Adhyaya 7: The Sanctity of Gayā: Raibhya’s Encounter and Hymn to Viṣṇu (Gadādhara)

Verse 1

धरण्युवाच । रैभ्योऽसौ मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । स्वयं किमकरोद् देव संशयो मे महानयम् ॥ ७.१ ॥

ಧರಣಿ ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವಾ! ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನಾದ ರೈಭ್ಯನು ಆಗ ಸಿದ್ಧ ವಸುವಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ತಾನೇನು ಮಾಡಿದನು? ನನಗೆ ಈ ಮಹಾ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ।

Verse 2

श्रीवराह उवाच । स रैभ्यो मुनिशार्दूलः श्रुत्वा सिद्धं वसुं तदा । आजगाम गयां पुण्यां पितृतीर्थं तपोधनः । तत्र गत्वा पितॄन् भक्त्या पिण्डदानेन तर्पयत् ॥ ७.२ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಆಗ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನಾದ ರೈಭ್ಯನು ಸಿದ್ಧ ವಸುವಿನ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಳಿ, ತಪೋಧನನಾಗಿ ಪುಣ್ಯ ಗಯಾ ಎಂಬ ಪಿತೃತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।

Verse 3

ततो वै सुमहत्तीव्रं तपः परमदुष्चरम् । चरतोऽस्य तत्तीव्रं तपो रैभ्यस्य धीमतः । आजगाम महायोगी विमानस्थोऽतिदीप्तिमान् ॥ ७.३ ॥

ನಂತರ ಧೀಮಾನ ರೈಭ್ಯನು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ, ಆಚರಿಸಲು ಪರಮ ದುಷ್ಕರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಅವನು ಆ ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ವಿಮಾನಸ್ಥನಾಗಿ ಅತಿದೀಪ್ತಿಮಾನನಾದ ಒಬ್ಬ ಮಹಾಯೋಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು।

Verse 4

त्रसरॆणुसमे शुद्धे विमानॆ सूर्यसन्निभे । परमाणुप्रमाणेन पुरुषस्तत्र दीप्तिमान् ॥ ७.४ ॥

ತ್ರಸರೇಣು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದ, ಶುದ್ಧವೂ ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭವೂ ಆದ ಆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಪರಮಾಣು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಬ್ಬ ದೀಪ್ತಿಮಾನ ಪುರುಷನು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದನು।

Verse 5

सोऽब्रवीद् रैभ्य किं कार्यं तपश्चरसि सुव्रत । एवमुक्त्वा दिवो भूमिं मापयामास वै पुमान् ॥ ७.५ ॥

ಅವನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸುವ್ರತ ರೈಭ್ಯ! ನೀನು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೀ? ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಪುರುಷನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು।

Verse 6

तत्रापि रथपञ्चाभं विमानं सूर्यसन्निभम् । युगपद् ब्रह्मभुवनं व्याप्नुवन्तं ददर्श सः ॥ ७.६ ॥

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಪಂಚವಿಧ ಕాంతಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತವಾಗಿರುವ, ಸೂರ್ಯಸನ್ನಿಭವಾದ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕಂಡನು; ಅದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನೂ ಅವನು ದರ್ಶಿಸಿದನು।

Verse 7

ततः स विस्मयाविष्टो रैभ्यः प्रणतिपूर्वकम् । पप्रच्छ तं महायोगिन् को भवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ७.७ ॥

ನಂತರ ಆಶ್ಚರ್ಯಾವಿಷ್ಟನಾದ ರೈಭ್ಯನು ಮೊದಲು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಆ ಮಹಾಯೋಗಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ನೀವು ಯಾರು? ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.”

Verse 8

पुरुष उवाच । अहं रुद्रादवरजो ब्रह्मणो मानसः सुतः । नाम्ना सनत्कुमार इति जनलोके वसाम्यहम् ॥ ७.८ ॥

ಪುರುಷನು ಹೇಳಿದನು—“ನಾನು ರುದ್ರನಿಗಿಂತ ಕಿರಿಯವನು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರನು. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಸನತ್ಕುಮಾರ; ನಾನು ಜನಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 9

भवतः पार्श्वमायातः प्रणयेन तपोधन । धन्योऽसि सर्वथा वत्स ब्रह्मणः कुलवर्धनः ॥ ७.९ ॥

ಹೇ ತಪೋಧನ! ನೀನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ನನ್ನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ. ವತ್ಸ, ನೀನು ಸರ್ವಥಾ ಧನ್ಯನು—ಬ್ರಹ್ಮನ ಕುಲವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವನು.

