकृद्विष्णुलोकं स्थापको लीयते हरौ देवसद्मप्रतिकृतिप्रतिष्ठाकृत्तु गोचरे

ആ കർമ്മം ചെയ്തവൻ അത്ര സഹസ്ര വർഷങ്ങൾ സ്വർഗത്തിൽ വസിക്കുന്നു. പ്രതിമ നിർമ്മിക്കുന്നവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്യുന്നവൻ ഹരിയിൽ ലയിക്കുന്നു. ദേവാലയത്തിന്റെ പ്രതികൃതി പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്നവൻ ഗോചര (ഗോലോകബന്ധിത ശുഭലോകം) പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 50

अग्निर् उवाच यमोक्ता नानयंस्तेथ प्रतिष्ठादिकृतं हरेः हयशीर्षः प्रतिष्ठार्थं देवानां ब्रह्मणे ऽब्रवीत्

അഗ്നി പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ യമന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ആ ദേവന്മാർ ഹരി (വിഷ്ണു)യുടെ പ്രതിഷ്ഠാദി കർമവിധിയെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുവന്നു. യഥാർത്ഥ പ്രതിഷ്ഠയ്ക്കായി ഹയശീർഷൻ ദേവന്മാരുടെ പേരിൽ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.