Adhyaya 135
Viṣṇu-sahasranāma—Yudhiṣṭhira’s Inquiry and Bhīṣma’s Recitation (विष्णोर्नामसहस्रम्)
Upa-parva: Viṣṇu-sahasranāma Upākhyāna (Stotra-Prakaraṇa) within Anuśāsana-parva
Vaiśaṃpāyana reports that, after hearing extensive dharma-instructions, Yudhiṣṭhira again questions Bhīṣma for a singular theological and practical solution: (i) the one deity in the world, (ii) the one supreme refuge, (iii) the object of praise and worship by which humans attain auspiciousness, (iv) the highest dharma among all dharmas, and (v) the recitative practice by which beings are released from the bondage of birth and worldly continuity. Bhīṣma answers by elevating Viṣṇu/Nārāyaṇa—described as anādi-nidhana (without beginning or end), jagat-prabhu (lord of the world), and sarva-loka-maheśvara (sovereign over all realms)—and introduces the Viṣṇu-sahasranāma as a continuous discipline of praise, worship, meditation, and salutation. The chapter then presents the sahasranāma catalogue of epithets, followed by explicit phalaśruti: claims of protection from inauspiciousness, social and personal flourishing, relief from fear and affliction, and orientation toward brahman/sanātana. The close reiterates cosmological dependence on Vāsudeva and frames the stotra as Vyāsa’s composition for śreyas and sukha.
Chapter Arc: भीष्म धर्मराज से कहते हैं कि ऋषिगण, पितर और देवता एकत्र होकर अरुन्धती से ‘धर्म-रहस्य’ सुनना चाहते हैं—गुह्यतम सत्य को प्रकट करने का आग्रह उठता है। → वसिष्ठ-पत्नी अरुन्धती तपोवृद्धि और देव-आह्वान का स्मरण कर शाश्वत धर्मों का वचन देती हैं; फिर चित्रगुप्त द्वारा कर्म-लेखा और दानधर्म के ‘पृथक्-पृथक् फल’ का विधान सामने आता है—कौन-सा दान किस पाप/दुःख को काटता है, यह सूक्ष्म प्रश्न तीखा होता जाता है। → चित्रगुप्त का निर्णायक मत: इस लोक में दिया हुआ दान नष्ट नहीं होता; और विशेषतः ‘कपिला गौ’ का दान ब्रह्महत्या-सदृश पापों तक को शुद्ध करने में समर्थ बताया जाता है—यह सुनकर सूर्यदेव तक रोमांचित हो उठते हैं, मानो दान की महिमा पर देव-समाज की मुहर लग जाती है। → अग्निहोत्र के पालन और उपानह (जूता), छत्र, कपिला गौ आदि के यथोचित दान का विधान, तथा पुष्कर-तीर्थ/ज्येष्ठ-पुष्कर जैसे पुण्य-क्षेत्रों का संकेत देकर अध्याय दानधर्म के व्यावहारिक मार्गदर्शन पर टिकता है।
Shlokas
Verse 1
2 अं ड-ऑ का त्रिशर्दाधिकशततमो<्ध्याय: अरुन्धती
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາ ບັນດາຫມູ່ລິສີທັງປວງ ພ້ອມດ້ວຍປິຕຣະ ແລະເທວະດາ ໄດ້ເຂົ້າໄປຫາ ອະຣຸນທະຕີ—ຜູ້ເຕີບໃຫຍ່ດ້ວຍຕະປະ—ແລະດ້ວຍໃຈທີ່ສະຫງົບມັ່ນ ໄດ້ຖາມນາງ ເພື່ອຂໍຟັງຈາກປາກນາງ ຄວາມລັບອັນເລິກລ້ຳທີ່ສຸດແຫ່ງທໍາ.
Verse 2
समानशीलां वीर्येण वसिष्ठस्थ महात्मन: । त्वत्तों धर्मरहस्यानि श्रोतुमिच्छामहे वयम् । यत्ते गुहमतमं भद्ठे तत् प्रभाषितुमरहसि
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໂອ ນາງຜູ້ສູງສົ່ງ, ເຈົ້າເທົ່າທຽມກັບລິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha) ທັງໃນຄຸນຄວາມດີ ແລະພະລັງທາງວິນຍານ. ພວກເຮົາປາຖະໜາຈະຟັງຈາກເຈົ້າ ບັນດາຫຼັກການລັບແຫ່ງທໍາ. ສິ່ງໃດທີ່ເຈົ້າເຫັນວ່າເປັນທໍາທີ່ລັບແລະເລິກລ້ຳທີ່ສຸດ ຂໍໃຫ້ເຈົ້າກ່າວປະກາດມັນ.”
Verse 3
अरुन्धत्युवाच तपोवृद्धिर्मया प्राप्ता भवतां स्मरणेन वै । भवतां च प्रसादेन धर्मान् वक्ष्यामि शाश्वतान्
ອະຣຸນທະຕີກ່າວວ່າ: “ເນື່ອງຈາກພວກເຈົ້າໄດ້ລະລຶກເຖິງຂ້າພະເຈົ້າ ພະລັງຕະປະຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງເພີ່ມພູນ. ແລະໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງພວກເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຖະແຫຼງບັດນີ້ ຫຼັກທໍາອັນຖາວອນ ພ້ອມທັງນັຍະພາຍໃນອັນຄວນຮັກສາໄວ້. ຈົ່ງຟັງ. ຄໍາສອນເຫຼົ່ານີ້ຄວນຖ່າຍທອດໃຫ້ແຕ່ຜູ້ມີສັດທາ ແລະຈິດໃຈບໍລິສຸດເທົ່ານັ້ນ.”
