Adhyaya 81: Description of the Divine Mountain Abodes: Meru, Devakūṭa, and Kailāsa
Devaparvatādhivāsa-varṇana (Meru–Devakūṭa–Kailāsa-niveśa)
Ancient-Geography (Purāṇic Sacred Topography) / Cosmography
ໃນກອບການສອນລະຫວ່າງ ວະຣາຫະ–ປຣິຖະວີ (ຜ່ານການລາຍງານຂອງ ຣຸດຣະ) ບົດນີ້ຈັດລຽງເຂດພູເຂົາສັກສິດ ແລະຊຸມຊົນຜູ້ພັກອາໄສ ເພື່ອສະແດງການຢູ່ອາໄສຢ່າງເປັນລະບຽບຂອງໂລກເປັນແຜນທີ່ສອນເລື່ອງດຸນຍະພາບ. ກ່າວເຖິງຍອດແລະຊ່ວງພູທີ່ກ່ຽວກັບ ເມຣຸ—Śānta, Kuñjara, Vajraka, Mahānīla, Candrodya, Veṇumat, Vasudhārā, Ekśṛṅga, Gajaparvata—ແລະເຊື່ອມແຕ່ລະແຫ່ງກັບ ເທວະ, ຄະນະ, ນາກ, ວິທຍາທະຣະ, ກິນນະຣະ, ຄັນທະຣະວະ, ຢັກ, ດານະວະ, ຣາກສະສ ຜ່ານ “pura/purī” ແລະ “āyatana” (ເມືອງ/ຖິ່ນພັກ ແລະສະຖານສັກສິດ). ຕໍ່ມາຍ້າຍໄປ Devakūṭa ແລະສຸດທ້າຍ Kailāsa ພ້ອມລາຍລະອຽດ sabhā, vimāna, nidhī, ແມ່ນ້ຳ Mandākinī, Kanakamandā, Mandā ແລະສະຖານທີ່ເຫດການຕຳນານ ເຊັ່ນ ພິທີແຕ່ງງານ ຣຸດຣະ–ອຸມາ, ຮູບ Ardhanārī, ແລະການອະພິເສກຂອງ Kārttikeya. ຕອນຈົບສະຫຼຸບ “ເທວະພູ 8” ແລະໂຄງຮ່າງໂລກດັ່ງດອກບົວ ຍ້ຳເນັ້ນຈັກກະວານວິທະຍາ-ນິເວດວິທະຍາ ທີ່ມີເຂດແດນກຳນົດ ແລະການຢູ່ຮ່ວມກັນຢ່າງມີລະບຽບ.
Primary Speakers
Key Concepts
Shlokas in Adhyaya 81
Verse 1
ຣຸທຣະ ກ່າວວ່າ:
Verse 2
अतः परं पर्वतेषु देवानामवकाशा वर्ण्यन्ते।
ນັບແຕ່ນີ້ໄປ ຈະພັນລະນາເຖິງທີ່ພັກພິມານຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍໃນພູເຂົາທັງປວງ।
Verse 3
तत्र योऽसौ शान्ताख्यः पर्वतस्तस्योपरि महेन्द्रस्य क्रीडास्थानम्।
ທີ່ນັ້ນ ເທິງພູທີ່ເອີ້ນວ່າ “ສານຕາ” ແມ່ນສະຖານທີ່ສຳລານກິລາຂອງມະເຫນທຣ (ອິນທຣ)។
Verse 4
तत्र देवराजस्य पारिजातकवृक्षवनम्।
ທີ່ນັ້ນມີປ່າສວນຕົ້ນປາຣິຊາຕະ (pārijāta) ຂອງພະຣາຊາແຫ່ງເທວະດາ।
Verse 5
तस्य पूर्वपार्श्वे कुञ्जरो नाम गिरिः।
ທາງດ້ານຕາເວັນອອກຂອງມັນ ມີພູເຂົາຊື່ “ກຸນຈະຣ” (Kuñjara)។
Verse 6
तस्योपरि दानवानामष्टौ पुराणि च।
ເທິງພູນັ້ນ ຍັງມີ “ປຸຣານະ” ຈຳນວນແປດ ທີ່ກ່ຽວພັນກັບພວກດານະວະ (Dānavas) ອີກດ້ວຍ।
Verse 7
तथा वज्रके पर्वतवरे राक्षसानामनेकानि पुराणि।
ເຊັ່ນດຽວກັນ ຢູ່ເທິງພູວັຊຣະກະ ອັນປະເສີດ ມີປູຣານະຫຼາຍຢ່າງທີ່ກ່ຽວພັນກັບຣາກສະສະ.
Verse 8
ते च नाम्ना नीलकाः कामरूपिणः।
ແລະພວກເຂົາ ຕາມນາມ ເອີ້ນວ່າ ນີລະກະ (Nīlaka) ເປັນຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ຕາມໃຈ.
