Adhyaya 5: Reconciliation of Action and Knowledge: Offering All Acts to Nārāyaṇa and the Hymn to the Yajña-Puruṣa

Verse 1

अश्वशिरा उवाच । भवन्तौ मम सन्देहमेकं छेत्तुमिहार्हतः । येन छिन्नेन जायेत मम संसारविच्युतिः ॥ ५.१ ॥

ອັສວະສິຣາ ກ່າວວ່າ: «ທ່ານທັງສອງສົມຄວນທີ່ຈະຕັດຂໍ້ສົງໄສອັນໜຶ່ງຂອງຂ້າໃນທີ່ນີ້; ເມື່ອຕັດມັນແລ້ວ ຂ້າຈະເກີດການຫຼຸດພົ້ນຈາກວົງວຽນສັງສາຣ»។

Verse 2

एवमुक्ते नृपतिना तदा योगिवरो मुनिः । कपिलः प्राह धर्मात्मा राजानं यजतां वरम् ॥ ५.२ ॥

ເມື່ອກະສັດໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ໃນເວລານັ້ນ ມຸນີຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງໂຍຄະ ຄະປິລະ ຜູ້ມີຈິດຕັ້ງໃນທຳ ໄດ້ກ່າວກັບກະສັດ—ຜູ້ຍອດໃນບັນດາຜູ້ປະກອບຍັດຍາ (ພິທີບູຊາ).

Verse 3

कपिल उवाच । कस्ते मनसि सन्देहो राजन् परमधार्मिक । छिन्दामि येन तच्छ्रुत्वा ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ५.३ ॥

ຄະປິລະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ກະສັດຜູ້ຍຶດຖືທຳອັນສູງສຸດ, ຂໍ້ສົງໄສໃດເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂອງທ່ານ? ຈົ່ງກ່າວສິ່ງທີ່ທ່ານປາດຖະໜາຮູ້; ເມື່ອຂ້າໄດ້ຟັງແລ້ວ ຂ້າຈະຂັບໄລ່ມັນໃຫ້ຫາຍ»។

Verse 4

राजोवाच । कर्मणा प्राप्यते मोक्ष उताहो ज्ञानिना मुने । एतन्मे संशयं छिन्धि यदि मेऽनुग्रहः कृतः ॥ ५.४ ॥

ກະສັດກ່າວວ່າ: «ໂອ ມຸນີ, ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ (ໂມກສະ) ໄດ້ມາດ້ວຍກຳ (karma) ຫຼືດ້ວຍຜູ້ມີປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ (jñānin)? ຂໍຈົ່ງຕັດຂໍ້ສົງໄສນີ້ຂອງຂ້າ ຖ້າທ່ານໄດ້ເມດຕາຕໍ່ຂ້າ.»

Verse 5

कपिल उवाच । इमं प्रश्नं महाराज पुरा पृष्टो बृहस्पतिः । रैभ्येण ब्रह्मपुत्रेण राज्ञा च वसुनापुराः । वसुरासीन्नृपश्रेष्ठो विद्वान् दानपतिः पुरा ॥ ५.५ ॥

ຄະປິລະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາກະສັດ, ຄຳຖາມນີ້ເຄີຍຖືກຖາມແຕ່ກ່ອນຕໍ່ ພຣະພຶຫັດສະປະຕິ (Bṛhaspati) —ໂດຍ ໄຣພະຍະ (Raibhya) ບຸດແຫ່ງ ພຣະພຣົມາ (Brahmā) ແລະໂດຍກະສັດ ວະສຸ (Vasu) ດ້ວຍ. ໃນຄາວນັ້ນ ວະສຸເປັນກະສັດຍອດ, ຮູ້ຮອບ ແລະມີຊື່ສຽງເປັນເຈົ້າແຫ່ງທານ (ການໃຫ້).»

Verse 6

चाक्षुषस्य मनोः काले ब्रह्मणोऽन्वयवर्धनः । वसुश्च ब्रह्मणः सद्म गतवान्स्तद्दिदृक्षया ॥ ५.६ ॥

ໃນສະໄໝຂອງ ຈາກຊຸສະ ມະນຸ, ອັນວະຍະວັດທະນະ ຜູ້ສືບສາຍພົວພັນກັບພຣະພຣະຫມາ ແລະ ວະສຸ ໄດ້ໄປຍັງພຣະວິຫານຂອງພຣະພຣະຫມາ ເພື່ອປາຖະໜາເຫັນພຣະອົງ.

Verse 7

पथि चैत्ररथं दृष्ट्वा विद्याधरवरं नृप । अपृच्छच्च वसुः प्रीत्या ब्रह्मणोऽवसरं प्रभो ॥ ५.७ ॥

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໃນທາງ ວະສຸ ໄດ້ເຫັນ ໄຈຕຣະຣະຖະ ວິທະຍາທະຣະຜູ້ດີເລີດ ແລ້ວດ້ວຍຄວາມປິຕິ ໄດ້ຖາມເຖິງໂອກາດເຂົ້າເຝົ້າພຣະພຣະຫມາ, ໂອ ພຣະອົງ.