Verse 10

रैभ्य उवाच । नमोऽस्तु ते योगिवर प्रसीद दयां मह्यं कुरुषे विश्वरूप । किमत्र कृत्यं वद योगिसिंह कथं हि धन्योऽहमुक्तस्त्वया च ॥ ७.१० ॥

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಯೋಗಿವರ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪ್ರಸನ್ನರಾಗಿರಿ; ಹೇ ವಿಶ್ವರೂಪ, ನನಗೆ ದಯೆ ತೋರಿರಿ. ಹೇ ಯೋಗಿಸಿಂಹ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು ಏನು ಹೇಳಿರಿ; ಮತ್ತು ನೀವು ನನಗೆ ಮಾತಾಡಿದುದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಗೆ ಧನ್ಯನಾದೆ?”

Verse 11

सनत्कुमार उवाच । धन्यस्त्वमेव द्विजवर्यमुख्य यद् वेदवादाभिरतः पितॄंश्च । प्रीणासि मन्त्रव्रतजप्यहोमैर्गयां समासाद्य तथाऽन्नपिण्डैः ॥ ७.११ ॥

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ನೀನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯನು; ವೇದಪಠಣದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಹ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೀಯೆ. ಗಯೆಗೆ ತೆರಳಿ ಮಂತ್ರವ್ರತ, ಜಪ, ಹೋಮ ಹಾಗೂ ಅನ್ನಪಿಂಡ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದ ಅವರ ತರ್ಪಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ.

Verse 12

शृणुष्व चान्यं नृपतिर्बभूव विशालनामास पुरीं विशालाम् । उवास धन्यो धृतिमानपुत्रः स्वयं विशालाधिपतिर्द्विजाग्र्यान् । पप्रच्छ पुत्रार्थममित्रसाह - स्ते ब्राह्मणाश्चोचुरदीनसत्त्वाः ॥ ७.१२ ॥

ಇನ್ನೊಂದು ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು—ವಿಶಾಲನೆಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು; ವಿಶಾಲಾ ಎಂಬ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನು ಧನ್ಯನು, ಧೈರ್ಯವಂತನು, ಆದರೆ ಅಪುತ್ರನು; ಸ್ವತಃ ವಿಶಾಲಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರನ್ನು ಸೇರಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಉಪಾಯವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅಚಲಚಿತ್ತದಿಂದ ಉತ್ತರಿಸಿದರು.

Verse 13

ऋगत्वा गयामन्नदानैरनेकैः । ध्रुवं सुतस्ते भविता नृपीश सुसंप्रदाता सकलक्षितीशः ॥ ७.१३ ॥

ಹೇ ನೃಪೇಶ್ವರಾ! ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅನೇಕ ಅನ್ನದಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸುವನು; ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನಿಯಾಗಿಯೂ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿಯೂ ಆಗುವನು.

Verse 14

इतीरितो ब्राह्मणैः स प्रहृष्टो राजा विशालाधिपतिः प्रयत्नात् । आगत्य तेन प्रवरेण तीर्थे मघासु भक्त्याऽथ कृतं पितॄणाम् ॥ ७.१४ ॥

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ವಿಶಾಲಾಧಿಪತಿಯಾದ ಆ ರಾಜನು ಬಹಳ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ನಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಮಘಾ ನಕ್ಷತ್ರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಿತೃಕರ್ಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 15

पिण्डप्रदानं विधिना प्रयत्नाददद्वियत्यूत्तममूर्तयस्तान् । पश्यन् स पुंसः सितपीतकृष्णानुवाच राजा किमिदं भवद्भिः । उपेक्ष्यते शंसत सर्वमेव कौतूहलं मे मनसि प्रवृत्तम् ॥ ७.१५ ॥

ವಿಧಿಯಂತೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರು ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಜನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೇಜಸ್ವಿ ರೂಪಗಳಿರುವ ಆ ಪುರುಷರನ್ನು ಕಂಡನು—ಕೆಲವರು ಶ್ವೇತ, ಕೆಲವರು ಪೀತ, ಕೆಲವರು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣ. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—“ನೀವು ಯಾವ ವಿಷಯವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿ; ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲ ಉಂಟಾಗಿದೆ.”