Verse 9
महानीलेऽपि शैलेन्द्रपुराणि।
ແລະຢູ່ເທິງພູມະຫານີລ (Mahānīla) ກໍມີ ສາຍເລນດຣະ-ປູຣານະ (Śailendra-purāṇa) ເຊັ່ນກັນ.
Verse 10
पञ्चदशसहस्राणि किन्नराणां ख्यातानि।
ບັນດາເລື່ອງອັນຂື້ນຊື່ກ່ຽວກັບກິນນະຣະ (Kinnara) ມີຈໍານວນ ສິບຫ້າພັນ.
Verse 11
तत्र देवदत्तचन्द्रादयो राजानः।
ທີ່ນັ້ນ ມີກະສັດເຊັ່ນ ເທວະດັດຕະ (Devadatta) ແລະ ຈັນດຣະ (Candra) ແລະອື່ນໆ ຖືກກ່າວເຖິງ.
Verse 12
पञ्चदशकिन्नराणां गर्विताः
ກຸ່ມຄິນນະຣະ 15 ກຸ່ມ ຖືກພັນລະນາວ່າ ມີຄວາມຍິ່ງຍໂສ (ມານະ)។
Verse 13
तानि सौवर्णानि बिलप्रवेशनानि च पुराणि
ເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນທາງເຂົ້າຖ້ຳບູຮານ ທີ່ປາກົດດັ່ງຄຳທອງ।
Verse 14
चन्द्रोदये च पर्वतवरे नागानामधिवासः
ແລະໃນພູອັນປະເສີດ ຊື່ ‘ຈັນໂທຣະອຸທະຍະ’ ແມ່ນທີ່ພັກອາໄສຂອງນາຄາ।
Verse 15
ते च बिलप्रवेशाः बिलेṣu वैनतेयविषयावर्त्तिनो व्यवस्थितानुरागे च दानवेन्द्रा व्यवस्थिताः
ແລະທາງເຂົ້າຖ້ຳເຫຼົ່ານັ້ນ—ພາຍໃນຖ້ຳ—ຕັ້ງຢູ່ໃນເຂດທີ່ກ່ຽວພັນກັບ ໄວນະເຕຍ (Vainateya); ແລະດ້ວຍຄວາມຜູກພັນຮັກໃຄ່ກັນ ບັນດາເຈົ້າແຫ່ງດານະວະ (Dānava) ກໍຕັ້ງຢູ່ທີ່ນັ້ນ.
Verse 16
वेणुमत्यपि विद्याधरपुरत्रयं
ແລະຍັງມີ ເວນຸມະຕີ (Veṇumatī) ອີກດ້ວຍ ແລະນະຄອນສາມແຫ່ງຂອງວິດຍາທະຣະ (Vidyādhara).
Verse 17
त्रिंशद् योजनशतविस्तीर्णमेकैकं तावदायतम्
ແຕ່ລະອັນກວ້າງເຖິງ 100 ໂຍຊະນະ ແລະຍາວເທົ່າກັນນັ້ນ—ມີຈໍານວນ 30.
Verse 18
उलूकरोमशमहावेत्रादयश्च राजानो विद्याधराणाम्
ອູລູກະໂຣມະຊະ, ມະຫາເວດຣະ ແລະອື່ນໆ ເປັນກະສັດໃນຫມູ່ວິດຍາທະຣາ.
Verse 19
एकैक्ये च शैलराजनि स्वयमेव गरुडो व्यवस्थितः
ແລະໃນແຕ່ລະພູເຂົາຮາຊານັ້ນ ກະຣຸດາເອງກໍປະຈໍາຢູ່.
Verse 20
कुञ्जरे तु पर्वतवरे नित्यं पशुपतिः स्थितः
ແຕ່ໃນພູຄຸນຊະຣະ ອັນເປັນພູອັນປະເສີດ ພະປະສຸປະຕິ ສະຖິດຢູ່ເປັນນິດ.
Verse 21
वृषभाङ्को महादेवः शङ्करो योगिनां वरः । अनेकगणभूतकोटिसहस्रवारो भगवान् अनादिपुरुषो व्यवस्थितः ॥
ພຣະມະຫາເທວະ—ຊັງກະຣະ ຜູ້ມີເຄື່ອງໝາຍເປັນງົວພະຫະນະ ແລະເປັນຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ໂຍຄີ—ພຣະພະຄະວານ ບຸລຸດຜູ້ບໍ່ມີຕົ້ນກໍາເນີດ ສະຖິດຢູ່ ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍຫມູ່ຄະນະ ແລະພູຕະ ນັບບໍ່ຖ້ວນເປັນພັນໆ.
Verse 22
वसुधारे च पुष्पवतां वसूनां च समावासः ।
ໃນ ວະສຸທາຣາ ກໍມີທີ່ພຳນັກຂອງ ປຸສະປະວັດ ແລະ ວະສຸ ທັງຫຼາຍດ້ວຍ.
