Adhyaya 89
नक्षत्रेषु श्राद्धफलविधानम् (Śrāddha Outcomes According to Nakṣatras)
Upa-parva: Śrāddha-Nakṣatra-Phala Anuśāsana (Instruction on Śrāddha by Nakṣatra)
Bhīṣma enumerates a series of kāmya-śrāddhas (desire-motivated ancestral offerings) to be performed under specific nakṣatras, stating the corresponding outcomes. He begins by noting that these śrāddha prescriptions were taught by Yama to Śaśabindu, and then lists results across the lunar mansions: Kṛttikā (regular performance with ritual discipline), Rohiṇī (desire for offspring), Mṛgaśīrṣa (desire for vigor), Ārdrā (association with harsh/impulsive action), Punarvasu (agricultural benefit), Puṣya (nourishment/prosperity), Āśleṣā (valorous sons), Maghā (preeminence among kin), Phalgunīs (good fortune and repute as giver), Uttarā Phalgunī/Hasta (share in offspring/fruit), Citrā (handsome sons), Svātī (livelihood through trade), Viśākhā (many sons), Anurādhā (royal influence), Jyeṣṭhā (lordship/leadership), Mūla (health), Āṣāḍhās (fame; later freedom from sorrow), Abhijit (excellent learning), Śravaṇa (higher post-mortem course), Dhaniṣṭhā (share in rulership and avoidance of calamity), Varuṇa-related nakṣatra (success in medicine), Proṣṭhapadās (gain of goats/sheep; later cattle in abundance), Revatī (silver/wealth), Aśvinī (horses), and Bharaṇī (excellent lifespan). The chapter closes by stating that Śaśabindu adopted this regimen, achieved conquest without strain, and ruled accordingly—serving as a brief phalaśruti-style validation of efficacy.
Chapter Arc: Yudhiṣṭhira, having heard of the mysterious origin of gold, presses further: if Tāraka was proclaimed ‘un-slayable by the gods,’ by what path did death reach him? → The narrative turns to the blazing growth of the divine child—Kumāra—whose radiance overwhelms those around him; the Thirty-Three gods, the guardians of directions, and great deities gather, each contributing gifts and powers, while the memory of Tāraka’s oppression sharpens the urgency for a commander. → The gods worship the cave-dwelling Kumāra and anoint him as Devāsena-pati; armed with the collective might and blessings of the pantheon, he confronts Tārakāsura and breaks the boon’s seeming invincibility through the destined exception—victory by the one the boon did not bar. → Tāraka falls; the gods are released from terror and humiliation, and Skanda/Kārtikeya’s station as the divine general is sealed by consecration, gifts, and acclaim—order restored through a new axis of leadership.
Shlokas
Verse 1
अपन का छा | अप्-#-रू- षडशीतितमो< ध्याय: कार्तिकेयकी उत्पत्ति
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ທ່ານປູ່ (ພິຕາມະຫະ) ເອີຍ, ທ່ານໄດ້ອະທິບາຍແລ້ວເຖິງການໃຫ້ທານຄຳຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ. ຂໍໃຫ້ທ່ານກ່າວຂະຫຍາຍໂດຍລະອຽດເຖິງຄຸນຜົນຂອງທານນັ້ນ ດັ່ງທີ່ສຣຸຕິ (ເວດ) ກ່າວໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈຄຸນຄ່າທາງທຳ ແລະ ຄຸນຄ່າຕາມຄຳພີຂອງການບໍລິຈາກນີ້ຢ່າງຄົບຖ້ວນ».
Verse 2
यत्तु कारणमुत्पत्ते: सुवर्णस्य प्रकीर्तितम् स कथं तारक: प्राप्तो निधनं तद् ब्रवीहि मे,सुवर्णकी उत्पत्तिका जो कारण है, वह भी आपने बताया। अब मुझे यह बताइये कि वह तारकासुर कैसे मारा गया?
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ທ່ານໄດ້ອະທິບາຍແລ້ວເຖິງເຫດປັດໃຈແຫ່ງການກໍເກີດຂອງຄຳ. ບັດນີ້ຂໍໃຫ້ທ່ານບອກຂ້ອຍອີກ—ຕາຣະກະໄດ້ພົບຈຸດຈົບຂອງຕົນແນວໃດ? ຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ຂ້ອຍຮູ້ວ່າ ຕາຣະກະນັ້ນໄປຮອດຄວາມຕາຍໄດ້ແນວໃດ».