Verse 16

सीता उवाच । अहं सीतस्ते जनकोऽस्मि तात नाम्ना च वृत्तेन च कर्मणा च । अयं च मे जनको रक्तवर्णो नृशंसकृद् ब्रह्महा पापकामी ॥ ७.१६ ॥

ಸೀತೆಯು ಹೇಳಿದಳು—ನಾನು ಸೀತೆ; ಮಗನೇ, ನಾಮದಿಂದಲೂ, ವೃತ್ತಿಯಿಂದಲೂ, ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ನಾನೇ ನಿನ್ನ ತಂದೆ. ಮತ್ತು ಇವನು ನನ್ನ ಜನಕ, ರಕ್ತವರ್ಣನು—ನೃಶಂಸಕರ್ಮಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕ, ಪಾಪಕಾಮಿ.

Verse 17

अधीश्वरो नाम परः पिता ऽस्य कृष्णो वृत्त्या कर्मणा चापि कृष्णः । एतेन कृष्णेन हताः पुरा वै जन्मन्यनेके ऋषयः पुराणाः ॥ ७.१७ ॥

ಇವನ ಪರಮ ತಂದೆ ‘ಅಧೀಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೂ ಕರ್ಮದಿಂದಲೂ ಅವನು ‘ಕೃಷ್ಣ’ (ಕತ್ತಲೆ/ದುಷ್ಟ) ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕೃಷ್ಣನು ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುರಾತನ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆಮಾಡಿದನು.

Verse 18

एतौ मृतौ द्वावपि पुत्र रौद्र- मवीचिसंज्ञं नरकं प्रपन्नौ । अधीश्वरो मे जनकः परोऽस्य कृष्णः पिता द्वावपि दीर्घकालम् । अहं च शुद्धेन निजेन कर्मणा शक्रासनं प्रापितो दुर्लभं ततः ॥ ७.१८ ॥

ಮಗನೇ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸತ್ತು ರೌದ್ರವಾದ ‘ಅವೀಚಿ’ ಎಂಬ ನರಕವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ನನ್ನ ಜನಕನು ಪರಮ ಅಧೀಶ್ವರ; ಅವನ ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣ—ಇಬ್ಬರೂ ದೀರ್ಘಕಾಲ (ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು). ಆದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಶುದ್ಧ ಕರ್ಮದಿಂದ ದುರ್ಲಭವಾದ ಶಕ್ರಾಸನವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 19

त्वया पुनर्मन्त्रविदा गयायां पिण्डप्रदानेन बलादिमौ च । मेलापितौ तीर्थपिण्डप्रदान-प्रभावतो मे नरकाश्रितावपि ॥ ७.१९ ॥

ಮಂತ್ರವಿದನಾದ ನೀನು ಗಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿ ಬಲ ಮೊದಲಾದ ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದೆ; ತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನರಕದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದ ನನ್ನ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಹ (ಉದ್ಧಾರ/ಶಮನ) ದೊರಕಿತು.

Verse 20

पितॄन् पितामहांस्तत्र तथैव प्रपितामहान् । प्रीणयामीति तत्तोयं त्वया दत्तमरिंदम ॥ ७.२० ॥

‘ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪಿತೃಗಳನ್ನು, ಪಿತಾಮಹರನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ, ಹೇ ಅರಿಂದಮ, ಆ ಜಲವನ್ನು ನೀನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 21

तेनास्मद्युगपद्य्योगो जातो वाक्येन सत्तम । तीर्थप्रभावाद् गच्छामः पितृलोकं न संशयः ॥ ७.२१ ॥

ಹೇ ಸತ್ತಮ, ನಿನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ನಮಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಯೋಗ (ಸಂಬಂಧ) ಉಂಟಾಯಿತು. ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾವು ಪಿತೃಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇವೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 22

अत्र पिण्डप्रदानेन एतौ तव पितामहौ । दुर्गतावपि संसिद्धौ पापकृद्विकृतिं गतौ ॥ ७.२२ ॥

ಇಲ್ಲಿ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನದಿಂದ ನಿನ್ನ ಈ ಇಬ್ಬರು ಪಿತಾಮಹರು—ದುರ್ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ—ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು; ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ವಿಕೃತಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರು.