Verse 23
वसुधारारत्नधारयोर्मूर्ध्नि अष्टौ सप्त च संख्यया ।
ເທິງຍອດ (ມູຣທັນ) ຂອງ ວະສຸທາຣາ ແລະ ຣັດນະທາຣາ ມີຫມູ່ຄະນະທີ່ນັບໄດ້ເປັນ 8 ແລະ 7.
Verse 24
पुराणि वसुसप्तर्षीणां चेति ।
ແລະຍັງມີນະຄອນເກົ່າແກ່ທີ່ສຳພັນກັບ ວະສຸ ແລະ ສັບຕະຣິສິ (ເຈັດິສິ) ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້.
Verse 25
एकशृङ्गे च पर्वतोत्तमे प्रजापतेः स्थानं चतुर्वक्त्रस्य ब्रह्मणः ।
ແລະເທິງ ເອກາສຣິງກະ (Ekaśṛṅga) ພູອັນປະເສີດ ມີບັນລັງຂອງ ປຣະຊາປະຕິ—ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ມີສີ່ພັກ.
Verse 26
गजपर्वते च महाभूतपरिवृता स्वयमेव भगवती तिष्ठति ।
ແລະເທິງ ກະຊະປະຣະວະຕະ (Gajaparvata) ພຣະພະຄະວະຕີ ປະທັບຢູ່ໂດຍພຣະອົງເອງ ມີມະຫາພູຕະທັງຫຼາຍລ້ອມຮອບ.
Verse 27
वसुधारे च पर्वतवरे मुनिसिद्धविद्याधराणामायतनम् ।
ໃນ ວະສຸທາຣາ ເທິງພູອັນປະເສີດ ແມ່ນທີ່ພັກອາໄສຂອງມຸນີ, ສິດທະ ແລະ ວິທຍາທະຣາ.
Verse 28
चतुराशीत्यपरपुर्यो महाप्राकारतोरणाः ।
ຍັງມີເມືອງອື່ນອີກ 84 ເມືອງ ພ້ອມດ້ວຍກຳແພງໃຫຍ່ ແລະ ປະຕູໂຕຣະນາອັນສົງ່າ.
Verse 29
तत्र चानेकपर्वता नाम गन्धर्वा युद्धशालिनो वसन्ति ।
ທີ່ນັ້ນ ມີຄັນທະວະຊື່ ອະເນກະພະວະຕາ ອາໄສຢູ່ ໂດຍມີຊື່ສຽງໃນຄວາມກ້າຫານໃນສົງຄາມ.
Verse 30
तेषां चाधिपतिर्देवो राजराजैकपिङ्गलः ।
ແລະ ຜູ້ເປັນຈອມນາຍຂອງພວກເຂົາ ແມ່ນເທວະຜູ້ມີນາມ ຣາຊະຣາຊະໄອກະປິງກະລະ.
Verse 31
सुरराक्षसाः पञ्चकूटे दानवाः शतशृङ्गे यक्षाणां पुरशतम् ।
ເທິງ ປັນຈະກູຕະ ມີສຸຣະ ແລະ ຣາກສະສະ; ເທິງ ສະຕະສຶງຄະ ມີດານະວະ; ແລະ ສຳລັບຍັກສະ ມີເມືອງຮ້ອຍເມືອງ.