Verse 4
सगुह्यान् सरहस्यांश्न॒ तान् शृणुध्वमशेषत: । श्रद्दधाने प्रयोक्तव्या यस्य शुद्धं तथा मन:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນຄໍາສອນເຫຼົ່ານີ້ ທີ່ມີທັງສິ່ງລັບແລະອາຖັນລຶກລ້ຳ. ຄວນຖ່າຍທອດໃຫ້ແຕ່ຜູ້ມີສັດທາ ແລະຈິດໃຈບໍລິສຸດເທົ່ານັ້ນ».
Verse 5
अश्रद्दधानो मानी च ब्रह्महा गुरुतल्पग: । असम्भाष्या हि चत्वारो नैषां धर्म: प्रकाशयेत्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ຜູ້ຫຍິ່ງຍໂສ, ຜູ້ຂ້າພຣາຫມັນ, ແລະຜູ້ລ່ວງລະເມີດຕຽງຂອງອາຈານ (ຄື ຜິດປະເວນີກັບເມຍອາຈານ) — ທັງສີ່ນີ້ບໍ່ຄວນແມ່ນແຕ່ສົນທະນາ. ຢ່າເປີດເຜີຍຫຼັກທຳ ແລະຄວາມໝາຍລຶກຂອງທຳໃຫ້ເຂົາເຈົ້າ».
Verse 6
अहन्यहनि यो दद्यात् कपिलां द्वादशी: समा: । मासि मासि च सत्रेण यो यजेत सदा नर:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຊາຍຄົນໜຶ່ງຈະບໍລິຈາກງົວສີນ້ຳຕານ (ກະປິລາ) ທຸກມື້ຕິດຕໍ່ກັນສິບສອງປີ, ແລະທຸກເດືອນຈະຈັດພິທີຍັນຍະແບບສະຕຣະຢ່າງບໍ່ຂາດຕອນ—ບຸນຜົນຂອງການກະທຳເຫຼົ່ານັ້ນກໍບໍ່ອາດເທົ່າກັບຜົນທີ່ໄດ້ຈາກຜູ້ທີ່ດ້ວຍການຮັບໃຊ້ຂອງຕົນ ເຮັດໃຫ້ແຂກພໍໃຈຢ່າງແທ້ຈິງ».
Verse 7
गवां शतसहसंत्रं च यो दद्याज्ज्येष्ठपुष्करे । न तद्धर्मफलं तुल्यमतिथिर्यस्य तुष्यति
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຊາຍຄົນໜຶ່ງຈະບໍລິຈາກງົວໜຶ່ງແສນຕົວທີ່ ເຈສຖະ-ປຸສກະຣະ, ບຸນຜົນຈາກການນັ້ນກໍບໍ່ເທົ່າບຸນຜົນຂອງຜູ້ທີ່ແຂກຂອງຕົນພໍໃຈຢ່າງແທ້ຈິງດ້ວຍການຮັບໃຊ້ທີ່ມອບໃຫ້».
Verse 8
श्रूयतां चापरो धर्मो मनुष्याणां सुखावह: । श्रद्दधानेन कर्तव्य: सरहस्यो महाफल:,अब मनुष्योंके लिये सुखदायक तथा महान् फल देनेवाले दूसरे धर्मका रहस्यसहित वर्णन सुनो। श्रद्धापूर्वक इसका पालन करना चाहिये
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງທຳອີກປະການໜຶ່ງ ທີ່ນຳຄວາມສຸກມາໃຫ້ມະນຸດ. ຄວນປະພຶດດ້ວຍສັດທາ; ມັນຖືກສອນພ້ອມດ້ວຍຄວາມລັບພາຍໃນ ແລະໃຫ້ຜົນຍິ່ງໃຫຍ່».
