Adhyaya 66

Verse 1

। सूत उवाच । तथा तत्रास्ति विख्यातं रामह्रद इति स्मृतम् । यत्र ते पितरस्तेन रुधिरेण प्रतर्पिताः

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ນອກຈາກນັ້ນ ທີ່ນັ້ນຍັງມີສະຫຼອງນ້ຳອັນມີຊື່ສຽງ ທີ່ຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ຣາມະຫຣະດະ” (Rāmahrada) ບ່ອນທີ່ພິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາເລືອດນັ້ນ।

Verse 2

तत्र भाद्रपदे मासि योऽमावास्यामवाप्य च । पितॄन्संतर्पयेद्भक्त्या सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ທີ່ນັ້ນ ໃນເດືອນພາດຣະປະດະ (Bhādrapada) ຜູ້ໃດມາເຖິງໃນວັນອະມາວາສະຍາ (ວັນເດືອນດັບ) ແລ້ວບຳເນົາພິຕຣະດ້ວຍຄວາມເລື່ອມໃສ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຜົນບຸນເທົ່າກັບພິທີອັດສະວະເມດະ (Aśvamedha)។

Verse 3

ऋषय ऊचुः । अत्याश्चर्यमिदं सूत यद्ब्रवीषि महामते । यत्तेन पितरस्तत्र रुधिरेण प्रतर्पिताः

ພວກລິສີກ່າວວ່າ: ນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງ, ໂອ ສູຕະ, ຜູ້ມີປັນຍາໃຫຍ່—ທີ່ທ່ານກ່າວວ່າ ທີ່ນັ້ນພິຕຣະທັງຫຼາຍໄດ້ຮັບຄວາມພໍໃຈດ້ວຍເລືອດ.

Verse 4

पितृणां तर्पणार्थाय मेध्याः संकीर्तिता बुधैः । पदार्था रुधिरं प्रोक्तं राक्षसानां प्रतर्पणे

ເພື່ອການທຳຕະປະນະແກ່ພິຕຣະ, ບັນດາຜູ້ຮູ້ໄດ້ລຽນລຳດັບເຄື່ອງບູຊາອັນບໍລິສຸດແລະເໝາະສົມ; ແຕ່ເລືອດນັ້ນ ຖືກກ່າວວ່າເໝາະສຳລັບການເຮັດໃຫ້ຣາກສະສາພໍໃຈ.

Verse 5

श्रुतिस्मृतिविरुद्धं च कर्म सद्भिर्विगर्हितम् । जामदग्न्येन तच्चीर्णं कस्मात्सूत वदस्व नः

ການກະທຳນີ້ຂັດກັບສຣຸຕິແລະສມຣິຕິ ແລະຖືກຜູ້ດີງາມຕຳນິ. ເປັນເຫດໃດຈາມະດັກນະຍະ (Jāmadagnya) ຈຶ່ງໄດ້ປະພຶດມັນ? ຂໍທ່ານບອກພວກເຮົາ, ໂອ ສູຕະ.

Verse 6

सूत उवाच । तेन कोपवशात्कर्म प्रतिज्ञां परिरक्षता । तत्कृतं तर्पिता येन पितरो रुधिरेण ते

ສູຕະກ່າວວ່າ: ຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳ ແລະເພື່ອຮັກສາຄຳປະຕິຍານຂອງຕົນ, ລາວຈຶ່ງໄດ້ກະທຳການນັ້ນ—ໂດຍການນັ້ນແຫຼະ ພິຕຣະເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ພໍໃຈດ້ວຍເລືອດ.

Verse 7

पिता तस्य पुरा विप्रा जमदग्निर्निपातितः । क्षत्रियेण स्वधर्मस्थो विना दोषं द्विजोत्तमाः

ໃນການກ່ອນ, ໂອ ພວກພຣາຫມັນ, ພໍ່ຂອງລາວ ຄື ຈະມະດັກນິ (Jamadagni) ຖືກຂ້າໂດຍກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (Kṣatriya)—ແມ່ນແຕ່ທ່ານຜູ້ເປັນດວິຊະອຸດຕະມະນັ້ນ ຕັ້ງຢູ່ໃນທຳຂອງຕົນ ແລະບໍ່ມີຄວາມຜິດ.

