Adhyaya 25: The Saptarishis Seek Uma for Shiva: Himavan Grants the Marriage
उमा-विवाहार्थ-याचनम् (Umā-vivāhārtha-yācanam)
Himavan Grants the Marriage
ಪೂಲಸ್ತ್ಯ–ನಾರದ ಸಂವಾದದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ರುದ್ರ (ಶಂಕರ/ಹರ/ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ) ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ, ದಕ್ಷಾಪರಾಧದ ನಂತರ ಯೋಗಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದ ಸತೀ-ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಉಮೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಿಮವಂತನಿಂದ ಯಾಚಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರುಂಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ಋಷಿಗಳು ಹಿಮಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಪರ್ವತರಾಜನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿರೂಪ ಪರ್ವತಗಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ಸತ್ತ್ವಗಳ ನಡುವೆ ಅರ್ಘ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಸತ್ಕೃತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಋಷಿಗಳ ಪಾದಪದ್ಮಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವೂ ರಾಜ್ಯವೂ ಶುದ್ಧವಾಯಿತೆಂದು ಹಿಮವಂತನು ಭಾವಿಸಿ ತೀರ್ಥಸಮಾನ ಪಾವನತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೆನೆಯ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ಪರ್ವತಗಳ ಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ಉಮೆಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ದಾನಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಭವಿಷ್ಯ ಪುತ್ರನು ತಾರಕ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಾಸುರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವನೆಂಬ ಸೂಚನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉತ್ತರಾಫಾಲ್ಗುನೀ ಯೋಗ, ಮೈತ್ರ ಮುಹೂರ್ತ ಎಂಬ ಶುಭಕಾಲ ನಿರ್ಣಯವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಮರಳಿ ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ಯಶಸ್ಸಿನ ವರದಿ ನೀಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವಭಕ್ತಿಯ ಗೌರವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ।
Divine Beings
Sacred Geography
Mortal & Asura Figures
Key Content Points
- Pulastya narrates how Śiva, pleased at Mandara, summons the Saptarṣis and commissions them to request Umā (Satī reborn) from Himavān, establishing a Shaiva-centered yet broadly dharmic mandate within the Purāṇic frame.
- A courtly-tīrtha motif unfolds in Himālaya: Himavān receives the sages with arghya and declares his body and realm purified by their presence, echoing pilgrimage sanctification logic applied to sacred geography.
- Himavān consults the assembled mountains and Menā; consensus grants Umā to Śiva, with prophetic asura-dharma consequences (the future son’s slaying of Tāraka and Mahīṣa) and precise auspicious timing (Uttarāphālgunī yoga; Maitra muhūrta).
Shlokas in Adhyaya 25
Verse 1
इति श्रीवामनपुराणे चतुर्विंशो ऽध्यायः पुलस्त्य उवाच मेनायाः कन्यकास्तिस्रो जाता रूपगुणान्विताः सुनाभ इति च ख्यातश्चतुर्थस्तनयो ऽभवत्
ಇಂತೆ ಶ್ರೀ ವಾಮನಪುರಾಣದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಪುಲಸ್ತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಮೇನಾಳಿಗೆ ರೂಪಗುಣಸಂಪನ್ನವಾದ ಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರು ಜನಿಸಿದರು; ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ‘ಸುನಾಭ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು.
Verse 2
रक्ताङ्गी रक्तनेत्रा च रक्ताम्बरविभूषिता रागिणि नाम संजाता ज्येष्ठा मेनासुता मुने
ಅವಳ ಅಂಗಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಓ ಮುನಿಯೇ, ಮೇನಾಳ ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪುತ್ರಿ ‘ರಾಗಿಣೀ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಜನಿಸಿದಳು.
Verse 3
शुभाङ्गी पद्मपत्राक्षी नीलकुञ्चितमूर्धजा श्वेतमाल्याम्बरधरा कुटिला नाम चापरा
ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪುತ್ರಿ ಶುಭಾಂಗಿಯು, ಪದ್ಮಪತ್ರದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದವಳು, ಕಪ್ಪು-ನೀಲಿ ಕುಂಚಿತ ಕೇಶವಳಳು; ಶ್ವೇತ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಹೆಸರು ‘ಕುಟಿಲಾ’.