Verse 9
कल्यमुत्थाय गोमध्ये गृह दर्भान् सहोदकान् । निषिज्चेत गवां शुद्ध मस्तकेन च तज्जलम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຕື່ນແຕ່ເຊົ້າ ຄວນເຂົ້າໄປທ່າມກາງຝູງງົວ ນຳຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ພ້ອມນ້ຳມາ ແລ້ວພອຍນ້ຳປະພອຍໃສ່ງົວ. ເມື່ອບໍລິສຸດແລ້ວ ກໍຄວນພອຍນ້ຳນັ້ນລົງເທິງສີສະຂອງຕົນເອງດ້ວຍ»។
Verse 10
श्रूयन्ते यानि तीर्थानि त्रिषु लोकेषु कानिचित्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ບັນດາທີ່ທ່ານ້ຳສັກສິດ (tīrtha) ທີ່ໄດ້ຍິນກ່າວເຖິງໃນສາມໂລກ—ທີ່ສິດທະ (Siddha), ຈາຣະນະ (Cāraṇa) ແລະມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍເຄົາລົບແລະໄປສະເຫຼີມສະຫຼອງ—ຜົນບຸນຈາກການອາບນ້ຳໃນທີ່ນັ້ນທັງໝົດ ຍ່ອມໄດ້ຮັບເທົ່າກັນ ໂດຍການພອຍນ້ຳທີ່ໄດ້ແຕະຂອງງົວ (ສິ່ງທີ່ລ້າງຜ່ານຂອງງົວ) ລົງເທິງສີສະຂອງຕົນ»។
Verse 11
सिद्धचारणजुष्टानि सेवितानि महर्षिभि: । अभिषेक: समस्तेषां गवां शूड्रोदकस्य च
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ທີ່ທ່ານ້ຳສັກສິດທັງຫຼາຍທີ່ມີຊື່ສຽງໃນສາມໂລກ—ທີ່ສິດທະແລະຈາຣະນະສະຖິດຢູ່ ແລະມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍໄປສະເຫຼີມສະຫຼອງ—ຜົນບຸນຈາກການອາບນ້ຳໃນທີ່ນັ້ນທັງໝົດ ຍ່ອມໄດ້ຮັບເທົ່າກັນ ໂດຍການພອຍນ້ຳທີ່ລ້າງຜ່ານເຂົາງົວ ລົງເທິງສີສະຂອງຕົນ»។
Verse 12
साधु साध्विति चोद्दिष्टं देवतै: पितृभिस्तथा । भूतैश्नेव सुसंहृष्टे: पूजिता साप्यरुन्धती
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໄດ້ຍິນເຊັ່ນນັ້ນ ເທວະດາ, ປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ແລະສັດທັງປວງ ລ້ວນປິຕິຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ. ພວກເຂົາຮ້ອງສັນລະເສີນວ່າ ‘ດີແທ້! ດີແທ້!’ ແລະອະຣຸນທະຕີ (Arundhatī) ກໍຖືກນັບຖື ແລະສັນລະເສີນຢ່າງຫຼາຍ»។
Verse 13
पितामह उवाच अहो धर्मों महाभागे सरहस्य उदाहृत: । वरं ददामि ते धन्ये तपस्ते वर्धतां सदा
ປິຕາມະຫາ (Pitāmaha) ກ່າວວ່າ: «ໂອ! ນາງຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ, ເຈົ້າໄດ້ອະທິບາຍທຳມະຢ່າງນ່າອັດສະຈັນ ພ້ອມທັງຄວາມລັບພາຍໃນຂອງມັນ. ໂອ ຜູ້ມີພອນ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍປະທານພອນແກ່ເຈົ້າ—ຂໍໃຫ້ຕະປັສ (tapas) ຂອງເຈົ້າເພີ່ມພູນຢູ່ເສມອ»។
Verse 14
यम उवाच रमणीया कथा दिव्या युष्मत्तो या मया श्रुता । श्रूयतां चित्रगुप्तस्य भाषितं मम च प्रियम्
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ເລື່ອງລາວອັນງາມລະອຽດ ແລະສະຫງ່າງາມດັ່ງເທວະດາ ທີ່ຂ້າໄດ້ຟັງຈາກພວກເຈົ້າ ແທ້ຈິງແມ່ນນ່າຊົມເຊີຍ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄໍາທີ່ຈິດຣະຄຸບຕະໄດ້ກ່າວ—ຖ້ອຍຄໍາທີ່ກໍເປັນທີ່ຮັກແລະພໍໃຈຂອງຂ້າດ້ວຍ».
Verse 15
यमराजने कहा--देवताओ और महर्षियो! मैंने आपलोगोंके मुखसे दिव्य एवं मनोरम कथा सुनी है, अब आपलोग चित्रगुप्तका तथा मेरा भी प्रिय भाषण सुनिये ।।
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວະດາທັງຫຼາຍ ແລະມະຫາຣິສີທັງຫຼາຍ! ຂ້າໄດ້ຟັງຈາກປາກຂອງພວກເຈົ້າເອງ ເລື່ອງລາວອັນເທວະດາແລະນ່າຊື່ນຊົມ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຖ້ອຍຄໍາທີ່ເປັນທີ່ຮັກທັງຕໍ່ຈິດຣະຄຸບຕະ ແລະຕໍ່ຂ້າ. ນີ້ແມ່ນຄໍາສອນລັບທີ່ປະກອບດ້ວຍທຳ—ເໝາະແກ່ມະຫາຣິສີຈະຟັງ; ແລະມະນຸດຜູ້ມີສັດທາ ຜູ້ປາດຖະໜາປະໂຫຍດແທ້ຂອງຕົນ ກໍຄວນຟັງດ້ວຍ».
Verse 16
न हि पुण्यं तथा पापं कृतं किंचिद् विनश्यति । पर्वकाले च यत् किंचिदादित्यं चाधितिष्ठति
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ແທ້ຈິງ ບຸນຫຼືບາບທີ່ໄດ້ເຮັດໄວ້ ບໍ່ເຄີຍສູນຫາຍ. ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ເຮັດໃນການການອັນຄວນ—ພາຍໃຕ້ອຳນາດຄຸ້ມຄອງຂອງພຣະອາທິດ—ກໍເຂົ້າສູ່ລຳດັບແຫ່ງກົດແຫ່ງກຳ ແລະໃຫ້ຜົນຕາມຄວນ».
