Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यथा स्युर्ब्राह्मणाः सर्वे सुखिनो हृष्टमानसाः । युष्माभिः पालनं कार्यं तथा सर्वैः समाहितैः । यश्चैतान्भक्तिसंयुक्तः पालयिष्यति भूमिपः । अन्योऽपि परमं तेजः स संप्राप्स्यति भूतले

Transliteration

yathā syurbrāhmaṇāḥ sarve sukhino hṛṣṭamānasāḥ | yuṣmābhiḥ pālanaṃ kāryaṃ tathā sarvaiḥ samāhitaiḥ | yaścaitānbhaktisaṃyuktaḥ pālayiṣyati bhūmipaḥ | anyo'pi paramaṃ tejaḥ sa saṃprāpsyati bhūtale

Translation

ເພື່ອໃຫ້ພຣາຫມັນທັງປວງຢູ່ຢ່າງສຸກສະບາຍ ແລະມີໃຈບານຊື່ນ ພວກເຈົ້າທັງຫມົດຈົ່ງປົກຄອງ ແລະປົກປ້ອງຕາມຄວາມເໝາະສົມ ດ້ວຍຈິດໃຈຕັ້ງມັ່ນ. ກະສັດໃດທີ່ມີຄວາມເລື່ອມໃສ ແລະປົກປ້ອງພຣາຫມັນເຫຼົ່ານີ້ພ້ອມທັງທານທຳຂອງເຂົາ ແມ່ນແມ່ນກະສັດອື່ນພາຍຫຼັງກໍຈະໄດ້ຮັບຣັດສະຫມີອັນສູງສຸດໃນແຜ່ນດິນ।

Word by Word

• यथा: so that
• यथा: Sambandha (Clause-linker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; उपमान/प्रकारवाचक (so that/as)

• स्युः: may be
• स्युः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुषः बहुवचनम् (3rd person plural)

• ब्राह्मणाः: Brahmins
• ब्राह्मणाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्राह्मण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)

• सुखिनः: happy
• सुखिनः: Karta (Subject-complement/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सुखिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine)

• हृष्टमानसाः: with delighted minds
• हृष्टमानसाः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट + मानस (प्रातिपदिके; समासः)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः बहुवचनम् (Nominative plural, masculine); कर्मधारयः ‘हृष्टं मनः येषाम्’ (glad-minded)

• युष्माभिः: by you (all)
• युष्माभिः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम; तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural)

• पालनम्: protection/maintenance
• पालनम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पालन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Nom/Acc singular, neuter)

• कार्यम्: must be done
• कार्यम्: Kriyā (Obligation/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: कृ (धातु) + यत् (कृत्य-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; कृत्य (gerundive: to be done)

• तथा: thus/likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; ‘in that manner/likewise’

• सर्वैः: by all
• सर्वैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural, masculine)

• समाहितैः: being attentive/collected
• समाहितैः: Karta (Agent/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: समाहित (सम्-आ-धा धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Instrumental plural, masculine); क्त-प्रत्यय (collected/attentive)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine relative pronoun)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम् (conjunction)

• एतान्: these (Brahmins)
• एतान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Accusative plural, masculine demonstrative)

• भक्तिसंयुक्तः: endowed with devotion
• भक्तिसंयुक्तः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति + संयुक्त (सम्-युज् धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine); तृतीया-तत्पुरुषः ‘भक्त्या संयुक्तः’

• पालयिष्यति: will protect
• पालयिष्यति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पाल् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)

• भूमिपः: king
• भूमिपः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूमिप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)

• अन्यः: another (person)
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)

• अपि: also/even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपातः (particle: also/even)

• परमम्: supreme
• परमम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)

• तेजः: splendor/energy
• तेजः: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Accusative singular, neuter)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Nominative singular, masculine)

• संप्राप्स्यति: will attain
• संप्राप्स्यति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-प्र-आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (Simple Future), प्रथमपुरुषः एकवचनम् (3rd person singular)

• भूतले: on earth
• भूतले: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Locative singular, neuter)

Speaker

A king/ruler instructing his heirs and retainers

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The founder proclaims that rulers who protect the Brahmins and their endowment with devotion will gain supreme splendor; the assembly listens, Brahmins serene and joyful in the background.

Characters & Entities

• Brāhmaṇas
• Bhūmipa (king)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Righteous rule is measured by the protection and contentment of dharmic custodians; devotion-backed protection yields radiance and merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Implicitly Śaṅkhatīrtha and its Brahmin-endowed settlement within the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

A dharmic injunction (vidhi) to protect Brahmins and their endowed town; it is framed as a devotional duty of kings.