Verse 23

तीर्थप्रभाव एषोऽस्मिन् ब्रह्मघ्नस्यापि तत्सुतः । पुतः पिण्डप्रदानेन कुर्यादुद्धरणं पुनः ॥ ७.२३ ॥

ಈ ತೀರ್ಥದ ಪ್ರಭಾವ ಇಷ್ಟೇ: ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನ ಮಗನೂ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನದಿಂದ ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಮತ್ತೆ (ಪಿತೃಗಳ) ಉದ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲನು.

Verse 24

एतस्मात् कारणात् पुत्र अहमेतौ विगृह्य वै । आगतोऽस्मि भवन्तं वै द्रष्टुं यास्यामि साम्प्रतम् । एतस्मात् कारणाद् रैभ्य भवान् धन्यो मयोच्यते ॥ ७.२४ ॥

“ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮಗನೇ, ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಎದುರಿಸಿ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಈಗ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ರೈಭ್ಯ, ನೀನು ನನ್ನಿಂದ ಧನ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತೀ.”

Verse 25

सकृद् गयाभिगमनं सकृत्पिण्डप्रदापनम् । दुर्लभं त्वं पुनर्नित्यमस्मिन्नेव व्यवस्थितः ॥ ७.२५ ॥

ಗಯೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಪಿಂಡಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವುದು ಸులಭ; ಆದರೆ ನೀನು—ನಿತ್ಯವೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವವನು—ದುರ್ಲಭನು.

Verse 26

किमनु प्रोच्यते रैभ्य तव पुण्यमिदं प्रभो । येन साक्षाद् गदापाणिर्दृष्टो नारायणः स्वयम् ॥ ७.२६ ॥

ಹೇ ರೈಭ್ಯ ಪ್ರಭೋ! ನಿನ್ನ ಈ ಪುಣ್ಯದ ಕುರಿತು ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ ಗದಾಪಾಣಿ ನಾರಾಯಣನು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದನು।

Verse 27

ततो गदाधरः साक्षादस्मिंस्तीर्थे व्यवस्थितः । अतोऽतिविख्याततमं तीर्थमेतद् द्विजोत्तम ॥ ७.२७ ॥

ಅನಂತರ ಗದಾಧರನು ಸ್ವಯಂ ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಸ್ಥಾಪಿತನಾದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಈ ತೀರ್ಥವು ಅತ್ಯಂತ ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ।

Verse 28

श्रीवराह उवाच । एवमुक्त्वा महायोगी तत्रैवान्तरधीयत । रैभ्योऽपि च गदापाणेर्हरेः स्तोत्रमथाकरोत् ॥ ७.२८ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಮಹಾಯೋಗಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ನಂತರ ರೈಭ್ಯನು ಕೂಡ ಗದಾಪಾಣಿ ಹರಿಯ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು।

Verse 29

रैभ्य उवाच । गदाधरं विबुधजनैरभिष्टुतं धृतक्ष्ममं क्षुधितजनार्त्तिनाशनम् । शिवं विशालासुरसैन्यमर्दनं नमाम्यहं हतसकलाशुभं स्मृतौ ॥ ७.२९ ॥

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ವಿಬುಧಜನರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗದಾಧರನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನು, ಹಸಿದವರ ಆర్తಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು; ಶುಭಸ್ವರೂಪಿ, ವಿಶಾಲ ಅಸುರಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನು—ಅವನ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಸಕಲ ಅಶುಭವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 30

पुराणपूर्वं पुरुषं पुरुषाश्रितं पुरातनं विमलमलं नृणां गतिम् । त्रिविक्रमं धृतधरणिं बलिर्हं गदाधरं रहसि नमामि केशवम् ॥ ७.३० ॥

ರಹಸ್ಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಕೇಶವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅವನು ಆದಿಪುರುಷ, ಸಕಲ ಜೀವಿಗಳ ಆಶ್ರಯ, ಪುರಾತನ, ನಿರ್ಮಲ-ನಿಷ್ಕಳಂಕ, ಮಾನವರ ಪರಮಗತಿ; ಅವನು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ, ಧರಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಬಲಿಯನ್ನು ಹತಮಾಡಿದವನು, ಗದಾಧರನು।

