Adhyaya 83

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तस्य पूर्वेण संस्थिताम् । योगेश्वरीं महादेवीं योगसिद्धिफलप्रदाम्

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ತದನಂತರ ಆ ಸ್ಥಳದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾದ ಯೋಗೇಶ್ವರಿ ಮಹಾದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅವಳು ಯೋಗಸಿದ್ಧಿಗಳ ಫಲವನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 2

तदुत्पत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु श्रद्धासमन्विता । पुरा दानवशार्दूलो महिषाख्यो महाबलः

ಈಗ ಅವಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳು. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾನವರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರಸಮಾನ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ‘ಮಹಿಷಾಖ್ಯ’ ಎಂಬ ದಾನವನು ಇದ್ದನು.

Verse 3

बभूव प्रवरो देवि सर्वदेवभयंकरः । कामरूपी स लोकांस्त्रीन्वशीकृत्वाऽभवत्सुखी

ಹೇ ದೇವಿ, ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರನಾದನು. ಇಚ್ಛಾರೂಪಧಾರಿಯಾಗಿ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಖವಾಗಿ ವಾಸಿಸಿದನು.

Verse 4

कस्मिंश्चिदथ काले तु ब्रह्मणा लोककारिणा । सृष्टा मनोहरा कन्या रूपेणाप्रतिमा दिवि

ನಂತರ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೋಕಕರ್ತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮವಾದ ಮನೋಹರ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 5

अतपत्सा तपो घोरं कन्या रूपवती सती । नारदेन ततो दृष्टा सा कदाचिद्वरानने

ಆ ರೂಪವತಿಯಾದ ಸತೀ ಕನ್ಯೆ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಹೇ ವರಾನನೆ, ನಂತರ ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾರದನು ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 6

ततः स सहसा देवि विस्मयं परमं गतः । अहो रूपमहो धैर्यमहो कान्तिरहो वयः

ಆಗ ಅವನು, ಓ ದೇವಿ, ಅಚಾನಕ ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು— “ಅಹೋ, ಎಂಥ ರೂಪ! ಅಹೋ, ಎಂಥ ಧೈರ್ಯ! ಅಹೋ, ಎಂಥ ಕಾಂತಿ! ಅಹೋ, ಎಂಥ ಯೌವನ!”

Verse 7

इत्येवं चिन्तयंस्तत्र नारीं वचनमब्रवीत् । कुरुष्वात्मप्रदानं मे न मे दारपरिग्रहः । तवाहं दर्शनाद्देवि कामवाणेन पीडितः

ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿ ಅವನು ಆ ಯುವತಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ನನಗೆ ಆತ್ಮಪ್ರದಾನ ಮಾಡು; ನನಗೆ ದಾರಪರಿಗ್ರಹದ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಬೇಡ. ಓ ದೇವಿಸದೃಶೆ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾನು ಕಾಮದೇವನ ಬಾಣದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 8

साऽब्रवीन्न हि मे कार्यं कामधर्मेण सत्तम । कौमारं व्रतमासाद्य साधयिष्ये यथेप्सितम्

ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು— “ಓ ಸತ್ತಮ, ನನಗೆ ಕಾಮಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೌಮಾರವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನನ್ನ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 9

न च मन्युस्त्वया कार्यो ह्यस्मिन्नर्थे कथंचन । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा स मुनिर्नारदः प्रिये

“ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಬಾರದು.” ಅವಳ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಓ ಪ್ರಿಯೆ, ಆ ಮುನಿ ನಾರದನು…

Verse 10

समुद्रान्तेऽगमद्दिव्यां पुरीं महिषपालिताम् । अर्चितो हि मुनिस्तेन महिषेण महात्मना

ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಿಷನು ಆಳುವ ದಿವ್ಯ ಪುರಿಗೆ ಹೋದನು. ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಮಹಿಷನು ಆ ಮುನಿಯನ್ನು ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 11

पृष्ट्वा ह्यनामयं देवि दत्त्वा चार्घ्यमनुत्तमम् । सोऽब्रवीत्प्राञ्जलिर्भूत्वा किमागमनकारणम् । ब्रूहि यत्ते व्यवसितं सर्वं कर्त्तास्मि नारद