Verse 32
ताम्राभे तक्षकस्य पुरशतम्॥
ເທິງຍອດພູທີ່ເອີ້ນວ່າ ຕາມາພາ (Tāmābha) ມີປ້ອມປາການໜຶ່ງຮ້ອຍຂອງ ຕັກສະກະ (Takṣaka)។
Verse 33
विशाखपर्वते गुहस्यायतनम्॥
ເທິງພູ ວິສາຄະ (Viśākha) ມີສະຖານສັກກະລະ (āyatana) ຂອງ ກຸຫາ (Guha)។
Verse 34
श्वेतोदये गिरिवरे महागन्धर्वभवनम्॥
ເທິງຍອດພູ ສະເວໂຕດະຍະ (Śvetodaya) ອັນເປັນພູອັນປະເສີດ ມີເຮືອນພັກໃຫຍ່ຂອງ ຄັນທະວະ (Gandharva) ຢູ່ນັ້ນ।
Verse 35
हरिकूटे हरिर्देवः॥
ເທິງ ຮະຣິກູຕະ (Harikūṭa) ມີ ຮະຣິ (Hari) ພຣະເທວະ ປະທັບຢູ່।
Verse 36
कुमुदे किन्नरावासः॥
ເທິງຍອດພູ ກຸມຸດະ (Kumuda) ແມ່ນທີ່ພຳນັກຂອງ ກິນນະຣະ (Kinnara)।
Verse 37
अञ्जने महोरगाः॥
ໃນພູອັນຊະນະ ມີນາກໃຫຍ່ (ມະໂຫຣະກາ) ອາໄສຢູ່។
Verse 38
सहस्रशिखरे च दैत्यानामुग्रकर्मिणामावासः॥
ແລະໃນພູສະຫັດສະຣະສິຂະຣະ ແມ່ນທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງພວກໄດຕະຍະ ຜູ້ກະທຳອັນດຸຮ້າຍກ້າຫານ।
Verse 39
पुराणां सहस्रमेकं हेममालिनां मुकुटे पन्नप्रपक्षे पर्वतवरे चत्वार्यायतनानि तु॥
ມີປ້ອມເມືອງໂບຮານ ໜຶ່ງພັນແລະໜຶ່ງ; ແລະໃນມູກຸຕະ, ປັນນະປະປັກສະ, ພ້ອມທັງໃນພູອັນປະເສີດ ມີສະຖານສັກສິດສີ່ແຫ່ງແທ້—ຂອງພວກເຮມະມາລິນ।
Verse 40
एवं मेरुपर्वतेषु देवानामधिवासः॥
ດັ່ງນັ້ນ ໃນພູທັງຫຼາຍແຫ່ງເມຣຸ ແມ່ນທີ່ພຳນັກຂອງເທວະທັງປວງ।
Verse 41
मर्यादापर्वते देवकूटे पुरविन्यासः कीर्त्यते॥
ໃນພູແດນຂອບເຂດ ຄື ເທວະກູຕະ ໄດ້ກ່າວເຖິງການຈັດວາງຜັງເມືອງທັງຫຼາຍ।
Verse 42
तस्योपरि योजनशतं गरुडस्य जातं क्षेत्रम्।
ເທິງຂຶ້ນໄປນັ້ນ ມີເຂດດິນອັນສັກສິດ ກວ້າງຂວາງໜຶ່ງຮ້ອຍໂຍຊະນະ ອັນເກີດຂຶ້ນກ່ຽວພັນກັບກະຣຸດາ।
Verse 43
तस्यैव पार्श्वतस्त्रिंशद्योहनविस्तीर्णाश्चत्वारिंशदायताः सप्तगन्धर्वनगराः।
ຕາມຂ້າງຂອງເຂດນັ້ນ ມີນະຄອນຂອງຄັນທະວະ 7 ນະຄອນ; ແຕ່ລະນະຄອນກວ້າງ 30 ໂຍຊະນະ ແລະຍາວ 40 ໂຍຊະນະ।
Verse 44
आग्नेयाश्च नाम्ना गन्धर्वातिबलिनः।
ເຂົາເຈົ້າເອີ້ນວ່າ «ອາກເນຍະ» ແລະຄັນທະວະທີ່ນັ້ນມີພະລັງອັນແກ່ກ້າຢ່າງຍິ່ງ।
Verse 45
तत्र चान्यत् त्रिंशद्योहनमण्डलं पुरं सैंहिकेयानाम्।
ທີ່ນັ້ນຍັງມີອີກນະຄອນໜຶ່ງ ເປັນວົງລ້ອມ 30 ໂຍຊະນະ ເປັນຂອງຊາຍມຫິເກຍ (Saiṃhikeyas)។
Verse 46
तत्र च देवर्षिचरितानि देवकूटे दृश्यन्ते।
ທີ່ນັ້ນ ເທິງເດວະກູຕະ (Devakūṭa) ກິດຈະກຳຂອງລະສີທິບ (ເທວະຣິຊິ) ປາກົດໃຫ້ເຫັນ ດັ່ງຢູ່ຕໍ່ໜ້າ।
Verse 47
पुरं च कालकेयानां तत्रैव।
ແລະຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ມີນະຄອນຂອງພວກກາລະເກຍະ।
Verse 48
तथा चान्तरतटेऽन्ये सुनान्नाम तस्यैव दक्षिणे त्रिंशद्योहनविस्तृतं द्विषष्टियोजनायामं पुरं कामरूपिणां दृप्तानां मध्यमे च तस्य हेमकूटे महादेवस्य न्यग्रोधः।
ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ຢູ່ຝັ່ງດ້ານໃນມີພວກອື່ນ ເອີ້ນວ່າ ສຸນານ (Sunān)។ ແລະທາງໃຕ້ຂອງບ່ອນນັ້ນ ມີນະຄອນຂອງພວກກາມາຣູປິນ (Kāmārūpiṇs) ຜູ້ອວດອ້າງ ກວ້າງ 30 ໂຍຊະນະ ແລະຍາວ 62 ໂຍຊະນະ। ໃນກາງນະຄອນນັ້ນ ຢູ່ເທິງເຮມະກູຏ (Hemakūṭa) ມີຕົ້ນໄມ້ນິຍະໂກຣດ (banyan) ຂອງມະຫາເທວະ (Mahādeva) ຕັ້ງຢູ່।
Verse 49
अथातः कैलासवर्णको भवति।
ບັດນີ້ ດັ່ງນັ້ນ ການພັນລະນາເຖິງ ໄກລາສະ (Kailāsa) ຈຶ່ງເລີ່ມຕົ້ນ।
Verse 50
कैलासस्य तटे योजनशतमायामवस्तृतं भुवनमालाभिव्याप्तम्।
ຢູ່ຕາມເນີນຂອງ ໄກລາສະ (Kailāsa) ມີດິນແດນໜຶ່ງ ຍາວ 100 ໂຍຊະນະ ແຜ່ກວ້າງອອກ ແລະຖືກປົກຄຸມດ້ວຍການຈັດຮຽງດັ່ງພວງມາລາຂອງໂລກ ຫຼື ຖິ່ນພຳນັກຕ່າງໆ।
Verse 51
तस्याश्च मध्ये सभा।
ແລະໃນກາງຂອງດິນແດນນັ້ນ ມີສະພາ ຫຼື ຫ້ອງປະຊຸມ ໜຶ່ງ।
Verse 52
तत्र च तत्पुष्करं नाम विमानं तिष्ठति।
ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ມີວິມານສະຫວັນຊື່ «ຕັດປຸສກະຣະ» ຕັ້ງຢູ່।
Verse 53
धनदस्य च तद्विमानमधिवासश्च।
ແລະ ວິມານນັ້ນເອງ ເປັນທີ່ພຳນັກ ແລະ ວິມານສະຫວັນຂອງ ທະນະດະ (ກຸເບຣ) ດ້ວຍ।
Verse 54
तत्र पद्ममहापद्ममकरकच्छपकुमुदशङ्खनीलनन्दमहानिधयः प्रतिवसन्ति।
ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ນິທິໃຫຍ່ທັງຫຼາຍ—ປັດມະ, ມະຫາປັດມະ, ມະກະຣະ, ກັດຊະປະ, ກຸມຸດະ, ສັງຄະ, ນີລະ, ນັນດະ, ແລະ ມະຫານິທິ ພຳນັກຢູ່।
Verse 55
तत्र चन्द्रादीनां लोकपालानामावासः।
ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ມີທີ່ພຳນັກຂອງຜູ້ພິທັກໂລກ (ໂລກະປາລະ) ເລີ່ມຈາກ ຈັນທຣະ (ດວງຈັນ) ເປັນຕົ້ນ।
Verse 56
तत्र च मन्दाकिनी नाम नदी।
ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ມີແມ່ນ້ຳຊື່ «ມັນດາກິນີ»।
Verse 57
तथा कनकमन्दा मन्दा चेति नामभिः सरितः।
ເຊັ່ນດຽວກັນ ມີແມ່ນ້ຳທີ່ມີນາມວ່າ ກນະກະມັນດາ ແລະ ມັນດາ।
Verse 58
तत्रान्या अपि नद्यः सन्ति।
ທີ່ນັ້ນຍັງມີແມ່ນ້ຳອື່ນໆອີກດ້ວຍ។
Verse 59
पूर्वपार्श्वे च शतयोजनमायामास्त्रिंशद्योजनविस्तृता दशगन्धर्वपुर्यः तासु च सकुबाहुहरिकेशचित्रसेनादयो राजानः।
ທາງດ້ານຕາເວັນອອກ ມີນະຄອນຂອງຄົນກັນທັຣວະ 10 ນະຄອນ; ແຕ່ລະນະຄອນຍາວ 100 ໂຢຊະນະ ແລະກວ້າງ 30 ໂຢຊະນະ; ໃນນັ້ນມີກະສັດເຊັ່ນ ສະກຸບາຫຸ, ຫະຣິເກສະ, ແລະ ຈິດຣະເສນະ ເປັນຕົ້ນ।
Verse 60
तस्यैव च पश्चिमकूटे अशीतियोजनायामं चत्वारिंशद्विस्तृतमेकैकं यक्षनगरम्।
ແລະທີ່ຍອດພູດ້ານຕາເວັນຕົກຂອງມັນ ແຕ່ລະນະຄອນຂອງຢັກສະ ຍາວ 80 ໂຢຊະນະ ແລະກວ້າງ 40 ໂຢຊະນະ।
Verse 61
तेषु च महामालिसुनेत्रचक्रादयो नायकाः।
ໃນພວກນັ້ນມີຜູ້ນຳເຊັ່ນ ມະຫາມາລິ, ສຸເນດຣະ, ແລະ ຈັກຣະ ເປັນຕົ້ນ।
Verse 62
तस्यैव दक्षिणे पार्श्वे कुञ्जदरीषु गुहासु समुद्राः समुद्रं यावत्किन्नराणां पुरशतम्॥
ທາງດ້ານໃຕ້ຂອງພູນັ້ນ ໃນປ່າສວນ ຫວ່າງຫຸບເຂົາ ແລະ ຖ້ຳຕ່າງໆ ມີນ້ຳແຜ່ກວ້າງໄປຈົນເຖິງທະເລ; ແລະທີ່ນັ້ນມີເມືອງຮ້ອຍເມືອງຂອງຊາວກິນນະຣາ.