Verse 8

सोऽब्रवीद् देवसमितिर्वर्तते ब्रह्मणो गृहे । एवं श्रुत्वा वसुस् तस्थौ द्वारि ब्रह्मौकसस् तदा । तावत् तत्रैव रैभ्यस् तु आजगाम महातपाः ॥ ५.८ ॥

ເຂົາໄດ້ກ່າວວ່າ: «ສະພາເທວະດາກຳລັງປະຊຸມຢູ່ໃນເຮືອນຂອງພຣະພຣະຫມາ». ເມື່ອວະສຸໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ ກໍຢືນຢູ່ທີ່ປະຕູແຫ່ງພຣະວິຫານຂອງພຣະພຣະຫມາ. ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ຣະໄພຍະ ນັກຕະປະຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ໄດ້ມາຮອດທີ່ນັ້ນ.

Verse 9

स राजा प्रीतमनसा वसुः सम्पूर्णमानसः । उवाच पूजयित्वाग्रे क्व प्रयातोऽसि वै मुने ॥ ५.९ ॥

ພຣະຣາຊາ ວະສຸ ມີໃຈປິຕິ ແລະ ຈິດໃຈສົມບູນສະຫງົບ ໄດ້ກ່າວ—ຫຼັງຈາກຖວາຍການນະມັດສະການກ່ອນວ່າ: «ໂອ ມຸນີ, ທ່ານຈະໄປທີ່ໃດແທ້?»

Verse 10

रैभ्य उवाच । अहं बृहस्पतेः पार्श्वे आगतोऽस्मि महानृप । किञ्चित्कार्यान्तरं प्रष्टुमहं देवपुरोहितम् ॥ ५.१० ॥

ຣະໄພຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ມາຢູ່ຂ້າງພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ (Bṛhaspati) ອາຈານຂອງເທວະດາ, ເພື່ອຖາມພຣະປຸໂຣຫິດແຫ່ງເທວະດາ ເລື່ອງວຽກອື່ນໜ່ອຍໜຶ່ງ».

Verse 11

एवं वदति रैभ्ये तु ब्रह्मणस्तन्महासदः । उत्तस्थौ स्वानि धिष्ण्यानि गता देवगणाः प्रभो ॥ ५.११ ॥

ໃນຂະນະທີ່ ໄຣພະ ກ່າວດັ່ງນັ້ນ ສະພາໃຫຍ່ຂອງ ພຣະພຣະຫມາ ກໍລຸກຂຶ້ນ; ແລະຫມູ່ເທວະດາ, ໂອ ພຣະອົງ, ໄດ້ໄປຍັງຖິ່ນສະຖານຂອງຕົນໆ.

Verse 12

तावद् बृहस्पतिस्तत्र रैभ्येण सह संविदम् । कृत्वा स्वधिष्ण्यमगमद् वसुनाच सुपूजितः ॥ ५.१२ ॥

ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ໄດ້ປຶກສາກັບ ໄຣພະ; ແລ້ວຈຶ່ງໄປຍັງຖິ່ນສະຖານຂອງຕົນ—ໂດຍວະສຸ ໄດ້ບູຊາຕ້ອນຮັບຢ່າງຄວນຄ່າ.

Verse 13

रैभ्य आङ्गिरसो राजा वसुश्चोपाविवेश ह । उपविष्टेषु राजेन्द्र तेषु तेष्वपि सोऽब्रवीत् ॥ ५.१३ ॥

ກະສັດ ໄຣພະ ຜູ້ສືບສາຍຈາກ ອັງຄິຣະສ ແລະ ວະສຸ ກໍໄດ້ນັ່ງລົງ. ເມື່ອກະສັດເຫຼົ່ານັ້ນນັ່ງພ້ອມແລ້ວ, ໂອ ຈອມກະສັດ, ທ່ານກໍໄດ້ກ່າວກັບພວກເຂົາດ້ວຍ.

Verse 14

बृहस्पतिर्देवगुरू रैभ्यं वचनमन्तिके । किं करोमि महाभाग वेदवेदाङ्गपारग ॥ ५.१४ ॥

ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ຄູອາຈານແຫ່ງເທວະດາ ໄດ້ກ່າວກັບ ໄຣພະ ຢ່າງໃກ້ຊິດວ່າ: “ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາອັນຍິ່ງ, ຜູ້ຊໍານານໃນ ເວດ ແລະ ເວດາງຄະ, ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດສິ່ງໃດ?”