Verse 4
नीलाञ्चनचयप्रख्या नीलेन्दीवरलोचना रूपेणानुपमा काली जघन्या मेनकासुता
ಮೇನಾಳ ಕನಿಷ್ಠ ಪುತ್ರಿ ಕಾಳೀ ನೀಲಾಂಜನದ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣಳಾಗಿದ್ದಳು; ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ನೀಲಿ ಕಮಲಗಳಂತೆ ಇದ್ದವು; ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅನೂಪಮಳಾಗಿದ್ದಳು.
Verse 5
जातास्ताः कन्यकास्तिस्रः षडब्दात् परतो मुने कर्तुं तपः प्रयातास्ता देवास्ता ददृशुः शुभाः
ಓ ಮುನಿಯೇ, ಜನಿಸಿದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಆ ಮೂರು ಕನ್ಯೆಯರು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು; ಆಗ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಶುಭೆಯರನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು.
Verse 6
ततो दिवाकरैः सर्वैर्वसुभिश्च तपस्विनी कुटिला ब3ह्मलोकं तु नीता शशिकरप्रभा
ಆಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಕಿರಣಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ತಪಸ್ವಿನಿ ಕುಟಿಲೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದಿವಾಕರರೂ ಹಾಗೂ ವಸುಗಳೂ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು।
Verse 7
अथोचुर्देवताः सर्वाः किं त्वियं जनयिष्यति पुत्रं महिषहन्तारं ब्रह्मन् व्याख्यातुमर्हसि
ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು—“ಈ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾವ ಪುತ್ರನನ್ನು ಜನ್ಮ ನೀಡುವಳು—ಮಹಿಷಹಂತನನ್ನು? ಓ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಮಗೆ ಇದನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕು.”
Verse 8
ततो ऽब्रवीत् सुरपतिर्नेयं शक्ता तपस्विनी शार्वं धारयितुं तेजो वराकी मुच्यातां त्वियम्
ಆಗ ದೇವಾಧಿಪತಿ ಹೇಳಿದರು—“ಈ ತಪಸ್ವಿನಿ ಶಾರ್ವ (ಶಿವನ) ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಲು ಶಕ್ತಳಲ್ಲ. ಈ ದುರ್ದೈವಿನಿ—ಇವಳನ್ನು ಈ ಭಾರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರಿ.”
Verse 9
ततस्तु कुटुला ऋद्धा ब्रह्माणं प्राह नारद तथा यतिष्ये भगवन् यता शार्वं सुदुर्द्धरम्
ಆಮೇಲೆ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತಿಯಾದ ಕುಟಿಲಾ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ನಾರದ, ಓ ಭಗವನ್, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಧರವಾದ ಶಾರ್ವ (ಶಿವ) ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸಬಲ್ಲಂತೆ ನಾನು ಯತ್ನಿಸುವೆನು।”
Verse 10
धारयिष्याम्यहं तेजस्तथैव श्रुणु सत्तम तपसाहं सुतप्तेन समाराध्य जनार्दनम्
“ನಾನು ಈ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಧರಿಸುವೆನು; ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ಸತ್ತಮ, ಕೇಳು—ಸುವೆಚ್ಚೆಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು)ನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುವೆನು।”
Verse 11
यथा हरस्य मूर्धानं नमयिथ्ये पितामह तथा देव करिष्यामि सत्यं सत्यं मयोदितम्
ನಾನು ಹೇಗೆ ಹರ (ಶಿವ)ನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ವಂಗಿಸುವೆನೋ, ಹೇ ಪಿತಾಮಹ, ಹಾಗೆಯೇ, ಹೇ ದೇವ, ನಾನು ಮಾಡುವೆನು. ನಾನು ಹೇಳಿದುದು ಸತ್ಯ—ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸತ್ಯ.