Verse 31

सुशुद्धभावं विभवैरुपावृतं श्रियावृतं विगतमलं विचक्षणम् । क्षितीश्वरैरपगतकिल्बिषैः स्तुतं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३१ ॥

ಅತಿಶುದ್ಧಭಾವನಾದ, ವೈಭವಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾದ, ಶ್ರೀಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾದ, ಮಲರಹಿತನಾದ, ವಿವೇಕಿಯೂ ಆಗಿ ಪಾಪವಿಮುಕ್ತ ಭೂಪತಿಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಗದಾಧರನಿಗೆ ಯಾರು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವರು।

Verse 32

सुरासुरैरर्च्चितपादपङ्कजं केयूरहाराङ्गद मौलिधारिणम् । अब्दौ शयानं च रथाङ्गपाणिनं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३२ ॥

ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ಅರ್ಚಿಸುವ ಪದ್ಮಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಕೇಯೂರ-ಹಾರ-ಅಂಗದ-ಮೌಳಿ ಧರಿಸಿದ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುವ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವಿರುವ ಗದಾಧರನಿಗೆ ಯಾರು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವರು।

Verse 33

सितं कृते त्रेतायुगेऽरुणं विभुं तथा तृतीये पीतवर्णमच्युतम् । कलौ घनालिप्रतिमं महेश्वरं गदाधरं प्रणमति यः सुखं वसेत् ॥ ७.३३ ॥

ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ವೇತವರ್ಣ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಆ ವಿಭು ಅರುಣವರ್ಣ; ಮೂರನೇ (ದ್ವಾಪರ) ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಯುತ ಪೀತವರ್ಣ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಘನಮೇಘಪಿಂಡದಂತೆ ಶ್ಯಾಮ—ಮಹೇಶ್ವರನಾದ ಗದಾಧರ. ಯಾರು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸುವರು।

Verse 34

बीजोद्भवो यः सृजते चतुर्मुख-स्तथैव नारायणरूपतो जगत् । प्रपालयेद् रुद्रवपुस्तथान्तकृद् गदाधरो जयतु षडर्धमूर्तिमान् ॥ ७.३४ ॥

ಷಡರ್ಧಮೂರ್ತಿಯುಳ್ಳ ಗದಾಧರನು ಜಯಶಾಲಿಯಾಗಲಿ: ಬೀಜೋದ್ಭವ ಚತುರ್ಮುಖ (ಬ್ರಹ್ಮ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವನು; ನಾರಾಯಣರೂಪದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುವನು; ರುದ್ರವಪುವಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುವನು; ಮತ್ತು ಅಂತಕೃದುರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಯಗೊಳಿಸುವನು।

Verse 35

सत्त्वं रजश्चैव तमो गुणास्त्रयस् त्वेतॆषु नान्यस्य समुद्भवः किल । स चैक एव त्रिविधो गदाधरो दधातु धैर्यं मम धर्ममोक्षयोः ॥ ७.३५ ॥

ಸತ್ತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್—ಇವು ಮೂರು ಗುಣಗಳು; ಇವನ್ನಲ್ಲದೆ ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಬೇರೆ ಮೂಲವಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆ ಒಬ್ಬನೇ ಗದಾಧರನು ತ್ರಿವಿಧವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ।

Verse 36

संसारतोयार्णवदुःखतन्तुभिर्वियोगनक्रक्रमणैः सुभीषणैः । मज्जन्तमुच्चैः सुतरां महाप्लवे गदाधरो मामु दधातु पोतवत् ॥ ७.३६ ॥

ದುಃಖತಂತುಗಳೂ, ವಿರಹರೂಪ ಮೊಸಳೆಗಳ ಭಯಂಕರ ಚಲನಗಳಿಂದ ಭೀಕರವಾದ ಸಂಸಾರಜಲಾರ್ಣವದ ಮಹಾಪ್ಲವದಲ್ಲಿ ನಾನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಗದಾಧರನು ನನ್ನನ್ನು ದೋಣಿಯಂತೆ ಎತ್ತಿ ತಾಳ್ಮೆಯಿಂದ ಧರಿಸಲಿ.

