
ಅಧ್ಯಾಯವು ಮಂಗಳಾಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪುರಾಣಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆವಾಹನದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ—ನಾರಾಯಣ, ನರ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದು. ದೀರ್ಘ ಸತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದ ವೇದನಿಪುಣ ಋಷಿಗಳು ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು, ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯನೂ ಪುರಾಣಜ್ಞನೂ ಆದ ಸೂತ (ರೋಮಹರ್ಷಣ)ರನ್ನು ಉಪನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಹಿಮೆ, ನಗರಸ್ವರೂಪ, ರಾಜಪರಂಪರೆ, ತೀರ್ಥಗಳು, ನದೀ-ಸಂಗಮಗಳು ಹಾಗೂ ದರ್ಶನ, ಸ್ನಾನ, ದಾನಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂತನು ವ್ಯಾಸಕೃಪೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ—ಸ್ಕಂದ → ನಾರದ → ಅಗಸ್ತ್ಯ → ವ್ಯಾಸ → ಸೂತ—ಎಂದು, ಕಥನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ವರದಿ ಬರುತ್ತದೆ: ಅಯೋಧ್ಯೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆದ್ಯಪುರಿ, ಸರಯೂ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ದೃಢ ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿತ, ಸೂರ್ಯವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಗರ. ಸರಯೂನ ಉದ್ಭವಕಥೆಗಳು ಅದರ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಗಂಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಮ ಶುದ್ಧಿಕಾರಿಣಿ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಘೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾನೆ; ಭಗವಂತನು ಅವನಿಗೆ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯ ವರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಪವಿತ್ರ ಜಲಸ್ರೋತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಚಕ್ರತೀರ್ಥವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುಹರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲ ದಶಮಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಯಾತ್ರಾಕಾಲವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ, ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಪಿತೃತರ್ಪಣಗಳಿಗೆ ಮಹಾಫಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
अयोध्यामाहात्म्यं प्रारभ्यते । जयति पराशरसूनुः सत्यवतीहृदयनंदनो व्यासः । यस्यास्यकमलगलितं वाङ्मयममृतं जगत्पिबति
ಇದೀಗ ಅಯೋಧ್ಯಾ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ। ಪರಾಶರಸೂನು, ಸತ್ಯವತೀಹೃದಯಾನಂದನಾದ ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ಜಯ; ಅವರ ಮುಖಕಮಲದಿಂದ ಹರಿಯುವ ವಾಙ್ಮಯಾಮೃತವನ್ನು ಜಗತ್ತು ಪಾನಮಾಡುತ್ತದೆ।
Verse 2
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् । देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत्
ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನರೋತ್ತಮನಾದ ನರನಿಗೂ, ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಗೂ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ‘ಜಯ’ ಎಂದು ಉದ್ಘೋಷಿಸಬೇಕು।
Verse 3
व्यास उवाच । हिमवद्वासिनः सर्वे मुनयो वेदपारगाः । त्रिकालज्ञा महात्मानो नैमिषारण्यवासिनः
ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹಿಮವಂತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ವೇದಪಾರಂಗತರು, ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞರು, ಮಹಾತ್ಮರು; ಅವರು ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರು।
Verse 4
येऽर्बुदारण्यनिरता दण्डकारण्यवासिनः । महेन्द्राद्रिरता ये वै ये च विन्ध्यनिवासिनः
ಅರ್ಬುದಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು, ದಂಡಕಾರಣ್ಯವಾಸಿಗಳು, ಮಹೇಂದ್ರಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವವರು, ಮತ್ತು ವಿನ್ಧ್ಯಪರ್ವತ ನಿವಾಸಿಗಳು—(ಅವರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು)।
Verse 5
जंबूवनरता ये च ये गोदावरिवासिनः । वाराणसीश्रिता ये च मथुरावासिनस्तथा
ಮತ್ತೂ ಜಂಬೂವನದಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವವರು, ಗೋದಾವರಿ ತೀರವಾಸಿಗಳು, ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಥುರಾವಾಸಿಗಳು—(ಅವರೂ ಅಲ್ಲಿದ್ದರು)।
Verse 6
उज्जयिन्यां रता ये च प्रथमाश्रमवासिनः । द्वारावतीश्रिता ये च बदर्य्याश्रयिणस्तथा
ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ರತರಾದವರು, ಪ್ರಥಮ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ದ್ವಾರಾವತಿಯನ್ನು ಶರಣಾದವರು ಹಾಗೂ ಬದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರು—ಇಂತಹ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು.
Verse 7
मायापुरीश्रिता ये च ये च कान्तीनिवासिनः । एते चान्ये च मुनयः सशिष्या बहवोऽमलाः
ಮಾಯಾಪುರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು ಮತ್ತು ಕಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—ಇವರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ನಿರ್ಮಲ ಮುನಿಗಳು ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
Verse 8
कुरुक्षेत्रे महाक्षेत्रे सत्रे द्वादशवार्षिके । वर्तमाने च रामस्य क्षितीशस्य महात्मनः । समागताः समाहूताः सर्वे ते मुनयोऽमलाः
ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶವಾರ್ಷಿಕ ಸತ್ರಯಾಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಮಹಾತ್ಮ ಭೂಪತಿ ರಾಜ ರಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ—ಆಹ್ವಾನಿತರಾಗಿ ಆ ಎಲ್ಲ ನಿರ್ಮಲ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಮಾಗಮಿಸಿದರು.
Verse 9
सर्वे ते शुद्धमनसो वेदवेदांगपारगाः । तत्र स्नात्वा यथान्यायं कृत्वा कर्म जपादिकम्
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಕರು, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಜಪಾದಿ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.