Verse 12
पुलस्त्य उवाच ततः पितामहः क्रुद्धः कुटिलां प्राह दारुणाम् भगवानादिकृद् ब्रह्मा सर्वेशो ऽपि महामुन्
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಕುಟಿಲೆಗೆ ಕಠೋರವಾದ, ದಾರುಣವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ಆದಿಕರ್ತ ಭಗವಾನ್ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಸರ್ವೇಶ್ವರನಾಗಿದ್ದರೂ, ಹೇ ಮಹಾಮುನಿ…
Verse 13
ब्रह्मोवाच यस्मान्मद्वचनं पापे न क्षान्तं कुटिले त्वया तस्मान्मच्छापनिर्दग्धा सर्वा आपो भविष्यसि
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಪಾಪಿನಿ ಕುಟಿಲೆ, ನೀನು ನನ್ನ ವಚನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ/ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಶಾಪದಿಂದ ದಗ್ಧಳಾಗಿ ನೀನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ‘ಆಪಃ’—ಜಲಸ್ವರೂಪಳಾಗುವೆ.
Verse 14
इत्येवं ब्रह्मणा शप्ता हिमवद् दुहिता मुने आपोमयी ब्रह्मलोकं प्लावयामास वेगिनी
ಹೀಗೆ, ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಶಾಪದಿಂದ ಹಿಮವತನ ಪುತ್ರಿ ಜಲಮಯಳಾಗಿ, ವೇಗದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸತೊಡಗಿದಳು.
Verse 15
तामुद्वृत्तजलां दृष्ट्वा प्रबबन्ध पितामहः ऋक्सामाथर्वयजुभिर्वाङ्मयैर्बन्धनैर्दृढम्
ಅವಳನ್ನು ಉಕ್ಕಿಬರುವ ಜಲರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡ ಪಿತಾಮಹನು ಋಕ್, ಸಾಮ, ಅಥರ್ವ, ಯಜುಃ—ಈ ವೇದಮಂತ್ರಮಯ ವಾಕ್ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿದನು.
Verse 16
सा बद्धा सिस्थिता ब्रह्मन् तत्रैव गिरिकन्यका आपोमयी प्लावयन्ती ब्रह्मणो विमला जटाः
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ! ಆ ಗಿರಿಕನ್ಯೆ ಬಂಧಿತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತಳಾದಳು; ಜಲಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ನಿರ್ಮಲ ಜಟೆಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಪ್ರವಾಹಗೊಳಿಸಿದಳು।
Verse 17
सापि क्रुद्धाब्रवीन्नूनं तथा तप्स्ये महत्तपः यथा मन्नामसंयुक्तो महिषघ्नो भविष्यति
ಅವಳೂ ಕ್ರುದ್ಧಳಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು—“ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾನು ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆ; ನನ್ನ ನಾಮಸಂಯುಕ್ತನಾದ ‘ಮಹಿಷಘ್ನ’ (ಮಹಿಷವಧಕ) ಉದ್ಭವಿಸುವನು.”
Verse 18
तामप्यथाशपद् ब्रह्म सन्ध्या पापे भविष्यसि या मद्वाक्यमलङ्घ्यं वै सुरैर्लङ्घयसे बलात्
ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವಳನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದನು—“ಹೇ ಸಂಧ್ಯೆ! ನೀ ಪಾಪಿನಿಯಾಗುವೆ; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅಲಂಘ್ಯವಾದ ನನ್ನ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಲಂಘಿಸುತ್ತೀಯೆ.”
Verse 19
तामप्यथाशपद् ब्रह्म सन्ध्या पापे भविष्यसि या मद्वाक्यमलङ्घ्यं वै सुरैर्लङ्घयसे बलात्
ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವಳನ್ನೂ ಶಪಿಸಿದನು—“ಹೇ ಸಂಧ್ಯೆ! ನೀ ಪಾಪಿನಿಯಾಗುವೆ; ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾಗದ ಅಲಂಘ್ಯ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನೀ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ಲಂಘಿಸುತ್ತೀಯೆ.”