Verse 3
उक्त स देवतानां हि अवध्य इति पार्थिव । कथं तस्याभवन्मृत्युर्विस्तरेण प्रकीर्तय,पृथ्वीनाथ! आपने पहले कहा है कि वह देवताओंके लिये अवध्य था, फिर उसकी मृत्यु कैसे हुई? यह विस्सारपूर्वक बताइये
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ທ່ານເຄີຍກ່າວວ່າ ລາວເປັນຜູ້ທີ່ເທວະດາທັງຫຼາຍຂ້າບໍ່ໄດ້—ເປັນອະວັດຍະສຳລັບເທວະດາ. ແລ້ວຄວາມຕາຍຈຶ່ງມາຮອດລາວໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ, ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້ອຍຟັງໂດຍລະອຽດ».
Verse 4
एतदिच्छाम्यहं श्रोतु त्वत्त: कुरुकुलोदवह । कार्त्स्न्येन तारकवर्ध॑ परं कौतूहलं हि मे
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ນີ້ແຫຼະແມ່ນສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງຈາກທ່ານ, ໂອ ຜູ້ສູງສຸດໃນວົງກຸຣຸ. ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງໂດຍລະອຽດຄົບຖ້ວນ, ໂອ ຜູ້ເພີ່ມພູນແຫ່ງການພົ້ນທຸກ—ເພາະຄວາມຢາກຮູ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນເລື່ອງນີ້ໃຫຍ່ຫຼາຍ»។
Verse 5
कुरुकुलका भार वहन करनेवाले पितामह! मैं आपके मुखसे यह तारक-वधका सम्पूर्ण वृत्तान्त सुनना चाहता हूँ। इसके लिये मेरे मनमें बड़ा कौतूहल है ।।
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອການງານຂອງເຂົາທັງຫຼາຍຕົກຢູ່ໃນພາວະອັນຕະລາຍ ແລະເກືອບຈະລົ້ມເຫຼວ, ບັນດາເທວະ ແລະ ລິສີ ໄດ້ຊັກຊວນກຶດຕິກາທັງຫົກ ໃຫ້ຮັບໜ້າທີ່ລ້ຽງດູເດັກນ້ອຍນັ້ນ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເປົ້າໝາຍທີ່ຕັ້ງໄວ້ຕ້ອງພັງທະລາຍ»។
Verse 6
न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदस: । एता हि शक्तास्तं गर्भ संधारयितुमोजसा
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໃນບັນດານາງເທວະທັງຫຼາຍ ບໍ່ມີໃຜສາມາດຮັບທົນພະລັງໄຟອັນເຜົາໄໝ້ຂອງ ຊາຕະເວດັສ (ອັກນິ) ໄດ້. ມີແຕ່ກຶດຕິກາເຫຼົ່ານີ້ເທົ່ານັ້ນ ທີ່ມີແຮງພໍຈະອຸ້ມຊູ ແລະ ລ້ຽງດູຄັນນັ້ນ ດ້ວຍພະລັງຊີວິດຂອງຕົນ»។
Verse 7
षण्णां तासां ततः प्रीत: पावको गर्भधारणात् । स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च,अपने तेजके स्थापन और उत्तम वीर्यके ग्रहणद्वारा गर्भ धारण करनेके कारण अग्निदेव उन छहों कृत्तिकाओंपर बहुत प्रसन्न हुए
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ພາວະກະ—ເທວະໄຟ—ພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງຕໍ່ກຶດຕິກາທັງຫົກ ເນື່ອງຈາກນາງເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້ອຸ້ມຊູຄັນ. ໂດຍການສະຖາປະນາເທດສະໄຟຂອງພຣະອົງໃຫ້ຢູ່ໃນນາງ ແລະປະທານພະລັງອັນສູງສຸດ, ພຣະອົງໄດ້ເຮັດໃຫ້ການປະສົມກຳເນີດນັ້ນສຳເລັດ»។
Verse 8
तास्तु षट् कृत्तिका गर्भ पुपुषुर्जातवेदस: । प्रट्सु वर्त्मसु तेजो5ग्ने: सकल॑ निहितं प्रभो
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ກຶດຕິກາທັງຫົກນັ້ນ ໄດ້ລ້ຽງດູຄັນຂອງ ຊາຕະເວດັສ (ອັກນິ) ຢ່າງລະມັດລະວັງ. ໂອ ພຣະອົງ! ພະລັງໄຟທັງມວນຂອງອັກນິ ໄດ້ຖືກຝາກໄວ້ໃນນາງເຫຼົ່ານັ້ນ ຜ່ານທາງທັງຫົກອັນແຕກຕ່າງກັນ»។