Verse 17
मनुष्यका किया हुआ कोई भी पुण्य तथा पाप भोगके बिना नष्ट नहीं होता। पर्वकालमें जो कुछ भी दान किया जाता है, वह सब सूर्यदेवके पास पहुँचता है ।।
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ບຸນແລະບາບທີ່ມະນຸດເຮັດໄວ້ ບໍ່ສູນຫາຍໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບຜົນ. ໃນການການບຸນຕາມລະດູ ສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ໄດ້ບໍລິຈາກ ລ້ວນໄປເຖິງພຣະອາທິດ. ເມື່ອມະນຸດໄປຮອດໂລກແຫ່ງຜູ້ລ່ວງລັບ ພຣະອາທິດ—ວິພາວະສຸ—ຈະຮັບຮູ້ ແລະມອບຄືນຢູ່ທີ່ນັ້ນຕາມຄວນ ທຸກສິ່ງທີ່ໄດ້ບໍລິຈາກໃນໂອກາດອັນສັກສິດ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ມີບຸນຫຼືບາບໃດສູນເສຍ; ກຳແຕ່ລະຢ່າງຍ່ອມໄປຮອດຜົນຂອງມັນ».
Verse 18
जब मनुष्य प्रेतलोकको जाता है, उस समय सूर्यदेव वे सारी वस्तुएँ उसे अर्पित कर देते हैं और पुण्यात्मा पुरुष परलोकमें उन वस्तुओंका उपभोग करता है ।।
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອມະນຸດໄປຮອດໂລກແຫ່ງຜູ້ລ່ວງລັບ ພຣະອາທິດຈະນໍາເອົາເຄື່ອງບູຊາເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດມອບໃຫ້ເຂົາ; ແລະວິນຍານຜູ້ຊອບທຳກໍໄດ້ເສບສຸກກັບມັນໃນໂລກອື່ນ. ບັດນີ້ ຂ້າຈະກ່າວທຳອັນເປັນມົງຄຸນບາງປະການ ຕາມທັດສະນະຂອງຈິດຣະຄຸບຕະ: ຄວນໃຫ້ທານນໍ້າດື່ມເປັນນິດ ແລະຄວນໃຫ້ທານປະທີບ—ແສງສະຫວ່າງ—ເຊັ່ນດຽວກັນ».
Verse 19
उपानहौ च छत्रं च कपिला च यथातथम् । पुष्करे कपिला देया ब्राह्मणे वेदपारगे
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ຄວນໃຫ້ຮອງເທົ້າ ແລະ ຮົ່ມ, ແລະດັ່ງນັ້ນກໍໃຫ້ງົວສີນ້ຳຕານອ່ອນ (ກະປິລາ) ຕາມຄວາມສົມຄວນ. ທີ່ປຸສະກະຣະ ຄວນຖວາຍງົວກະປິລາແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນເວດ».
Verse 20
अयं चैवापरो धर्मश्नित्रगुप्तेन भाषित:
ຍະມະກ່າວວ່າ: «ແລະນີ້ອີກດ້ວຍ ແມ່ນກົດແຫ່ງທຳອີກປະການໜຶ່ງ ດັ່ງທີ່ ສນິຕຣະຄຸບຕະ ໄດ້ກ່າວໄວ້».
Verse 21
फलमस्य पृथक््त्वेन श्रोतुमर्हन्ति सत्तमा: । प्रलयं सर्वभूतैस्तु गन्तव्यं कालपर्ययात्
ໂອ ຜູ້ດີທີ່ສຸດໃນບັນດາຜູ້ມີຄຸນທຳ, ພວກເຈົ້າສົມຄວນຈະໄດ້ຟັງຜົນອັນແຍກແຈ້ງຂອງສິ່ງນີ້. ແຕ່ໂດຍການຜັນຜວນຂອງເວລາ, ສັດທັງປວງຈຳຕ້ອງໄປສູ່ຄວາມພິນາດ (ປຣະລະຍະ) ຢ່າງຫຼີກບໍ່ພົ້ນ.
Verse 22
इसके सिवा यह एक दूसरा धर्म भी चित्रगुप्तने बताया है। उसके पृथक्ू-पृथक् फलका वर्णन सभी साधु पुरुष सुनें। समस्त प्राणी कालक्रमसे प्रलयको प्राप्त होते हैं ।।
ທີ່ນັ້ນ ເມື່ອໄປຮອດແດນທີ່ຂ້າມຜ່ານຍາກ, ສັດທັງຫຼາຍຖືກບີບຄັ້ນໂດຍສັດຕູຄືຄວາມຫິວ ແລະ ຄວາມຫາຍນ້ຳ. ຖືກເຜົາໄໝ້ ດັ່ງຖືກ ‘ປຸງສຸກ’ ດ້ວຍຄວາມທຸກ; ຈາກທີ່ນັ້ນບໍ່ມີທາງຫຼົບໜີ.