Verse 20
सापि जाता मुनिश्रेष्ठ सन्ध्या रागवती ततः प्रतीच्छत् कृत्तिकायोगं शैलेया विग्रहं दृढम्
ಆಮೇಲೆ ಅವಳೂ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ರಾಗವತಿಯಾದ ಸಂಧ್ಯೆಯಾಗಿ ಆಯಿತು; ನಂತರ ಕೃತ್ತಿಕಾ-ಯೋಗವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಶೈಲಜೆಯಂತೆ ದೃಢವಾದ ದೇಹರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಳು.
Verse 21
ततो गते कन्यके द्वे ज्ञात्वा मेना तपस्विनी तपसो वारयमास उमेत्येवाब्रवीच्च सा
ಆ ಎರಡು ಕನ್ಯೆಯರು ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಮೇನಾ ಅವರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದು ಉಮೆಯನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿದಳು; ಮತ್ತು ‘ಉಮಾ!’ ಎಂದು ಕರೆಯಿತು.
Verse 22
तदेव माता नामास्याश्चक्रे पितृसुता शुभा उमेत्येव हि कन्यायाः सा जगाम तपोवनम्
ಹೀಗೆಯೇ ಪರ್ವತಪಿತನ ಶುಭ ಪುತ್ರಿಗೆ ತಾಯಿ ಅದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟಳು—‘ಉಮಾ’; ಆ ಕನ್ಯೆ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು.
Verse 23
ततः सा मनसा देवं शूलपाणिं वृषध्वजम् रुद्रं चेतसि संधाय तपस्तेपे सुदुष्करम्
ನಂತರ ಅವಳು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಶೂಲಪಾಣಿ, ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ದೇವ ರುದ್ರನನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು.
Verse 24
ततो ब्रह्माब्रवीद् देवान् गच्छध्वं हिमवत्सुताम् इहानयध्वं तां कालीं तपस्यन्तीं हिमालये
ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ದೇವರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಹಿಮವತನ ಪುತ್ರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿರಿ; ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಆ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕರೆತನ್ನಿರಿ.”
Verse 25
ततो देवाः समाजग्मुर्ददृशुपः शैलनन्दिनीम् तेजसा विजितास्तस्या न शेकुरुपसर्पितुम्
ಆಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ಸೇರಿ ಶೈಲನಂದಿನೀ (ಪರ್ವತಕನ್ಯೆ)ಯನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಅವಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲಾರಿದರು.
Verse 26
इन्द्रो ऽमरगणैः सार्द्धं निर्द्धूतस्तेजसा तया ब्रह्मणो ऽधिकतेजो ऽस्या विनिवेद्य प्रतिष्ठितः
ಇಂದ್ರನು ಅಮರಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅವಳ ಕಿರಣ (ಬ್ರಹ್ಮನಿಗಿಂತಲೂ) ಅಧಿಕವೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡನು.
Verse 27
ततो ब्रह्माब्रवीत् सा दि ध्रवं शङ्करवल्लभा यूयं यत्तेजसा नूनं विक्षिप्तास्तु हतप्रभाः
ಆಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಂಕರನ ಪ್ರಿಯೆ. ನೀವು ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಚದುರಿಹೋಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಭೆ ಕುಗ್ಗಿದೆ.”
Verse 28
तस्माद् भजध्वं स्व स्वं हि स्थानं भो विगतज्वराः सतारकं हि महिषं विदध्वं निहतं रणे
“ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ಜ್ವರರಹಿತರೇ, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿರಿ. ತಾರಕನೊಡನೆ ಮಹಿಷ (ಮಹಿಷಾಸುರ) ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.”
Verse 29
इत्येवमुक्ता देवेन ब्रह्मणा सेन्द्रकाः सुराः जग्मुः स्वान्येव धिष्ण्यानि सद्यो वै विगतज्वराः
ದೇವನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವರುಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋದರು; ಅವರ ಜ್ವರ (ಉದ್ವೇಗ) ಕೂಡಲೇ ಶಮನವಾಯಿತು.