Verse 37

स्वयं त्रिमूर्तिः स्वमिवात्मनात्मनि स्वशक्तितश्चाण्डमिदं ससर्ज्ज ह । तस्मिञ्जलोत्थासनमार्यतेजसं ससर्ज्ज यस्तं प्रणतोऽस्मि भूधरम् ॥ ७.३७ ॥

ಸ್ವಯಂ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಯಾದವನು, ತನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತನ್ನೊಳಗೇ ಇರುವಂತೆ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗೆ ಆರ್ಯತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ಜಲೋತ್ಥ ಆಸನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದನು—ಆ ಭೂಧರನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 38

मत्स्यादिनामानि जगत्सु केवलं सुरादिसंरक्षणतो वृषाकपिः । मुख्यस्वरूपेण समन्ततो विभुर्गदाधरो मे विदधातु सद्गतिम् ॥ ७.३८ ॥

ಲೋಕದಲ್ಲಿ “ಮತ್ಸ್ಯ” ಮೊದಲಾದ ನಾಮಗಳು ದೇವತೆಗಳಾದಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾದ ಉಪಾಧಿನಾಮಗಳು. ಮುಖ್ಯಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪರಮಪ್ರಭು ಗದಾಧರನು ನನಗೆ ಸದ್ಗತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಲಿ.

Verse 39

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुतस्तदा विष्णुर्भक्त्या रैभ्येण धीमता । प्रादुर्बभूव सहसा पीतवासा जनार्दनः ॥ ७.३९ ॥

ಶ್ರೀವರಾಹನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತ ರೈಭ್ಯನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣು, ಪೀತವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಜನಾರ್ದನ, ಅಚಾನಕವಾಗಿ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 40

शङ्खचक्रगदापाणिर्गरुडस्थो वियद्गतः । उवाच मेघगम्भीरधीर्वाक् पुरुषोत्तमः ॥ ७.४० ॥

ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಗರುಡಾರೂಢನಾಗಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ಮೇಘಗಂಭೀರವಾದ ಸ್ಥಿರ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 41

तुष्टोऽस्मि रैभ्य भक्त्या ते स्तुत्या च द्विजसत्तम । तीर्थस्नानेन च विभो ब्रूहि यत्तेऽभिवाञ्छितम् ॥ ७.४१ ॥

ಹೇ ರೈಭ್ಯ! ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ನಿನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಿಂದಲೂ, ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಾಗೆಯೇ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಿಂದಲೂ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ವಿಭೋ, ಹೇಳು—ನಿನಗೆ ಏನು ಅಭೀಷ್ಟ?

Verse 42

रैभ्य उवाच । गतिं मे देहि देवेश यत्र ते सनकादयः । वसेयं तत्र येनाहं त्वत्प्रसादाद् गदाधर ॥ ७.४२ ॥

ರೈಭ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶ! ನಿಮ್ಮ ಸನಕಾದಿ ಋಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಆ ಗತಿಯನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು. ಹೇ ಗದಾಧರ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಿ.

Verse 43

देव उवाच । एवमस्त्विति ते ब्रह्मन्नित्युक्त्वा ऽन्तरधी यत । भगवानपि रैभ्यस्तु दिव्यज्ञानसमन्वितः ॥ ७.४३ ॥

ದೇವನು ಹೇಳಿದನು—“ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ.” ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನು ಅಂತರ್ಧಾನವಾಯಿತು. ಮತ್ತು ರೈಭ್ಯನು ಕೂಡ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ (ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಿರನಾದನು.

Verse 44

क्षणाद् बभूव देवेन परितुष्टेन चक्रिणा । जगाम यत्र ते सिद्धाः सनकाद्या महर्षयः ॥ ७.४४ ॥

ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ, ಚಕ್ರಧಾರಿ ದೇವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಕಾರಣ, ಅವನು ಸನಕಾದಿ ಸಿದ್ಧ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 45

एतच्च रैभ्यनिर्दिष्टं स्तोत्रं विष्णोर्गदाभृतः । यः पठेत् स गयां गत्वा पिण्डदानाद् विशिष्यते ॥ ७.४५ ॥

ಇದು ರೈಭ್ಯನು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಗದಾಭೃತ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ತೋತ್ರ. ಯಾರು ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಿ ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.