Verse 15

रैभ्य उवाच । बृहस्पते कर्मणा किं प्राप्यते ज्ञानिना । अथवा । मोक्ष एतन्ममाचक्ष्व पृच्छतः संशयं प्रभो ॥ ५.१५ ॥

ໄຣພະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ບຣິຫັດສະປະຕິ, ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງໄດ້ຮັບຫຍັງຈາກການກະທໍາ? ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ—ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກເລື່ອງ ໂມກສະ (ການຫຼຸດພົ້ນ) ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ ພຣະອົງ, ເພື່ອຂັບຄວາມສົງໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 16

बृहस्पतिरुवाच । यत्किञ्चित् कुरुते कर्म पुरुषः साध्वसाधु वा । सर्वं नारायणे न्यस्य कुर्वन् नैव च लिप्यते ॥ ५.१६ ॥

ພຣະບຣິຫັສປະຕິກ່າວວ່າ: ບຸກຄົນເຮັດກຳໃດໆ ຈະດີຫຼືບໍ່ດີກໍຕາມ ຖ້າອຸທິດກຳທັງໝົດແດ່ພຣະນາຣາຍະນະ ແລ້ວກະທຳດ້ວຍໃຈບູຊາ ກໍບໍ່ຖືກກຳນັ້ນເປື້ອນປົ່ນ ຫຼືຜູກມັດ.

Verse 17

श्रूयते च द्विजश्रेष्ठ संवादो विप्रलुब्धयोः । आत्रेयो ब्राह्मणः कश्चिद् वेदाभ्यासरतो मुनिः ॥ ५.१७ ॥

ແລະຍັງໄດ້ຍິນອີກ ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ ວ່າມີການສົນທະນາລະຫວ່າງພຣາຫມະນສອງຄົນຜູ້ຖືກຫລອກລວງ. ໃນນັ້ນມີພຣາຫມະນຜູ້ໜຶ່ງແຫ່ງສາຍອາຕເຣຍ ເປັນມຸນີຜູ້ມຸ່ງໝັ້ນໃນການຝຶກຝົນແລະສະດຸດວ່າວເວດ.

Verse 18

वसत्यविरतं प्रातःस्नायी त्रिषवणे रतः । नाम्ना संयमनः पूर्वमेकस्मिन् दिवसे नदीम् । धर्मारण्ये गतः स्नातुं धन्यां भागीरथीं शुभाम् ॥ ५.१८ ॥

ໃນກ່ອນການ ມີຊາຍຜູ້ໜຶ່ງຊື່ ສັມຍະມະນະ ຜູ້ດຳລົງຢູ່ດ້ວຍການປະພຶດປະຕິບັດບໍ່ຂາດ ອາບນ້ຳແຕ່ເຊົ້າ ແລະສະໝັກໃນພິທີສາມເວລາ. ໃນວັນໜຶ່ງ ລາວໄດ້ໄປຍັງ ທັມມາຣັນຍະ ເພື່ອອາບນ້ຳໃນແມ່ນ້ຳພາກີຣະທີ ອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະນ່າສັກກາລະ.

Verse 19

तत्रासीनं महायूथं हरिणानां विचक्षणः । लुब्धो निष्ठुरको नाम धनुःपाणिः कृतान्तवत् । आययौ तं जिघांसुः स धनुष्यायोज्य सायकम् ॥ ५.१९ ॥

ທີ່ນັ້ນ ລາວເຫັນຝູງກວາງໃຫຍ່ກຳລັງນັ່ງພັກ. ນາຍພານຜູ້ມີສາຍຕາແຫຼມ ຊື່ ນິດຖຸຣະກະ ຖືຄັນທະນູດັ່ງຄວາມຕາຍ ໄດ້ມາດ້ວຍໃຈຈະຂ້າ ແລະໄດ້ສອດລູກສອນເຂົ້າກັບຄັນທະນູ.

Verse 20

ततः संयमनो विप्रो दृष्ट्वा तं मृगयारतम् । वारयामास मा भद्र जीवघातमिमं कुरु ॥ ५.२० ॥

ແລ້ວພຣາຫມະນ ສັມຍະມະນະ ເຫັນລາວມຸ່ງໝັ້ນຈະລ່າສັດ ຈຶ່ງຫ້າມໄວ້ ແລະກ່າວວ່າ: “ໂອ ທ່ານຜູ້ດີ ຢ່າເຮັດການຂ້າສັດມີຊີວິດນີ້ເລີຍ.”

Verse 21

एतच्छ्रुत्वा वचो व्याधः स्मितपूर्वमिदं वचः । उवाच नाहं हिंसामि पृथग्जीवं द्विजोत्तम ॥ ५.२१ ॥

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍານັ້ນ ນາຍພານ (ວຍາທະ) ຍິ້ມກ່ອນ ແລ້ວກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນດວິຊະ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຂ້າສັດມີຊີວິດໂດຍເຫັນວ່າເປັນສິ່ງແຍກຈາກຕົນ»។

Verse 22

परमात्मा त्वयं भूतैः क्रीडते भगवान् स्वयम् । क्रीता मृदा बलीवर्द्धास्तद्वदेतन्न संशयः ॥ ५.२२ ॥

ເຈົ້າແມ່ນປະຣະມາດຕະມາ; ພຣະພະຄະວານໂດຍພຣະອົງເອງ ຊົມເລີນຫຼິ້ນກັບສັດທັງຫຼາຍ. ເຫມືອນການຊື້ງົວດ້ວຍກ້ອນດິນ, ທີ່ນີ້ກໍເປັນເຊັ່ນນັ້ນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ।