ಹೇ ದೇವಿ! ಅವರ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅನುತ್ತಮ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಅವನು ಹೇಳಿದನು— “ನಿಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಕಾರಣವೇನು? ನೀವು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದುದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ; ಹೇ ನಾರದ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು।”

Verse 12

अथोवाच मुनिस्तत्र महिषं दानवेश्वरम् । कन्यारत्नं समुत्पन्नं जंबूद्वीपे महासुर

ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಯು ದಾನವೇಶ್ವರ ಮಹಿಷನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ಹೇ ಮಹಾಸುರ! ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ರತ್ನಸಮಾನ ಕನ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ್ದಾಳೆ।”

Verse 13

स्वर्गे मर्त्ये च पाताले न दृष्टं न च मे श्रुतम् । तादृग्रूपमहं येन कामबाणवशीकृतः

ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ, ಮর্ত್ಯದಲ್ಲಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿ— ಅಂಥ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿಲ್ಲ; ಆ ರೂಪವೇ ನನ್ನನ್ನು ಕಾಮದೇವನ ಬಾಣಕ್ಕೆ ವಶಗೊಳಿಸಿದೆ।

Verse 14

स श्रुत्वा वचनं तस्य कामस्योत्पादनं परम् । जगाम यत्र सा साध्वी क्षेत्रे प्राभासिके स्थिता

ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ತೀವ್ರ ಕಾಮೋದ್ರೇಕದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಾಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಆ ಸಾಧ್ವಿ ಇದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಅವನು ಹೋದನು।

Verse 15

तामेव प्रार्थयामास बलेन महता वृतः । भार्या भव त्वं मे भीरु भुंक्ष्व भोगान्मनोरमान् । एतत्तपो महाभागे विरुद्धं यौवनस्य ते

ಮಹಾ ಬಲದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅವನು ಅವಳನ್ನೇ ಬೇಡಿಕೊಂಡನು— “ಹೇ ಭೀರು! ನೀನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗು; ನನ್ನೊಡನೆ ಮನೋಹರ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು. ಹೇ ಮಹಾಭಾಗೆ! ಈ ತಪಸ್ಸು ನಿನ್ನ ಯೌವನಕ್ಕೆ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ।”

Verse 16

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा जहास वरवर्णिनी । तस्या हसंत्या देवेशि शतशोऽथ सहस्रशः

ಅವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವರವರ್ಣಿನಿ ನಗಿದಳು. ಓ ದೇವೇಶಿ! ಅವಳ ನಗುವಿನ ನಾದವು ಶತಶಃ, ಸಹಸ್ರಶಃ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 17

निश्वासात्सहसा नार्यः शस्त्रहस्ता भयानकाः । ताभिर्विध्वंसितं सैन्यं महिषस्य दुरात्मनः

ಅವಳ ನಿಶ್ವಾಸದಿಂದಲೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಹಸ್ತ ಭಯಾನಕ ಯೋಧಸ್ತ್ರೀಯರು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದರು; ಅವರಿಂದ ದುರುಾತ್ಮ ಮಹಿಷನ ಸೇನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧ್ವಂಸವಾಯಿತು।

Verse 18

तस्मिन्निपात्यमाने तु सैन्ये दानवसत्तमः । क्रोधं कृत्वा ततः शीघ्रं तामेवाभिमुखो ययौ

ಆ ಸೇನೆ ಬೀಳುತ್ತಿರಲು ದಾನವಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಮಹಿಷ) ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ತಕ್ಷಣವೇ ಅವಳನ್ನೇ ಎದುರುಮಾಡಿಕೊಂಡು ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದನು।

Verse 19

विधुन्वन्स हि ते तीक्ष्णशृंगेऽभीक्ष्णं भयानके । तया सार्धं च सुमहत्कृत्वा युद्धं महासुरः

ಆ ಮಹಾಸುರನು ತನ್ನ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಭಯಾನಕ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಅಲುಗಿಸುತ್ತಾ, ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದನು।