Verse 9
ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मन: । तेजसाभिपरीताड्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे,गर्भमें जब वह महामना कुमार बढ़ने लगा, तब उसके तेजसे उनका सारा अंग व्याप्त होनेके कारण वे कृत्तिकाएँ कहीं चैन नहीं पाती थीं
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ເມື່ອເດັກນ້ອຍຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ບັນດານາງກຶດຕິກາ ຜູ້ຖືກຕະເຈະສະຂອງເຂົາລົງຄຸ້ມຄອງແລະກົດທັບທົ່ວຮ່າງ ກໍບໍ່ອາດພົບຄວາມສະບາຍໃນທີ່ໃດເລີຍ»។
Verse 10
ततस्तेज:परीताड्ग्य: सर्वा: काल उपस्थिते | सम॑ गर्भ सुषुविरे कृत्तिकास्तं नरर्षभ,नरश्रेष्ठल तदनन्तर तेजसे व्याप्त अंगवाली उन समस्त कृत्तिकाओंने प्रसवकाल उपस्थित होनेपर एक साथ ही उस गर्भको उत्पन्न किया
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ເມື່ອເວລາຄອດມາຮອດ ບັນດານາງກຶດຕິກາທັງໝົດ—ຜູ້ອຸ່ມເຕັມໄປດ້ວຍລັດສະໝີແລະຕະເຈະສະ—ໄດ້ຄອດອອກພ້ອມກັນເປັນອັນດຽວ ໂອ ຜູ້ປະເສີດດຸດດັ່ງງົວຜູ້»។
Verse 11
ततस्तं षडधिष्ठानं गर्भमेकत्वमागतम् । पृथिवी प्रतिजग्राह कार्तस्वरसमीपत:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຕໍ່ມາ ເມື່ອຕົວອ່ອນນັ້ນ—ຖືກຫຼ້ຽງດູດ້ວຍຖານຄ້ຳຈຸນຫົກປະການ—ໄດ້ເກີດອອກມາແລະກາຍເປັນຮ່າງດຽວອັນແນ່ນອນ ພຣະນາງແຜ່ນດິນໄດ້ຮັບເອົາເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຜູ້ຖືກພົບໃກ້ກອງຄຳ»។
Verse 12
स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान् पावकप्रभ: । दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शन:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເດັກນ້ອຍນັ້ນມີຮູບຮ່າງອັນເທວະດາ ສ່ອງສະຫວ່າງດຸດດັ່ງໄຟ. ເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ການເບິ່ງເຫັນ. ເຂົາໄດ້ໄປຮອດປ່າກ້ອຍອ້ອຍອັນເທວະດາ (ຊາຣະວະນະ) ແລະເມື່ອເກີດຢູ່ທີ່ນັ້ນ ກໍເຕີບໃຫຍ່ຂຶ້ນທຸກມື້»។
Verse 13
ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालमर्कसमद्युतिम् । जातस्नेहाच्च सौहार्दात् पुपुषु: स्तन्यविस्त्रवै:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ບັນດາແມ່ກຶດຕິກາໄດ້ເຫັນເດັກນ້ອຍນັ້ນ ສ່ອງສະຫວ່າງດຸດດັ່ງດວງອາທິດ. ເມື່ອຄວາມຮັກເກີດຂຶ້ນໃນໃຈ ແລະດ້ວຍຄວາມເມດຕາອ່ອນໂຍນ ພວກນາງໄດ້ຫຼ້ຽງດູເຂົາ ໂດຍປ່ອຍໃຫ້ນ້ຳນົມໄຫຼອອກຈາກເຕົ້ານົມຂອງພວກນາງ»។
Verse 14
अभवत् कार्तिकेय: स त्रैलोक्ये सचराचरे । स्कन्नत्वात् स्कन्दतां प्राप्तो गुहावासाद् गुहो&5भवत्
ກາດຕິເກຍໄດ້ບັງເກີດຂຶ້ນ ແລະໃນສາມໂລກທັງປວງ—ທັງສັດທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ—ພຣະອົງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກໃນນາມ «ກາດຕິເກຍ». ເນື່ອງຈາກ «ສະກັນດະນ» ຈຶ່ງໄດ້ນາມ «ສະກັນດະ» ແລະເນື່ອງຈາກຢູ່ອາໄສໃນຖ້ຳ ຈຶ່ງໄດ້ນາມ «ກຸຫາ».
Verse 15
ततो देवास्त्रयस्त्रिंशद् दिशश्न॒ सदिगीश्वरा: । रुद्रो धाता च विष्णुश्न यम: पूषार्यमा भग:
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເທວະທັງສາມສິບສາມ ພ້ອມດ້ວຍທິດທັງຫຼາຍ ແລະຜູ້ພິທັກຮັກສາທິດ ໄດ້ມາປາກົດ—ຣຸດຣະ, ທາຕາ, ວິສນຸ, ແລະຍັງມີ ຍະມະ, ປູສັນ, ອະຣະຍະມັນ, ພະຄະ ອີກດ້ວຍ.
Verse 16
अंशो मित्रश्न साध्याक्ष वासवो वसवो5दश्चिनौ । आपो वायुर्नभश्रन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रवि:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ອັມສະ, ມິດຣະ, ແລະພວກສາດຫຍະ; ວາສະວະ (ອິນທຣະ) ແລະວະສຸສິບອົງ; ອັສວິນຄູ່; ນ້ຳ, ລົມ, ອາກາດ, ດວງຈັນ; ດາວນັກສັດ, ດາວເຄາະ, ແລະດວງອາທິດ—ເທວະອຳນາດເຫຼົ່ານີ້ຖືກນັບລຽງໄວ້.
Verse 17
पृथग्भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वै । आज शम्मुस्ते5दभुतं द्रष्ट कुमारं ज्वलनात्मजम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ແລະຍັງມີເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ ທີ່ແຍກໄວ້ເປັນສ່ວນ—ເປັນເຄື່ອງບູຊາສຳລັບເທວະ. ມື້ນີ້ແທ້ໆ ເປັນມື້ມົງຄຸນສຳລັບພວກເຈົ້າ ທີ່ຈະໄດ້ເຫັນອັດສະຈັນ: ກຸມາຣະ ບຸດໜຸ່ມຂອງເທວະໄຟ ຜຸດຜ່ອງດ້ວຍຄວາມສະຫວ່າງໃນຕົວຕົນ».
Verse 18
तदनन्तर तैंतीस देवता
ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເທວະທັງສາມສິບສາມໄດ້ມາ—ພ້ອມດ້ວຍທິດທັງສິບ ແລະຜູ້ພິທັກຮັກສາທິດ—ພວກຣຸດຣະ, ທາຕຣະ, ວິສນຸ, ຍະມະ, ປູສັນ, ອະຣະຍະມັນ, ພະຄະ, ອັມສະ, ມິດຣະ, ພວກສາດຫຍະ, ພວກວະສຸ, ວາສະວະ (ອິນທຣະ), ອັສວິນຄູ່, ຈອມແຫ່ງນ້ຳ (ວະຣຸນະ), ວາຍຸ, ອາກາດ, ດວງຈັນ, ດາວນັກສັດ, ຝູງດາວເຄາະ, ດວງອາທິດ, ແລະສັດອື່ນໆອີກຫຼາຍທີ່ອາໄສອຳນາດເທວະ—ທັງໝົດໄດ້ມາທີ່ນັ້ນເພື່ອເບິ່ງ “ກຸມາຣະ” ຜູ້ເກີດຈາກໄຟອັນອັດສະຈັນ. ພວກລິສີໄດ້ສັນລະເສີນ ແລະພວກຄັນທະຣະວະໄດ້ຂັບຮ້ອງກຽດຕິຂອງພຣະອົງ. ກຸມາຣະນັ້ນ—ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງພວກທະວິຊະ—ມີຫນ້າຫົກ, ຕາສິບສອງ, ແຂນສິບສອງ, ບ່າກວ້າງ, ແລະສະຫວ່າງດັ່ງໄຟແລະດວງອາທິດ. ພຣະອົງນອນຫຼັບຢູ່ກາງພຸ່ມອ້ອຍປ່າ. ເມື່ອເຫັນພຣະອົງ ເທວະພ້ອມລິສີກໍເກີດຄວາມຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ ແລະໝັ້ນໃຈວ່າ ຕາຣະກາສຸຣະຈະຖືກສັງຫານແນ່ນອນແລ້ວ. ຈາກນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ເລີ່ມຖວາຍຂອງກຳນັນທີ່ຕົນຮັກແກ່ພຣະອົງ.
Verse 19
पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम् | शयानं शरगुल्मस्थं दृष्टवा देवा: सहर्षिभि:
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: ເມື່ອເທວະທັງຫຼາຍພ້ອມດ້ວຍລະສີທັງຫຼາຍ ໄດ້ເຫັນເດັກນ້ອຍນັ້ນ—ບ່າກວ້າງ ມີແຂນສິບສອງ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງໄຟແລະຕາເວັນ—ນອນຫຼັບຢູ່ກາງກຸ່ມກົກອ້ອຍ ພວກເຂົາກໍເກີດຄວາມປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ໃນໃຈພວກເຂົາໝັ້ນໃຈວ່າ ທາຣະກາສຸຣະຈະຖືກປາບແນ່ນອນ ແລະຕໍ່ຈາກນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍກໍເລີ່ມນຳເອົາຂອງຂວັນອັນເປັນທີ່ຮັກຂອງຕົນມາຖວາຍແກ່ລາວ.
Verse 20
लेभिरे परम हर्ष मेनिरे चासुरं हतम् । ततो देवा: प्रियाण्यस्य सर्व एव समाहरन्
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: ພວກເຂົາໄດ້ຮັບຄວາມປິຕິຍິນດີສູງສຸດ ແລະໝັ້ນໃຈວ່າ ອະສຸຣະຈະຖືກປາບ. ດັ່ງນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍຈຶ່ງພາກັນຮວບຮວມ ແລະນຳເອົາເຄື່ອງບູຊາອັນເປັນທີ່ຮັກມາຖວາຍແກ່ລາວ. (ໃນບົດບາດນັ້ນ ລະສີທັງຫຼາຍສັນລະເສີນ ແລະຄັນທະວະຮ້ອງຂັບກຽດຕິຄຸນ; ເມື່ອເຫັນຮູບພັນອັນສ່ອງສະຫວ່າງແລະພິເສດນັ້ນ ເທວະທັງຫຼາຍກໍເຫັນເປັນນິມິດມົງຄຸນວ່າ ຈຸດຈົບຂອງທາຣະກາສຸຣະແນ່ນອນແລ້ວ.)
Verse 21
क्रीडत: क्रीडनीयानि ददुः पक्षिगणाश्र ह । सुपर्णो3स्य ददौ पुत्र मयूरं चित्रबर्हिणम्,पक्षियोंने खेल-कूदमें लगे हुए कुमारको खिलौने दिये, गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना पुत्र मयूर भेंट किया
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: ເມື່ອເດັກນ້ອຍນັ້ນກຳລັງຫຼິ້ນ ຝູງນົກທັງຫຼາຍກໍໄດ້ມອບຂອງຫຼິ້ນໃຫ້ລາວ. ສຸປັນນະ (ກະຣຸດ) ໄດ້ຖວາຍລູກຊາຍຂອງຕົນ—ນົກຍູງທີ່ປະດັບດ້ວຍຂົນສີສັນຫຼາກຫຼາຍ—ເປັນຂອງຂວັນແກ່ລາວ.
Verse 22
राक्षसाश्न ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ । कुक्कुटं चाग्निसंकाशं प्रददावरुण: स्वयम्
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: ພວກຣາກສະສະໄດ້ມອບສັດສອງຢ່າງໃຫ້ລາວ—ໝູປ່າແລະຄວາຍ. ແລະອາຣຸນະເອງ ຜູ້ເປັນນ້ອງຂອງກະຣຸດ ໄດ້ຖວາຍໄກ່ຕົວໜຶ່ງທີ່ມີສີແດງລຸກໂຊດດັ່ງໄຟ.
Verse 23
चन्द्रमा: प्रददौ मेषमादित्यो रुचिरां प्रभाम् गवां माता च गा देवी ददौ शतसहसत्रश:
ພີṣma ເວົ້າວ່າ: «ພຣະຈັນທຣາມອບແກະຕົວຜູ້ໜຶ່ງ; ພຣະອາທິດມອບລັດສະໝີອັນງາມສະຫງ່າ; ແລະເທວີໂຄ—ແມ່ແຫ່ງຝູງງົວ—ໄດ້ມອບງົວເປັນຮ້ອຍພັນ».
Verse 24
चन्द्रमाने भेंड़ा दिया, सूर्यने मनोहर कान्ति प्रदान की, गोमाता सुरभि देवीने एक लाख गौएँ प्रदान कीं ।। छागमन्निर्गुणोपेतमिला पुष्पफलं बहु । सुधन्वा शकटं चैव रथं चामितकूबरम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຈາກດວງຈັນ ໄດ້ມີການຖວາຍແກະຕົວຜູ້ໜຶ່ງ; ຈາກດວງອາທິດ ໄດ້ປະທານຄວາມສະຫວ່າງງາມອັນນ່າຊື່ນຊົມ; ແລະຈາກສຸຣະພີ ເທວີແມ່ງົວ ໄດ້ປະທານງົວໜຶ່ງແສນ. ຍັງມີແບ້, ອາຫານດີເລີດຫຼາຍ, ດອກໄມ້ແລະໝາກໄມ້ອຸດົມ. ສຸທັນວະນໄດ້ຖວາຍລົດເກວຽນໜຶ່ງ ແລະລົດຮົບທີ່ບັນທຸກໄດ້ຫຼາຍຢ່າງຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້».
Verse 25
अग्निने गुणवान् बकरा, इलाने बहुतसे फल-फूल, सुधन्वाने छकड़ा और विशाल कूबरसे युक्त रथ दिये ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ອັກນີໄດ້ປະທານແບ້ຕົວຜູ້ອັນມີຄຸນຄ່າ; ອິລາໄດ້ປະທານດອກໄມ້ແລະໝາກໄມ້ຫຼາຍ; ສຸທັນວະນໄດ້ໃຫ້ລົດເກວຽນ ແລະລົດຮົບທີ່ມີທີ່ບັນທຸກກວ້າງໃຫຍ່. ວະຣຸນະໄດ້ປະທານຂອງທິບອັນງາມສົດ ອັນເປັນຂອງຄູ່ຄວນກັບພຣະອົງ—ຊ້າງດີເລີດ ແລະຊັບສິນມົງຄຸນອື່ນໆ. ອິນທຣະ ຈອມເທວະ ກໍໄດ້ປະທານສັດອັນກ້າແຂງ—ສິງ ແລະເສືອ, ພ້ອມທັງຊ້າງ ແລະນົກນານາພັນ».
Verse 26
राक्षसासुरसंघाश्व अनुजम्मुस्तमी श्वरम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຝູງຣາກຊະສະ ແລະອະສຸຣະຈຳນວນຫຼາຍ ໄດ້ມາຮ່ວມຢູ່ພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງຍຸວະຊົນຜູ້ມີພະລັງນັ້ນ ແລະກາຍເປັນຜູ້ຕິດຕາມຂອງລາວ. ເມື່ອເຫັນພະລັງແລະອິດທິພົນຂອງລາວເພີ່ມພູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຕາຣະກາສຸຣະຈຶ່ງທ້າຮົບ. ແຕ່ເຖິງຈະໃຊ້ກົນອຸບາຍຫຼາຍປະການ ອະສຸຣະນັ້ນກໍບໍ່ອາດສັງຫານກຸມາຣະຜູ້ສະຫວ່າງໄສ ແລະນ່າກົວນັ້ນໄດ້».
Verse 27
वर्धमानं तु त॑ दृष्टवा प्रार्थथामास तारक: । उपायैर्बहुभि्न्तुं नाशकच्चापि तं विभुम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອເຫັນຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ນັ້ນເພີ່ມພູນອຳນາດຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຕາຣະກາຈຶ່ງທ້າຮົບ. ແຕ່ເຖິງຈະໃຊ້ກົນອຸບາຍຫຼາຍປະການ ລາວກໍບໍ່ອາດສັງຫານຍຸວະຊົນຜູ້ມີກຽດສະຫງ່າ ແລະພະລັງນັ້ນໄດ້».
Verse 28
सैनापत्येन त॑ देवा: पूजयित्वा गुहालयम् । शशंसुर्विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ເທວະທັງຫຼາຍໄດ້ນັບຖືບູຊາລາວ ໂດຍມອບຕຳແໜ່ງແມ່ທັບໃຫຍ່; ແລະທີ່ພຳນັກໃນຖ້ຳ ພວກເຂົາໄດ້ສັນລະເສີນກິດການອັນພິເສດນັ້ນ—ກິດການທີ່ກະທຳເພື່ອກຳຈັດພະຍັນຕະລາຍຈາກຕາຣະກາ».
Verse 29
देवताओंने गुहावासी कुमारकी पूजा करके उनका सेनापतिके पदपर अभिषेक किया और तारकासुरने देवताओंपर जो अत्याचार किया था, सो कह सुनाया ।।
ພວກເທວະດາໄດ້ບູຊາກຸມານຜູ້ຢູ່ໃນຖໍ້າ ແລະໄດ້ປະພິທີອະພິເສກຕັ້ງພຣະອົງເປັນແມ່ທັບແຫ່ງກອງທັບເທວະດາ ພ້ອມທັງເລົ່າເຖິງການຂົ່ມເຫັງຂອງອະສຸຣະ ຕາຣະກາ ທີ່ເຄີຍກະທຳຕໍ່ເທວະດາ. ເມື່ອເຕີບໃຫຍ່ຈົນເຕັມພະລັງ ແລະວິລະພາບ ກຸຫາ—ຜູ້ກ້າຫານຍິ່ງ ແລະເປັນເຈົ້ານາຍແມ່ທັບເທວະດາ—ໄດ້ສັງຫານດານະວະ ຕາຣະກາ ດ້ວຍອຳນາດທິບທີ່ບໍ່ເຄີຍພາດ.
Verse 30
तेन तस्मिन् कुमारेण क्रीडता निहते<सुरे । सुरेन्द्र: स्थापितो राज्ये देवानां पुनरीश्वर:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອບຸດເທວະຜູ້ໜຸ່ມນັ້ນ ດັ່ງກັບກຳລັງຫຼິ້ນ ໄດ້ສັງຫານອະສຸຣະ ຕາຣະກາ ລົງແລ້ວ, ອິນທຣະ—ຈອມເທວະ—ກໍໄດ້ຖືກສະຖາປະນາຄືນໃໝ່ໃນອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງເທວະດາ ແລະກັບຄືນສູ່ລາຊະອຳນາດອັນຊອບທຳຂອງພຣະອົງ.
Verse 31
स सेनापतिरेवाथ बभौ स्कन्द: प्रतापवान् | ईशो गोप्ता च देवानां प्रियकृच्छड्करस्य च
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແລ້ວສະກັນທະ ຜູ້ມີອຳນາດກ້າຫານ ກໍສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ໃນຕຳແໜ່ງແມ່ທັບ. ພຣະອົງເປັນເຈົ້ານາຍ ແລະເປັນຜູ້ປົກປ້ອງຂອງເທວະດາ ແລະຍັງເຮັດການເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ ສັງກະຣະ (ພຣະສິວະ) ຢູ່ເສມອ.
Verse 32
हिरण्यमूर्तिर्भगवानेष एव च पावकि: । सदा कुमारो देवानां सैनापत्यमवाप्तवान्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ພຣະອົງນີ້ແຫຼະເປັນຜູ້ມີຮູບກາຍດັ່ງຄຳ ແລະເປັນໄຟອັນຊຳລະລ້າງ. ພຣະອົງດຳລົງຢູ່ໃນຄວາມເປັນກຸມານຢູ່ເສມອ ແລະໄດ້ຮັບຕຳແໜ່ງແມ່ທັບຂອງເທວະດາ ພ້ອມທັງຄອງຮັກສາມັນໄວ້.”
Verse 33
तस्मात् सुवर्ण मंगल्यं रत्नमक्षय्यमुत्तमम् सहमजं कार्तिकेयस्य वल्लेस्तेज: परं मतम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ຄຳຈຶ່ງຖືກນັບວ່າເປັນຮັດຕະນະອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະດີເລີດ ມີຄ່າບໍ່ເສື່ອມສູນ. ເຂົາເຊື່ອວ່າມັນເກີດຂຶ້ນພ້ອມກັບ ກາຣຕິເກຍ (Kartikeya) ແລະຖືກເຫັນວ່າເປັນການປະຈັກຂອງລັດສະໝີອັນສູງສຸດຂອງ ອັກນິ; ດັ່ງນັ້ນມັນຈຶ່ງເປັນຂຸມຊັບອັນສັກສິດ ຄົງທົນ ແລະສູງສົ່ງ.
Verse 34
एवं रामाय कौरव्य वसिष्ठोडकथयत् पुरा | तस्मात् सुवर्णदानाय प्रयतस्व नराधिप
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ກໍຣະວະຍະ! ໃນການກ່ອນ ິສີ ວະສິດຖະ ໄດ້ເລົ່າເລື່ອງທັງໝົດນີ້ໃຫ້ ຣາມ (ປະຣະສຸຣາມ) ຟັງ—ທັງກໍາເນີດຂອງຄໍາ ແລະ ມະຫາອານຸພາບຂອງມັນ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ໂອ ຄວາມປິຕິຂອງກຸຣຸ, ຈົ່ງພາກພຽນຢ່າງແທ້ຈິງໃນການໃຫ້ຄໍາເປັນທານ»។
Verse 35
राम: सुवर्ण दत्त्वा हि विमुक्त: सर्वकिल्बिषै: । त्रिविष्टपे महत् स्थानमवापासुलभं नरै:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຣາມ (ປະຣະສຸຣາມ) ເມື່ອໄດ້ໃຫ້ຄໍາເປັນທານແລ້ວ ກໍພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ. ໃນສະຫວັນ ທ່ານໄດ້ບັນລຸສະຖານະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ ຊຶ່ງມະນຸດທົ່ວໄປຍາກຈະໄດ້ຮັບ»។
Verse 85
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें सुवर्णकी उत्पत्तिविषयक पचासीवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ ໃນມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ ພາຍໃນອະນຸສາສະນະປະຣະວະ ໃນພາກທານະທັມມະ ບົດທີ 85 ວ່າດ້ວຍກໍາເນີດຂອງຄໍາ ກໍສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Verse 86
इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि तारकवधोपाख्यानं नाम षडशीतितमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນສີຣີມະຫາພາຣະຕະ ພາຍໃນອະນຸສາສະນະປະຣະວະ ໃນພາກທານະທັມມະ ບົດທີ 86 ຊື່ວ່າ «ຕອນສັງຫານ ຕາຣະກະ» ກໍສິ້ນສຸດລົງແລ້ວ.
Verse 256
शध्वापदांश्व बहून् घोरांश्छत्राणि विविधानि च | वरुणने वरुणलोकके अनेक सुन्दर एवं दिव्य हाथी दिये। देवराज इन्द्रने सिंह
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: «ວະຣຸນະ ໃນໂລກສະຫວັນຂອງຕົນ ໄດ້ປະທານຊ້າງອັນງາມສະຫງ່າ ແລະ ເປັນທິບຫຼາຍເຊື່ອງ, ພ້ອມທັງສັດດຸຮ້າຍນ່າຢ້ານຫຼາຍຊະນິດ ແລະ ສະຫຼອງພຣະຣາຊະອໍານາດ (ຮົ່ມພຣະຣາຊາ) ຫຼາຍແບບ. ອີກທັງ ອິນທຣະ ພຣະຣາຊາແຫ່ງເທວະ ໄດ້ມອບສິງ, ເສືອ, ຊ້າງ, ນົກອື່ນໆ, ສັດລ່າເຫຍື່ອນ່າຢ້ານຫຼາຍຢ່າງ, ແລະ ຮົ່ມພຣະຣາຊາຫຼາຍປະເພດ»។
Frequently Asked Questions
How to align śrāddha performance with calendrical timing (nakṣatra selection) to target specific aims, presented as a systematic mapping of rite-to-result.
The chapter exemplifies dharma as an operational system: intention (kāmya), correct timing (kāla), and disciplined performance are framed as the variables that structure ritual efficacy and social outcomes.
Yes. The narrative notes that Śaśabindu implemented the described śrāddha regimen and subsequently attained effortless conquest and stable rule, functioning as an internal validation of the teaching.