Verse 23

अहे भावः सदा ब्रह्मन्नविद्येयं मुमुक्षुणाम् । यात्राप्राणरतं सर्वं जगदेतद्विचेष्टितम् । तत्राहमिति यः शब्दः स साधुत्वं न गच्छति ॥ ५.२३ ॥

ໂອ ພຣາຫມັນ, ສະພາບແຫ່ງການເປັນຢູ່ນີ້ ເປັນອະວິດຍາຢູ່ເສມອ ສໍາລັບຜູ້ປາຖະໜາຫຼຸດພົ້ນ. ໂລກທັງໝົດນີ້ຂະຫຍັນກັບການກະທໍາ ແລະຍຶດຊີວິດປະຈໍາວັນເຫມືອນເປັນລົມຫາຍໃຈ. ແລະຄໍາວ່າ «ຂ້າພະເຈົ້າ» ທີ່ກ່າວວ່າ “ຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນ” ບໍ່ໄດ້ເຖິງຄວາມເປັນສາທຸ (sādhutva) ແທ້.

Verse 24

इत्याकर्ण्य स विप्रेन्द्रो द्विजः संयमनस्तदा । विस्मयेनाब्रवीद्वाक्यं लुब्धं निष्ठुरकं द्विजः ॥ ५.२४ ॥

ເມື່ອໄດ້ຟັງດັ່ງນັ້ນ ວິປເຣນທຣະ ຜູ້ເປັນດວິຊະນາມ ສັມຍະມະນະ ກໍເວົ້າຖ້ອຍຄໍາດ້ວຍຄວາມພິສົດໃຈ; ຖ້ອຍຄໍານັ້ນມີເຈດຕະນາໂລບ ແລະນ້ໍາສຽງແຂງກະດ້າງ.

Verse 25

किमेतदुच्यते भद्र प्रत्यक्षं हेतुमद्वचः । ततः श्रुत्वा मुनेर्विप्रं लुब्धकः प्राह धर्मवित् । कृत्वा लोहमयं जालं तस्याधो ज्वलनं ददौ ॥ ५.२५ ॥

«ທ່ານຜູ້ດີ, ນີ້ແມ່ນຫຍັງກັນ? ຖ້ອຍຄໍານີ້ເຫັນຊັດ ແລະມີເຫດຜົນຮອງຮັບ» ເຂົາກ່າວ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອໄດ້ຟັງມຸນີຜູ້ເປັນພຣາຫມັນ ນາຍພານ—ຜູ້ຮູ້ທັນທຳ—ກໍເວົ້າ; ແລ້ວເຮັດຕາຂ່າຍເຫຼັກ ແລະຈຸດໄຟໄວ້ຂ້າງລຸ່ມຂອງມັນ.

Verse 26

दत्त्वा वह्निं द्विजं प्राह ज्वाल्यतां काष्ठसचयः । ततो विप्रो मुखेनाग्निं प्रज्वाल्य विरराम ह ॥ ५.२६ ॥

ເມື່ອໄດ້ມອບໄຟແລ້ວ ລາວໄດ້ກ່າວຕໍ່ທະວິຊະ (ພຣາຫມັນ) ວ່າ: «ຂໍໃຫ້ກອງໄມ້ຖືກຈຸດໄຟ». ແລ້ວພຣາຫມັນຈຸດໄຟດ້ວຍປາກ ແລະກໍຢຸດລົງ.

Verse 27

ज्वलिते तु पुनर्वह्नौ तं जालं लोहसम्भवम् । पृथक्पृथक् सहस्राणि निन्येऽन्तर्जालकैर्द्विज । एकस्थानगतस्यापि वह्नेरायसजालकैः ॥ ५.२७ ॥

ແຕ່ເມື່ອໄຟລຸກໂຊນອີກຄັ້ງ ໂອ ພຣາຫມັນ, ລາວໄດ້ນຳເອົາຕາຂ່າຍທີ່ເຮັດຈາກເຫຼັກນັ້ນອອກໄປ ໂດຍແຍກເປັນພັນໆສ່ວນ ດ້ວຍຕາຂ່າຍຂ້າງໃນ; ແມ່ນແຕ່ໄຟຢູ່ຈຸດດຽວ ກໍຖືກກັ້ນໄວ້ດ້ວຍຕາຂ່າຍເຫຼັກ.

Verse 28

ततो लुब्धोऽब्रवीद्विप्रं एकां ज्वालां महामुने । गृहाण येन शेषाणां करिष्यामीह नाशनम् ॥ ५.२८ ॥

ຕໍ່ມາ ຜູ້ໂລບໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣາຫມັນວ່າ: «ໂອ ມະຫາມຸນີ, ຈົ່ງຮັບເອົາແປວໄຟດຽວນີ້; ໂດຍແປວໄຟນີ້ ຂ້ອຍຈະເຮັດໃຫ້ສ່ວນທີ່ເຫຼືອຖືກທຳລາຍໃນທີ່ນີ້».