Verse 30
उमामपि तपस्यन्तीं हिमवान् पर्वतेश्वरः निवर्त्य तपसस्तस्मात् सदारो ह्यनयद्गृहान्
ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿ ಹಿಮವಾನ್ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉಮೆಯನ್ನೂ ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತಿರುಗಿಸಿ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅವಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದನು।
Verse 31
देवो ऽप्याश्रित्य तद्रौद्रं व्रतं नाम्ना निराश्रयम् विचचार महाशैलान् सेरुप्राग्र्यान् महामतिः
ಆ ದೇವನೂ ‘ನಿರಾಶ್ರಯ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆ ಉಗ್ರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಮಹಾಮತಿಯಾಗಿ, ಮಹಾಪರ್ವತಗಳಲ್ಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಖರಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಚರಿಸಿದನು।
Verse 32
स कदाचिन्महाशैलं हिमवन्तं समागतः तेनार्चितः श्रद्धयासौ तां रात्रिमवसद्धरः
ಒಮ್ಮೆ ಅವನು ಮಹಾಶೈಲ ಹಿಮವಂತನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಹಿಮವಂತನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದನು; ಆ ಧರಣೀಧರನು ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದನು।
Verse 33
द्वितीये ऽह्नि गिरीशेन महादेवो नमन्त्रितः इहैव तिष्ठस्व विभो तपःसाधनाकारणात्
ಎರಡನೇ ದಿನ ಗಿರೀಶನು ಮಹಾದೇವನಿಗೆ ವಿನಂತಿಸಿದನು— “ಓ ವಿಭೋ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿರಿ।”
Verse 34
इत्येवमुक्तो गिरिणा हरश्चक्रे मतिं च ताम् तस्थावाश्रममाश्रित्य त्यक्त्वा वासं निराश्रयम्
ಪರ್ವತನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಹರನು ಅದೇ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು; ನಿರಾಶ್ರಯ ವಾಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು।
Verse 35
वसतो ऽप्याश्रमे तस्य देवदेवस्य शूलिनः तं देशमगमत् काली गिरिराजसुता शुभा
ದೇವದೇವನಾದ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಲು, ಗಿರಿರಾಜನ ಶುಭ ಪುತ್ರಿ ಕಾಳಿ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದಳು।
Verse 36
तामागतां हरो दृष्ट्वा भूयो जातां प्रियां सतीम् स्वागतेनाभिसंपूज्य तस्थौ योगरतो हरः
ಮತ್ತೆ ಬಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಹರನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು; ನಂತರ ಹರನು ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ನಿಂತನು।
Verse 37
सा चाभ्येत्य वरारोहा कृताञ्जपरिग्रहा ववन्दे चरणौ शौवौ सखीभिः सह भामिनी
ಆ ಸುಂದರ ನಿತಂಬಗಳಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಶಿವನ ಪಾದಯುಗ್ಮಕ್ಕೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದಳು।
Verse 38
ततस्तु सुचिराच्छर्वः समीक्ष्य गिरिकन्यकाम् न युक्तं चैवमुक्त्वाथ सगणो ऽन्तर्दधे ततः
ನಂತರ ಬಹುಕಾಲದ ಬಳಿಕ ಶರ್ವನು ಗಿರಿಕನ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ‘ಇದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಗಣಗಳೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಧಾನನಾದನು।
Verse 39
सापि शर्ववचो रौद्रं श्रुत्वा ज्ञानसमन्विता अन्तर्दुःखेन दह्यन्ती पितरं प्राह पार्वती
ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನಳಾದ ಪಾರ್ವತಿಯೂ ಶರ್ವನ ರೌದ್ರ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಒಳಗಿನ ದುಃಖದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಾ, ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಹೇಳಿದಳು।
Verse 40
तात यास्ये महारण्ये तप्तुं घोरं महत्तपः आराधनाय देवस्य शङ्करस्य पिनाकिनः
ತಂದೆಯೇ, ನಾನು ಮಹಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪಿನಾಕಧಾರಿ ದೇವ ಶಂಕರನ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ ಘೋರ ಮಹಾತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ।
Verse 41
तथेत्युक्तं वचः पित्रा पादे तस्यैव विस्तृते ललिताख्या तपस्तेपे हराराधनाकाम्यया
ತಂದೆ ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ತನ್ನ ಪಾದಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು; ಆಗ ಅವಳು ಹರಾರಾಧನೆಯ ಆಸೆಯಿಂದ ‘ಲಲಿತಾ’ ಎಂಬ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು।
Verse 42
तस्याः सख्यस्तदा देव्याः परिचर्या तु कुर्वते समित्कुशफलं चापि मूलाहरणमादितः
ಆಗ ದೇವಿಯ ಸಖಿಯರು ಅವಳಿಗೆ ಪರಿಚರ್ಯೆ ಮಾಡಿದರು—ಸಮಿತ್ತು, ಕುಶ, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಂದರು; ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಕಂದಮೂಲಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು।
Verse 43
विनोदनार्थं पार्वत्या मृन्मयः शूलधृग् हरः कृतस्तु तेजसा युक्तो भद्रमस्त्विति साब्रवीत्
ವಿನೋದಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಶೂಲಧಾರಿ ಹರನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದಳು; ಅದು ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಯಿತು, ಅವಳು ‘ಭದ್ರಮಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು।
Verse 44
पूजां करोति तस्यैव तं पश्यति मुहुर्मुहुः ततो ऽस्यास्तुष्टिमगमच्छ्रद्धया त्रिपुरान्तकृत्
ಅವಳು ಅವನಿಗೇ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಅವನನ್ನು ಮರುಮರು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಆಗ ಅವಳ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ (ಶಿವ) ಅವಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು।
Verse 45
बटुरूपं समाधाय आषाढी मुञ्जमेखली यज्ञोपवीती छत्री च मृगाजिनधरस्तथा
ಬಟು (ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಆಷಾಢೀ ವೇಷದಲ್ಲಿ, ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನ ಮೇಖಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧರಿಸಿ, ಛತ್ರ ಹಿಡಿದು, ಮೃಗಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಾಗಿಯೂ।
Verse 46
कमण्डलुव्यग्रकरो भस्मारुणितविग्रहः प्रत्याश्रमं पर्यटन् स तं काल्याश्रममागतः
ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ವ್ಯಗ್ರವಾದ ಕೈಯುಳ್ಳವನು, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಅರುಣಿತ ದೇಹವನು, ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಕಾಳಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನು।
Verse 47
तमुत्थाय तदा काली सखीभिः सह नारद पूजयित्वा यथान्यायं पर्यपृच्छदिदं ततः
ಆಗ, ನಾರದನೇ, ಕಾಳಿ ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಈ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದಳು।
Verse 48
उमोवाच कस्मादागम्यते भिक्षो कुत्र स्थाने तवाश्रमः क्व च त्वं प्रतिगन्तासि मम शीघ्रं निवेदय
ಉಮೆಯು ಹೇಳಿದಳು—ಹೇ ಭಿಕ್ಷು, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಮವಿದೆ? ಮತ್ತು ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯ? ನನಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು।
Verse 49
भिक्षुरुवाच/ ममाश्रमपदं बाले वाराणस्यां शुचिव्रते अथातस्तीर्थयात्रायां गमिष्यामि पृथूदकम्
ಭಿಕ್ಷುವು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಶುಚಿವ್ರತ ಬಾಲೆ, ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನ ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈಗ ನಾನು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಪೃಥೂದಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು।
Verse 50
देव्युवाच किं पुण्यं तत्र विप्रेन्द्र लब्धासि त्वं पृथूदके पथि स्नानेन च फलं केषु किं लब्दवानसि
ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ಪೃಥೂದಕದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ? ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಯಾವ ಫಲ? ಯಾವ ಯಾವ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಏನು ಏನು, ನೀನು ಪಡೆದಿರುವೆ?
Verse 51
भिक्षुरुवाच मया स्नानं प्रयागे तु कृतं प्रथममेव हि ततो ऽथ तीर्थे कुब्जाम्रे जयन्ते चण्डिकेश्वरे
ಭಿಕ್ಷುವು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಮೊದಲು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ. ನಂತರ ಕುಬ್ಜಾಮ್ರ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಜಯಂತದಲ್ಲಿ, ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ.