Verse 20

शृंगाभ्यां जगृहे देवीं सा तस्योपरि संस्थिता । पद्भ्यामाक्रम्य शूलेन निहतो दैत्यपुंगवः

ಅವನು ತನ್ನ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಆದರೆ ದೇವಿ ಅವನ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಂತಳು. ಪಾದಗಳಿಂದ ತುಳಿದು, ಶೂಲದಿಂದ ಆ ದೈತ್ಯಪುಂಗವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಳು।

Verse 21

छिन्ने शिरसि खङ्गेन तद्रूपो निःसृतः पुमान् । रौद्रोऽपि स गतः स्वर्गं दैत्यो देव्यस्त्रपातितः

ಖಡ್ಗದಿಂದ ಶಿರಶ್ಛೇದವಾದಾಗ ಆ ದೇಹದಿಂದ ಅದೇ ರೂಪದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಹೊರಬಂದನು. ದೇವಿಯ ಅಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪಾತಿತನಾದ ಆ ರೌದ್ರ ದೈತ್ಯನೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 22

ततो देवगणाः सर्वे महिषं वीक्ष्य निर्जितम् । महेंद्राद्याः स्तुतिं चक्रुर्देव्यास्तुष्टेन चेतसा

ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಮಹಿಷನು ಸೋತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹೇಂದ್ರಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು.

Verse 23

देवा ऊचुः । नमो देवि महाभागे गम्भीरे भीमदर्शने । नयस्थिते सुसिद्धांते त्रिनेत्रे विश्वतोमुखि

ದೇವರುಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ! ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ, ಗಂಭೀರೇ, ಭೀಮದರ್ಶನವೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳೇ, ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣಳೇ, ತ್ರಿನೇತ್ರೇ, ವಿಶ್ವತೋಮುಖೀ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 24

विद्याविद्ये जये जाप्ये महिषासुरमर्दिनि । सर्वगे सर्वविद्येशे देवि विश्वस्वरूपिणि

ಹೇ ದೇವಿ! ನೀನೇ ವಿದ್ಯಾ-ಅವಿದ್ಯೆ, ಜಯ ಮತ್ತು ಜಪ್ಯಮಂತ್ರಸ್ವರೂಪಿಣಿ; ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ಧಿನಿ, ಸರ್ವಗೇ, ಸರ್ವವಿದ್ಯೇಶ್ವರಿ, ವಿಶ್ವಸ್ವರೂಪಿಣಿ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 25

वीतशोके ध्रुवे देवि पद्मपत्रायतेक्षणे । शुद्धसत्त्वे व्रतस्थे च चण्डरूपे विभावरि

ಹೇ ದೇವಿ! ನೀನು ಶೋಕವಿರಹಿತಳೇ, ಧ್ರುವಳೇ, ಪದ್ಮಪತ್ರಸಮಾನ ನೇತ್ರವಳೇ; ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವಳೇ, ವ್ರತಸ್ಥಳೇ, ಚಂಡರೂಪಿಣೀ—ಹೇ ವಿಭಾವರಿ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 26

ऋद्धिसिद्धिप्रदे देवि कालनृत्ये धृतिप्रिये । शांकरि ब्राह्मणि ब्राह्मि सर्वदेवनमस्कृते

ಹೇ ದೇವಿ! ಋದ್ಧಿ-ಸಿದ್ಧಿ ಪ್ರದಾಯಿನಿ, ಕಾಲನೃತ್ಯಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಧೃತಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದವಳು; ಶಾಂಕರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ—ಸರ್ವದೇವರಿಂದ ನಮಸ್ಕೃತಳೇ!

Verse 27

घंटाहस्ते शूल हस्ते महामहिषमर्दिनि । उग्ररूपे विरूपाक्षि महामायेऽमृते शिवे

ಹೇ ದೇವಿ! ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಘಂಟೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೂಲ ಧರಿಸಿದವಳೇ; ಮಹಾಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ಧಿನಿ; ಉಗ್ರರೂಪಿಣಿ, ವಿಶಾಲನೇತ್ರಿ; ಮಹಾಮಾಯೆ, ಅಮೃತೇ, ಮಂಗಳಕರಿ ಶಿವೇ!

Verse 28

सर्वगे सर्वदे देवि सर्वसत्त्वमयोद्भवे । विद्यापुराणशल्यानां जननि भूतधारिणि

ಹೇ ದೇವಿ! ಸರ್ವತ್ರಗಾಮಿನಿ, ಸರ್ವದಾತ್ರೀ; ಸಮಸ್ತ ಸತ್ತ್ವಸಾರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವಳೇ; ವಿದ್ಯಾ-ಪುರಾಣ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಜನನಿ; ಸಕಲ ಭೂತಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸುವ ಧಾರಿಣಿಯೇ!

Verse 29

सर्वदेवरहस्यानां सर्वसत्त्ववतां शुभे । त्वमेव शरणं देवि विद्याऽविद्ये श्रियेऽश्रिये

ಹೇ ಶುಭೇ! ಸರ್ವ ದೇವರಹಸ್ಯಗಳೂ ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳೂ ಒಳಸಾರ ನೀನೇ. ಹೇ ದೇವಿ! ವಿದ್ಯಾ-ಅವಿದ್ಯೆ, ಶ್ರೀ-ಅಶ್ರೀ—ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನೇ ಏಕೈಕ ಶರಣು.

Verse 30

एवं स्तुता सुरैर्देवि प्रणम्य ऋषिभिस्तथा । उवाच हसती वाक्यं वृणुध्वं वरमुत्तमम्

ಈ ರೀತಿ ದೇವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಋಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಣಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ದೇವಿ ನಗುತ್ತಾ ಹೇಳಿದಳು—“ಉತ್ತಮ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಿರಿ.”

Verse 31

देवा ऊचुः । स्तवेनानेन ये देवि स्तुवन्त्यत्र नरोत्तमाः । ते संतु कामैः संपूर्णा वरवर्षा निरंतरम्

ದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತವದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನರರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣರಾಗಲಿ; ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರಗಳ ನಿರಂತರ ವರ್ಷೆಯು ಆಗಲಿ।

Verse 32

अस्मिन्क्षेत्रे त्वया वासो नित्यं कार्यः शुचिस्मिते

ಹೇ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ, ಈ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿತ್ಯವೂ ವಾಸಿಸು।

Verse 33

एवमस्त्विति सा देवी देवानुक्त्वा वरानने । विसृज्य ऋषिसंघांश्च तत्रैव निरताऽभवत्

ಹೇ ವರಾನನೆ, ದೇವಿ ದೇವರಿಗೆ “ಏವಮಸ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಋಷಿಸಂಘಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ಅಲ್ಲೀಯೇ ನಿರತಳಾಗಿ ಉಳಿದಳು।

Verse 34

आश्वयुक्छुक्लपक्षस्य नवम्यां यो वरानने । उपवासपरो भूत्वा तां प्रपश्यति भक्तितः । तस्य पापं क्षयं याति तमः सूर्योदये यथा

ಹೇ ವರಾನನೆ, ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ನವಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಪವಾಸಪರನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವವನ ಪಾಪವು ಸೂರ್ಯೋದಯದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಕರಗುವಂತೆ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 35

य एतत्पठति स्तोत्रं प्रातरुत्थाय मानवः । न भीः संपद्यते तस्य यावज्जीवं नरस्य वै

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದು ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವ ಮಾನವನಿಗೆ, ಅವನ ಜೀವಮಾನಪೂರ್ತಿ ಭಯವು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 36

आश्वयुक्छुक्लपक्षे या अष्टमी मूलसंयुता । सा महानामिका प्राणा येषां तस्यां गताः शुभे

ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಮೂಲ ನಕ್ಷತ್ರಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಅಷ್ಟಮಿ ‘ಮಹಾನಾಮಿಕಾ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆ ಶುಭದಿನದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಪ್ರಾಣ ಹೊರಟರೂ ಅವರು ಧನ್ಯರು.

Verse 37

तेषां स्वर्गे ध्रुवं वासो वीरास्तेऽप्सरसां प्रियाः

ಅವರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸ ನಿಶ್ಚಿತ; ಆ ವೀರರು ಅಪ್ಸರೆಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

मन्वन्तरेषु सर्वेषु कल्पादिषु सुरेश्वरि । एष एव क्रमः प्रोक्तो विशेषं शृणु सांप्रतम्

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಿ! ಎಲ್ಲ ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಲ್ಪಾದಿ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಕ್ರಮ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ವಿಶೇಷವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 39

आश्वयुक्छुक्लपक्षे या पंचमी पापनाशिनी । तस्यां संपूजयेद्रात्रौ खड्गमंत्रैर्विभूषितम्

ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ಪಂಚಮಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಂದು, ಖಡ್ಗಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 40

मंडपं कारयेत्तत्र नवसप्तकरं तथा । प्रागुदक्प्रवणे देशे पताकाभिरलंकृतम् । योगेश्वर्याः संनिधाने विधिना कारयेद्द्विजः

ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜನು ನಿಯತ ಪ್ರಮಾಣದ (ನವ-ಸಪ್ತ-ಕರ) ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು; ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇಳಿಜಾರಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಯೋಗೇಶ್ವರಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿಸಬೇಕು.

Verse 41

आग्नेय्यां कारयेत्कुण्डं हस्तमात्रं सुशोभनम् । मेखलात्रयसंयुक्तं योन्याऽश्वत्थदलाभया

ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸುಶೋಭಿತ ಕುಂಡವನ್ನು ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಅದು ತ್ರಿಮೇಖಲಾಸಂಯುಕ್ತ, ಯೋನಿರೂಪ ಆಧಾರವಿರುವದು ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥದಳಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿರಲಿ.

Verse 42

शास्त्रोक्तं मन्त्रसंयुक्तं होतव्यं पायसं ततः । ततः खड्गं तु संस्नाप्य पंचामृतरसेन वै । पूजयेद्विविधैः पुष्पैर्मंत्रपूर्वं द्विजोत्तमैः

ನಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಮಂತ್ರಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪಾಯಸವನ್ನು ಹೋಮ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಮೇಲೆ ಪಂಚಾಮೃತರಸದಿಂದ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಸ್ನಾನಗೊಳಿಸಿ, ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ವಿವಿಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.

Verse 43

अभीर्विशसनं खड्गः प्राणिभूतो दुरासदः । अगम्यो विजयश्चैव धर्माधारस्तथैव च । इत्यष्टौ तव नामानि स्वयमुक्तानि वेधसा

‘ಅಭೀರ್’, ‘ವಿಶಸನ’, ‘ಖಡ್ಗ’, ‘ಪ್ರಾಣಿಭೂತ’, ‘ದುರಾಸದ’, ‘ಅಗಮ್ಯ’, ‘ವಿಜಯ’ ಮತ್ತು ‘ಧರ್ಮಾಧಾರ’—ಇವು ನಿನ್ನ ಎಂಟು ನಾಮಗಳು; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ವೇಧಸನು ಸ್ವಯಂ ಹೇಳಿದವು.

Verse 44

नक्षत्रं कृत्तिका तुभ्यं गुरुर्देवो महेश्वरः । हिरण्यं च शरीरं ते धाता देवो जनार्दनः । पिता पितामहो देव स्वेन पालय सर्वदा

ನಿನ್ನ ನಕ್ಷತ್ರ ಕೃತ್ತಿಕಾ; ನಿನ್ನ ದೇವಗುರು ಮಹೇಶ್ವರ. ನಿನ್ನ ದೇಹ ಹಿರಣ್ಯಮಯ; ನಿನ್ನ ಧಾತಾ-ಪಾಲಕ ದೇವ ಜನಾರ್ದನ. ಹೇ ದೇವ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ಪಿತಾಮಹನಂತೆ, ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 45

इति खड्गमन्त्रः । एवं संपूज्य विधिना तं खङ्गं ब्राह्मणोत्तमैः । भ्रामयेन्नगरे रात्रौ नान्दीघोषपुरःसरम्