Verse 63
तेषु च द्रुमसुग्रीवादिभगदत्तप्रमुखं राजशतम्॥
ໃນບັນດານັ້ນ ມີກະສັດຮ້ອຍພະອົງ ໂດຍມີພະຍາບະຄະດັດຕະ ແລະ ດຣຸມະສຸກຣີວະ ເປັນຕົ້ນ ເປັນຜູ້ນຳ.
Verse 64
तत्र च रुद्रस्योमया सार्द्धं विवाहः संवृत्तः॥
ທີ່ນັ້ນ ພິທີອະພິເສກອັນສັກສິດຂອງຣຸດຣະ ກັບ ອຸມາ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ.
Verse 65
तपश्च कृतवती गौरी॥
ແລະ ເທວີໂກຣີ ໄດ້ປະຕິບັດຕະປະສະຍາ ຢ່າງເຂັ້ມງວດ.
Verse 66
किरातरूपिणा च रुद्रेण स्थितम्॥
ແລະ ທີ່ນັ້ນ ຣຸດຣະ ໄດ້ປະທັບຢູ່ ໃນຮູບຂອງກິຣາຕະ (ນາຍພານ).
Verse 67
तत्रैव तत्र स्थितेन सोमेन शङ्करेण जम्बूद्वीपावलोकनं कृतम्॥
ຢູ່ທີ່ນັ້ນເອງ ພຣະສັງກະຣະ (ໂສມ) ຜູ້ສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ໄດ້ກະທຳການສຳຫຼວດເບິ່ງ ຊຳບູທະວີບ।
Verse 68
तत्र चानेककिन्नरगन्धर्वोपगीतमुमावनं नामाप्सरोभिरनेकपुष्पलतावल्लीभिरुपेतम्॥
ແລະທີ່ນັ້ນມີປ່າສວນຊື່ «ອຸມາວະນະ» ທີ່ຖືກຂັບຮ້ອງສັນລະເສີນໂດຍຄິນນະຣະ ແລະ ຄັນທັຣວະຫຼາຍພວກ ແລະປະດັບດ້ວຍອັບສະຣາ ພ້ອມດ້ວຍເຄືອໄມ້ ແລະ ວັນລີດອກໄມ້ຫຼາຍຊະນິດ।
Verse 69
यत्र भगवता महेश्वरेणार्द्धनारीनरवपुः प्राप्तम्॥
ທີ່ນັ້ນ ພຣະມະເຫສະວະຣະຜູ້ຄວນແກ່ການນະມັດສະການ ໄດ້ບັນລຸຮູບກາຍທີ່ມີກາຍເປັນຍິງຄຶ່ງ ແລະ ຊາຍຄຶ່ງ।
Verse 70
तत्र च कार्त्तिकेयस्य शरद्वनम्॥
ແລະທີ່ນັ້ນມີ «ສະຣະດະວະນະ» ປ່າຫຍ້າ/ປ່າກົກຂອງພຣະກາຣຕິເກຍ।
Verse 71
पुष्पचित्रक्रौञ्चयोर्मध्ये कार्त्तिकेयाभिषेकः कृतः तस्य च पूर्वतटे सिद्धमुनिगणावासः कलापग्रामो नाम॥
ລະຫວ່າງ «ປຸສະປະຈິຕຣະ» ແລະ «ກຣົວນຈະ» ໄດ້ກະທຳພິທີອະພິເສກ (ພິທີຊຳລະສົດສະຫຼອງ) ແດ່ພຣະກາຣຕິເກຍ; ແລະທີ່ຝັ່ງຕາເວັນອອກຂອງມັນ ມີທີ່ພັກອາໄສຂອງຫມູ່ມຸນີຜູ້ສຳເລັດ (ສິດທະ) ເອີ້ນວ່າ «ກະລາປະກຣາມະ».
Verse 72
तथा च मार्कण्डेयवसिष्ठपराशरनलविश्वामित्रोद्दालकादीनां महर्षीणामनेकानि सहस्राण्याश्रमाणां हि भवति ।
ເຊັ່ນນັ້ນເຊັ່ນກັນ ມີອາສຣົມນັບພັນຫຼາຍຂອງມະຫາຣິຊິ ເຊັ່ນ ມາຣະກັນເດຍ ວະສິດຖະ ປະຣາຊະຣະ ນະລະ ວິຊວາມິດຕະຣະ ອຸດດາລະກະ ແລະອື່ນໆ ຢູ່ແທ້ໆ.