Verse 10
भारद्वाजं पुरस्कृत्य वेदवेदांगपारगम् । आसनेषु विचित्रेषु बृष्यादिषु ह्यनुक्रमात्
ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತ ಭಾರದ್ವಾಜರನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವಿಧ ವೈಭವಯುತ ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ—ಕುಶನ್ಗಳಾದಿ ಮೇಲೆ—ಆಸೀನರಾದರು.
Verse 11
उपविष्टाः कथाश्चक्रुर्नानातीर्थाश्रितास्तदा । कर्मांतरेषु सत्रस्य सुखासीनाः परस्परम्
ಆಗ ನಾನಾತೀರ್ಥಾಶ್ರಿತರಾದ ಅವರು ಸತ್ರಯಾಗದ ಕರ್ಮಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖಾಸೀನರಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
Verse 12
कथांतेषु ततस्तेषां मुनीनां भावितात्मनाम् । आजगाम महातेजास्तत्र सूतो महामतिः
ಆ ಭಾವಿತಾತ್ಮ ಮುನಿಗಳ ಕಥೆಗಳು ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಮಹಾಮತಿಯಾದ ಸೂತನು ಆಗಮಿಸಿದನು.
Verse 13
व्यासशिष्यः पुराणज्ञो समः हर्षणसंज्ञकः । तान्प्रणम्य यथान्यायं मुनीनुपविवेश सः । उपविष्टो यथान्यायं मुनीनां वचनेन सः
ಅವನು ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯನು, ಪುರಾಣಜ್ಞನು, ಸಮಭಾವಿಯು, ‘ಹರ್ಷಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು. ಅವನು ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಯಥಾವಿಧಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅವರ ಸಮೀಪ ಕುಳಿತನು; ಮುನಿಗಳ ವಚನದಂತೆ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಆಸನಸ್ಥನಾದನು.
Verse 14
व्यासशिष्यं मुनिवरं सूतं वै रोमहर्षणम् । तं पप्रच्छुर्मुनिवरा भारद्वाजादयोऽमलाः
ವ್ಯಾಸಶಿಷ್ಯನಾದ ಮುನಿವರ ಸೂತ ರೋಮಹರ್ಷಣನನ್ನು ನಿರ್ಮಲ ಮುನಿವರರಾದ ಭಾರದ್ವಾಜಾದಿಗಳು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
Verse 15
ऋषय ऊचुः । त्वत्तः श्रुता महाभाग नानातीर्थाश्रिताः कथाः । सरहस्यानि सर्वाणि पुराणानि महामते
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ! ನಿಮ್ಮಿಂದ ನಾವು ನಾನಾತೀರ್ಥಸಂಬಂಧಿತ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ; ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ರಹಸ್ಯಗಳೊಡನೆ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
Verse 16
सांप्रतं श्रोतुमिच्छामः सरहस्यं सनातनम् । अयोध्याया महापुर्या महिमानं गुणोज्ज्वलम्
ಈಗ ನಾವು ರಹಸ್ಯಸಹಿತವಾದ ಸನಾತನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ—ಮಹಾಪುರಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಗುಣೋಜ್ಜ್ವಲವಾದ ದಿವ್ಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು।
Verse 17
कीदृशी सा सदा मेध्याऽयोध्या विष्णुप्रियापुरी । आद्या सा गीयते वेदे पुरीणां मुक्तिदायिका
ಆ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಹೇಗಿದೆ—ಸದಾ ಶುದ್ಧ, ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯ ಪುರಿ? ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಆದ್ಯಪುರಿಯಾಗಿ ಕೀರ್ತಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಪುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿದಾಯಿನಿ।
Verse 18
संस्थानं कीदृशं तस्यास्तस्यां के च महीभुजः । कानि तीर्थानि पुण्यानि माहात्म्यं तेषु कीदृशम्
ಅವಳ ನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ರೂಪ ಹೇಗಿದೆ? ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರು ರಾಜರು? ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ಹೇಗಿದೆ?
Verse 19
अयोध्यासेवनान्नृणां फलं स्यात्सूत कीदृशम् । किं चरित्रं सूत तस्याः का नद्यः के च संगमाः
ಹೇ ಸೂತ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ? ಅವಳ ಪವಿತ್ರ ಚರಿತ್ರೆ ಏನು, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವ ಸಂಗಮಗಳಿವೆ?
Verse 20
तत्र स्नानेन किं पुण्यं दानेन च महामते । तत्सर्वं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्तः सूत गुणाधिक
ಹೇ ಮಹಾಮತೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಮತ್ತು ದಾನದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ? ಹೇ ಗುಣಾಧಿಕ ಸೂತ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೇಳಲು ನಾವು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇವೆ।
Verse 21
एतत्सर्वं क्रमेणैव तथ्यं त्वं वेत्थ सांप्रतम् । अयोध्याया महापुर्य्या माहात्म्यं वक्तुमर्हसि
ನೀನು ಈ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಮಹಾಪುರಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲು ನೀನು ಯೋಗ್ಯನು.
Verse 22
सूत उवाच । व्यासप्रसादाज्जानामि पुराणानि तपोधनाः । सेतिहासानि सर्वाणि सरहस्यानि तत्त्वतः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ತಪೋಧನರೇ! ವ್ಯಾಸಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ಸಮಸ್ತ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ರಹಸ್ಯಗಳೊಡನೆ ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.
Verse 23
तं प्रणम्य प्रवक्ष्यामि माहात्म्यं भवदग्रतः । अयोध्याया महापुर्या यथावत्सरहस्यकम्
ಅವನಿಗೆ (ವ್ಯಾಸನಿಗೆ) ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆಯಲ್ಲಿ ಅಯೋಧ್ಯಾ ಮಹಾಪುರಿಯ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ರಹಸ್ಯಸಹಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವೆನು.