Verse 29

एवमुक्त्वा हुताशे तु तोयपूर्णं घटं द्रुतम् । चिक्षेप सहसा वह्निः प्रशशामाशु पूर्ववत् ॥ ५.२९ ॥

ເມື່ອກ່າວຢ່າງນັ້ນແລ້ວ ລາວໄດ້ໂຍນໝໍ້ທີ່ເຕັມນ້ຳລົງໃນໄຟຢ່າງວ່ອງໄວ; ແປວໄຟກໍດັບລົງທັນທີ ແລະສົງບົບດັ່ງເກົ່າ.

Verse 30

ततोऽब्रवील्लुब्धकस्तु ब्राह्मणं तं तपोधनम् । भगवन् या त्वया ज्वाला गृहोतासीद्धुताशनात् । प्रयच्छ येन मार्गाणि मांसान्यानाय्य भक्षये ॥ ५.३० ॥

ຕໍ່ມາ ນາຍພານໄດ້ກ່າວຕໍ່ພຣາຫມັນຜູ້ມີຕະປະສູງນັ້ນວ່າ: «ຂ້າແຕ່ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ຂໍຈົ່ງປະທານວິທີໃຫ້ຂ້ອຍ ໂດຍອາໄສແປວໄຟທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນເຮືອນຂອງທ່ານຈາກໄຟນັ້ນ, ເພື່ອໃຫ້ຂ້ອຍຮູ້ທາງນຳເນື້ອມາ ແລະກິນ».

Verse 31

एवमुक्तस्तदा विप्रो यावदायसजालकम् । पश्यत्येव न तत्राग्निर्मूलनाशे गतः क्षयम् ॥ ५.३१ ॥

ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ພຣາຫມັນໄດ້ເບິ່ງຕາຂ່າຍເຫຼັກ ແລະເຫັນວ່າບໍ່ມີໄຟຢູ່ທີ່ນັ້ນ; ເມື່ອຮາກຖືກທໍາລາຍ ມັນກໍສິ້ນສຸດລົງ.

Verse 32

ततो विलक्षणभावेन ब्राह्मणः शंसितव्रतः । तूष्णीम्भूतस्थितस्तावल्लुब्धको वाक्यमब्रवीत् ॥ ५.३२ ॥

ຕໍ່ມາ ພຣາຫມັນຜູ້ຖືວຣະຕະອັນຖືກສັນລະເສີນ ມີອາການແປກໄປຢ່າງຊັດ ແລະຢືນນິ່ງສງົບຢູ່ຊົ່ວຄາວ; ໃນຂະນະນັ້ນ ນາຍພານໄດ້ກ່າວຄໍາເຫຼົ່ານີ້.

Verse 33

एतस्मिञ्ज्वलितो वह्निर्बहुशाखश्च सत्तम । मूलनाशे भवेन्नाशस्तद्वदेतदपि द्विज ॥ ५.३३ ॥

ໃນນີ້ ໄຟທີ່ລຸກໂຊນແຜ່ອອກເປັນຫຼາຍກິ່ງກ້ານ ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນຜູ້ມີຄຸນທໍາ. ເມື່ອຮາກຖືກທໍາລາຍ ຄວາມພິນາດກໍເກີດຕາມ; ເຊັ່ນດຽວກັນນີ້ແຫຼະ ໂອ ທະວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ).

Verse 34

आत्मा स प्रकृतिस्थश्च भूतानां संश्रयो भवेत् । भूय एषा जगत्सृष्टिस्तत्रैव जगतो भवेत् ॥ ५.३४ ॥

ອາຕະມານັ້ນ ສະຖິດຢູ່ໃນປຣະກຣິຕິ (ທໍາມະຊາດວັດຖຸ) ແລະເປັນທີ່ພຶ່ງພາຂອງສັດທັງຫຼາຍ; ແລ້ວອີກຄັ້ງ ການສ້າງໂລກນີ້ກໍເກີດຂຶ້ນ—ໃນນັ້ນແທ້ໆ ໂລກຈຶ່ງເກີດມີ.

Verse 35

पिण्डग्रहणधर्मेण यदस्य विहितं व्रतम् । तत्तदात्मनि संयोज्य कुर्वाणो नावसीदति ॥ ५.३५ ॥

ວຣະຕະໃດກໍຕາມທີ່ຖືກກໍານົດໃຫ້ເຂົາ ຕາມຫຼັກຂອງການຮັບ «ປິນດະ» (ເຄື່ອງບູຊາອາຫານພິທີ) ຜູ້ໃດປະຕິບັດໂດຍນໍາແຕ່ລະການກະທໍາໄປປະສານໃນອາຕະມາຂອງຕົນ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຄວາມເສົ້າໂສກ ຫຼືຄວາມເສື່ອມຖອຍ.