Verse 23
पापोंके कारण दुर्गम नरकमें पड़े हुए प्राणी भूख-प्याससे पीड़ित हो अतामें जलते हुए पकाये जाते हैं। वहाँ उस यातनासे निकल भागनेका कोई उपाय नहीं है ।।
ຜູ້ມີປັນຍານ້ອຍ ເຂົ້າໄປໃນຄວາມມືດອັນນ່າຢ້ານ—ມືດມົນຢ່າງຍິ່ງ. ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດທາງແຫ່ງທຳ ທີ່ໂດຍທາງນັ້ນ ມະນຸດຈະຂ້າມພົ້ນສະພາບອັນຂ້າມຍາກເຫຼົ່ານັ້ນໄດ້.
Verse 24
अल्पव्ययं महार्थ च प्रेत्य चैव सुखोदयम् । पानीयस्य गुणा दिव्या: प्रेतलोके विशेषत:
ພະຍົມກ່າວວ່າ: «ທຳນີ້ໃຊ້ຈ່າຍນ້ອຍ ແຕ່ໄດ້ຜົນໃຫຍ່; ແລະແມ່ນແຕ່ຫຼັງຄວາມຕາຍ ກໍນຳໃຫ້ເກີດສຸກອັນແທ້ຈິງ. ຄຸນຂອງນ້ຳເປັນທິບ ແລະໃນໂລກຂອງຜູ້ລ່ວງລັບ ຄຸນນັ້ນຍິ່ງປາກົດແຈ້ງເປັນພິເສດ».
Verse 25
तत्र पुण्योदका नाम नदी तेषां विधीयते । अक्षयं सलिलं तत्र शीतलं हामृतोपमम्
ທີ່ນັ້ນ ມີແມ່ນ້ຳຊື່ «ປຸນຍໂອດະກາ» ຖືກກຳນົດໄວ້ສຳລັບພວກເຂົາ. ນ້ຳໃນນັ້ນບໍ່ເຄີຍໝົດ—ເຢັນ, ບໍລິສຸດ, ແລະດັ່ງນ້ຳອະມຣິດ.
Verse 26
वहाँ पुण्योदका नामसे प्रसिद्ध नदी है, जो यमलोकनिवासियोंके लिये विहित है। उसमें अमृतके समान मधुर, शीतल एवं अक्षय जल भरा रहता है ।।
ພະຍົມກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນມີແມ່ນ້ຳທີ່ຮູ້ຈັກກັນດີຊື່ «ປຸນຍໂອດະກາ» ຖືກກຳນົດໄວ້ສຳລັບຜູ້ຢູ່ໃນໂລກຂອງພະຍົມ. ມັນເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳດັ່ງອະມຣິດ—ຫວານ, ເຢັນ, ແລະບໍ່ເຄີຍໝົດ. ຜູ້ໃດໃນໂລກນີ້ຖວາຍນ້ຳດື່ມ ເມື່ອໄປຮອດໂລກໜ້າ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ດື່ມນ້ຳແຫ່ງແມ່ນ້ຳນັ້ນ. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງຄຸນຜົນອັນລະອຽດຂອງການຖວາຍປະທີບ (dīpa-dāna).
Verse 27
तमो<न्धकारं नियतं दीपदो न प्रपश्यति । प्रभां चास्य प्रयच्छन्ति सोमभास्करपावका:,दीपदान करनेवाला मनुष्य नरकके नियत अन्धकारका दर्शन नहीं करता। उसे चन्द्रमा, सूर्य और अग्नि प्रकाश देते रहते हैं
ພະຍົມກ່າວວ່າ: «ຜູ້ຖວາຍປະທີບ ຈະບໍ່ໄດ້ເຫັນຄວາມມືດອັນແນ່ນອນຂອງນະລົກ. ແຕ່ດວງຈັນ, ດວງອາທິດ, ແລະໄຟ ຈະມອບຄວາມສະຫວ່າງໃຫ້ເຂົາຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ».
Verse 28
देवताश्चानुमन्यन्ते विमला: सर्वतो दिशः । द्योतते च यथा55दित्य: प्रेतलोकगतो नर:
ພະຍົມກ່າວວ່າ: «ເທວະດາທັງຫຼາຍກໍອະນຸມັດ ແລະທິດທັງປວງກໍບໍລິສຸດເປັນມົງຄຸນ. ຊາຍຜູ້ໄປຮອດໂລກຂອງຜູ້ລ່ວງລັບ ຈະສ່ອງສະຫວ່າງຢູ່ທີ່ນັ້ນດັ່ງດວງອາທິດ».
Verse 29
देवता भी दीपदान करनेवालेका आदर करते हैं। उसके लिये सम्पूर्ण दिशाएँ निर्मल होती हैं तथा प्रेतलोकमें जानेपर वह मनुष्य सूर्यके समान प्रकाशित होता है ।।
ພະຍົມມະຣາດກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ຄວນຖວາຍຕະກຽງ (ໂຄມໄຟ) ແນ່ນອນ ແລະໂດຍພິເສດຄວນຖວາຍນ້ຳດື່ມ. ຜູ້ໃດຖວາຍງົວສີນ້ຳຕານ (ກະປິລາ) ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນເວດ ຍ່ອມໄດ້ກຸສົນອັນຍິ່ງ—ການໃຫ້ທານດ້ວຍເມດຕານີ້ນຳຄວາມບໍລິສຸດ, ກຽດສັກສີໃນຫມູ່ເທວະ ແລະຄວາມສະຫວ່າງໄສຫຼັງຄວາມຕາຍດຸດດັ່ງພະອາທິດ.