Verse 24
विद्यावन्तं विपुलमतिदं वेदवेदांगवेद्यं श्रेष्ठं शान्तं शमितविषयं शुद्धतेजोविशालम् । वेदव्यासं सततविनतं विश्ववेद्यैकयोनिं पाराशर्य्यं परमपुरुषं सर्वदाऽहं नमामि
ವಿದ್ಯಾವಂತನು, ವಿಶಾಲಮತಿಯಾದವನು, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳಿಂದ ಜ್ಞೇಯನು, ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಶಾಂತನು, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಶಮಿಸಿದವನು, ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳವನು; ಸದಾ ವಿನೀತನು, ವಿಶ್ವವು ಜ್ಞೇಯವಾಗುವ ಏಕಯೋನಿಯಾದ ಪಾರಾಶರ್ಯ ವೇದವ್ಯಾಸ—ಆ ಪರಮಪುರುಷನಿಗೆ ನಾನು ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 25
ॐ नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे । यस्य प्रसादाज्जानामि ह्ययोध्यामहिमामहम्
ॐ—ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಆ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ನಾನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತೇನೆ.
Verse 26
शृण्वन्तु मुनयः सर्वे सावधानाः सशिष्यकाः । माहात्म्यं कथयिष्यामि अयोध्याया महोदयम्
ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳಲಿ. ಈಗ ನಾನು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಂಗಳಕರ, ಉದ್ಧಾರಕ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 27
उदीरितमगस्त्याय स्कन्देनाश्रावि नारदात् । अगस्त्येन पुरा प्रोक्तं कृष्णद्वैपायनाय तत्
ನಾರದರಿಂದ ಕೇಳಿ ಸ್ಕಂದನು ಇದನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಅದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
Verse 28
कृष्णद्वैपायनाच्चैतन्मया प्राप्तं तपोधनाः । तदहं वच्मि युष्मभ्यं श्रोतुकामेभ्य आदरात्
ಹೇ ತಪೋಧನರೇ! ಇದು ನನಗೆ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರಿಂದ ದೊರಕಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಆದರದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
Verse 29
नमामि परमात्मानं रामं राजीवलोचनम् । अतसीकुसुमश्यामं रावणांतकमव्ययम्
ನಾನು ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕಮಲನಯನ, ಅತಸೀಕುಸುಮದಂತೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ರಾವಣಾಂತಕ, ಅವ್ಯಯ।
Verse 30
अयोध्या सा परा मेध्या पुरी दुष्कृतिदुर्ल्लभा । कस्य सेव्या च नाऽयोध्या यस्यां साक्षाद्धरिः स्वयम्
ಆ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ, ಪರಮ ಮೇಧ್ಯವಾದ ನಗರಿ; ದುಷ್ಕೃತ್ಯಭಾರಿತರಿಗದು ದುರ್ಲಭ. ಎಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ಹರಿ ಸ್ವಯಂ ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿರುವನೋ, ಅಂಥ ಅಯೋಧ್ಯೆ ಯಾರಿಗೆ ಸೇವನೀಯವಲ್ಲ?
Verse 31
सरयूतीरमासाद्य दिव्या परमशोभना । अमरावतीनिभा प्रायः श्रिता बहुतपोधनैः
ಸರಯೂ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಆ ಪುರಿ ದಿವ್ಯವೂ ಪರಮಶೋಭನವೂ ಆಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಅದು ಪ್ರಾಯಃ ಅಮರಾವತಿಯಂತೆ, ಅನೇಕ ತಪೋಧನ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ತುಂಬಿದೆ.
Verse 32
हस्त्यश्वरथपत्त्याढ्या संपदुच्चा च संस्थिता । प्राकाराढ्यप्रतोलीभिस्तोरणैः कांचनप्रभैः
ಅದು ಹಸ್ತಿ, ಅಶ್ವ, ರಥ ಮತ್ತು ಪಾದಾತಿ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಉನ್ನತ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಬಲವಾದ ಪ್ರಾಕಾರಗಳು, ಭವ್ಯ ಪ್ರತೋಳಿ ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಞ್ಚನಪ್ರಭ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 33
सानूपवेषैः सर्वत्र सुविभक्तचतुष्टया । अनेकभूमिप्रासादा बहुभित्तिसुविक्रिया
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯೋಗ್ಯ ವೇಷ-ನಿವಾಸ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ; ಅನೇಕ ಮಹಡಿಗಳ ಪ್ರಾಸಾದಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುಭಿತ್ತಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Verse 34
पद्मोत्फुल्लशुभोदाभिर्वापीभिरुपशोभिता । देवतायतनैर्दिव्यैर्वेदघोषैश्च मण्डिता
ಶುಭ ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಪದ್ಮಗಳು ಅರಳಿದ ವಾಪಿಗಳಿಂದ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ; ದಿವ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ವೇದಘೋಷಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮಣ್ಡಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 35
वीणावेणुमृदंगादिशब्दैरुत्कृष्टतां गता । शालैस्तालैर्नालिकेरैः पनसामलकैस्तथा
ವೀಣೆ, ವೇಣು, ಮೃದಂಗಾದಿ ವಾದ್ಯಗಳ ಮಧುರ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಅದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲ, ತಾಳ, ನಾರಿಕೇಳ, ಪನಸ ಮತ್ತು ಆಮಲಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 36
तथैवाम्रकपित्थाद्यैरशोकैरुपशोभिता । आरामैर्विविधैर्युक्ता सर्वर्तुफलपादपैः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಪುರಿ ಮಾವು, ಕಪಿತ್ಥ ಮೊದಲಾದ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಅಶೋಕವೃಕ್ಷಗಳೂಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ. ನಾನಾವಿಧ ಉದ್ಯಾನಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಫಲಕೊಡುವ ಮರಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ।
Verse 37
मालतीजातिबकुलपाटलीनागचंपकैः । करवीरैः कर्णिकारैः केतकीभिरलंकृता
ಆ ಪುರಿ ಮಾಲತಿ, ಜಾತಿ, ಬಕುಲ, ಪಾಟಲಿ, ನಾಗಚಂಪಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಕರವೀರ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಕೇತಕೀ ಹೂಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ।
Verse 38
निम्बजंवीरकदलीमातुलिंगमहाफलैः । लसच्चंदनगंधाढ्यैर्नागरैरुपशोभिता
ಆ ಪುರಿ ಬೇವು, ಜಾಂಬು, ಬಾಳೆ, ಮಾತುಲಿಂಗ (ದೊಡ್ಡ ನಿಂಬೆ) ಹಾಗೂ ಮಹಾಫಲ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ; ಮಿನುಗುವ ಚಂದನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ ನಾಗರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 39