ಇದು ಖಡ್ಗಮಂತ್ರ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ರಾತ್ರಿ ಮಂಗಳಘೋಷ ಮುಂದಿರಿಸಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಭ್ರಮಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 46

सर्वसैन्येन संयुक्तस्तत्र ब्राह्मणपुंगवैः । एवं कृत्वा विधानं तु पुनर्योगेश्वरीं नयेत् । उच्चार्य मन्त्रमेवं वै खङ्गं तस्यै समर्पयेत्

ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪುಂಗವರೊಡನೆ ಸೇರಿ, ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ನಂತರ ಯೋಗೇಶ್ವರಿಯ ಬಳಿಗೆ ಪುನಃ ಹೋಗಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಂತ್ರೋಚ್ಚಾರ ಮಾಡಿ ಆಕೆಗೆ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬೇಕು.

Verse 47

अञ्जनेन समालेख्य चन्दनेन विलेपितम् । बिल्वपत्रकृतां मालां तस्यै देव्यै निवेदयेत्

ಅಂಜನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಚಂದನದಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿ, ಬಿಲ್ವಪತ್ರಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಆ ದೇವಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಬೇಕು.

Verse 48

दुर्गे दुर्गार्तिहे देवि सर्व दुर्गतिनाशिनि । त्राहि मां सर्वदुर्गेषु दुर्गेऽहं शरणं गतः

ಹೇ ದುರ್ಗೆ! ದುರ್ಗಾರ್ತಿಹರ ದೇವಿ, ಸರ್ವ ದುರ್ಗತಿನಾಶಿನಿ! ಎಲ್ಲ ಅಪಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು; ಹೇ ದುರ್ಗೆ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಶರಣಾಗತನು.

Verse 49

दत्त्वैवमर्घ्यं देवेशि तत्र खङ्गं च जागृयात् । नित्यं संपूज्य विधिना अष्टम्यां यावदेव हि

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಹೀಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಖಡ್ಗದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ವಿಧಿಯಂತೆ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸಿ ಅಷ್ಟಮಿಯವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.

Verse 50

तद्रात्रौ जागरं कृत्वा प्रभाते ह्यरुणोदये । पातयेन्महिषान्मेषानग्रतो गतकंधरान्

ಆ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಅರುಣೋದಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮುಂದೆ ಇಟ್ಟು ಕಂಠವನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟ ಮಹಿಷಗಳನ್ನೂ ಮೇಷಗಳನ್ನೂ ಬಲಿರೂಪವಾಗಿ ವಧಿಸಬೇಕು.

Verse 51

शतमर्धशतं वापि तदर्धार्धं यथेच्छया । सुरासवभृतैः कुंभैस्तर्पयेत्परमेश्वरीम्

ನೂರು, ಐವತ್ತು, ಅಥವಾ ಅದರ ಅರ್ಧ—ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ—ಸುರಾ ಮತ್ತು ಆಸವದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕುಂಭಗಳಿಂದ ಪರಮೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ತರ್ಪಣ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 52

कापालिकेभ्यस्तद्देयं दासीदासजने तथा । ततोऽपराह्नसमये नवम्यां स्यन्दने स्थिताम्

ಆ ದಾನವನ್ನು ಕಾಪಾಲಿಕ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ದಾಸಿ-ದಾಸಜನರಿಗೆ ಸಹ ನೀಡಬೇಕು। ನಂತರ ನವಮಿಯ ಅಪರಾಹ್ಣಕಾಲದಲ್ಲಿ (ದೇವಿಯನ್ನು) ರಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 53

योगेशीं भ्रामयेद्राष्ट्रे स्वयं राजा स्वसैन्यवान् । नदद्भिः शंखपटहैः पठद्भिर्बटुचारणैः

ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಯೋಗೇಶೀ ದೇವಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು; ನಿನಾದಿಸುವ ಶಂಖ-ಪಟಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸ್ತುತಿಪಠಿಸುವ ಬಟುಗಳು ಮತ್ತು ಚಾರಣರೊಂದಿಗೆ।

Verse 54

भूतेभ्यश्च बलिं दद्यान्मंत्रेणानेन भामिनि । सरक्तं सजलं सान्नं गन्धपुष्पाक्षतैर्युतम्