Verse 52
बन्धुवृन्दे च कर्कन्धे तीर्थे कनखले तथा सरस्वत्यामग्निकुण्डे भद्रायां तु त्रिविष्टपे
ನಾನು ಬಂಧುವೃಂದದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಕಂಧದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕನಖಲ ತೀರ್ಥದಲ್ಲೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ; ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪ ಲೋಕದ ಭದ್ರಾದಲ್ಲೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ.
Verse 53
कोनटे कोटितीर्थे च कुब्जके च कृसोदरि निथ्कामेन कृतं स्नानं ततो ऽभ्यागां तवाश्रमम्
ಕೋನಟದಲ್ಲಿ, ಕೋಟಿತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಕುಬ್ಜಕದಲ್ಲಿಯೂ, ಹೇ ಕೃಶೋದರಿ! ನಾನು ನಿಷ್ಕಾಮವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ; ನಂತರ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದೆ.
Verse 54
इहस्थां त्वां समाभाष्य गमिष्यामि पृथूदकम् पृच्छामि यदहं त्वां वै तत्र न क्रोद्धुमर्हसि
ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ ನಾನು ಪೃಥೂದಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಏನು ಕೇಳಿದರೂ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬೇಡ.
Verse 55
अहं यत्तपसात्मानं शोषयामि कृशोदरि बाल्ये ऽपि संयततनुस्तत्तु श्लाघ्यं द्विजन्मनाम्
ಎಲೈ ಕೃಶೋದರಿಯೇ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ದಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಇಂತಹ ದೇಹದಂಡನೆಯು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದುದು.
Verse 56
किमर्थं भवती रौद्रं प्रथमे वयसि स्थिता तपः समाश्रिता भीरु संशयः प्रतिभाति मे
ಎಲೈ ಅಂಜುಕುಲಿಯೇ, ಯೌವನದ ಪ್ರಥಮ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂತಹ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿರುವೆ? ನನಗೆ ಸಂಶಯವುಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
Verse 57
प्रथमे वयसि स्त्रीणां सह भर्त्रा विलासिनि सुभोगा भोगिताः काले व्रजन्ति स्थिरयौवने
ಎಲೈ ವಿಲಾಸಿನಿಯೇ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪ್ರಥಮ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಆ ಭೋಗಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯೌವನವು ಬರುತ್ತದೆ.
Verse 58
तपसा वाञ्छयन्तीह गिरिजे सचराचराः रूपाभिजनमैश्वर्यं तच्च ते विद्यते बहु
ಎಲೈ ಗಿರಿಜೆಯೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಪಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ರೂಪ, ಸತ್ಕುಲ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ.
Verse 59
तत् किमर्थमपास्यैतानलङ्काराञ् जटा धृताः चीनांशुकं परित्यज्य किं त्वं वल्कलधारिणी
ಹಾಗಾದರೆ, ಈ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಜಟೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಧರಿಸಿರುವೆ? ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾರಿನ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಧರಿಸಿರುವೆ?
Verse 60
पुलस्त्य उवाच ततस्तु तपसा वृद्धा देव्याः सोमप्रभा सखी भिक्षवे कथयामास यथावत् सा हि नारद
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರಿಪಕ್ವಳಾದ ದೇವಿಯ ಸಖಿ ಸೋಮಪ್ರಭಾ ಆ ಭಿಕ್ಷುವಿಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದಳು; ಹೇ ನಾರದ, ಅವಳೇ ಹೀಗೆಂದಳು।
Verse 61
सोमप्रभोवाच तपश्चर्या द्विजश्रेष्ठ पार्वत्या येन हेतुना तं शृणुष्व त्वियं काली हरं भर्तारमिच्छति
ಸೋಮಪ್ರಭಾ ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪಾರ್ವತಿಯ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಗೆ ಇರುವ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು; ಈ ಕಾಳಿ ಹರನನ್ನು ಪತಿಯಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾಳೆ।
Verse 62
पुलस्त्य उवाच सोमप्रभाया वचनं श्रुत्वा संकम्प्य वै शिरः विहस्य च महाहासं भिक्षुराह वचस्त्विदम्
ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸೋಮಪ್ರಭೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭಿಕ್ಷು ತಲೆಯನ್ನು ಅಲುಗಿಸಿ, ಮಹಾಹಾಸದಿಂದ ನಕ್ಕು, ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।
Verse ["Shiva", "Parvati"]
भिक्षुरुवाच/ वदामि ते पार्वति वाक्�Vamana Purana
ভিক্ষু বলল—হে পার্বতী, আমি তোমাকে এ কথা বলি: তোমাকে এই বুদ্ধি কে দিয়েছে? তোমার কচি পল্লবের মতো কোমল হাত কীভাবে সাপসহ শার্বের হাতে মিলিত হবে?