देवतुल्यप्रभायुक्तैर्नृपपुत्रैश्च संयुता । सुरूपाभिर्वरस्त्रीभिर्देवस्त्रीभिरिवावृता
ಆ ಪುರಿ ದೇವತೆಯಂತೆಯೇ ಪ್ರಕಾಶವಿರುವ ರಾಜಪುತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ—ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ಇವೆಯೆಂದು—ಸುತ್ತುವರಿದಂತಿದೆ।
Verse 40
श्रेष्ठैः सत्कविभिर्युक्ता बृहस्पतिसमैर्द्विजैः । वणिग्जनैस्तथा पौरैः कल्पवृक्षैरिवावृता
ಆ ಪುರಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸತ್ಕವಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ, ಬೃಹಸ್ಪತಿಸಮಾನ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ವಣಿಗರು ಹಾಗೂ ಪೌರಜನರಿಂದ—ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ—ಆವೃತವಾಗಿದೆ।
Verse 41
अश्वैरुच्चैःश्रवस्तुल्यैर्दंतिभिर्दिग्गजैरिव । इति नानाविधैर्भावैरुपेतेन्द्रपुरी समा
ಉಚ್ಚೈಃಶ್ರವಸಿನಂತೆ ಅಶ್ವಗಳೂ, ದಿಕ್ಕಿನ ಗಜಗಳಂತೆ ಗಜಗಳೂ ಇದ್ದು, ನಾನಾವಿಧ ಗುಣ-ವೈಭವಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಆ ಪುರಿ ಇಂದ್ರಪುರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿತ್ತು।
Verse 42
यस्यां जाता महीपालाः सूर्यवंशसमुद्भवाः । इक्ष्वाकुप्रमुखाः सर्वे प्रजापालनतत्पराः
ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವಂಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ಮೊದಲಾದ ಭೂಪಾಲ ರಾಜರು ಜನಿಸಿದರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರಜಾಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು।
Verse 43
यस्यास्तीरे पुण्यतोया कूजद्भृंगविहंगमा । सरयूर्नाम तटिनी मानसप्रभवोल्लसा
ಅದರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಜಲವಾಹಿನಿಯಾದ ಸರಯೂ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಭೃಂಗಗಳ ಗುಂಜನ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗು ಮೊಳಗುತ್ತದೆ; ಮಾನಸಸರೋವರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ತಟಿನಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 44
धर्मद्रवपरीता सा घर्घरोत्तमसंगमा । मुनीश्वराश्रिततटा जागर्ति जगदुच्छ्रिता
ಆ ನದಿ ಧರ್ಮರಸದ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಘರ್ಘರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ; ಮುನೀಶ್ವರರು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ತೀರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು—ಜಗತ್ತನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸದಾ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ।
Verse 45
दक्षिणाच्चरणांगुष्ठान्निःसृता जाह्नवी हरेः । वामांगुष्ठान्मुनिवराः सरयूर्निर्गता शुभा
ಹರಿಯ ಬಲ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಜಾಹ್ನವಿ (ಗಂಗೆ) ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಳು; ಓ ಮುನಿವರರೇ, ಅವನ ಎಡ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ಶುಭವಾದ ಸರಯೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು।
Verse 46
तस्मादिमे पुण्यतमे नद्यौ देवनमस्कृते । एतयोः स्नानमात्रेण ब्रह्महत्यां व्यपोहति
ಆದ್ದರಿಂದ, ದೇವರಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತ ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯವು; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವೂ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 47
तामयोध्यामथ प्राप्तोऽगस्त्यः कुम्भोद्भवो मुनिः । यात्रार्थं तीर्थमाहात्म्यं ज्ञात्वा स्कन्दप्रसादतः
ನಂತರ ಕುಂಭೋದ್ಭವ ಮುನಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದನು; ಸ್ಕಂದನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಯಾತ್ರಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು।
Verse 48
आगत्य तु इतः सोऽपि कृऽत्वा यात्रां क्रमेण च । यथोक्तेन विधानेन स्नात्वा संतर्प्य तान्पितॄन्
ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವನೂ ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಂತೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ನೀಡಿ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।
Verse 49
पूजयित्वा यथान्यायं देवताः सकला अपि । सर्वाण्यपि च तीर्थानि नमस्कृत्य यथाविधि
ಅವನು ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।
Verse 50
कृतकृत्योर्ज्जितानन्दस्तीर्थमाहात्म्यदर्शनात् । अभूदगस्त्यो रूपेण पुलकां चितविग्रहः
ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿ ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ಅವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚವು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು।
Verse 51
स त्रिरात्रं स्थितस्तत्र यात्रां कृत्वा यथाविधि । स्तुवन्नयोध्यामाहात्म्यं प्रतस्थे मुनिसत्तमः
ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ನೆಲೆಸಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅಯೋಧ್ಯಾ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ ಹೊರಟನು।
Verse 52
तमायांतं विलोक्याशु बहुलानन्दसुन्दरम् । कृष्णद्वैपायनो व्यासः पप्रच्छानंदकारणम्
ಅವನನ್ನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ—ಅಪಾರ ಆನಂದದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ ಸುಂದರನಾಗಿದ್ದವನನ್ನು—ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ ವ್ಯಾಸರು ತಕ್ಷಣ ಆ ಆನಂದದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿದರು।
Verse 53
व्यास उवाच । कुतः समागतो ब्रह्मन्सांप्रतं मुनिसत्तमः । परमानंदसंदोहः समभूत्सांप्रतं तव
ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನೀನು ಈಗ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಪರಮಾನಂದದ ಮಹಾಪ್ರವಾಹ ಏಕೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ?