Verse 73
तथा च पश्चिमस्याचलेन्द्रस्य निषधस्य भागं शृणुत ।
ເຊັ່ນນັ້ນເຊັ່ນກັນ ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງສ່ວນທາງຕາເວັນຕົກຂອງນິສະດະ ພູເຈົ້າຜູ້ເປັນຈອມພູ.
Verse 74
तस्य च मध्यमकूटे विष्ण्वायतनं महादेवस्य ।
ແລະໃນຍອດກາງຂອງມັນ ມີສະຖານສັກສິດ (ວິຫານ) ຂອງພຣະວິສະນຸ ແລະຂອງພຣະມະຫາເທວະ.
Verse 75
तस्यैवोत्तरतटे त्रिंशद्योजनविस्तृतं महत्पुरं लम्बाख्यातं राक्षसानाम् ।
ທີ່ຝັ່ງເໜືອຂອງມັນ ມີນະຄອນໃຫຍ່ກວ້າງສາມສິບໂຢຊະນະ ຊື່ວ່າ “ລັມບາ” ເປັນເມືອງຂອງພວກຣາກຊະສະ.
Verse 76
तस्यैव दक्षिणे पार्श्वे बिलप्रवेशनगरम् ।
ທີ່ດ້ານໃຕ້ຂອງມັນ ມີເມືອງຊື່ “ບິລະປະເວຊະ” ໝາຍເຖິງ “ທາງເຂົ້າຖ້ຳ”.
Verse 77
प्रभेदकस्य पश्चिमेन देवदानवसिद्धादीनां पुराणि ।
ທາງຕາເວັນຕົກຂອງ ປຣະເພດະກະ ມີນະຄອນບູຮານຂອງ ເທວະ, ດານະວະ, ສິດທະ ແລະອື່ນໆ.
Verse 78
तस्य गिरिमूर्ध्नि महती सोमशिला तिष्ठति ।
ເທິງຍອດຂອງພູນັ້ນ ມີຫີນໃຫຍ່ອັນໜຶ່ງ ຊື່ວ່າ ໂສມາສິລາ ຕັ້ງຢູ່.
Verse 79
तस्यां च पर्वणि सोमः स्वयमेवावतारति ।
ແລະໃນຫີນນັ້ນ ໃນວັນພາຣະວັນ (parvan) ໂສມະ ລົງມາໂດຍພຣະອົງເອງ.
Verse 80
तस्यैवोत्तरपार्श्वे त्रिकूटं नाम ।
ທາງດ້ານເໜືອຂອງມັນ ມີຍອດພູຊື່ວ່າ ຕຣິກູຕະ.
Verse 81
तत्र ब्रह्मा तिष्ठति क्वचित् ।
ທີ່ນັ້ນ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ປະທັບຢູ່—ໃນບາງເວລາ (ຫຼື ໃນບາງສະຖານ).
Verse 82
तथा च वह्न्यायतनम् ।
ແລະດັ່ງນັ້ນດ້ວຍ ມີອາຍະຕະນະ (ສະຖານສັກສິດ) ທີ່ກ່ຽວພັນກັບ ອັກນິ (ວະຫນິ) ຢູ່ເຊັ່ນກັນ।
Verse 83
मूर्त्तिमान् वह्निरुपास्यते देवैः ।
ວະຫນິ (ອັກນິ) ຜູ້ມີຮູບປະກົດ ຖືກເທວະດາທັງຫຼາຍນະມັດສະການບູຊາ।
Verse 84
उत्तरे च शृङ्गाख्ये पर्वतवरे देवतानामायतनानि ।
ແລະທາງເໜືອ ເທິງພູອັນປະເສີດທີ່ເອີ້ນວ່າ ສຣິງກະ (Śṛṅga) ມີອາຍະຕະນະຂອງເທວະດາທັງຫຼາຍ।
Verse 85
पूर्वे नारायणस्यायतनम् ।
ທາງຕາເວັນອອກ ມີອາຍະຕະນະ (ສະຖານສັກສິດ) ຂອງ ນາຣາຍະນະ (Nārāyaṇa)។
Verse 86
मध्ये ब्रह्मणः ।
ທາງກາງ (ຕຳແໜ່ງກາງ) ແມ່ນອາຍະຕະນະຂອງ ພຣະພຣົມ (Brahmā)।
Verse 87
शङ्करस्य पश्चिमे ।
ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ແມ່ນສະຖານສັກສິດຂອງ ສັງກະຣາ
Verse 88
तत्र च यक्षादीनां केचित् पुराणि तस्य चोत्तरतीरे जातुचे महापर्वते त्रिंशद्योजनमण्डलं नन्दजलं नाम सरस् तत्र नन्दो नाम नागराजा वसति शतशीर्षप्रचण्ड इति ।
ທີ່ນັ້ນມີການເລົ່າເລື່ອງບູຮານບາງຢ່າງກ່ຽວກັບຍັກສະ ແລະອື່ນໆ; ແລະທີ່ຝັ່ງເໜືອຂອງມັນ ບນພູໃຫຍ່ຊື່ ຈາຕຸຈ ມີທະເລສາບຊື່ ນັນທະຈະລະ ມີວົງຮອບສາມສິບ ໂຢຊະນະ. ທີ່ນັ້ນມີພະຍານາກຣາຊາຊື່ ນັນທະ ພຳນັກຢູ່ ຖືກພັນລະນາວ່າ ‘ດຸຮ້າຍ ມີຫົວຮ້ອຍ’។
Verse 89
इत्येतेऽष्टौ देवपर्वता विज्ञेयाः ।
ດັ່ງນັ້ນ ພູທັງແປດນີ້ ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ ‘ເທວະປັຣວະຕະ’ ຄືພູອັນເທວະ
Verse 90
तेनानुक्रमेण हेमरजतरत्नवैडूर्यमाणः शिलाहिङ्गुलादिवर्णाः ।
ຕາມລຳດັບນັ້ນ (ສີສັນ) ເປັນດັ່ງ ຄຳ ເງິນ ແກ້ວມະນີ ໄວດູຣະຍະ (ເບຣິລ) ມານະ (ຜະລຶກໃສ) ຫີນ ຫິງຄຸລະ (ຊາດ/ສິນດູຣ) ແລະອື່ນໆ
Verse 91
इयं च पृथ्वी लक्षकोटिशतानेकसंख्यातानां पूर्णा तेषु च सिद्धविद्याधराणां निलयाः ते च मेरोः पार्श्वतः केसरवलयालवालं सिद्धलोक इति कीर्त्यते ।
ແລະແຜ່ນດິນນີ້ເຕັມໄປດ້ວຍສັດທັງຫຼາຍ ຈຳນວນຫຼາຍຮ້ອຍ ລັກສະ ແລະ ໂກຕິ ນັບບໍ່ຖ້ວນ; ໃນພວກນັ້ນມີຖິ່ນພຳນັກຂອງສິດທະ ແລະ ວິທະຍາທອນ. ແລະບໍລິເວນຂ້າງພູເມຣຸ—ດຸຈອ່າງ ແລະວົງຮອບເສັ້ນໃຍທີ່ໂອບລ້ອມ—ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ‘ສິດທະໂລກ’
Verse 92
इयं पृथ्वी पद्माकारेण व्यवस्थिताः
ແຜ່ນດິນນີ້ຖືກຈັດວາງໃນຮູບດອກບົວອັນສັກສິດ
Verse 93
एष च सर्वपुराणेषु क्रमः सामान्यतः प्रतिपाद्यते ।
ແລະລຳດັບນີ້ໂດຍທົ່ວໄປໄດ້ຖືກສອນໄວ້ໃນປຸຣານະທັງປວງ
Verse 94
८
ນີ້ແມ່ນແຕ່ເຄື່ອງໝາຍຕົວເລກ “8” ອາດເປັນຮ່ອງຮອຍຂອງຜູ້ຄັດລອກ/ສະບັບພິມ ບໍ່ແມ່ນຄາຖາ
Frequently Asked Questions
The chapter’s instruction is conveyed through cosmography: the text models Pṛthivī as a regulated, segmented habitat where distinct beings occupy bounded regions (parvatas, puras, āyatanas, bilapraveśas). This functions as an implicit ethic of terrestrial order—balance is maintained by proper placement, limits (maryādā), and coordinated coexistence rather than by a single prescriptive rule.
A clear calendrical marker appears with Somāśilā: the text states that Soma descends/appears there on parvan-days (parvaṇi), i.e., ritually significant lunar junctions. No explicit ṛtu (season) is specified, but the parvan reference anchors observance to the lunar ritual calendar.
Environmental balance is encoded as sacred topography: mountains, rivers, lakes, forests, and subterranean passages are presented as interconnected ecological zones, each assigned communities and guardians (devas, nāgas, yakṣas, etc.). By describing Earth as padmākāra (lotus-formed) with ordered ‘rings’ and residences, the text frames Pṛthivī’s stability as dependent on structured spatial distribution and protected hydrological/sylvan features (e.g., Mandākinī, Umāvana).
The chapter references named rulers/leaders of non-human polities (e.g., Devadatta and Candra among kinnaras; Ulūkaroma and Mahāvetra among vidyādharas; Rājarājaikapiṅgala among gandharvas; Nanda the nāgarāja, described as Śataśīrṣaprachaṇḍa). It also cites major sage-figures and āśrama traditions around Kailāsa (Mārkaṇḍeya, Vasiṣṭha, Parāśara, Viśvāmitra, Uddālaka), and mythic events involving Rudra–Umā and Kārttikeya.