Verse 36

एवमुक्ते तु व्याधेन ब्राह्मणे राजसत्तम । पुष्पवृष्टिरथाकाशात् तस्योपरि पपात ह ॥ ५.३६ ॥

ເມື່ອນາຍພານໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ ຝົນດອກໄມ້ໄດ້ຕົກຈາກຟ້າລົງເທິງພຣະພຣາຫມັນນັ້ນ।

Verse 37

विमानानि च दिव्यानि कामगानि महान्ति च । बहुरत्नानि मुख्यानि ददृशे ब्राह्मणोत्तमः ॥ ५.३७ ॥

ແລ້ວພຣະພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດໄດ້ເຫັນວິມານທິບອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ເຄື່ອນໄຫວໄດ້ຕາມປາຖະໜາ ແລະຮັດຖະສົມບັດ ຮັດຖະອັນມີຄ່າຫຼາຍປະການ।

Verse 38

तेषु निष्ठुरकं लुब्धं सर्वेषु समवस्थितम् । ददृशे ब्राह्मणस्तत्र कामरूपिणमुत्तमम् ॥ ५.३८ ॥

ໃນທ່າມກາງສິ່ງເຫຼົ່ານັ້ນ ພຣະພຣາຫມັນເຫັນຄວາມໂຫດຮ້າຍແລະຄວາມໂລບ ທີ່ແຜ່ຊຶມຢູ່ໃນທຸກສິ່ງ; ແລະໃນບ່ອນນັ້ນກໍເຫັນສັດຜູ້ປະເສີດ ຜູ້ປ່ຽນຮູບໄດ້ຕາມປາຖະໜາ।

Verse 39

अद्वैतवासना सिद्धं योगाद् बहुशरीरकम् । दृष्ट्र्वा विप्रो मुदा युक्तः प्रययौ निजमाश्रमम् ॥ ५.३९ ॥

ເມື່ອໄດ້ເຫັນດ້ວຍຍະໂຍກ ສະພາວະອັນສຳເລັດດ້ວຍວາສະນາແຫ່ງອະທະວິຕ (ບໍ່ສອງ) ທີ່ປາກົດເປັນກາຍຫຼາຍຮ່າງ ພຣະພຣາຫມັນຜູ້ນັ້ນມີຄວາມປິຕິ ແລ້ວເດີນທາງໄປຫາອາສຣົມຂອງຕົນ।

Verse 40

एवं ज्ञानवतः कर्म कुर्वतोऽपि स्वजातिकम् । भवेन्मुक्तिर्द्विजश्रेष्ठ रैभ्य राजन् वसो ध्रुवम् ॥ ५.४० ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາ ແມ່ນແຕ່ກະທຳກຳມະຢູ່ ແລະແມ່ນແຕ່ປະພຶດຕາມສະພາບຊັ້ນວັນນະຂອງຕົນ ກໍຍັງບັງເກີດຄວາມຫຼຸດພົ້ນໄດ້, ໂອ ດວິຊະຜູ້ປະເສີດ. ໂອ ໄຣພະຍະ, ໂອ ກະສັດວະສຸ, ນີ້ແມ່ນຄວາມແນ່ນອນ.

Verse 41

एवं तौ संशयच्छेदं प्राप्तौ रैभ्यवसू नृप । बृहस्पतेस्ततो धिष्ण्याज्जग्मतुर्निजमाश्रमम् ॥ ५.४१ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາ, ຣາຍພະ ແລະ ວະສຸ ທັງສອງ ໄດ້ຮັບການຕັດຂາດຄວາມສົງໄສ ແລ້ວອອກຈາກທີ່ປະທັບອັນສັກສິດຂອງ ພຣະບຣິຫັດສະປະຕິ ໄປຍັງອາສຣົມຂອງຕົນ।

Verse 42

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र देवं नारायणं प्रभुम् । अभेदेन स्वदेहस्थं पश्यन्नाराधय प्रभुम् ॥ ५.४२ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ເຈົ້າກໍຄວນນະມັດສະການ ພຣະນາຣາຍະນະ ຜູ້ເປັນພຣະເຈົ້າ, ໂດຍເຫັນພຣະອົງຢ່າງບໍ່ແບ່ງແຍກ ວ່າສະຖິດຢູ່ໃນກາຍຂອງເຈົ້າເອງ, ແລ້ວບູຊາພຣະອົງເຖີດ।

Verse 43

कपिलस्य वचः श्रुत्वा स राजाऽश्वशिरा विभुः । ज्येष्ठं पुत्रं समाहूय धन्यं स्थूलशिराह्वयम् । अभिषिच्य निजे राज्ये स राजा प्रययौ वनम् ॥ ५.४३ ॥

ເມື່ອໄດ້ຟັງຖ້ອຍຄໍາຂອງ ກະປິລະ ແລ້ວ, ພະຣາຊາ ອັດສະວະສິຣາ ຜູ້ມີອໍານາດ ໄດ້ເອີ້ນບຸດຊາຍຄົນໃຫຍ່ຂອງຕົນ ຄື ທັນຍະ ຜູ້ມີນາມວ່າ ສະຖູລະສິຣາ, ແລ້ວປະພິທີອະພິເສກໃຫ້ຄອງລາຊະອານາຈັກຂອງຕົນ; ຈາກນັ້ນພະຣາຊາກໍໄດ້ເດີນເຂົ້າປ່າ।

Verse 44

नैमिषाख्यं वरारोहे तत्र यज्ञतनुं गुरुम् । तपसाराधयामास यज्ञमूर्तिं स्तवेन् च ॥ ५.४४ ॥

ໂອ ນາງຜູ້ມີສະໂພກງາມ, ທີ່ສະຖານທີ່ຊື່ ໄນມິສະ, ທີ່ນັ້ນພະອົງໄດ້ບໍາເພັນຕະປະ ແລະ ສັນລະເສີນ ເພື່ອປະນີປະນອມພຣະຄູອາຈານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ຜູ້ມີກາຍເປັນຍັດຍະ—ອົງຜູ້ເປັນຮູບກາຍແຫ່ງຍັດຍະ (ຍັດຍະມູຣຕິ).

Verse 45

धरण्युवाच । कथं यज्ञतनॊः स्तोत्रं राज्ञा नारायणस्य ह । स्तुतिः कृता महाभाग पुनरेतच्च शंस मे ॥ ५.४५ ॥

ທ່ານ ທະຣານີ ກ່າວວ່າ: “ບົດສັນລະເສີນຕໍ່ ພຣະນາຣາຍະນະ ຜູ້ມີຮູບເປັນຍັດຍະ ນັ້ນ ພະຣາຊາໄດ້ຮ້ອງສັນລະເສີນຢ່າງໃດ? ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາດີ, ຂໍໃຫ້ເຈົ້າເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງອີກຄັ້ງ.”

Verse 46

श्रीवराह उवाच । नमामि याज्यं त्रिदशाधिपस्य भवस्य सूर्यस्य हुताशनस्य । सोमस्य राज्ञो मरुतामनेक-रूपं हरिं यज्ञनरं नमस्ये ॥ ५.४६ ॥

ພຣະສີວະຣາຫາກ່າວວ່າ: ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນ້ອມນະມັດສະການແດ່ ຮະຣິ ຜູ້ຄວນແກ່ການບູຊາ—ຜູ້ເປັນຈອມເທວະ, ເປັນພະພະວະ (ສີວະ), ເປັນພະອາທິດ, ເປັນໄຟຍັດ, ເປັນໂສມະຣາຊາ, ແລະເປັນມາຣຸດຫຼາຍຮູບ; ຂ້າພະເຈົ້ານ້ອມນະມັດສະການ ຮະຣິ ຜູ້ເປັນບຸກຄົນແຫ່ງຍັດ (ຍັດນະຣະ)។

Verse 47

सुभीमदंष्ट्रं शशिसूर्यनेत्रं संवत्सरे छायनयुग्मकुक्षम् । दर्भाङ्गरोमाणमतैध्मशक्तिं सनातनं यज्ञनरं नमामि ॥ ५.४७ ॥

ຂ້າພະເຈົ້ານ້ອມນະມັດສະການແດ່ ຍັດນະປຸຣຸສະ ຜູ້ນິລັນດອນ: ມີງາດຸຮ້າຍນ່າຢ້ານ; ມີດວງຕາເປັນຈັນທຣາແລະສຸຣະ; ມີທ້ອງເປັນປີພ້ອມຄູ່ສອງສະຫຼຸດສະຕິດ; ຂົນກາຍເປັນຫຍ້າດັບພະ; ແລະພະລັງເປັນໄມ້ເຊື້ອໄຟທີ່ຫຼ້ຽງພິທີຍັດ.

Verse 48

द्यावापृथिव्योरिदमन्तरं हि व्याप्तं शरीरेण दिशश्च सर्वाः । तमीद्यामीशं जगतां प्रसूतिं जनार्दनं तं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.४८ ॥

ແທ້ຈິງແລ້ວ ຊ່ອງວ່າງລະຫວ່າງຟ້າແລະດິນ ຖືກແຜ່ຊຶມໂດຍພຣະກາຍຂອງພຣະອົງ ແລະທິດທັງປວງກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ຂ້າພະເຈົ້ານ້ອມນະມັດສະການຢ່າງສະເໝີ ແດ່ພຣະອົງຜູ້ຄວນສັນລະເສີນ, ຈອມອຳນາດ, ແຫຼ່ງກຳເນີດແຫ່ງໂລກ—ຊະນາຣະດະນະ (Janārdana)។

Verse 49

सुरासुराणां च जयाजयाय युगे युगे यः स्वशरीरमाद्यम् । सृजत्यनादिः परमेश्वरो य- स्तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नाथम् ॥ ५.४९ ॥

ຂ້າພະເຈົ້ານ້ອມນະມັດສະການແດ່ ພຣະນາຖຜູ້ມີຮູບເປັນຍັດ: ພຣະອົງເປັນຈອມເຈົ້າສູງສຸດ ບໍ່ມີຈຸດເລີ່ມ; ໃນທຸກຍຸກ ພຣະອົງຊົງສ້າງຂຶ້ນອີກ ພຣະກາຍດັ້ງເດີມຂອງພຣະອົງ ເພື່ອຊັຍຊະນະແລະພ່າຍແພ້ຂອງເທວະແລະອະສຸຣະ.

Verse 50

दधार मायामयमुग्रतेजा जयाय चक्रं त्वमलांशुशुभ्रम् । गदासिशार्ङ्गादिचतुर्भुजोऽयं तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५० ॥

ພຣະອົງມີຣັດສະມີອັນດຸຮ້າຍກ້າ ແລະຊົງຖືຈັກຣະເພື່ອຊັຍຊະນະ—ບໍລິສຸດ ສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍລຳແສງບໍ່ມີມົນທິນ. ພຣະອົງຜູ້ມີສີ່ພຣະຫັດ ຖືຄະດາ, ດາບ, ຄັນທະນູ ຊາຣັງກະ (Śārṅga) ແລະອາວຸດອື່ນໆ; ຂ້າພະເຈົ້ານ້ອມນະມັດສະການຢູ່ເສມອ ແດ່ພຣະອົງຜູ້ເປັນຮູບແຫ່ງຍັດ (yajñamūrti)។

Verse 51

क्वचित् सहस्रं शिरसां दधार क्वचिन्महापर्वततुल्यकायम् । क्वचित् स एव त्रसरेणुतुल्यो यस्तं सदा यज्ञनरं नमामि ॥ ५.५१ ॥

ບາງຄັ້ງ ພຣະອົງຊົງຮັບໄວ້ຫົວນັບພັນ; ບາງຄັ້ງ ກາຍພຣະອົງໃຫຍ່ເທົ່າພູເຂົາມະຫາ. ບາງຄັ້ງ ພຣະອົງອົງດຽວນັ້ນນ້ອຍດັ່ງອະນຸຝຸ່ນ. ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນົບນ້ອມຕໍ່ເນື່ອງແດ່ ບຸລຸດແຫ່ງຍັດຍະ (yajña-nara)។

Verse 52

चतुर्मुखो यः सृजते समग्रं रथाङ्गपाणिः प्रतिपालनाय । क्षयाय कालानलसन्निभो य-स्तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५२ ॥

ຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມແດ່ ຍັດຍະມູຣຕິ (Yajñamūrti) ຜູ້ເປັນຮູບກາຍແຫ່ງຍັດຍະ ຢ່າງສະເໝີ: ຜູ້ເປັນສີ່ໜ້າສ້າງສັບພະສິ່ງທັງປວງ; ຜູ້ຖືຈັກຣາ (ລໍ້) ເພື່ອປົກປ້ອງ; ແລະຜູ້ຄ້າຍໄຟແຫ່ງກາລະ ນຳໄປສູ່ການສະລາຍ.

Verse 53

संसारचक्रक्रमणक्रियायै य इज्यते सर्वगतः पुराणः । यो योगिभिर्ध्यायते चाप्रमेयस् तं यज्ञमूर्तिं प्रणतोऽस्मि नित्यम् ॥ ५.५३ ॥

ຂ້າພະເຈົ້ານົບນ້ອມແດ່ ຍັດຍະມູຣຕິ ຢ່າງສະເໝີ: ພຣະອົງເປັນຜູ້ເກົ່າແກ່ ສະຖິດທົ່ວທຸກແຫ່ງ ບໍ່ອາດວັດໄດ້; ຖືກບູຊາເປັນພະລັງງານການກະທຳທີ່ໃຫ້ວົງລໍ້ແຫ່ງສັງສານໝຸນໄປ; ແລະຖືກໂຍຄີທັງຫຼາຍເພັ່ງພິຈາລະນາ.

Verse 54

सम्यङ्मनस्यर्पितवानहं ते यदा सुदृश्यं स्वतनौ नु तत्त्वम् । न चान्यदस्तॊति मतिः स्थिरा मे यतस्ततो मावतु शुद्धभावम् ॥ ५.५४ ॥

ເມື່ອຂ້າພະເຈົ້າອຸທິດໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າແດ່ພຣະອົງຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລ້ວຫຼັກຄວາມຈິງກໍປາກົດແຈ້ງໃນກາຍຂອງຕົນ. ປັນຍາຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍໝັ້ນຄົງວ່າ «ບໍ່ມີອື່ນໃດ». ດັ່ງນັ້ນ ຂໍໃຫ້ຄວາມເຂົ້າໃຈນັ້ນປົກປ້ອງຈິດອັນບໍລິສຸດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈາກທຸກທິດ.

Verse 55

इतीरितस्तस्य हुताशनार्चिः प्रख्यं तु तेजः पुरतो बभूव । तस्मिन् स राजा प्रविवेश बुद्धिं कृत्वा लयं प्राप्तवान् यज्ञमूर्तौ ॥ ५.५५ ॥

ເມື່ອຖືກກ່າວເຊັ່ນນັ້ນ ຕໍ່ໜ້າພຣະອົງ ກໍປາກົດຮັດສະໝີອັນໂດ່ງດັງ ຄ້າຍແປວໄຟ. ພຣະຣາຊາໄດ້ເຂົ້າໄປໃນຮັດສະໝີນັ້ນ ຕັ້ງໃຈໃຫ້ໝັ້ນ ແລະໄດ້ບັນລຸການລະລາຍຮວມສຸດທ້າຍໃນ ຍັດຍະມູຣຕິ (Yajñamūrti).