Verse 54
कस्मादानंदपोषोऽभूत्तव ब्रह्मन्वदस्व मे । ममापि भवदानंदात्प्रमोदो हृदि जायते
ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನನಗೆ ಹೇಳು—ನಿನ್ನ ಆನಂದ ಏಕೆ ಹೀಗೆ ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು? ನಿನ್ನ ಆನಂದದಿಂದ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿಯೂ ಹರ್ಷ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ।
Verse 55
अगस्त्य उवाच । अहो महदथाश्चर्य्यं विस्मयो मुनिसत्तम । दृष्ट्वा प्रभावं मेऽद्याभूदयोध्यायास्तपोधन
ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇದು ಮಹಾ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇ! ಓ ತಪೋಧನ, ಇಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನೊಳಗೆ ವಿಸ್ಮಯ ಉಂಟಾಯಿತು।
Verse 56
तस्मादानंदसंदोहः समभून्मम सांप्रतम् । तच्छ्रुत्वागस्त्यवचनं व्यासः प्रोवाच तं मुनिम्
ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಆನಂದಸಂದೋಹ ಉಕ್ಕಿಬಂದಿತು. ಅಗಸ್ತ್ಯರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ವ್ಯಾಸರು ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.
Verse 57
व्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वेन विस्तरात्सरहस्यकम् । अयोध्याया महापुर्या महिमानं गुणाधिकम्
ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ತತ್ತ್ವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ವಿವರವಾಗಿ, ಅಂತರಂಗ ರಹಸ್ಯಗಳೊಡನೆ, ಗುಣಾಧಿಕ ಮಹಾಪುರಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
Verse 58
कः क्रमस्तीर्थयात्रायाः कानि तीर्थानि को विधिः । कि फलं स्नानतस्तत्र दानस्य च महामुने । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तराद्वदतां वर
ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಕ್ರಮವೇನು? ಯಾವ ಯಾವ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ, ವಿಧಿ ಯಾವುದು? ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕ್ಕೂ ದಾನಕ್ಕೂ ಫಲವೇನು, ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ? ವಕ್ತೃಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.
Verse 59
अगस्त्य उवाच । अहो धन्यतमा बुद्धिस्तव जाता तपोधन । दृश्यते येन पृच्छा ते ह्ययोध्यामहिमाश्रिता
ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಹೇಳಿದರು—ಅಹೋ! ಹೇ ತಪೋಧನ, ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಪರಮ ಧನ್ಯವಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನಿನ್ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
Verse 60
अकारो ब्रह्म च प्रोक्तं यकारो विष्णुरुच्यते । धकारो रुद्ररूपश्च अयोध्यानाम राजते
‘ಅ’ ಬ್ರಹ್ಮನೆಂದು ಪ್ರೋಕ್ತ, ‘ಯ’ ವಿಷ್ಣುವೆಂದು ಉಚ್ಯತೆ, ‘ಧ’ ರುದ್ರರೂಪ—ಇಂತೆ ‘ಅಯೋಧ್ಯಾ’ ಎಂಬ ನಾಮ ದಿವ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 61
सर्वोपपातकैर्युक्तैर्ब्रह्महत्यादिपातकैः । नायोध्या शक्यते यस्मात्तामयोध्यां ततो विदुः
ಸರ್ವ ಉಪಪಾತಕಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರೂ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಮಹಾಪಾತಕಗಳಿಂದ ಭಾರಿತರಾದವರೂ ಸಹ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆದಕಾರಣವೇ ಅದು ‘ಅಯೋಧ್ಯಾ’—ಅಜೇಯ—ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।
Verse 62
विष्णोराद्या पुरी येयं क्षितिं न स्पृशति द्विज । विष्णोः सुदर्शने चक्रे स्थिता पुण्यकरी क्षितौ
ಹೇ ದ್ವಿಜ! ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆದ್ಯ ಪುರಿ; ಇದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ, ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪುಣ್ಯವನ್ನೂ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ।
Verse 63
केन वर्णयितुं शक्यो महिमाऽस्यास्तपोधन । यत्र साक्षात्स्वयं देवो विष्णुर्वसति सादरः
ಹೇ ತಪೋಧನ! ಈ ಪುರಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು? ಇಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ಸ್ವಯಂ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣು ಸಾದರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 64
सहस्रधारामारभ्य योजनं पूर्वतो दिशि । प्रतीचि दिशि तथैव योजनं समतोवधिः
ಸಹಸ್ರಧಾರೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ಸೀಮೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ಯೋಜನದವರೆಗೆ ಸಮಾನ ಮಿತಿ ಇದೆ।
Verse 65
दक्षिणोत्तरभागे तु सरयूतमसावधिः । एतत्क्षेत्रस्य संस्थानं हरेरन्तर्गृहं स्थितम् । मत्स्याकृतिरियं विप्र पुरी विष्णोरुदीरिता
ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಯೂ ಮತ್ತು ತಮಸಾ ಸೀಮೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹರಿಯ ಅಂತರ್ಗೃಹದಂತೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರ! ವಿಷ್ಣುವಿನ ಈ ಪುರಿ ಮತ್ಸ್ಯಾಕೃತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 66
पश्चिमे तस्य मूर्द्धा तु गोप्रतारासिता द्विज
ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದರ ‘ಶಿರಸ್ಸು’ ಇದೆ; ಅದು ‘ಗೋಪ್ರತಾರಾ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 67
पूर्वतः पृष्ठभागो हि दक्षिणोत्तरमध्यमः । तस्यां पुर्य्यां महाभाग नाम्ना विष्णुर्हरिः स्वयम् । पूर्वंदृष्टप्रभावोऽसौ प्राधान्येन वसत्यपि
ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪೃಷ್ಠಭಾಗವಿದೆ; ಮಧ್ಯಭಾಗವು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗನೇ! ಆ ಪುರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಹರಿ—ವಿಷ್ಣು—‘ವಿಷ್ಣು’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೇ ದೃಷ್ಟವಾದ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯದಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
Verse 68
व्यास उवाच । भगवन्किं प्रभावोऽसौ योऽयं विष्णुहरिस्त्वया । कीर्तितो मुनिशार्दूल प्रसिद्धिं गतवान्कथम् । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरेण ममाग्रतः
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ನೀವು ಕೀರ್ತಿಸಿದ ಈ ‘ವಿಷ್ಣು-ಹರಿ’ಯ ಪ್ರಭಾವವೇನು, ಹೇ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನೇ? ಅವನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು? ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಮುಂದೆಯೇ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ.