Verse 30
पुष्करे च विशेषेण श्रूयतां तस्य यत् फलम् | गोशतं सवृषं तेन दत्तं भवति शाश्वतम्
ພະຍົມມະຣາດກ່າວວ່າ: “ແລະໂດຍພິເສດທີ່ປຸສະກະຣະ—ຈົ່ງຟັງຜົນຂອງການນັ້ນ. ຜູ້ໃດເຮັດທີ່ນັ້ນ ຈະໄດ້ບຸນອັນຖາວອນ ດຸດດັ່ງໄດ້ຖວາຍງົວຮ້ອຍໂຕ ແຕ່ລະໂຕມີງົວຜູ້ຕິດຄູ່.”
Verse 31
इसलिये विशेष यत्न करके दीप और जलका दान करना चाहिये। विशेषतः पुष्कर तीर्थमें जो वेदोंके पारंगत विद्वान् ब्राह्मणको कपिला दान करते हैं, उन्हें उस दानका जो फल मिलता है, उसे सुनो। उसे साँड़ों-लहित सौ गौओंके दानका शाश्वत फल प्राप्त होता है ।।
ພະຍົມມະຣາດກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ຄວນພາກພຽນເປັນພິເສດໃນການຖວາຍຕະກຽງ ແລະນ້ຳ. ໂດຍພິເສດທີ່ທີຣະຖານປຸສະກະຣະ ຜູ້ໃດຖວາຍງົວກະປິລາແກ່ພຣາຫມັນນັກປັນຍາຜູ້ຊ່ຽວຊານໃນເວດ—ຈົ່ງຟັງຜົນຂອງທານນັ້ນ: ຍ່ອມໄດ້ຜົນຖາວອນ ດຸດດັ່ງຖວາຍງົວຮ້ອຍໂຕພ້ອມງົວຜູ້. ແລະບາບກຳໃດໆ—even ທີ່ເທົ່າກັບບາບໃຫຍ່ດັ່ງການຂ້າພຣາຫມັນ—ກໍສາມາດຊຳລະໄດ້ດ້ວຍການຖວາຍງົວກະປິລາ, ເຫມືອນກັບໄດ້ຜົນບຸນຂອງການຖວາຍງົວຮ້ອຍໂຕ.
Verse 32
न तेषां विषम किंचिन्न दु:खं न च कण्टका:
ພະຍົມມະຣາດກ່າວວ່າ: “ສຳລັບເຂົາເຈົ້າ ບໍ່ມີສິ່ງໃດຄົດຄ້ຽວຫຼືອັນຕະລາຍ; ບໍ່ມີທຸກຂ໌ ແລະບໍ່ມີ ‘ໜາມ’ ຄືອຸປະສັກອັນເຈັບປວດ.”
Verse 33
उपानहौ च यो दद्यात् पात्रभूते द्विजोत्तमे । छत्रदाने सुखां छायां लभते परलोकग:
ພະຍົມມະຣາດກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຖວາຍເກີບຄູ່ໜຶ່ງແກ່ຜູ້ຮັບທີ່ສົມຄວນ—ໂດຍພິເສດແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ—ຈະໄດ້ຄວາມສະດວກສະບາຍໃນໂລກໜ້າ. ແລະດ້ວຍການຖວາຍຮົ່ມ ຍ່ອມໄດ້ຮົ່ມເຢັນອັນສຸກສະບາຍໃນພາລະໂລກນັ້ນ.
Verse 34
जो श्रेष्ठ एवं सुपात्र ब्राह्मणको उपानह (जूता) दान करता है, उसके लिये कहीं कोई विषम स्थान नहीं है। न उसे दुःख उठाना पड़ता है और न काँटोंका ही सामना करना पड़ता है। छत्र-दान करनेसे परलोकमें जानेपर दाताको सुखदायिनी छाया सुलभ होती है ।।
ຍະມະກ່າວວ່າ: “ຜູ້ໃດຖວາຍເກີບຄູ່ໜຶ່ງແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ແລະຄວນຮັບ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ພົບພື້ນທີ່ຂຸລຂະ ຫຼືທາງທີ່ລຳບາກ; ບໍ່ຈຳເປັນທົນທຸກ ແລະບໍ່ຕ້ອງປະເຊີນກັບໜາມທີ່ທຳໃຫ້ເຈັບ. ດ້ວຍການຖວາຍຮົ່ມ ເມື່ອຜູ້ໃຫ້ໄປຮອດໂລກໜ້າ ຮົ່ມເຢັນສຸກສະບາຍຈະມີໃຫ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ. ແທ້ຈິງ ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວບໍ່ເຄີຍສູນຫາຍ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳຕັດສິນຂອງຈິດຣະຄຸບຕະ ວິພາວະສຸກໍເກີດຂົນລຸກດ້ວຍຄວາມປິຕິ.”