Verse 69
भूत्वोवाच प्रिये गच्छ स्वमेव भवनं पितुः तवार्थाय प्रहेष्यामि महर्षिन् हिमवद्गृहे
“Having (thus) become (manifest), he said: ‘Beloved, go to your father’s own house. For your sake I shall dispatch a great sage to the house of Himavat.’”
Verse 72
इत्येवमुक्ता देवेन गिरिराजसुता मुने जगामाम्बरमाविश्य स्वमेव भवनं पितुः
ದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ನಂತರ, ಓ ಮುನಿಯೇ, ಗಿರಿರಾಜನ ಪುತ್ರಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಳು।
Verse 73
शङ्करो ऽपि महातेजा विसृज्य किरिकन्यकाम् पृथूदकं जगामाथ स्नानं चक्रे विधानतः
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಶಂಕರನೂ ಕಿರಿಕನ್ಯಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ನಂತರ ಪೃಥೂದಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದನು।
Verse 74
ततस्तु देवप्रवरो महेश्वरः पृथूदके स्नानमपास्तकल्मषः कृत्वा सनन्दिः सगणः सवाहनो महागिरिं मन्दरमाजगाम
ನಂತರ ದೇವಪ್ರವರನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಪೃಥೂದಕದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ, ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಾಹನದೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಗಿರಿ ಮಂದರಕ್ಕೆ ಬಂದನು।
Verse 75
आयाति त्रिपुरान्तके सह गणैर्ब्रह्मर्षिभिः सप्तभिरारोहत्पुलको बभौ गिरिवरः संहृष्टतित्तः क्षणात् चक्रे दिव्यफलैर्जलेन शुचिना मूलैश्च कन्दादिभिः पूजां सर्वगणेश्वरैः सह विभोरद्रिस्त्रिनेत्रस्य तु
ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನು ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಏಳು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಆನಂದಿತವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಗಣೇಶ್ವರರೊಂದಿಗೆ ತ್ರಿನೇತ್ರ ವಿಭುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿತು—ದಿವ್ಯ ಫಲಗಳು, ಶುದ್ಧ ಜಲ, ಬೇರುಗಳು, ಕಂದಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ।
Frequently Asked Questions
Although the episode is Shaiva in plot (Śiva seeking Umā), the chapter embeds a syncretic Purāṇic court: Brahmā and Viṣṇu appear among the devas who come to see Hara, and the sages’ ritual protocols (arghya, vinaya, mantra) present Śiva as universally venerable rather than sect-exclusive. The Pulastya narration frames this as dharma-maintenance, aligning Śaiva devotion with broader Purāṇic cosmology.
The chapter sacralizes landscape through personified mountains and purification-by-contact motifs: Mandara becomes the ritual stage where Śiva receives sages, and Himālaya is depicted as a sanctified royal space where Himavān declares himself ‘dhūtapāpa’ (sins washed away) by the sages’ foot-contact and presence—an explicit tīrtha logic applied to terrain. The extensive roll-call of mountains (Meru, Kailāsa, Vindhya, Malaya, Pāriyātra, etc.) functions as a geographic catalogue that maps a pan-Indic sacred topography.
The Saptarṣis formally request Umā (identified as Satī reborn) for Śiva; Himavān, advised by the mountain-assembly and Menā, grants the marriage. The chapter also fixes auspicious timing (Uttarāphālgunī yoga and Maitra muhūrta) and introduces the teleological promise that the union will produce a son who destroys major asuric threats (notably Tāraka and Mahīṣa).