Verse 69
अगस्त्य उवाच । विष्णुशर्मेति विख्यातः पुराभूद्ब्राह्मणोत्तमः । वेदवेदांगतत्त्वज्ञो धर्मकर्मसमाश्रितः
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ‘ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿದ್ದನು. ಅವನು ವೇದ-ವೇದಾಂಗಗಳ ತತ್ತ್ವಜ್ಞನು, ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಿಷ್ಠನು.
Verse 70
योगध्यानरतो नित्यं विष्णुभक्तिपरायणः । स कदाचित्तीर्थयात्रां कुर्वन्वैष्णवसत्तमः । अयोध्यामागतो विष्णुर्विष्णुःसाक्षाद्वसेदिति
ಅವನು ನಿತ್ಯ ಯೋಗಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ರತನಾಗಿ, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಗೆ ಪರಾಯಣನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ವೈಷ್ಣವಸತ್ತಮನು ಒಮ್ಮೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಬಂದನು—“ಇಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ವಿಷ್ಣು ಸ್ವಯಂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.
Verse 71
चिंतयन्मनसा वीरस्तपः कर्तुं समुद्यतः । स वै तत्र तपस्तेपे शाकमूलफलाशनः
ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಆ ಧೀರ ವೀರನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಉದ್ಧತನಾದನು. ಅಲ್ಲಿ ಶಾಕ, ಮೂಲ, ಫಲಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.
Verse 72
ग्रीष्मे पंचाग्निमध्यस्थो ह्यतपत्स महातपाः । वार्षिके च निरालम्बो हेमन्ते च सरोवरे
ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರಾಲಂಬನಾಗಿ ಇದ್ದನು; ಹೇಮಂತದಲ್ಲಿ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು.
Verse 73
स्नात्वा यथोक्तविधिना कृत्वा विष्णोस्तथार्चनम् । वशीकृत्येन्द्रियग्रामं विशुद्धेनांतरात्मना
ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಶುದ್ಧ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
Verse 74
मनो विष्णौ समावेश्य विधाय प्राणसंयमम् । ओंकारोच्चारणाद्धीमान्हृदि पद्मं विकासयन्
ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರಾಣಸಂಯಮವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಆ ಧೀಮಂತನು ಓಂಕಾರೋಚ್ಚಾರಣೆಯಿಂದ ಹೃದಯಪದ್ಮವನ್ನು ವಿಕಸಿತಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 75
तन्मध्ये रविसोमाग्निमण्डलानि यथाविधि । कल्पयित्वा हरिं मूर्तं यस्मिन्देशे सनातनम्
ಆ ಹೃದಯಪದ್ಮದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ರವಿ, ಸೋಮ, ಅಗ್ನಿ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಆ ಪವಿತ್ರ ಅಂತರ್ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಹರಿಯನ್ನು ಸಾಕಾರರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
Verse 76
पीतांबरधरं विष्णुं शंखचक्रगदाधरम् । तं च पुष्पैः समभ्यर्च्य मनस्तस्मिन्निवेश्य च
ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಅವನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದನು. ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಅರ್ಚಿಸಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದನು.
Verse 77
ब्रह्मरूपं हरिं ध्यायञ्जपन्वै द्वादशाक्षरम् । वायुभक्षः स्थितस्तत्र विप्रस्त्रीन्वत्सरान्वसन्
ಬ್ರಹ್ಮರೂಪನಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಯುಭಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸಿದನು.
Verse 78
ततो द्विजवरो ध्यात्वा स्तुतिं चक्रे हरेरिमाम् । प्रणिपत्य जगन्नाथं चराचरगुरुं हरिम् । विष्णुशर्माथ तुष्टाव नारायणमतंद्रितः
ನಂತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಹರಿಯ ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಜಗನ್ನಾಥ, ಚರಾಚರಗಳ ಗುರುವಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಪ್ರಣಮಿಸಿ, ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಅಲಸದೆ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.
Verse 79
विष्णुशर्म्मोवाच । प्रसीद भगवन्विष्णो प्रसीद पुरुषोत्तम । प्रसीद देवदेवेश प्रसीद कमलेक्षण
ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಸೀದಿಸು, ಹೇ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು; ಪ್ರಸೀದಿಸು, ಹೇ ಪುರುಷೋತ್ತಮ. ಪ್ರಸೀದಿಸು, ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ; ಪ್ರಸೀದಿಸು, ಹೇ ಕಮಲಾಕ್ಷ.
