Adhyaya 19

Verse 1

। सूत उवाच । एतस्मिन्नंतरे प्राप्तास्तस्य भूपस्य सेवकाः । केचिच्च दैवयो गेन श्वापदैरर्धभक्षिताः

ສູຕະເວົ້າວ່າ: ໃນຂະນະນັ້ນ ຂ້າຮັບໃຊ້ຂອງພະຣາຊາໄດ້ມາຮອດ; ບາງຄົນ ໂດຍການຜັນຜວນແຫ່ງຊະຕາ ຖືກສັດປ່າກິນໄປເຄິ່ງໜຶ່ງ.

Verse 2

क्षुत्पिपासातुरा दीना दुःखेन महताऽन्विताः । पदपद्धतिमार्गेण येन यातः स भूपतिः

ພວກເຂົາຖືກທຸກທໍລະມານດ້ວຍຄວາມຫິວແລະກະຫາຍນ້ຳ, ນ່າສົງສານ ແລະຖືກຄວາມທຸກໃຫຍ່ກົດທັບ; ພວກເຂົາໄດ້ມາຕາມເສັ້ນທາງຍ່າງທີ່ພະຣາຊານັ້ນເຄີຍໄປ.

Verse 3

ते दृष्ट्वा पार्थिवं तत्र दिष्ट्यादिष्ट्येति सादरम् । ब्रुवंतः पादयोस्तस्य पतिता हर्षसंयुताः

ເມື່ອເຫັນພະຣາຊາຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາເວົ້າດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບວ່າ “ໂຊກດີ! ໂຊກດີ!” ແລະດ້ວຍຄວາມປິຕິ ກໍລົງກາບທີ່ພະບາດຂອງພະອົງ.

Verse 4

ततस्तस्य नरेन्द्रस्य व्यसनं सैन्यसंभवम् । प्रोचुश्चैव यथादृष्टम नुभूतं यथाश्रुतम्

ຕໍ່ມາ ພວກເຂົາໄດ້ກາບທູນແດ່ພະຣາຊາ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ ເຖິງໄພພິບັດທີ່ເກີດແກ່ກອງທັບ ໂດຍເລົ່າຕາມທີ່ເຫັນ ຕາມທີ່ປະສົບ ແລະຕາມທີ່ໄດ້ຍິນ។

Verse 5

अथ ते तापसाः सर्वे स च राजा ससेवकः । प्रसुप्ताः पादपस्याधः पर्णान्यास्तीर्यभूतले

ຕໍ່ມາ ບັນດາຕາປະສະທັງປວງ ແລະພະຣາຊາພ້ອມຂ້າລາຊບໍລິພານ ໄດ້ນອນພັກຢູ່ໃຕ້ຕົ້ນໄມ້ ໂດຍປູໃບໄມ້ລົງເທິງພື້ນດິນ।

Verse 6

ततस्तेषां प्रसुप्तानां सर्वेषां तत्र कानने । अतिक्रांता सुखेनैव रजनी सा महात्मनाम्

ຕໍ່ມາ ໃນປ່ານັ້ນ ເມື່ອບັນດາມະຫາບຸລຸດທັງປວງນອນຫຼັບ ຄືນນັ້ນກໍຜ່ານໄປຢ່າງສະບາຍ ແລະສົງົບສຸກ।

Verse 7

ततः स प्रातरुत्थाय कृतपूर्वाह्णिकक्रियः । तं मुनिं प्रणिपत्योच्चैरनुज्ञाप्य मुहु र्मुहुः

ຕໍ່ມາ ພະອົງຕື່ນຂຶ້ນໃນຍາມອະຮຸນ ແລະປະກອບພິທີປະຈໍາເຊົ້າໃຫ້ສໍາເລັດ ແລ້ວກໍກາບລົງແດ່ມຸນີນັ້ນ ແລະຂໍອະນຸຍາດອອກເດີນທາງຊໍ້າໆ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບສູງສຸດ।

Verse 8

निजैस्तैः सेवकैः सार्धं प्रस्थितः स्वपुरीं प्रति । माहिष्मतीं समुद्दिश्य दृष्ट्वा मार्गे शनैःशनैः

ພະອົງອອກເດີນທາງພ້ອມຂ້າລາຊບໍລິພານຂອງພະອົງ ມຸ່ງໄປສູ່ນະຄອນຂອງພະອົງ; ແລະໂດຍມຸ່ງໜ້າໄປຫາມາຫິສະມະຕີ ພະອົງເດີນຕາມທາງຢ່າງຊ້າໆ ທີລະກ້າວ।

Verse 9

ततो निजगृहं प्राप्य कञ्चि त्कालं महीपतिः । विश्रम्य प्रययौ पश्चात्तूर्णं पुण्यं गयाशिरः

ຕໍ່ມາ ພະມະຫາກະສັດໄດ້ກັບເຖິງເຮືອນຂອງພະອົງ ແລະພັກຜ່ອນຢູ່ໄລຍະໜຶ່ງ; ຈາກນັ້ນ ບໍ່ຊັກຊ້າ ພະອົງໄດ້ອອກເດີນທາງຢ່າງໄວໄປຫາສະຖານທີ່ສັກສິດ ກະຍາຊິຣະ (Gayāśiras)។

Verse 10

तच्च कालेन संप्राप्य स्नात्वा धौतांबरः शुचिः । मांसादाय ददौ श्राद्धं श्रद्धापूतेन चेतसा

ເມື່ອໄປຮອດທີ່ນັ້ນຕາມເວລາອັນຄວນ ພະອົງໄດ້ອາບນ້ຳ ນຸ່ງເຄື່ອງນຸ່ງທີ່ຊັກສະອາດ ແລະເປັນຜູ້ບໍລິສຸດ; ຈາກນັ້ນ ນຳເຄື່ອງບູຊາສຳລັບ ມາງສາດາ (Māṁsāda) ແລະປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ດ້ວຍໃຈທີ່ຖືກຊຳລະໂດຍສັດທາ।

Verse 11

अथाऽसौ पृथिवीपालः स्वप्नांते च ददर्श तम् । दिव्यमाल्यांबरधरं दिव्यगंधानुलेपनम् । विमानवरमारूढं स्तूयमानं च किंनरैः

ຕໍ່ມາ ຜູ້ປົກຄອງແຜ່ນດິນນັ້ນ ໃນທ້າຍຄວາມຝັນ ໄດ້ເຫັນຜູ້ນັ້ນ—ປະດັບດ້ວຍພວງມາລາທິບ ແລະເຄື່ອງນຸ່ງທິບ ທາດ້ວຍກິ່ນຫອມທິບ—ຂຶ້ນນັ່ງເທິງວິມານອາກາດອັນປະເສີດ ແລະຖືກສັນລະເສີນໂດຍຄິນນະຣະ (Kiṁnara) ທັງຫຼາຍ।

Verse 12

मांसाद उवाच । प्रसादात्तव भूपाल मुक्तोऽहं प्रेतयोनितः । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदिवा लयम्

ມາງສາດາ (Māṁsāda) ກ່າວວ່າ: «ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງທ່ານ ໂອ ພະຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າພົ້ນຈາກສະພາບເປັນເປຣຕະ (preta) ແລ້ວ. ຂໍໃຫ້ຄວາມສະຫງົບສຸກມີແກ່ທ່ານ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກສະຫວັນ ຕຣິດິວາ (Tridiva)»

Verse 13

ततः स प्रातरुत्थाय हर्षाविष्टो महीपतिः । विदैवतं समुद्दिश्य चक्रे श्राद्धं यथोचितम्

ຈາກນັ້ນ ພະມະຫາກະສັດຕື່ນຂຶ້ນໃນຕອນເຊົ້າ ດ້ວຍຄວາມປິຕິຍິນດີເຕັມຫົວໃຈ; ແລະໄດ້ປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ໂດຍອຸທິດແດ່ເທວະຕາ ແລະລະບຽບທິບ ຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້।

Verse 14

सोऽपि तेनैव रूपेण तस्य संदर्शनं गतः । स्वप्नांऽते भूमिपालस्य तद्वच्चोक्त्वा दिवं गतः

ລາວກໍປາກົດຕໍ່ໜ້າພະຣາຊາ ໃນຮູບເດີມນັ້ນ ໃນທ້າຍຄວາມຝັນ; ແລ້ວເວົ້າຄໍາເກົ່າດັ່ງເກົ່າ ແລະໄປສູ່ສະຫວັນ।

Verse 15

ततः प्रातस्तृतीयेऽह्नि कृतघ्नस्य महीपतिः । चक्रे श्राद्धं यथापूर्वं श्रद्धापूतेन चेतसा

ຕໍ່ມາ ໃນເຊົ້າວັນທີສາມ ພະຣາຊາໄດ້ປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ອີກຄັ້ງ ດັ່ງເກົ່າ ເພື່ອ Kṛtaghna ດ້ວຍໃຈທີ່ຖືກຊໍາລະໂດຍສັດທາ।

Verse 16

ततः सोऽपि समायातस्तस्य स्वप्ने महीपतेः । तेनैव प्रेतरूपेण दुःखेन महता वृतः

ຕໍ່ມາ ລາວກໍມາຫາພະຣາຊາໃນຄວາມຝັນ—ປາກົດໃນຮູບຂອງເປຣຕາ (preta) ເດີມນັ້ນ ແລະຖືກຫໍ້ຫຸ້ມດ້ວຍຄວາມທຸກທໍລະມານຢ່າງແຮງກ້າ।

Verse 17

कृतघ्न उवाच । न मे गतिर्महाराज संजाता पापकर्मिणः । तडागवित्तचौरस्य कृतघ्नस्य तथैव च

Kṛtaghna ເວົ້າວ່າ: “ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່, ສໍາລັບຂ້າຜູ້ກໍ່ກຳບາບ ບໍ່ມີຄວາມໄປສູ່ທີ່ດີເກີດຂຶ້ນ; ຂ້າເປັນຜູ້ລັກຊັບທີ່ຈັດໄວ້ເພື່ອຂຸດສະຫຼອງສະນ້ຳ ແລະເປັນຄົນອະກະຕັນຍູດ້ວຍ.”

Verse 18

तस्मात्संजायते मुक्तिर्यथा मे पार्थिवोत्तम । तथैव त्वं कुरुष्याऽद्य सत्यवाक्यपरो भव

“ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງກະທໍາໃນມື້ນີ້ໃຫ້ເກີດມຸກຕິ (mokṣa) ແກ່ຂ້າ; ຈົ່ງເປັນຜູ້ຍຶດຫມັ້ນໃນວາຈາສັດ ແລະກະທໍາຕາມນັ້ນ.”

Verse 19

सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः । सत्यमेव परं ज्ञानं सत्यमेव परं श्रुतम्

ຄວາມຈິງເທົ່ານັ້ນແມ່ນພຣະພຣະຫມັນອັນສູງສຸດ; ຄວາມຈິງເທົ່ານັ້ນແມ່ນຕະປະອັນສູງສຸດ. ຄວາມຈິງເທົ່ານັ້ນແມ່ນປັນຍາອັນສູງສຸດ; ຄວາມຈິງເທົ່ານັ້ນແມ່ນຄໍາສອນສັກສິດທີ່ໄດ້ຍິນຈາກພຣະເວດາ ອັນສູງສຸດ.

Verse 20

सत्येन वायु र्वहति सत्येन तपते रविः । सागरः सत्यवाक्येन मर्यादां न विलंघयेत्

ໂດຍຄວາມຈິງ ລົມຈຶ່ງພັດ; ໂດຍຄວາມຈິງ ຕາເວັນຈຶ່ງໃຫ້ຄວາມຮ້ອນ. ໂດຍອໍານາດແຫ່ງວາຈາສັດຈິງ ມະຫາສະໝຸດບໍ່ລ່ວງເກີນເຂດແດນຂອງຕົນ.

Verse 21

तीर्थसेवा तपो दानं स्वाध्यायो गुरुसेवनम् । सर्वं सत्यविहीनस्य व्यर्थं संजायते यतः

ການຮັບໃຊ້ຕີຣຖະອັນສັກສິດ, ຕະປະ, ທານ, ສະວາທະຍາຍ ແລະການຮັບໃຊ້ຄູບາອາຈານ—ທຸກຢ່າງລ້ວນເປັນໄຮ້ຜົນສໍາລັບຜູ້ຂາດຄວາມຈິງ.

Verse 22

सर्वे धर्मा धृताः पूर्वमेकत्राऽन्यत्र चाप्यृतम् । तुलायां कौतुकाद्देवैर्जातं तत्र ऋतं गुरु

ໃນອະດີດ ທຸກທຳມະຖືກນໍາມາວາງຮວມກັນ ແລະອີກຝ່າຍໜຶ່ງກໍມີ “ຣິຕະ” (ṛta) ດ້ວຍ. ດ້ວຍຄວາມຢາກຮູ້ ພຣະເທວະທັງຫຼາຍນໍາໄປຊັ່ງໃນຕາຊັ່ງ ແລະທີ່ນັ້ນ “ຣິຕະ” ປາກົດວ່າໜັກກວ່າ.

Verse 23

तस्मात्सत्यं पुरस्कृत्य मां तारय महामते । एतत्ते परमं श्रेयस्तपसोऽपि भविष्यति

ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຍົກຄວາມຈິງໄວ້ເປັນຫົວໜ້າ ແລະຊ່ວຍຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ພົ້ນ, ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາຍິ່ງ. ນີ້ຈະເປັນຄຸນຄ່າສູງສຸດຂອງທ່ານ ແມ່ນແຕ່ເຫນືອກວ່າຕະປະອີກ.

Verse 24

विदूरथ उवाच । कथं ते जायते मुक्तिर्वद मे प्रेत सत्वरम् । करोमि येन तत्कर्म यद्यपि स्यात्सुदुष्करम् ः

ວິດູຣະຖະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເປຣຕະ, ຈົ່ງບອກຂ້ອຍໃຫ້ໄວ ວ່າມົກຂະຈະເກີດແກ່ເຈົ້າແນວໃດ. ຂ້ອຍຈະເຮັດກຳນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຈະຫຍຸ້ງຍາກຫນັກກໍຕາມ»។

Verse 25

प्रेत उवाच । चमत्कारपुरे भूप श्रीक्षेत्रे हाटकेश्वरे । आस्ते पांसुभिराच्छन्नं कलेर्भीतं गयाशिरः

ເປຣຕະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ໃນເມືອງ ຈະມັດກາຣະປຸຣະ ພາຍໃນກະເສດຕະອັນສັກສິດຂອງ ຮາຖະເກສະວະຣະ, ມີ ກະຍາຊິຣະ ນອນຢູ່ ຖືກຝຸ່ນກົດຄຸມ ແລະຫວາດກົວຍຸກກາລິ»។

Verse 26

अधस्तात्प्लक्षवृक्षस्य दर्भस्थानैः समंततः । कालशाकैस्तथानेकैस्तिलैश्चारण्यसंभवैः

ໃຕ້ຕົ້ນປລັກສະ ມີບ່ອນຫຍ້າດັຣພະຢູ່ຮອບດ້ານ. ຍັງມີພືດກາລະຊາກະຫຼາຍຢ່າງ ແລະເມັດງາປ່າ ທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນປ່າດົງ.

Verse 27

तत्र गत्वा तिलैस्तैस्त्वं तैः शाकैस्तैः कुशैस्तथा । श्राद्धं देहि द्रुतं येन मुक्तिः संजायते मम

ເຈົ້າໄປທີ່ນັ້ນແລ້ວ ຈົ່ງປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ໃຫ້ໄວ ໂດຍໃຊ້ເມັດງານັ້ນ, ຜັກນັ້ນ, ແລະຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ນັ້ນ; ເພື່ອໃຫ້ມົກຂະເກີດແກ່ຂ້ອຍ.

Verse 28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स दीनस्य दयान्वितः । जगाम तत्र यत्राऽस्ते स वृक्षः प्लक्षसंज्ञकः

ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳນັ້ນ ລາວມີໃຈເມດຕາກະຣຸນາຕໍ່ຜູ້ທຸກທ້ອນ ແລະໄດ້ໄປຍັງບ່ອນທີ່ຕົ້ນໄມ້ຊື່ ປລັກສະ ນັ້ນຢູ່.

Verse 29

दृष्ट्वा शाकांस्तिलांस्तांस्तु दर्भांस्तेन यथोदितान् । अखनत्तत्र देशे च जलार्थे लघु कूपिकाम्

ເມື່ອເຫັນຜັກຂຽວ ເມັດງາ ແລະຫຍ້າດັບພະ ຕາມທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ ລາວຈຶ່ງຂຸດບ່ອນນັ້ນເປັນບໍ່ນ້ຳນ້ອຍໆ ເພື່ອໄດ້ນ້ຳ។

Verse 31

कृतमात्रे ततः श्राद्धे दिव्य रूपधरः पुमान् । विमानवरमारूढो विदूरथमथाऽब्रवीत्

ເມື່ອພິທີສຣາດທະ (śrāddha) ສຳເລັດທັນທີ ຊາຍຜູ້ໜຶ່ງຜູ້ຖືຮູບທິບ ຂຶ້ນນັ່ງເທິງວິມານອາກາດອັນປະເສີດ ແລ້ວກ່າວກັບວິດູຣະຖະ।

Verse 32

मुक्तोऽहं त्वत्प्रसादाच्च प्रेतत्वाद्दारुणाद्विभो । स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि सांप्रतं त्रिदशालयम्

«ໂອ ຜູ້ມີລິດອຳນາດ, ດ້ວຍພຣະກຸສົນແລະຄວາມເມດຕາຂອງທ່ານ ຂ້າພະເຈົ້າພົ້ນຈາກສະພາບເປັນເປຣຕະອັນນ່າຢ້ານ. ຂໍໃຫ້ສະຫວັດດີແກ່ທ່ານ; ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສູ່ວິຫານແຫ່ງເທວະ»।

Verse 33

सूत उवाच । ततः प्रभृति सा तत्र कूपिका ख्यातिमागता । पितॄणां पुष्टिदा नित्यं गयाशीर्षसमुद्भवा

ສູຕະກ່າວວ່າ: ຈາກນັ້ນເປັນຕົ້ນມາ ບໍ່ນ້ຳນ້ອຍນັ້ນໃນບ່ອນນັ້ນກໍໄດ້ມີຊື່ສຽງ ເປັນຜູ້ໃຫ້ຄວາມອຸດົມແກ່ປິຕຣະ (pitṛs) ຢູ່ເສມອ ແລະກ່າວກັນວ່າເກີດຈາກ ກະຍາຊີຣສະ (Gayāśīrṣa)។

Verse 34

प्रेतपक्षस्य दर्शायां यस्तस्यां श्राद्धमाचरेत् । कालशाकेन विप्रेंद्रास्तथारण्योद्भवैस्तिलैः

ໂອ ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ປະກອບພິທີສຣາດທະທີ່ນັ້ນ ໃນວັນດັຣຊາ (ວັນເດືອນດັບ) ແຫ່ງເປຣຕະປັກຊະ (pretapakṣa) ໂດຍໃຊ້ກາລະຊາກາ (kālaśāka) ແລະເມັດງາທີ່ເກີດໃນປ່າ—

Verse 35

कृंतितैश्च तथा दर्भैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स प्राप्नोति फलं कृत्स्नं कृतघ्नप्रेततीर्थतः

ແລະດ້ວຍຫຍ້າດັບພະ (darbha) ທີ່ຕັດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ປະກອບດ້ວຍສັດທາອັນແທ້ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນບຸນຄົບຖ້ວນຈາກຕີຣຖະນີ້ ທີ່ເອີ້ນວ່າ «ກຣິຕະຄນະ-ເປຣຕະ-ຕີຣຖະ»។

Verse 36

अग्निष्वात्ताः पितृगणास्तथा बर्हिषदश्च ये । तत्र संनिहिता नित्यमाज्यपाः सोमपास्तथा

ຫມູ່ພິຕຣະ (Pitṛs) ທີ່ເອີ້ນວ່າ ອັກນິສວາຕຕະ (Agniṣvātta) ແລະພວກທີ່ເອີ້ນວ່າ ບັຣຫິສັດ (Barhiṣad) ພ້ອມດ້ວຍ ອາຊະຍະປະ (Ājyapa) ແລະ ໂສມະປະ (Somapa) ລ້ວນສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນເປັນນິດ।

Verse 37

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन श्राद्धं तत्र समाचरेत् । काले वा । यदि वाऽकाले पितॄणां तुष्टये सदा

ດັ່ງນັ້ນ ຄວນພາກພຽນດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມທັງປວງ ເຮັດພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ຈະເປັນເວລາທີ່ກຳນົດກໍດີ ຫຼືແມ່ນນອກເວລາກໍດີ—ເພື່ອໃຫ້ບັນພະບຸລຸດ (Pitṛ) ພໍໃຈຢູ່ເສມອ.