Verse 35
उवाच देवता: सर्वा: पितंश्चैव महाद्युति: । श्रुतं हि चित्रगुप्तस्य धर्मगुहूं महात्मन:
ຜູ້ມີລັດສະໝີອັນຍິ່ງໃຫຍ່ (ຍະມະ) ໄດ້ກ່າວຕໍ່ເທວະທັງປວງ ແລະປິຕຣະທັງຫຼາຍວ່າ: “ແທ້ຈິງ ຂ້າໄດ້ຍິນຄຳສອນອັນເລິກຊຶ້ງ ແລະຖືກປົກປິດຮັກສາໄວ້ ວ່າດ້ວຍທຳມະ ຈາກຈິດຣະຄຸບຕະ ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່.”
Verse 36
इस लोकमें दिये हुए दानका कभी नाश नहीं होता। चित्रगुप्तका यह मत सुनकर भगवान् सूर्यके शरीरमें रोमांच हो आया। उन महातेजस्वी सूर्यने सम्पूर्ण देवताओं और पितरोंसे कहा--“आपलोगोंने महामना चित्रगुप्तके धर्मविषयक गुप्त रहस्यको सुन लिया ।।
ໃນໂລກນີ້ ທານທີ່ໃຫ້ແລ້ວບໍ່ເຄີຍສູນຫາຍ. ເມື່ອໄດ້ຍິນຄຳຕັດສິນຂອງຈິດຣະຄຸບຕະ ພຣະອາທິດຜູ້ເປັນມົງຄຸນກໍເກີດຂົນລຸກດ້ວຍຄວາມພິສົດ. ພຣະອາທິດຜູ້ມີລັດສະໝີນັ້ນ ໄດ້ກ່າວຕໍ່ເທວະທັງປວງ ແລະປິຕຣະທັງຫຼາຍວ່າ: “ພວກເຈົ້າໄດ້ຍິນຄວາມລັບອັນຖືກປິດໄວ້ຂອງທຳມະ ທີ່ຈິດຣະຄຸບຕະຜູ້ໃຈກວ້າງໄດ້ກ່າວແລ້ວ. ມະນຸດຜູ້ໃດມີສັດທາຕໍ່ພຣາຫມັນຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະຖວາຍທານນີ້—ຄວາມຢ້ານກົວບໍ່ມີສຳລັບເຂົາ.”
Verse 37
धर्मदोषास्त्विमे पञज्च येषां नास्तीह निष्कृति: । असम्भाष्या अनाचारा वर्जनीया नराधमा:
ຍະມະກ່າວວ່າ: “ນີ້ແມ່ນຄວາມຜິດຕໍ່ທຳມະຫ້າປະການ ທີ່ໃນທີ່ນີ້ບໍ່ມີການແກ້ໄຂຊົດເຊີຍ. ຜູ້ບໍ່ມີຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປສົນທະນາ; ຄົນຊົ່ວຊ້າເຊັ່ນນັ້ນຄວນຫຼີກລ້ຽງ ແລະລະທິ້ງແຕ່ໄກ.”
Verse 38
ब्रह्महा चैव गोघ्नक्ष परदाररतश्न यः । अश्रद्दधानश्न नर: स्त्रियं यश्चोपजीवति
ຍະມະກ່າວວ່າ: “ຜູ້ຂ້າພຣາຫມັນ, ຜູ້ຂ້າງົວ, ຜູ້ຫຼົງໃຫຼ້ໃນເມຍຂອງຄົນອື່ນ, ຜູ້ບໍ່ມີສັດທາ, ແລະຜູ້ດຳລົງຊີວິດໂດຍພຶງພາແມ່ຍິງ—ນີ້ແມ່ນຄົນເສື່ອມຊົ່ວຫ້າປະເພດທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້.”
Verse 39
प्रेतलोकगता होते नरके पापकर्मिण: । पच्यन्ते वै यथा मीना: पूयशोणितभोजना:,ये पापकर्मी मनुष्य प्रेतलोकमें जाकर नरककी आगमें मछलियोंकी तरह पकाये जाते हैं और पीब तथा रक्त भोजन करते हैं
ພະຍະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ກະທຳບາບ ເມື່ອຈາກໂລກນີ້ໄປສູ່ໂລກແຫ່ງຜູ້ຕາຍ ຈະຕົກລົງນະລົກ. ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາຖືກປຸງໃນໄຟດັ່ງປາ ແລະຖືກໃຫ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍການກິນໜອງແລະເລືອດ».
Verse 40
असम्भाष्या: पितृणां च देवानां चैव पञज्च ते । स्नातकानां च विप्राणां ये चानये च तपोधना:,इन पाँचों पापाचारियोंसे देवताओं, पितरों, स्नातक ब्राह्मणों तथा अन्यान्य तपोधनोंको बातचीत भी नहीं करनी चाहिये
ພະຍະມະກ່າວວ່າ: «ຄົນບາບທັງຫ້າປະເພດນີ້ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປສົນທະນາ. ທັງເທວະດາ ແລະ ປິຕຣະ (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ) ພ້ອມທັງພຣາຫມັນຜູ້ເປັນສນາຕະກະ ແລະນັກບຳເນັດຕະປະທີ່ມີຕະປະອຸດົມ ບໍ່ຄວນເວົ້າກັບພວກເຂົາແມ່ນແຕ່ຄຳດຽວ».
Verse 96
प्रतीच्छेत निराहारस्तस्य धर्मफलं शृणु । सबेरे उठकर कुश और जल हाथमें ले गौओंके बीचमें जाय। वहाँ गौओंके सींगपर जल छिड़के और सींगसे गिरे हुए जलको अपने मस्तकपर धारण करे। साथ ही उस दिन निराहार रहे। ऐसे पुरुषको जो धर्मका फल मिलता है
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງຜົນແຫ່ງທຳທີ່ເກີດຈາກວັດປະຕິບັດນີ້. ຕື່ນແຕ່ເຊົ້າ ຖືຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ແລະນ້ຳໄວ້ໃນມື ແລ້ວເຂົ້າໄປກາງຝູງງົວ. ທີ່ນັ້ນ ໃຫ້ພອຍນ້ຳໃສ່ເຂົາງົວ ແລະນຳນ້ຳທີ່ຫຼົ່ນຈາກເຂົານັ້ນມາປະດັບໄວ້ເທິງສີສະຂອງຕົນ. ໃນວັນນັ້ນອີກດ້ວຍ ຈົ່ງອົດອາຫານ. ຈົ່ງຟັງວ່າ ຜູ້ຊາຍຜູ້ປະຕິບັດເຊັ່ນນີ້ ໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງທຳຢ່າງໃດ».
Verse 130
इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि अरुन्धतीचित्रगुप्तरहस्ये त्रिंशयवधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ໃນສີຣີມະຫາພາຣະຕະ ພາກອະນຸສາສະນະປະວະ—ໃນຕອນວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງການໃຫ້ທານ—ບົດທີ່ມີຊື່ວ່າ «ຄວາມລັບເກືອບກ່ຽວກັບ ອະຣຸນທະຕີ ແລະ ຈິຕຣະຄຸບຕະ» ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ; ເປັນບົດທີ 130.
Verse 196
अन्निहोत्रं च यत्नेन सर्वश: प्रतिपालयेत । उपानह (जूता)
ພະຍະມະສອນວ່າ: «ຄວນຮັກສາພິທີອັກນິໂຫຕຣະ (Agnihotra) ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ໃນທຸກປະການ. ພ້ອມກັບວິໄນນີ້ ຄວນໃຫ້ທານຢ່າງເໝາະສົມ—ເຊັ່ນ ເກີບ ແລະ ຮົ່ມ—ແລະໂດຍພິເສດ ງົວສີກະປິລາ (kapilā). ທີ່ປຸສະກະຣະຕີຣະ (Puṣkara tīrtha) ຄວນຖວາຍງົວກະປິລາແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຊຳນານໃນເວດ ເພື່ອເປັນການຖວາຍກຽດ; ແລະຄວນຮັກສາກົດຂອງອັກນິໂຫຕຣະດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຢ່າງລະມັດລະວັງໃນທຸກດ້ານ».
Verse 313
तस्मात्तु कपिला देया कौमुद्रां ज्येष्ठपुष्करे । ब्रह्म हत्याके समान जो कोई पाप होता है
ຍະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໃນວັນເຕັມດວງເດືອນກາຣຕິກາ ຄວນຖວາຍທານງົວສີນ້ຳຕານ (ກະປິລາ) ທີ່ຕີຣຖະ ຊເຢດຖະ–ປຸສກະຣະ. ທານພຽງຄັ້ງດຽວນີ້ ຖືກສອນວ່າສາມາດຊຳລະໄດ້ແມ່ນແຕ່ບາບຫນັກດັ່ງ “ພຣະຫມະຫັດຕະຍາ” (ການຂ້າພຣາຫມັນ) ແລະທານງົວພຽງຕົວດຽວນີ້ ຖືກປະກາດວ່າມີບຸນເທົ່າກັບການໃຫ້ງົວທົ່ວໄປຮ້ອຍຄັ້ງ. ແນວຄິດທາງຈິດທຳຄື: ທານທີ່ເຮັດດ້ວຍສັດທາ ຖືກເວລາ ຖືກສະຖານທີ່ ແລະຖືກທຳນຽມ ມີພະລັງຊຳລະອັນພິເສດ ແລະຄ້ຳຈຸນລະບຽບແຫ່ງທຳມະ.
Frequently Asked Questions
He seeks a single, reliable criterion for auspiciousness and liberation—one deity, one refuge, one highest dharma, and one recitative practice capable of loosening saṃsāra-bondage amid plural duties and teachings.
That sustained praise and remembrance of Viṣṇu/Nārāyaṇa through the sahasranāma—joined with devotion, worship, and mental focus—constitutes a superior, integrative dharma that supports both well-being and release.
Yes. It presents outcomes attributed to hearing/reciting the names—avoidance of inauspiciousness, mitigation of fear and affliction, attainment of prosperity and stability, and a culminating orientation toward brahman/sanātana—functioning as meta-commentary on the practice’s perceived efficacy.