Verse 80
जय कृष्ण जयाचिंत्य जय विष्णो जयाव्यय । जय यज्ञपते नाथ जय विष्णो पते विभो
ಜಯ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ಜಯ ಅಚಿಂತ್ಯನಿಗೆ; ಜಯ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಜಯ ಅವ್ಯಯನಿಗೆ. ಜಯ ಯಜ್ಞಪತೇ ನಾಥಾ; ಜಯ, ಹೇ ಪ್ರಭು ವಿಷ್ಣು—ಹೇ ಸರ್ವವ്യാപಿ ವಿಭು.
Verse 81
जय पापहरानंत जय जन्मज्वरापह । नमः कमलनाभाय नमः कमलमालिने
ಪಾಪಹರ ಅನಂತನೆ, ಜಯ; ಜನ್ಮಜ್ವರವನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವವನೆ, ಜಯ. ಕಮಲನಾಭ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಮಲಮಾಲಾಧಾರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 82
नमः सर्वेश भूतेश नमः कैटभसूदन । नमस्त्रैलोक्यनाथाय जगन्मूल जगत्पते
ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಭೂತೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕೈಟಭಸೂದನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ತ್ರೈಲೋಕ್ಯನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಜಗನ್ಮೂಲ, ಜಗತ್ಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 83
नमो देवाधिदेवाय नमो नारायणाय वै । नमः कृष्णाय रामाय नमश्चक्रायुधाय च
ದೇವಾಧಿದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಚಕ್ರಾಯುಧನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.
Verse 84
त्वं माता सर्वलोकानां त्वमेव जगतः पिता । भयार्त्तानां सुहृन्मित्रं त्वं पिता त्वं पितामहः
ನೀನೇ ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಮಾತೆ; ನೀನೇ ಜಗತ್ತಿನ ತಂದೆ. ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಿಗೇ ನೀನು ಹಿತೈಷಿ ಮಿತ್ರ; ನೀನೇ ತಂದೆ, ನೀನೇ ಪಿತಾಮಹ.
Verse 85
त्वं हविस्त्वं वषट्कारस्त्वं प्रभुस्त्वं हुताशनः । करणं कारणं कर्त्ता त्वमेव परमेश्वरः
ನೀನೇ ಹವಿಸ್ಸು, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ; ನೀನೇ ಪ್ರಭು, ನೀನೇ ಹುತಾಶನ (ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿ). ನೀನೇ ಕರಣ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಕರ್ತೃ—ನೀನೇ ಪರಮೇಶ್ವರ.
Verse 86
शंखचक्रगदापाणे मां समुद्धर माधव
ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ ಮಾಧವನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಈ ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸು।
Verse 87
प्रसीद मंदरधर प्रसीद मधुसूदन । प्रसीद कमलाकान्त प्रसीद भुवनाधिप
ಮಂದರಧರನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಮಧುಸೂದನನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು. ಕಮಲಾಕಾಂತನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು; ಭುವನಾಧಿಪನೇ, ಪ್ರಸನ್ನನಾಗು.
Verse 88
अगस्त्य उवाच । इत्येवं स्तुवतस्तस्य मनोभक्त्या महात्मनः । आविर्बभूव विश्वात्मा विष्णुर्गरुडवाहनः
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಹೃದಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವಿಶ್ವಾತ್ಮನಾದ ಗರುಡವಾಹನ ವಿಷ್ಣು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು।
Verse 89
शंखचक्रगदापाणिः पीतांबरधरोऽच्युतः । उवाच स प्रसन्नात्मा विष्णुशर्माणमव्ययः
ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ ಅಚ್ಯುತ—ಅವ್ಯಯ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರಸನ್ನಚಿತ್ತದಿಂದ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।
Verse 90
श्रीभगवानुवाच । तुष्टोऽस्मि भवतो वत्स महता तपसाऽधुना । स्तोत्रेणानेन सुमते नष्टपापोऽसि सांप्रतम्
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸಾ, ನಿನ್ನ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಈಗ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸుమತೇ, ಈ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನಿನ್ನ ಪಾಪಗಳು ಈ ಕ್ಷಣವೇ ನಾಶವಾದವು.
Verse 91
वरं वरय विप्रेन्द्र वरदोऽहं तवाग्रतः । नाऽतप्ततपसा द्रष्टुं शक्यः केनाप्यहं द्विज
ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ, ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನಾನು ವರದಾತನು. ಹೇ ದ್ವಿಜ, ತಪಸ್ಸಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನು ಯಾರೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾರರು.
Verse 92
विष्णुशर्म्मोवाच । कृतकृत्योऽस्मि देवेश सांप्रतं तव दर्शनात् । त्वद्भक्तिमचलामेकां मम देहि जगत्पते
ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ಹೇ ದೇವೇಶ, ಈಗ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾದೆ. ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ, ನನಗೆ ಒಂದೇ ದಯೆ—ನಿನ್ನ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿ.
Verse 93
श्रीभगवानुवाच । भक्तिरस्त्वचला मे वै वैष्णवी मुक्तिदायिनी । अत्रैवास्त्वचला मे वै जाह्नवी मुक्तिदायिनी
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು— ನನ್ನ ವೈಷ್ಣವೀ ಭಕ್ತಿ ನಿನಗೆ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ; ಅದು ಮುಕ್ತಿದಾಯಿನಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಲ್ಲಿ ಜಾಹ್ನವೀ (ಗಂಗಾ) ಕೂಡ ಅಚಲವಾಗಿರಲಿ—ಮುಕ್ತಿದಾಯಿನಿ.
Verse 94
इदं स्थानं महाभाग त्वन्नाम्ना ख्यातिमेष्यति
ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಈ ಸ್ಥಳವು ನಿನ್ನ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು.