Verse 8

ततः कोपपरीतेन तेन प्रोक्तं महात्मना । रक्तेन क्षत्रियोत्थेन संतर्प्याः पितरो मया

ຕໍ່ມາ ມະຫາອາດມານັ້ນ ຖືກຄວາມໂກດຄອບງຳ ໄດ້ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍເລືອດທີ່ເກີດຈາກກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (ກະສັດຣິຍະ) ຂ້າພະເຈົ້າຈະທຳຕັຣປະນາ ໃຫ້ປິຕຣະຂອງຂ້າພະເຈົ້າອິ່ມໃຈ»।

Verse 9

एतस्मात्कारणात्तेन रुधिरेण महात्मना । पितरस्तर्पिता सम्यक्तिलमिश्रेण भक्तितः

ດ້ວຍເຫດນີ້ ມະຫາອາດມານັ້ນ ໄດ້ທຳໃຫ້ປິຕຣະທັງຫຼາຍພໍໃຈ ດ້ວຍເລືອດນັ້ນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະດ້ວຍສັດທາ ໂດຍປົນກັບເມັດງາ (til)។

Verse 10

ऋषय ऊचुः । जमदग्निर्हतः कस्मात्क्षत्रियेण महामुनिः । किंनामा स च भूपालो विस्तराद्वद सूत तत्

ພວກລິສີກ່າວວ່າ: «ເພາະເຫດໃດ ມະຫາມຸນີ ຈະມະດັກນິ ຈຶ່ງຖືກກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (ກະສັດຣິຍະ) ຂ້າ? ແລະກະສັດນັ້ນຊື່ຫຍັງ? ໂອ ສູຕະ, ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ລະອຽດ»।

Verse 11

सूत उवाच । ऋचीकतनयः पूर्वं जमदग्निरिति स्मृतः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रासीद्दग्धकल्मषः

ສູຕະກ່າວວ່າ: «ໃນກ່ອນການ ບຸດຂອງ ຣິຈີກະ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ຈະມະດັກນິ. ໃນກະເສດຕະອັນສັກສິດຂອງ ຮາຕະເກສະວະຣະ ທ່ານພຳນັກຢູ່ນັ້ນ ດັ່ງຜູ້ທີ່ບາບຖືກເຜົາໝົດ»។

Verse 12

चत्वारस्तस्य पुत्राश्च बभूवुर्गुणसंयुताः । जघन्योऽपि गुणज्येष्ठस्तेषां रामो बभूव ह

ທ່ານມີບຸດສີ່ຄົນ ທຸກຄົນພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າ. ແມ່ນແຕ່ເປັນຄົນນ້ອຍສຸດ ຣາມະກໍເປັນຜູ້ເລີດທີ່ສຸດໃນຄຸນຄວາມດີໃນພວກເຂົາ.

Verse 13

कदाचिद्वसतस्तस्य जमदग्नेर्महावने । पुत्रेषु कन्दमूलार्थं निर्गतेषु वनाद्बहिः

ຄັ້ງໜຶ່ງ ເມື່ອພຣະມຸນີ ຈະມະດັກນິ ພັກຢູ່ໃນປ່າໃຫຍ່; ບຸດທັງຫຼາຍອອກຈາກປ່າໄປນອກ ເພື່ອເກັບຮາກແລະໝາກໄມ້।

Verse 14

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो हैहयाधिपतिर्बली । सहस्रार्जुन इत्येव विख्यातो यो महीतले

ໃນຂະນະນັ້ນ ຈອມກະສັດແຫ່ງໄຫຫະຍະ ຜູ້ກ້າແຂງ ກໍມາຮອດ; ຜູ້ທີ່ໂລກຮູ້ຈັກກັນວ່າ “ສະຫັດສຣາຣະຈຸນ” ນັ້ນແຫຼະ।

Verse 15

मृगलिप्सुर्वने तस्मिन्भ्रममाण इतस्ततः । श्रमार्तो वृषराशिस्थे भास्करे दिनमध्यगे

ເພາະປາຖະໜາຈະລ່າເຫຍື່ອ ລາວຈຶ່ງພາກັນເດີນຫຼົງໄປມາໃນປ່ານັ້ນ. ເມື່ອຕາເວັນຢູ່ກາງວັນ ແລະສະຖິດໃນຣາສີວຶສະພະ, ລາວເຫນື່ອຍລ້າຈົນໝົດແຮງ।

Verse 18

अथ तं पार्थिवं दृष्ट्वा स मुनिस्तुष्टिसंयुतः । अर्घं दत्त्वा यथान्यायं स्वागतेनाभिनंद्य च

ແລ້ວພຣະມຸນີເຫັນກະສັດນັ້ນ ກໍມີໃຈຍິນດີປະກອບດ້ວຍເມດຕາ; ຖວາຍອາຣະຄະຍະ (arghya) ຕາມພິທີອັນຄວນ ແລະກ່າວຄໍາຕ້ອນຮັບຢ່າງສົມຄວນ।

Verse 19

सोऽपि तं प्रणिपत्योच्चैर्विनयेन समन्वितः । प्रतिसंभाषयामास कुशलं पर्यपृच्छत

ຝ່າຍກະສັດນັ້ນກໍກົດກາບລົງຢ່າງເຄົາລົບ ດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ; ແລ້ວຈຶ່ງສົນທະນາຕອບກັນ ຖາມໄຖ່ສຸຂະພາບແລະຄວາມສະບາຍດີຂອງພຣະມຸນີ।

Verse 20

राजोवाच । कच्चित्ते कुशलं विप्र पुत्रशिष्यान्वितस्य च । साग्निहोत्र कलत्रस्य परिवारयुतस्य च

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ, ເຈົ້າສະບາຍດີບໍ—ພ້ອມດ້ວຍລູກຊາຍແລະສິດທິສາວົກ; ພ້ອມດ້ວຍໄຟອັກນິໂຫຕຣ ແລະພັນລະຍາ; ແລະພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວແລະຜູ້ຮັບໃຊ້ທັງປວງບໍ?»

Verse 21

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं सफलं च मे । यत्त्वं तपोनिधिर्दृष्टः सर्वलोकनमस्कृतः

«ມື້ນີ້ ການເກີດຂອງຂ້າພະເຈົ້າສຳເລັດຜົນ ແລະຊີວິດຂອງຂ້າພະເຈົ້າກໍສຳເລັດຜົນ; ເພາະຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ເຫັນທ່ານ—ຄັງແຫ່ງຕະປະ, ຜູ້ທີ່ໂລກທັງປວງນົບນ້ອມ»

Verse 22

एवमुक्त्वा स राजर्षिर्विश्रम्य सुचिरं ततः । पीत्वापस्तमुवाचेदं प्रणिपत्य महामुनिम्

ເມື່ອກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ຣາຊະຣິສີນັ້ນໄດ້ພັກຜ່ອນຢູ່ດົນ. ຕໍ່ມາ ເມື່ອດື່ມນ້ຳແລ້ວ ກໍນົບນ້ອມຕໍ່ມະຫາມຸນີ ແລະກ່າວວ່າດັ່ງນີ້.

Verse 23

अनुज्ञां देहि मे ब्रह्मन्प्रयास्यामि निजं गृहम् । मम कृत्यं समादेश्यं येन ते स्यात्प्रयोजनम्

«ຂໍທ່ານປະທານອະນຸຍາດແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ, ໂອ ພຣາຫມັນ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປຍັງເຮືອນຂອງຕົນ. ຂໍທ່ານຊີ້ນຳກິດທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຄວນເຮັດ ເພື່ອໃຫ້ຈຸດປະສົງຂອງທ່ານສຳເລັດ»

Verse 24

जमदग्निरुवाच । देवतार्चनवेलायां त्वं मे गृहमुपागतः । मनोरथ इव ध्यातः सर्वदेवमयोऽतिथिः

ຈະມະດັກນິກ່າວວ່າ: «ໃນເວລາບູຊາເທວະດາ ເຈົ້າໄດ້ມາຮອດເຮືອນຂ້າພະເຈົ້າ. ເຫມືອນຄວາມປາຖະໜາອັນຮັກທີ່ຄິດໄວ້ໃນໃຈ. ໃນຖານະແຂກ ເຈົ້າເປັນຜູ້ຮວບຮວມເທວະດາທັງປວງ»

Verse 25

तस्मान्मेऽस्ति परा प्रीतिर्भक्तिश्च नृपसत्तम । तत्कुरुष्व मया दत्तं स्वहस्तेनैव भोजनम्

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ຂ້າພະເຈົ້າມີຄວາມຮັກແລະສັດທາບູຊາຕໍ່ພະອົງຢ່າງຍິ່ງ. ຂໍພະອົງຮັບອາຫານນີ້ ທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຖວາຍດ້ວຍມືຂອງຕົນເອງ.

Verse 26

राजा वा ब्राह्मणो वाथ शूद्रो वाप्यंत्यजोऽपि वा । वैश्वदेवान्तसंप्राप्तः सोऽतिथिः स्वर्गसंक्रमः

ຈະເປັນພະຣາຊາ ຫຼື ພຣາຫມັນ ຫຼື ຊູດຣະ ຫຼື ແມ່ນແຕ່ຜູ້ຕໍ່າຕໍ່າສຸດກໍຕາມ—ຜູ້ໃດມາຮອດໃນເວລາອັນຄວນຂອງການຖວາຍ Vaiśvadeva ຜູ້ນັ້ນແມ່ນ “ອະຕິຖິ” ຢ່າງແທ້ຈິງ, ເປັນປະຕູໄປສູ່ສະຫວັນ.

Verse 27

राजोवाच । ममैते सैनिका ब्रह्मञ्छतशोऽथ सहस्रशः । तैरभुक्तैः कथं भोक्तुं युज्यते मम कीर्तय

ພະຣາຊາກ່າວວ່າ: “ໂອ້ ພຣາຫມັນ, ທະຫານຂອງຂ້າພະເຈົ້າມີເປັນຮ້ອຍໆ ແລະ ເປັນພັນໆ. ຖ້າພວກເຂົາຍັງບໍ່ໄດ້ກິນ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະກິນໄດ້ຢ່າງໃດ? ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 28

जमदग्निरुवाच । सर्वेषां सैनिकानां ते संप्रदास्यामि भोजनम् । नात्र चिंता त्वया कार्या मुनिर्निष्किंचनो ह्यहम्

ຈະມະດັກນິ ກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າຈະຈັດອາຫານໃຫ້ແກ່ທະຫານທັງໝົດຂອງພະອົງ. ຢ່າໄດ້ກັງວົນ—ເພາະຂ້າພະເຈົ້າເປັນມຸນີຜູ້ບໍ່ຍຶດຖືຊັບສິນ.”

Verse 29

यैषा पश्यति राजेंद्र धेनुर्बद्धा ममांतिके । एषा सूते मनोभीष्टं प्रार्थिता सर्वदैव हि

ໂອ້ ຈອມກະສັດ, ໂຄທີ່ພະອົງເຫັນຢູ່ນີ້ ທີ່ຖືກມັດໄວ້ໃກ້ຂ້າພະເຈົ້າ—ເມື່ອໃດກໍຕາມທີ່ຂໍ, ນາງຈະໃຫ້ຜົນຕາມທີ່ໃຈປາຖະໜາ ໄດ້ທຸກເວລາ.

Verse 30

सूत उवाच । ततश्च कौतुकाविष्टः स नृपो द्विजसत्तमाः । बाढमित्येव संप्रोच्य तस्मिन्नेवाश्रमे स्थितः

ສູຕະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ພະຣາຊາຜູ້ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຢາກຮູ້ ໄດ້ຕອບວ່າ “ເປັນດັ່ງນັ້ນ” ແລະພັກຢູ່ທີ່ນັ້ນໃນອາສຣົມນັ້ນເອງ, ໂອ ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ປະເສີດ.

Verse 31

ततः संतर्प्य देवांश्च पितॄंश्च तदनंतरम् । पूजयित्वा हविर्वाहं ब्राह्मणांश्च ततः परम्

ຕໍ່ມາ ພະອົງໄດ້ບຳລຸງເທວະທັງຫຼາຍໃຫ້ອິ່ມໃຈ ແລ້ວຈຶ່ງບຳລຸງບັນພະບຸລຸດ; ຈາກນັ້ນບູຊາອັກນິ ຜູ້ນຳພາຮະວິ ແລະຕໍ່ມາກໍຖວາຍຄວາມເຄົາລົບແກ່ພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ.

Verse 32

उपविष्टस्ततः सार्धं सर्वैर्भृत्यैर्बुभुक्षितैः । श्रमार्तैर्विस्मयाविष्टैः कृते तस्य द्विजोत्तमाः

ຕໍ່ມາ ພະອົງໄດ້ນັ່ງລົງພ້ອມກັບບໍລິວານທັງຫຼາຍ—ຜູ້ຫິວໂຫຍ ເມື່ອຍລ້າຈາກຄວາມພາກພຽນ ແລະຕື່ນຕະລຶງດ້ວຍຄວາມອັດສະຈັນ—ໃນຂະນະທີ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງຜູ້ສູງສຸດໄດ້ເລີ່ມຈັດຕຽມສິ່ງຕ່າງໆໃຫ້ພະອົງ.

Verse 33

ततः स प्रार्थयामास तां धेनुं मुनिसत्तमः । यो यत्प्रार्थयते देहि भोज्यार्थं तस्य तच्छुभे

ຕໍ່ມາ ມຸນິຜູ້ປະເສີດໄດ້ອ້ອນວອນຕໍ່ແມ່ງົວນັ້ນວ່າ: “ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ຜູ້ໃດຂໍສິ່ງໃດ ຂໍໃຫ້ຈົ່ງປະທານສິ່ງນັ້ນ ເພື່ອເປັນອາຫານ.”

Verse 34

ततः सा सुषुवे धेनुरन्नमुच्चावचं शुभम् । पक्वान्नं च विशेषेण चित्ताह्लादकरं परम्

ຕໍ່ມາ ແມ່ງົວນັ້ນໄດ້ໃຫ້ກຳເນີດອາຫານອັນເປັນມົງຄຸນຫຼາຍຢ່າງຢ່າງອຸດົມ; ໂດຍພິເສດແມ່ນອາຫານປຸງສຸກ ທີ່ເຮັດໃຫ້ໃຈຊື່ນບານຢ່າງຍິ່ງ.

Verse 35

ततः खाद्यं च चव्यं च लेह्यं चोष्यं तथैव च । व्यंजनानि विचित्राणि कषायकटुकानि च । अम्लानि मधुराण्येव तिक्तानि गुणवंति च

ແລ້ວຈຶ່ງປາກົດອາຫານທີ່ໃຫ້ກັດ ໃຫ້ຄ້ຽວ ໃຫ້ເລຍ ແລະໃຫ້ດູດ; ພ້ອມທັງເຄື່ອງຄຽງຫຼາກຫຼາຍ: ຝາດແລະເຜັດ, ສົ້ມແລະຫວານ, ຂົມດ້ວຍ—ທຸກຢ່າງອຸດົມດ້ວຍຄຸນຄ່າອັນດີງາມ.

Verse 36

एवं प्राप्य परां तृप्तिं तया धेन्वा स भूपतिः । सेवकैः सबलैः सार्ध मन्नैरमृतसंभवैः

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມໃຈອັນສູງສຸດຈາກແມ່ງົວນັ້ນ ພະຣາຊາ—ພ້ອມດ້ວຍຂ້າຮັບໃຊ້ແລະກອງທະຫານ—ກໍອິ່ມອຸດົມດ້ວຍອາຫານດຸດດັ່ງເກີດຈາກອະມຣິຕະ.

Verse 37

ततो भुक्त्यवसाने तु प्रार्थयामास भूपतिः । तां धेनुं विस्मयाविष्टो जमदग्निं महामुनिम्

ແລ້ວເມື່ອການສັນລະເສີນອາຫານສິ້ນສຸດ ພະຣາຊາ—ຜູ້ຕື່ນຕະລຶງຢ່າງຫຼາຍ—ໄດ້ກ່າວຂໍເລື່ອງແມ່ງົວນັ້ນ ແດ່ພຣະມະຫາມຸນີ ຈະມະດັກນິ.

Verse 38

कामधेनुरियं ब्रह्मन्नार्हारण्यनिवासिनाम् । मुनीनां शान्तचित्तानां तस्माद्यच्छ मम स्वयम्

“ໂອ ພຣາຫມະນະເຈົ້າ, ແມ່ງົວນີ້ແມ່ນ ກາມະເທນຸ; ເໝາະສົມແທ້ສໍາລັບບັນດາມຸນີຜູ້ພໍໃຈສະຫງົບ ຜູ້ພັກອາໄສໃນປ່າ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງມອບນາງໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍມືຂອງທ່ານເອງ.”

Verse 39

येनाऽकरान्करोम्यद्य लोकांस्तस्याः प्रभावतः । साधयामि च दुर्गस्थाञ्छत्रून्भूरिबलान्वितान्

“ດ້ວຍອໍານາດຂອງນາງ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ໂລກທັງຫຼາຍຖວາຍສ່ວນສະການແກ່ຂ້າພະເຈົ້າແມ່ນແຕ່ມື້ນີ້; ແລະຈະປາບປາມສັດຕູທີ່ຫຼົບຢູ່ໃນປ້ອມປາການ ແມ່ນແຕ່ມີກອງທັບໃຫຍ່ໜຸນຫຼັງກໍຕາມ.”

Verse 40

एवं कृते तव श्रेयो भविष्यति च सद्यशः । इह लोके परे चैव तस्मात्कुरु मयोदितम्

ຖ້າເຮັດດັ່ງນີ້ ຈະເກີດຄວາມສຸກສະຫວັດດີ ແລະຊື່ສຽງທັນທີ ແກ່ເຈົ້າ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໂລກໜ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງເຮັດຕາມທີ່ຂ້າໄດ້ກ່າວໄວ້.

Verse 41

जमदग्निरुवाच । होमधेनुरियं राजन्ममैका प्राणसंमता । अदेया सर्वदा पूज्या तस्मान्नार्हसि याचितुम्

ຈະມະດັກນິ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ນີ້ແມ່ນໂຄສຳລັບພິທີໂຮມຂອງຂ້າ, ເປັນສົມບັດອັນດຽວທີ່ຂ້າຮັກດັ່ງຊີວິດ. ນາງບໍ່ຄວນໃຫ້ແກ່ໃຜ ແລະຄວນຖືກບູຊາເຄົາລົບເສມອ. ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານບໍ່ຄວນຂໍນາງ»។

Verse 42

अहं शतसहस्रं ते यच्छाम्यस्याः कृते द्विज । धेनूनामपरं वित्तं यावन्मात्रं प्रवांछसि

ໂອ ທ່ານຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຈະ), ຂ້າຈະໃຫ້ເຈົ້າໜຶ່ງແສນເພື່ອແທນນາງ; ແລະຍັງຈະໃຫ້ຊັບອື່ນໆໃນຮູບໂຄ ຕາມຈຳນວນທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາ.

Verse 43

जमदग्निरुवाच । अविक्रेया महाराज सामान्यापि हि गौः स्मृता । किं पुनर्होमधेनुर्या प्रभावैरीदृशैर्युता

ຈະມະດັກນິ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາຣາຊາ, ແມ່ນແຕ່ໂຄທົ່ວໄປກໍຖືກຈື່ຈຳໃນປະເພນີວ່າ ບໍ່ຄວນຂາຍ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ໂຄຮອມະເດນຸນີ້ ຜູ້ມີອຳນາດອັນພິເສດເຊັ່ນນີ້ ຈະຂາຍໄດ້ແນວໃດ!»

Verse 44

विमोहाद्ब्राह्मणो यो गां विक्रीणाति धनेच्छया । विक्रीणाति न सन्देहः स निजां जननीमिह

ດ້ວຍຄວາມຫຼົງໄຫຼ, ພຣາຫມັນຜູ້ໃດຂາຍໂຄເພາະຢາກໄດ້ເງິນ, ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ ໃນໂລກນີ້ເອງ ເຂົາກຳລັງຂາຍແມ່ຂອງຕົນ.

Verse 45

सुरां पीत्वा द्विजं हत्वा द्विजानां निष्कृतिः स्मृता । धेनुविक्रयकर्तॄणां प्रायश्चित्तं न विद्यते

ສຳລັບພາມ, ການໄຖ່ບາບແມ່ນມີສອນໄວ້ ເຖິງແມ່ນວ່າຈະດື່ມເຫຼົ້າ ແລະ ຂ້າພາມດ້ວຍກັນ; ແຕ່ສຳລັບຜູ້ທີ່ຂາຍງົວ, ບໍ່ມີການໄຖ່ບາບໃດໆ.

Verse 46

राजोवाच । यदि यच्छसि नो विप्र साम्ना धेनुमिमां मम । बलादपि हरिष्यामि तस्मात्साम्ना प्रदीयताम्

ພະລາຊາ ກ່າວວ່າ: 'ຖ້າທ່ານບໍ່ມອບງົວໂຕນີ້ໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໂດຍດີ, ໂອ ພາມເອີຍ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະຍຶດເອົາດ້ວຍກຳລັງ; ດັ່ງນັ້ນ, ຈົ່ງມອບມັນໃຫ້ໂດຍສັນຕິເຖີດ.'

Verse 47

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा कोपसंयुक्तो जमदग्निर्द्विजोत्तमाः । अस्त्रमस्त्रमिति प्रोच्य समुत्तस्थौ सभातलात्

ສູຕະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນດັ່ງນັ້ນ, ຈາມະດັກນີ ພາມຜູ້ປະເສີດສຸດ ຈຶ່ງເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມໂກດແຄ້ນ, ຮ້ອງຂຶ້ນວ່າ 'ອາວຸດ! ອາວຸດ!' ແລະ ລຸກຂຶ້ນຈາກພື້ນທີ່ປະຊຸມ.

Verse 48

ततस्ते सेवकास्तस्य नृपतेश्चित्तवेदिनः । अप्राप्तशस्त्रं तं विप्रं निजघ्नुर्निशितायुधैः

ຈາກນັ້ນ ພວກຂ້າລາຊະບໍລິພານຂອງພະລາຊາ, ໂດຍຮູ້ເຈດຕະນາຂອງຜູ້ປົກຄອງ, ຈຶ່ງໄດ້ຂ້າພາມຜູ້ນັ້ນດ້ວຍອາວຸດທີ່ແຫຼມຄົມ ໃນຂະນະທີ່ລາວຍັງບໍ່ມີອາວຸດ.

Verse 49

तस्यैवं वध्यमानस्य जमदग्नेर्महात्मनः । रेणुकाख्या प्रिया भार्या पपातोपरि दुःखिता

ໃນຂະນະທີ່ ຈາມະດັກນີ ຜູ້ມີຈິດໃຈປະເສີດ ຖືກຂ້າຕາຍໃນລັກສະນະນີ້, ເຣນຸກາ ພັນລະຍາທີ່ຮັກຂອງເພິ່ນ ດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າເສຍໃຈ, ໄດ້ລົ້ມລົງໃສ່ຮ່າງຂອງເພິ່ນ.

Verse 50

साऽपि नानाविधैस्तीक्ष्णैः खण्डिता वरवर्णिनी । आयुःशेषतया प्राणैर्न कथंचिद्वियोजिता

ນາງຄືກັນ, ຍິງຜູ້ສູງສັກແລະງົດງາມ, ຖືກຟັນແລະບາດເຈັບດ້ວຍອາວຸດແຫຼມຄົມຫຼາຍຊະນິດ; ແຕ່ເນື່ອງຈາກວ່າອາຍຸໄຂຂອງນາງຍັງເຫຼືອຢູ່, ນາງຈຶ່ງບໍ່ໄດ້ພັດພາກຈາກລົມຫາຍໃຈແຫ່ງຊີວິດ.

Verse 51

एवं हत्वा स विप्रेन्द्रं जमदग्निं महीपतिः । तां धेनुं कालयामास यत्र माहिष्मती पुरी

ດັ່ງນັ້ນ, ຫຼັງຈາກທີ່ໄດ້ສັງຫານ ພຣະຣືສີ ຊະມະດັກນີ, ຜູ້ເປັນໃຫຍ່ໃນໝູ່ພຣາມ, ກະສັດຈຶ່ງໄດ້ຕ້ອນງົວນັ້ນໄປຍັງສະຖານທີ່ຕັ້ງຂອງເມືອງ ມາຫິດສະມະຕີ.

Verse 52

अथ सा काल्यमाना च धेनुः कोपसमन्विता । जमदग्निं हतं दृष्ट्वा ररम्भ करुणं मुहुः

ຈາກນັ້ນ ງົວໂຕນັ້ນ, ເຊິ່ງກຳລັງຖືກຕ້ອນໄປແລະເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຄຽດແຄ້ນ, ໄດ້ເຫັນ ພຣະຣືສີ ຊະມະດັກນີ ຖືກສັງຫານ; ມັນຈຶ່ງເລີ່ມຮ້ອງອອກມາຢ່າງໜ້າເວທະນາຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳເລົ່າ.

Verse 53

तस्याः संरम्भमाणाया वक्त्रमार्गेण निर्गताः । पुलिन्दा दारुणा मेदाः शतशोऽथ सहस्रशः

ໃນຂະນະທີ່ນາງລຸກໂຊນດ້ວຍຄວາມໂມໂຫ, ຈາກປາກຂອງນາງໄດ້ມີເຫຼົ່າ ປູລິນດາ — ນັກຮົບຜູ້ໂຫດຮ້າຍແລະໜ້າຢ້ານກົວ — ພຸ່ງອອກມາເປັນຮ້ອຍໆ ແລະ ຈາກນັ້ນກໍເປັນພັນໆ.

Verse 54

नानाशस्त्रधराः सर्वे यमदूता इवापराः । प्रोचुस्तां सादरं धेनुमाज्ञां देहि द्रुतं हि नः

ພວກເຂົາທັງໝົດຖືອາວຸດຕ່າງໆ, ປຽບດັ່ງທູດຂອງ ພະຍາຍົມ; ແລະ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ພວກເຂົາໄດ້ກ່າວກັບງົວນັ້ນວ່າ: "ຈົ່ງອອກຄຳສັ່ງແກ່ພວກຂ້າພະເຈົ້າດຽວນີ້."

Verse 55

साऽब्रवीद्धन्यतामेतद्धैहयाधिपतेर्बलम् । अथ तैः कोपसंयुक्तैर्दारुणैर्म्लेच्छजातिभिः । विनाशयितुमारब्धं शितैः शस्त्रैर्निरर्गलम्

ນາງເວົ້າວ່າ «ຂໍໃຫ້ເປັນໄປຕາມນັ້ນ—ໃຫ້ພະລັງຂອງຈອມເຈົ້າໄຫຫະຍະໄດ້ຮັບຜົນຕາມຄວນ»។ ແລ້ວພວກຊົນມເລັດຈະຜູ້ນ່າຢ້ານ ເຕັມໄປດ້ວຍໂທສະ ໄດ້ເລີ່ມທຳລາຍຢ່າງບໍ່ມີຂອບເຂດ ດ້ວຍອາວຸດຄົມກົດ।

Verse 56

न कश्चित्पुरुषस्तेषां सम्मुखोऽप्यभवद्रणे । किं पुनः सहसा योद्धुं भयेन महतान्वितः

ໃນສົງຄາມ ບໍ່ມີຊາຍຄົນໃດໃນພວກເຂົາ ທີ່ຈະຢືນປະຈັນໜ້າໄດ້ເລີຍ; ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ຜູ້ໃດຈະກ້າຮົບທັນທີ ເມື່ອຖືກຄວາມຢ້ານກົວອັນໃຫຍ່ຫຼວງຄອບງຳ?

Verse 57

अथ भग्नं बलं दृष्ट्वा वध्यमानं समंततः । पुलिन्दैर्दारुणाकारैः प्रोचुस्तं मन्त्रिणो नृपम्

ແລ້ວເມື່ອເຫັນກອງທັບແຕກພ່າຍ ແລະຖືກຂ້າຟັນທຸກທິດໂດຍພວກປຸລິນດະຜູ້ມີຮູບຮ່າງນ່າຢ້ານ ບັນດາມົນຕີຈຶ່ງກ່າວຕໍ່ພະຣາຊານັ້ນ।

Verse 58

तेजोहानिः परा तेऽद्य जाता ब्रह्मवधाद्विभो । तस्माद्धेनुं परित्यज्य गम्यतां निजमंदिरम्

ພວກເຂົາກ່າວວ່າ «ໂອ ຜູ້ມີອານຸພາບ, ມື້ນີ້ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແຫ່ງເຕຊະຂອງທ່ານໄດ້ສູນເສຍຢ່າງໃຫຍ່ ເນື່ອງຈາກບາບຂ້າພຣາຫມະນ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງປະລະແມ່ງົວ ແລະກັບໄປສູ່ພະຣາຊວັງຂອງຕົນ»।

Verse 59

यावन्नागच्छते तस्य रामोनाम सुतो बली । नो चेत्तेन हतोऽत्रैव सबलो वधमेष्यसि

«ຈົ່ງອອກໄປກ່ອນທີ່ລູກຊາຍຜູ້ແຂງກ້າຂອງເຂົາ ຊື່ ຣາມາ ຈະມາຮອດ; ຖ້າບໍ່ແລ້ວ ທ່ານຈະຖືກເຂົາຂ້າຢູ່ທີ່ນີ້ເອງ ພ້ອມທັງກຳລັງຂອງທ່ານ ແລະຈະພົບຈຸດຈົບ»។

Verse 60

नैषा शक्या बलान्नेतुं कामधेनुर्महोदया । शक्तिरूपा करोत्येवं या सृष्टिं स्वयमेव हि

ກາມເທນູອັນນ່າອັດສະຈັນຢ່າງຍິ່ງນີ້ ບໍ່ອາດຖືກນຳໄປດ້ວຍກຳລັງໄດ້. ເພາະນາງແມ່ນຮູບແຫ່ງພະລັງງານ ແລະນາງສ້າງສັບພະສິ່ງດ້ວຍຈິດປະສົງຂອງນາງເອງ.

Verse 61

ततः स पार्थिवो भीतस्तेषां वाक्याद्विशेषतः । जगाम हित्वा तां धेनुं स्वस्थानं हतसेवकः

ດັ່ງນັ້ນ ພະຣາຊາຜູ້ນັ້ນຢ້ານກົວ ໂດຍສະເພາະຈາກຖ້ອຍຄຳຂອງພວກເຂົາ; ຈຶ່ງຈາກໄປ ປະຖິ້ມນາງວົວນັ້ນ ແລະກັບໄປຍັງຖິ່ນຂອງຕົນ ໂດຍມີຜູ້ຮັບໃຊ້ຖືກຂ້າຕາຍແລ້ວ.