ಓ ಭಾಮಿನಿ! ಈ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಭೂತಗಳಿಗೆ ಬಲಿ ನೀಡಬೇಕು—ರಕ್ತಸಹಿತ, ಜಲಸಹಿತ, ಅನ್ನಸಹಿತ, ಹಾಗೂ ಗಂಧ-ಪುಷ್ಪ-ಅಕ್ಷತಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ।

Verse 55

त्रीन्वारांस्तु त्रिशूलेन दिग्विदिक्षु क्षिपेद्बलिम् । बलिं गृह्णन्त्विमे देवा आदित्या वसवस्तथा

ಮೂರು ಬಾರಿ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಉಪದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಬಲಿಯನ್ನು ಕ್ಷಿಪಿಸಬೇಕು। ‘ಈ ದೇವರುಗಳು ಬಲಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿ; ಆದಿತ್ಯರು ಮತ್ತು ವಸುಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ.’

Verse 56

मरुतोऽथाश्विनौ रुद्राः सुपर्णाः पन्नगा ग्रहाः । सौम्या भवंतु तृप्ताश्च भूताः प्रेताः सुखावहाः

ಮರುತರು, ಅಶ್ವಿನಿಕುಮಾರರು, ರುದ್ರರು, ಸುಪರ್ಣರು, ಪನ್ನಗರು ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಶಕ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಸೌಮ್ಯರಾಗಿ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿ; ಭೂತ-ಪ್ರೇತರೂ ಸಂತೃಪ್ತರಾಗಿ ಸುಖ-ಮಂಗಳವನ್ನು ತರಲಿ।

Verse 57

य एवं कुर्वते यात्रां ब्राह्मणाः क्षेत्रवासिनः । न तेषां शत्रवो नाग्निर्न चौरा न विनायकाः । विघ्नं कुर्वंति देवेशि योगेश्वर्याः प्रसादतः

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಶತ್ರುಗಳು, ಅಗ್ನಿ, ಕಳ್ಳರು, ವಿನಾಯಕಾದಿ ವಿಘ್ನಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೂ ತೊಂದರೆ ಕೊಡದು; ಯೋಗೇಶ್ವರಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ವಿಘ್ನವೇ ಹುಟ್ಟದು।

Verse 58

सुखिनो भोगभोक्तारः सर्वातंकविवर्जिताः । भवन्ति पुरुषा भक्ता योगेश्वर्या निरंतरम्

ಯೋಗೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ನಿರಂತರ ಭಜಿಸುವ ಭಕ್ತರು ಸುಖಿಗಳಾಗಿ, ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಕ್ಲೇಶ-ಭಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 59

इत्येष ते समाख्यातो योगेश्वर्या महोत्सवः । पठतां शृण्वतां चैव सर्वाशुभविनाशनः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಯೋಗೇಶ್ವರಿಯ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವವರಿಗೂ ಇದು ಸಮಸ್ತ ಅಶುಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ।

Verse 60

शूलाग्रभिन्नमहिषासुरपृष्ठपीठामुत्खातखड्ग रुचिरांगदबाहुदंडाम् । अभ्यर्च्य पंचवदनानुगतं नवम्यां दुर्गां सुदुर्गगहनानि तरंति मर्त्याः

ನವಮಿಯಂದು ಯಾರು ದುರ್ಗಾದೇವಿಯನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—ಶೂಲದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಮಹಿಷಾಸುರನ ಬೆನ್ನೇ ಅವಳ ಪೀಠವಾಗಿದ್ದು, ಅವಳ ಭುಜದಲ್ಲಿ ಮನೋಹರ ಅಂಗದ ಹಾಗೂ ಎತ್ತಿದ ಖಡ್ಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಾಗ—ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವಾದ ಭಯಂಕರ ಸಂಕಟಗಳನ್ನೂ ದಾಟುತ್ತಾನೆ।

Verse 83

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये योगेश्वरीमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ ಸಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ “ಯೋಗೇಶ್ವರೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ” ಎಂಬ ತ್ರ್ಯಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।