Verse 95
अगस्त्य उवाच । इत्युक्त्वा देवदेवेशश्चक्रेणोत्खाय तत्स्थलम् । जलं प्रकटयामास गांगं पातालमंडलात्
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವದೇವೇಶನು ಚಕ್ರದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿ, ಪಾತಾಳಮಂಡಲದಿಂದ ಗಂಗಾಜಲವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.
Verse 96
जलेन तेन भगवान्पवित्रेण दयांबुधिः । नीरजस्तु भूमितलं क्षणाच्चक्रे कृपावशात्
ಆ ಪವಿತ್ರ ಜಲದಿಂದ ಕರುಣಾಸಾಗರನಾದ ಭಗವಾನ್ ಕೃಪಾವಶನಾಗಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲೇ ಭೂಮಿತಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಲಮಾಡಿದನು।
Verse 97
चक्रतीर्थमिति ख्यातं ततः प्रभृति तद्द्विज । जातं त्रैलोक्यविख्यातमघौघध्वंसकृच्छुभम्
ಆ ಸಮಯದಿಂದ, ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಅದು ‘ಚಕ್ರತೀರ್ಥ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಯಿತು—ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವಿಖ್ಯಾತ, ಶುಭಕರ, ಪಾಪಪ್ರವಾಹನಾಶಕ।
Verse 98
तत्र स्नानेन दानेन विष्णुलोकं व्रजेन्नरः
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ದಾನಕೊಟ್ಟರೆ ಮನುಷ್ಯನು ವಿಷ್ಣುಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।
Verse 99
ततः स भगवान्भूयो विष्णुशर्माणमच्युतः । कृपया परया युक्त उवाच द्विजवत्सलः
ನಂತರ ದ್ವಿಜವತ್ಸಲನಾದ, ಪರಮ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದ ಭಗವಾನ್ ಅಚ್ಯುತನು ಮತ್ತೆ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು।
Verse 100
श्रीभगवानुवाच । त्वन्नामपूर्विका विप्र मन्मूर्तिरिह तिष्ठतु । विष्णुहरीति विख्याता भक्तानां मुक्तिदायिनी
ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನಿನ್ನ ನಾಮವನ್ನು ಪೂರ್ವಪದವಾಗಿ ಧರಿಸಿ ನನ್ನ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಲಿ. ‘ವಿಷ್ಣು-ಹರಿ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ ಅದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು।
Verse 101
अगस्त्य उवाच । इति श्रुत्वा वचो विप्रो वासुदेवस्य बुद्धिमान् । स्वनामपूर्विकां मूर्तिं स्थापयामास चक्रिणः
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ವಾಸುದೇವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪೂರ್ವಪದವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಕ್ರಧಾರಿ ಭಗವಂತನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು।
Verse 102
ततः प्रभति विप्रेश शंखचक्रगदाधरः । पीतवासाश्चतुर्बाहुर्नाम्ना विष्णुहरिः स्थितः
ಆಮೇಲೆಂದಿನಿಂದ, ಹೇ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿ, ಪೀತಾಂಬರಧಾರಿ ಚತುರ್ಭುಜ ಪ್ರಭು ಅಲ್ಲಿ ‘ವಿಷ್ಣು-ಹರಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಥಿತನಾದನು।
Verse 103
कार्तिके शुक्लपक्षस्य प्रारभ्य दशमी तिथिम् । पूर्णिमामवधिं कृत्वा यात्रा सांवत्सरी भवेत्
ಕಾರ್ತಿಕ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ದಶಮೀ ತಿಥಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ನಡೆಸುವ ಯಾತ್ರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ರತಯಾತ್ರೆಯಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 104
चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते । बहुवर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते
ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಾವಿರಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 105
पितॄनुद्दिश्य यस्तत्र पिंडान्निर्वापयिष्यति । तृप्तास्तु पितरो यान्ति विष्णुलोकं न संशयः
ಅಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಯಾರು ಪಿಂಡದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ತೃಪ್ತರಾದ ಪಿತೃಗಳು ವಿಷ್ಣುಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ—ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 106
चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा विष्णुहरिं विभुम् । सर्वपापक्षयं प्राप्य नाकपृष्ठे महीयते
ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಭು ವಿಷ್ಣು-ಹರಿಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿದವನು ಸರ್ವಪಾಪಕ್ಷಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।
Verse 107
स्वशक्त्या तत्र दानानि दत्त्वा निष्कल्मषो नरः । विष्णुलोके वसेद्धीमान्यावदिन्द्राश्चतुर्दश
ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಾನುಸಾರ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವನು ಕಲ್ಮಷರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಜ್ಞಾನಿ ಚತುರ್ದಶ ಇಂದ್ರರ ಕಾಲವರೆಗೆ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।
Verse 108
अन्यदापि नरस्तत्र चक्रतीथे जितेंद्रियः । दृष्ट्वा सकृद्धरिं देवं सर्वपापैः प्रमुच्यते
ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹ ಹೊಂದಿದವನು ದೇವ ಹರಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ದರ್ಶಿಸಿದರೂ ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 109
इति सकलगुणाब्धिर्ध्येयमूर्तिश्चिदात्मा हरिरिह परमूर्त्या तस्थिवान्मुक्तिहेतोः । तमिह बहुलभक्त्या चक्रतीर्थाभिषेकी वसति सुकृतिमूर्त्तिर्योऽर्चयेद्विष्णुलोके
ಇಂತೆ ಸಕಲಗುಣಗಳ ಸಾಗರನಾದ, ಧ್ಯಾನಾರ್ಹ ಮೂರ್ತಿಯುಳ್ಳ, ಚೈತನ್ಯಾತ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ಹರಿ ಇಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷಹೇತುವಾಗಿ ಪರಮಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಚಕ್ರತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅಪಾರಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವವನು ಪುಣ್ಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ।