Adhyaya 4

Verse 1

सूत उवाच । एवं मुनीन्द्राः कथिते प्रभावे शंकरेण तु । पुनः पप्रच्छ सा देवी कृतांजलिपुटा सती

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೀಂದ್ರರೇ, ಶಂಕರನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಕರಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತ ಸತೀ ದೇವಿ ಪುನಃ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ क्षेत्रतीर्थमय प्रभो । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यं विस्तरात्कथयस्व मे

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವ, ಜಗನ್ನಾಥ! ಕ್ಷೇತ್ರತೀರ್ಥಮಯ ಪ್ರಭುವೇ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 3

कथं तुष्यसि मर्त्यानां क्षेत्रे तत्र विचेतसाम् । जप्तं दत्तं हुतं यष्टं तपस्तप्तं कृतं च यत् । प्रभासे तु महाक्षेत्रे कस्मात्तत्राक्षयं भवेत्

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ತವಿಕ್ಷಿಪ್ತರಾದ ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೂ ನೀವು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗುತ್ತೀರಿ? ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭಾಸ ಎಂಬ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಪ, ದಾನ, ಹೋಮ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಏನು ಮಾಡಿದರೂ ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಅಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 4

जात्यंतरसहस्रेषु यत्पापं पूर्वसंचितम् । तत्कथं क्षयमाप्नोति तन्ममाचक्ष्व शंकर

ಸಹಸ್ರಾಂತರ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪವು ಹೇಗೆ ಕ್ಷಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ? ಹೇ ಶಂಕರ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 5

यदि प्रभासं सर्वेषां तीर्थानां प्रवरं मतम् । किमन्यैर्बहुभिस्तत्र कर्त्तव्यं तीर्थविस्तरैः

ಪ್ರಭಾಸವೇ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಮನ್ನಿಸಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ವಿವರಣೆ ಏಕೆ ಬೇಕು?

Verse 6

एकं यदि भवेत्तीर्थं मनो निःसंशयं भवेत् । बहुत्वे सति तीर्थानां मनो विचलते नृणाम्

ಒಂದೇ ತೀರ್ಥವಿದ್ದರೆ ಮನಸ್ಸು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ತೀರ್ಥಗಳು ಅನೇಕವಾದಾಗ ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸು ಅಲುಗಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 7

तस्मात्सर्वं परित्यज्य तीर्थजालं सविस्तरम् । प्रभासस्यैव माहात्म्यं कथयस्व सुरेश्वर

ಆದ್ದರಿಂದ ತೀರ್ಥಗಳ ವಿಸ್ತಾರ ಜಾಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು, ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರ, ಕೇವಲ ಪ್ರಭಾಸದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.

Verse 8

क्षेत्रप्रमाणं सीमां च क्षेत्रसारं हि यत्प्रभो । वक्तुमर्हसि तत्सर्वं परं कौतूहलं हि मे

ಹೇ ಪ್ರಭೋ, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣ, ಅದರ ಗಡಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಸಾರ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀವು ಹೇಳಬೇಕು; ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.

Verse 9

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । सर्वक्षेत्रेषु यत्क्षेत्रं प्रभासं तु प्रियं मम

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು; ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಎಲ್ಲ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವೇ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ.

Verse 10

प्रभासे तु परा सिद्धिः प्रभासे तु परा गतिः । यत्र संनिहितो नित्यमहं भद्रे निरन्तरम्

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲೇ ಪರಮ ಗತಿ; ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿತ್ಯವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುವೆನು.

Verse 11

तस्य प्रमाणं वक्ष्यामि सर्वसीमासमन्वितम् । क्षेत्रं तु त्रिविध प्रोक्तं तत्ते वक्ष्याम्यनुक्रमात्

ಅದರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಗಡಿಗಳೊಡನೆ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ನಿನಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವೆನು.

Verse 12

क्षेत्रं पीठं गर्भगृहं प्रभासस्य प्रकीर्त्यते । यथाक्रमं फलं तस्य कोटिकोटिगुणं स्मृतम्

ಪ್ರಭಾಸವು ‘ಕ್ಷೇತ್ರ’, ‘ಪೀಠ’, ‘ಗರ್ಭಗೃಹ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಫಲವು ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ ಗುಣವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ.

Verse 13

क्षेत्रं तु प्रथमं प्रोक्तं तच्च द्वादशयोजनम् । पञ्चयोजनमानेन क्षेत्रपीठं प्रकीर्तितम्

ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಕ್ಷೇತ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ದ್ವಾದಶ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು. ‘ಕ್ಷೇತ್ರ-ಪೀಠ’ ಪಂಚ ಯೋಜನ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.

Verse 14

गर्भगृहं च गव्यूतिः कर्णिका सा मम प्रिया । क्षेत्रसीमा प्रवक्ष्यामि शृणु देवि यथाक्रमम्

ಗರ್ಭಗೃಹವು ಒಂದು ಗವ್ಯೂತಿ ಪ್ರಮಾಣದದು; ಆ ‘ಕರ್ಣಿಕಾ’ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ. ಈಗ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೇಳು.

Verse 15

आयामव्यासतश्चैव आदिमध्यान्तसंस्थितम् । पूर्वे तप्तोदक स्वामी पश्चिमे माधवः स्मृतः

ಉದ್ದ-ಅಗಲದೊಂದಿಗೆ, ಆದಿ-ಮಧ್ಯ-ಅಂತ್ಯಗಳು ಯಥಾವಿಧಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತಪ್ತೋದಕ-ಸ್ವಾಮಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮಾಧವನು ಸ್ಮೃತ (ಸೀಮಾಚಿಹ್ನ) ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 16

दक्षिणे सागरस्तद्वद्भद्रा नद्युत्तरे मता । एवं सीमासमायुक्तं क्षेत्रं द्वादशयोजनम्

ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ; ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾ ನದಿ ಸೀಮೆಯೆಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಸೀಮಾಸಹಿತವಾದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದ್ವಾದಶ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ.

Verse 17

एतत्प्राभासिकं क्षेत्रं सर्वपातकनाशनम् । तन्मध्ये पीठिका प्रोक्ता पञ्चयोजनविस्तृता

ಈ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು. ಇದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ‘ಪೀಠಿಕಾ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 18

न्यंकुमन्यपरेणैव वज्रिण्याः पूर्वतस्तथा । माहेश्वर्या दक्षिणतः समुद्रोत्तरतस्तथा

ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯಙ್ಕುಮಣಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಿಣೀ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಾಹೇಶ್ವರಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ—ಈ ರೀತಿ ಇದರ ಸೀಮೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 19

आयामव्यासतश्चैव पञ्चयोजनविस्तरम् । पीठमेतत्समाख्यातमथो गर्भगृहं शृणु

ಉದ್ದ-ಅಗಲಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಐದು ಯೋಜನಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ; ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಪೀಠವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಗರ್ಭಗೃಹ (ಅಂತರಂಗ ಸನ್ನಿಧಿ) ಕುರಿತು ಕೇಳು.

Verse 20

दक्षिणोत्तरतो यावत्समुद्रा त्कौरवेश्वरी । पूर्वपश्चिमतो यावद्गोमुखाच्चाश्वमेधिकम् । एतद्गर्भगृहं प्रोक्तं कैलासान्मम वल्लभम्

ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಕೌರವೇಶ್ವರಿ ತನಕ, ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದವರೆಗೆ ಗೋಮುಖದಿಂದ ಅಶ್ವಮೇಧಿಕ ತನಕ—ಇದೇ ಗರ್ಭಗೃಹವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇದು ನನಗೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯ.

Verse 21

अत्रान्तरे तु देवेशि यानि तीर्थानि भूतले । वापीकूपतडागानि देवतायतनानि च

ಹೇ ದೇವೇಶಿ! ಈ ಅಂತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂತಲದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವ ಯಾವ ತೀರ್ಥಗಳಿದೆಯೋ—ವಾಪಿ, ಕೂಪು, ತಡಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯಗಳು—ಅವೆಲ್ಲವೂ ಇಲ್ಲಿ ಇವೆ.

Verse 22

सरांसि सरितश्चैव पल्वलानि ह्रदास्तथा । तानि मेध्यानि सर्वाणि सर्वपापहराणि च

ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪಲ್ವಲಗಳು ಹಾಗೂ ಹ್ರದಗಳು—ಅವೆಲ್ಲವೂ ಶುದ್ಧಿಕರಗಳು; ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವು.

Verse 23

यत्र तत्र नरः स्नात्वा स्वर्गलोके महीयते । क्षेत्रस्य प्रथमो भागो मेध्यो माहेश्वरः स्मृतः

ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೂ, ಅವನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ‘ಮಾಹೇಶ್ವರ’ವೆಂದು ಶುದ್ಧವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 24

द्वितीयो वैष्णवो भागो ब्रह्मभागस्तृतीयकः । तीर्थानां कोटिरेका तु ब्राह्मे भागे व्यवस्थिता

ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗವು ವೈಷ್ಣವ ಭಾಗ; ಮೂರನೆಯದು ಬ್ರಾಹ್ಮ (ಬ್ರಹ್ಮಾ-ಸಂಬಂಧ) ಭಾಗ. ಬ್ರಾಹ್ಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು (ಕೋಟಿರೇಕಾ) ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 25

वैष्णवे कोटिरेका तु तीर्थानां वरवर्णिनि । सार्द्धकोटिस्तु संप्रोक्ता रुद्रभागे च मध्यतः

ಹೇ ವರವರ್ಣಿನಿ ದೇವಿ, ವೈಷ್ಣವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಒಂದು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ರುದ್ರಭಾಗದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ಕೋಟಿ (ಸಾರ್ಧಕೋಟಿ) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 26

एवं देवि समाख्यातं तत्क्षेत्रं हि त्रिदैवतम् । गुह्याद्गुह्यतरं क्षेत्रं मम प्रियतरं शुभे

ಹೀಗೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತ್ರಿದೇವತಾಸಂಬಂಧಿತವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೇ ಶುಭೆ, ಅದು ಗುಹ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಗುಹ್ಯತರವಾದ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ.

Verse 27

तिस्रः कोट्योऽर्द्धकोटिश्च क्षेत्रे प्रोक्ता विभागतः । यात्रा तु त्रिविधा ज्ञेया तां शृणुष्व वरानने

ವಿಭಾಗಾನುಸಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಧಕೋಟಿ (ಮೂರುನರೆ ಕೋಟಿ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಯಾತ್ರೆ ತ್ರಿವಿಧವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು—ಹೇ ವರಾನನೆ, ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 28

रौद्री तु प्रथमा यात्रा वैष्णवी च द्वितीयिका । ब्राह्मी तृतीया संख्याता सर्वपातकनाशिनी

ಮೊದಲ ಯಾತ್ರೆ ರೌದ್ರೀ, ಎರಡನೆಯದು ವೈಷ್ಣವೀ; ಮೂರನೆಯದು ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತ್ರಿವಿಧ ಯಾತ್ರೆ ಸರ್ವ ಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 29

ब्राह्मे विभागे संप्रोक्ता इच्छाशक्तिर्वरानने । क्रिया च वैष्णवे भागे द्वितीये तु प्रकीर्तिता

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಬ್ರಾಹ್ಮ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿದೆ; ಎರಡನೆಯ ವೈಷ್ಣವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಕೀರ್ತಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 30

रौद्रे भागे तृतीये तु ज्ञानशक्तिर्वरानने । यदि पापो यदि शठो यदि नैष्कृतिको नरः

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಮೂರನೆಯ ರೌದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯನು ಪಾಪಿಯಾಗಿರಲಿ, ಶಠನಾಗಿರಲಿ, ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಮಾಡಿದವನಾಗಿರಲಿ—

Verse 31

निर्मुक्तः सर्वपापेभ्यो मध्यभागे वसेत्तु यः । हिमवंतं परित्यज्य पर्वतं गंधमादनम्

ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. (ಅವನಿಗಾಗಿ) ಹಿಮವಂತವನ್ನೂ ಗಂಧಮಾದನ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ—

Verse 32

कैलासं निषधं चैव मेरुपृष्ठं महाद्युतिम् । रम्यं त्रिशिखरं चैव मानसं च महागिरिम्

ಕೈಲಾಸ, ನಿಷಧ, ಮಹಾದ್ಯುತಿಯುಳ್ಳ ಮೇರುವಿನ ಪೃಷ್ಠ, ರಮ್ಯ ತ್ರಿಶಿಖರ ಮತ್ತು ಮಹಾಗಿರಿ ಮಾನಸ—

Verse 33

देवोद्यानानि रम्याणि नंदनं वनमेव च । स्वर्गस्थानानि रम्याणि तीर्थान्यायतनानि च । तानि सर्वाणि संत्यज्य प्रभासे तु रतिर्मम

ರಮ್ಯ ದೇವೋದ್ಯಾನಗಳು, ನಂದನ ವನವೂ; ಸ್ವರ್ಗದ ಮನೋಹರ ಸ್ಥಾನಗಳು, ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಆಯತನಗಳು— ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ನನ್ನ ರತಿ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲೇ ಇದೆ।

Verse 34

यस्तत्र वसते देवि संयतात्मा समाहितः । त्रिकालमपि भुंजानो वायुभक्षसमो भवेत्

ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಯತಾತ್ಮನಾಗಿ ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತನಾಗಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ತ್ರಿಕಾಲ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದರೂ ವಾಯುಭಕ್ಷನಂತೆ—ಅತ್ಯಂತ ಶುದ್ಧನಾಗಿ—ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 35

विघ्नैरालोड्यमानोऽपि यः प्रभासं न मुंचति । स मुंचति जरां मृत्युं जन्मचक्रमशाश्वतम्

ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಯಾರು ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅವನು ಜರಾ-ಮೃತ್ಯುಗಳನ್ನೂ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜನ್ಮಚಕ್ರವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 36

जन्मांतरशतैर्देवि योगो वा यदि लभ्यते । मोक्षस्य च सहस्रेण जन्मनां लभ्यते न च

ಹೇ ದೇವಿ, ನೂರಾರು ಜನ್ಮಾಂತರಗಳ ಬಳಿಕ ಯೋಗ ದೊರಕಿದರೂ, ಸಾವಿರ ಜನ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 37

प्रभासे तु महादेवि ये स्थिता कृतनिश्चयाः । एकेन जन्मना तेषां मोक्षो नैवात्र संशयः

ಆದರೆ ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವವರಿಗೆ ಒಂದೇ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಮೋಕ್ಷ ನಿಶ್ಚಿತ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 38

प्रभासे तु स्थिता ये वै ब्राह्मणाः संशितव्रताः । मृत्युंजयेन संयुक्तं जपंति शतरुद्रियम्

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ವ್ರತನಿಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಮೃತ್ಯುಂಜಯಮಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 39

कालाग्निरुद्रसांनिध्ये दक्षिणां दिशमाश्रिताः । ज्ञानं चोत्पद्यते तत्र षण्मासाभ्यंतरेण तु

ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರನ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಜ್ಞಾನ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 40

शिवस्तु प्रोच्यते वेदो नामपर्यायवाचकैः । तस्य चात्मस्वरूपं तु शतरुद्रं प्रकीर्तितम्

ಪರ್ಯಾಯನಾಮವಾಚಕಗಳಿಂದ ಶಿವನೇ ‘ವೇದ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ‘ಶತರುದ್ರ’ವೇ ಅವನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 41

कल्पेषु वेदाश्च पुनःपुनरावर्तकाः स्मृताः । मंत्राश्चैव तथा देवि मुक्त्वा तु शतरुद्रियम्

ಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ಪುನಃಪುನಃ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಿದೆ; ಮಂತ್ರಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ, ಓ ದೇವಿ—ಶತರುದ್ರೀಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ।

Verse 42

ईड्यं चैव तु मंत्रेण मामेव हि यजंति ये । प्रभासक्षेत्रमासाद्य ते मुक्ता नात्र संशयः

ಸ್ತುತಿಮಂತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ನನ್ನನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುವವರು ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 43

समंत्रोऽमंत्रको वापि यस्तत्र वसते नरः । सोऽपि यां गतिमाप्नोति यज्ञैर्दानैर्न साध्यते

ಮಂತ್ರವಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ—ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು ಕೂಡ ಯಜ್ಞದಾನಗಳಿಂದಲೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗದ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 44

अस्मिक्षेत्रे स्वयंभूश्च स्थितः साक्षान्महेश्वरः । रुद्राणां कोटयश्चैव प्रभासे संव्यवस्थिताः

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂ ಮಹೇಶ್ವರನು ಸాక్షಾತ್ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ರುದ್ರರ ಕೋಟಿಗಳು ಸಹ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 45

ध्यायमानास्तथोंकारं स्थिताः सोमेशदक्षिणे

ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ‘ಓಂಕಾರ’ವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಅವರು ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 46

ब्रह्मांडोदरमध्ये तु यानि तीर्थानि सुव्रते । सोमेश्वरं गमिष्यंति वैशाखस्य चतुर्दशी

ಓ ಸುವ್ರತೇ! ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಳಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ವೈಶಾಖ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಗಮಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 47

मनोबुद्धिरहंकारः कामक्रोधौ तथाऽपरे । एते रक्षंति सततं सोमेशं पापनाशनम्

ಮನಸ್ಸು, ಬುದ್ಧಿ, ಅಹಂಕಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಮ-ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರಂಗ ಶಕ್ತಿಗಳು—ಇವು ಪಾಪನಾಶಕ ಸೋಮೇಶನನ್ನು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 48

न सा गतिः कुरुक्षेत्रे गंगाद्वारे त्रिपुष्करे । या गतिर्विहिता पुंसां प्रभासक्षेत्रवासिनाम्

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಗಂಗಾದ್ವಾರ ಅಥವಾ ತ್ರಿಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಗತಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾದ ಪರಮಗತಿಗೆ ಸಮವಲ್ಲ.

Verse 49

तिर्यग्योनिगताः सत्त्वा ये प्रभासे कृतालयाः । कालेन निधनं प्राप्तास्तेपि यांति परां गतिम्

ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸತ್ತ್ವಗಳು ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದರೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮರಣವನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಅವುಗಳೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ।

Verse 50

तद्गुह्यं देवदेवस्य तत्तीर्थं तत्तपोवनम् । तत्र ब्रह्मादयो देवा नारायणपुरोगमाः

ಅದೇ ದೇವದೇವನ ಗುಹ್ಯ ಧಾಮ; ಅದೇ ತೀರ್ಥ, ಅದೇ ತಪೋವನ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು—ನಾರಾಯಣನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ—ವಾಸಿಸಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 51

योगिनश्च तथा सांख्या भगवंतं सनातनम् । उपासते प्रभासं तु मद्भक्ता मत्परायणाः

ಯೋಗಿಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಸಾಂಖ್ಯಮಾರ್ಗಿಗಳು ಸನಾತನ ಭಗವಂತನನ್ನು ಉಪಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಭಕ್ತರು—ನನ್ನಲ್ಲೇ ಪರಾಯಣರು—ಅವನನ್ನೇ ಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 52

अष्टौ मासान्विहारः स्याद्यतीनां संयतात्मनाम् । एके च चतुरो मासानष्टौ वा नियतं वसेत्

ಸಂಯತಾತ್ಮರಾದ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ವಿಹಾರ (ಪರಿವ್ರಜನ) ಇರಲಿ; ಆದರೆ ಕೆಲವರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು—ಅಥವಾ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು—ನಿಯಮದಿಂದ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಬೇಕು।

Verse 53

प्रभासे तु प्रविष्टानां विहारस्तु न विद्यते । अत्र योगश्च मोक्षश्च प्राप्यते दुर्लभो नरैः

ಆದರೆ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವರಿಗೆ ವಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಯೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ—ಇತರತ್ರ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ದುರ್ಲಭವಾದವು।

Verse 54

तस्मात्प्रभासं संत्यज्य नान्यद्गच्छेत्तपोवनम् । प्रभासं ये न सेवंते मूढास्ते तमसा वृताः

ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ತಪೋವನಕ್ಕೂ ಹೋಗಬಾರದು. ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ಸೇವಿಸದವರು ಮೋಹಿತರಾಗಿ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 55

विण्मूत्ररेतसां मध्ये संभवंति पुनःपुनः । कामः क्रोधस्तथा लोभो दंभः स्तंभोऽथ मत्सरः

ಮಲ, ಮೂತ್ರ ಮತ್ತು ರೇತಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಪುನಃಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ—ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ, ದಂಭ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಮತ್ಸರ.

Verse 56

निद्रा तंद्रा तथाऽलस्यं पैशुन्यमिति ते दश । एते रक्षंति सततं सोमेशं तीर्थनायकम्

ನಿದ್ರೆ, ತಂದ್ರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಲಸ್ಯ, ಪೈಶುನ್ಯ—ಇವು ಸೇರಿ ಆ ಹತ್ತು. ಇವೆಯೇ ಸದಾ ತೀರ್ಥನಾಯಕ ಸೋಮೇಶನನ್ನು ‘ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ’.

Verse 57

न प्रभासे मृतः कश्चिन्नरकं याति किल्बिषी । यावज्जीवं नरो यस्तु वसते कृतनिश्चयः

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಯಾವ ಪಾಪಿಯೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮನುಷ್ಯನು…

Verse 58

अग्निहोत्रैश्च संन्यासैराश्रमैश्च सुपालितैः । त्रिदंडैरेकदंडैश्च शैवैः पाशुपतैरपि

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ, ಸನ್ನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ, ಹಾಗೂ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳ ಸುಪಾಲನೆಯಿಂದ; ತ್ರಿದಂಡಿ ಮತ್ತು ಏಕದಂಡಿ ಸನ್ನ್ಯಾಸಿಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಶೈವ ಮತ್ತು ಪಾಶುಪತರಿಂದಲೂ—

Verse 59

एतैरन्यैश्च यतिभिः प्राप्यते यत्फलं शुभम् । तत्सर्वं लभ्यते देवि श्रीसोमेश्वरयात्रया

ಇವರೂ ಇತರ ಯತಿಗಳೂ ಪಡೆಯುವ ಯಾವ ಶುಭ ಫಲವೋ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವೂ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರಯಾತ್ರೆಯಿಂದಲೇ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 61

यत्तद्योगे च सांख्ये च सिद्धांते पंचरात्रिके । अन्यैश्च शास्त्रैर्विज्ञेयं प्रभासे संव्यवस्थितम्

ಯೋಗ, ಸಾಂಖ್ಯ, ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಪಾಂಚರಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಆ ತತ್ತ್ವವು ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 62

लिंगे चैव स्थितं सर्वं जगदेतच्चराचरम् । तस्माल्लिंगे सदा देवः पूजनीयः प्रयत्नतः

ಚರಾಚರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಗಸ್ಥ ದೇವರನ್ನು ಸದಾ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 63

ममैव सा परा मूर्तिः श्रीसोमेशाख्यया स्थिता । तेन चैषा त्मनात्मानमाराधनपरो ह्यहम्

‘ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಥಿತವಾದ ಆ ಪರಮಮೂರ್ತಿ ನನ್ನದೇ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರೂಪದ ಮೂಲಕ ನಾನು ನನ್ನ ಆತ್ಮದಿಂದ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ಆರಾಧಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 64

अनेकजन्मसाहस्रैर्भ्रममाणस्तु जन्मभिः । कस्तां प्राप्नोति वै मुक्तिं विना सोमेशपूजनात्

ಸಾವಿರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ—ಸೋಮೇಶನ ಪೂಜೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಯಾರು ಪಡೆಯಬಲ್ಲರು?

Verse 65

यत्किञ्चिदशुभं कर्म कृतं मानुषबुद्धिना । तत्सर्वं विलयं याति श्रीसोमेश्वरपूजनात्

ಮಾನವಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಅಶುಭ ಕರ್ಮವಿದ್ದರೂ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಲಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 66

अनेकजन्मकोटीभिर्जंतुभिर्यत्कृतं ह्यघम् । तत्सर्वं नाशमायाति श्रीसोमेश्वरपूजनात्

ಕೋಟಿಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೆಲ್ಲವೂ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 67

तीर्थानि यानि लोकेऽस्मिन्सेव्यंते पापमोक्षिभिः । तानि सर्वाणि शुद्ध्यर्थं प्रभासे संविशंति हि

ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಾಪಮೋಚನವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಸೇವಿಸುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳೂ, ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 68

योऽसौ कालाग्निरुद्रस्तु प्रोच्यते वेदवादिभिः । सोऽयं भैरवनाम्ना तु प्रभासे संव्यवस्थितः

ವೇದವ್ಯಾಖ್ಯಾತರು ‘ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರ’ ಎಂದು ಹೇಳುವವನೇ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಭೈರವ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 69

जनानां दुष्कृतं सर्वं क्षेत्रमध्ये व्यवस्थितः । भैरवं रूपमास्थाय नाशयामि सुरेश्वरि

ಹೇ ಸುರೇಶ್ವರಿ! ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ನಾನು ಭೈರವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಜನರ ಎಲ್ಲಾ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 70

जगत्सर्वं चरित्वा तु स्थितोऽहं सचराचरम् । तेन भैरवनामाहं प्रभासे संव्यवस्थितः

ಸಕಲ ಜಗತ್ತನ್ನು—ಚರಾಚರ ಸಹಿತವಾಗಿ—ಸಂಚರಿಸಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದಕಾರಣ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ‘ಭೈರವ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ನಾನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 71

अग्निना यत्र तप्तं तु दिव्याब्दानां चतुर्युगम् । मेघवाहनकल्पे तु तत्र लिंगं बभूव ह

ದಿವ್ಯ ವರ್ಷಗಳ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳವರೆಗೆ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ, ಮೇಘವಾಹನ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 72

अग्निमीडेति वेदोक्तप्रभावः सुरसुंदरि । कालाग्निरुद्रनामा च देवैः सर्वैरुदाहृतम्

ಹೇ ಸುರಸುಂದರಿ, ವೇದದಲ್ಲಿ ‘ಅಗ್ನಿಮೀಡೆ’ ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸರ್ವ ದೇವರು ‘ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 73

अग्नीशानेति देवेशि नामत्रितयमुच्यते । कल्पेकल्पे तु नामानि कथितुं नैव शक्यते । असंख्यत्वाच्च कल्पानां ब्रह्मणा च वरानने

ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ‘ಅಗ್ನಿ’ ಮತ್ತು ‘ಈಶಾನ’ ಮೊದಲಾದಂತೆ ನಾಮತ್ರಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಲ್ಪದಿಂದ ಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ನಾಮಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಕಲ್ಪಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ, ಹೇ ವರಾನನೆ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೂ ಸಹ.

Verse 74

एवं चैव रहस्यं च महागोप्यं वरानने । स्नेहान्महत्या भक्त्या च मया ते परिकीर्तितम्

ಹೇ ವರಾನನೆ, ಇದು ಮಹಾಗೋಪ್ಯವಾದ ರಹಸ್ಯ; ಆದರೂ ಮಹಾಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 75

एकतस्तु जगत्सर्वं कर्म कांडे प्रतिष्ठितम् । यज्ञदानतपोहोमैः स्वाध्यायैः पितृतर्पणैः

ಒಂದು ಕಡೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಕರ್ಮಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ—ಯಜ್ಞ, ದಾನ, ತಪಸ್ಸು, ಹೋಮ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪಿತೃತರ್ಪಣಗಳಿಂದ।

Verse 76

उपवासैर्व्रतैः कृत्स्नैश्चांद्रायणशतैस्तथा । षड्रात्रैश्च त्रिरात्रैश्च तीर्थादिगमनैः परैः

ಉಪವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ರತಗಳಿಂದ, ನೂರಾರು ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳಿಂದಲೂ; ಷಡ್ರಾತ್ರಿ ಹಾಗೂ ತ್ರಿರಾತ್ರಿ ವ್ರತಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ—(ಆ ಪರಮಪದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದು)।

Verse 77

आश्रमैर्विविधाकारैर्यतिभिर्ब्रह्मचारिभिः । वानप्रस्थैर्गृहस्थैश्च वेदकर्मपरायणैः

ವಿವಿಧ ರೂಪದ ಆಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ—ಯತಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳು, ವಾನಪ್ರಸ್ಥರು, ಗೃಹಸ್ಥರು—ವೇದಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರೂ (ಆ ಪರಮಪದ ಸಿಗದು)।

Verse 78

अन्यैश्च विविधाकारैर्लोकमार्गस्थितैः शुभैः । न तत्पदं परं देवि शक्यं वीक्षयितुं क्वचित्

ಲೋಕಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಇತರ ಅನೇಕ ಶುಭ ಉಪಾಯಗಳಿಂದಲೂ, ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ಪರಮಪದವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ದರ್ಶನ (ಪ್ರಾಪ್ತಿ) ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 79

यावन्न चार्चयेद्देवि सोमेशं लिंगनायकम् । लीलया वापि तैर्द्रष्टुं तत्पदं दुर्लभं परम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಲಿಂಗನಾಯಕನಾದ ಸೋಮೇಶನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸದಿರುವವರೆಗೆ, ಆ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದಲೂ ಆ ಪರಮಪದದ ದರ್ಶನ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ—ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಂದೂ ಅಲ್ಲ।

Verse 80

पूजितो यैर्जगन्नाथः सोमेशः किल भैरवः । तिर्यग्योनिगता ये तु पशुपक्षिपिपीलिकाः

ಯಾರಿಂದ ಜಗನ್ನಾಥನು—ಸೋಮೇಶನು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಭೈರವನೇ—ಪೂಜಿತನಾಗಿದ್ದಾನೋ, ಅವರು ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಪಶು, ಪಕ್ಷಿ ಅಥವಾ ಪಿಪೀಲಿಕೆ (ಎಳೆ) ಆಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಆ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರೂ ಉದ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 83

मूर्खास्तु पण्डिताश्चापि ये चान्ये कुत्सिता भुवि । ते सर्वे मुक्तिमायांति प्रभासे ये मृताः शुभे

ಮೂರ್ಖರಾಗಲಿ ಪಂಡಿತರಾಗಲಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂದಿತರಾದ ಇತರರಾಗಲಿ—ಶುಭ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮರಣ ಹೊಂದುವರೋ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 84

कालानलस्य रुद्रस्य कालराजेन चाग्निना । दग्धास्ते जन्तवः सर्वे प्रभासे ये मृताः शुभे

ಕಾಲಾನಲ-ರುದ್ರನ ದಹನ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದಲೂ, ಕಾಲರಾಜ (ಯಮ)ನ ಅಗ್ನಿಯಿಂದಲೂ—ಶುಭ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಬಂಧನವೆಲ್ಲ ದಗ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 85

दुर्ल्लभं तु मम क्षेत्रं प्रभासं देवि पापिनाम् । न तत्र लभते मृत्युं पापात्मा लोकवंदिते

ಹೇ ದೇವಿ, ಲೋಕವಂದಿತೆ! ನನ್ನ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವು ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ ದುರ್ಲಭ; ಅಲ್ಲಿ ಪಾಪಾತ್ಮನಿಗೆ ಮುಕ್ತಿದಾಯಕ ಮರಣವು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದು.

Verse 86

मया दक्षिणभागे च विघ्नेशः संप्रतिष्ठितः । उत्तरे दण्डपाणिस्तु क्षेत्रमेतच्च रक्षति

ನನ್ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನೇಶನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ದಂಡಪಾಣಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 87

तथान्ये गणपाः सर्वे मदाज्ञावशवर्तिनः । क्षेत्रं रक्षंति देवेशि तेषां नामानि मे शृणु

ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಪತಿಗಳು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ವಶವಾಗಿ, ಹೇ ದೇವೇಶಿ, ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ನಾಮಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.

Verse 88

महाबलस्तु चण्डीशो घंटाकर्णस्तु गोमुखः । विनायको महानादः काकवक्त्रः शुभेक्षणः । एकाक्षो दुन्दुभिश्चंडस्तालजंघस्तथैव च

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಮಹಾಬಲ ಗಣರು ಇದ್ದಾರೆ—ಮಹಾಬಲ ಮತ್ತು ಚಂಡೀಶ; ಘಂಟಾಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಗೋಮುಖ; ವಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ಮಹಾನಾದ; ಕಾಕವಕ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಶುಭೇಕ್ಷಣ; ಹಾಗೆಯೇ ಏಕಾಕ್ಷ, ದುಂದುಭಿ, ಉಗ್ರ ಚಂಡ ಮತ್ತು ತಾಲಜಂಘವೂ ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 90

हस्तिवक्त्रः श्वानवक्त्रो बिडालवदनस्तथा । सिंहव्याघ्रमुखाश्चान्ये वीरभद्रादयस्तथा

ಕೆಲವರ ಮುಖಗಳು ಆನೆಯಂತಿದ್ದವು, ಕೆಲವರದು ನಾಯಿಯಂತಿತ್ತು; ಮತ್ತವರದು ಬೆಕ್ಕಿನಂತಿತ್ತು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಸಿಂಹ-ವ್ಯಾಘ್ರಮುಖಿಗಳಾಗಿದ್ದರು—ವೀರಭದ್ರಾದಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದರು.

Verse 91

विनायकं पुरस्कृत्य देव देवं कपर्द्दिनम् । एकादश तथा कोट्यो नियुतानि त्रयोदश

ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಗಣರು ದೇವದೇವ ಕಪರ್ದಿನನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ—ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹನ್ನೊಂದು ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಹದಿಮೂರು ನಿಯುತಗಳು.

Verse 92

अर्बुदं च गणानां च प्रभासं क्षेत्रमाश्रिताः । द्वारिद्वारि प्रचंडास्ते शूलमुद्गरपाणयः

ಗಣಗಳ ಒಂದು ಅರ್ಬುದವು ಪ್ರಭಾಸದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ. ಅವರು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಗಿಲಲ್ಲೂ ಅತೀ ಪ್ರಚಂಡರಾಗಿ ನಿಂತು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೂಲ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

Verse 93

प्रभासक्षेत्रं रक्षंति देवदेवस्य वै गृहम् । न कश्चिद्दुष्टबुद्ध्या तु प्रविशेदिति संस्थितिः

ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇವದೇವನ ಸ್ವಗೃಹವೇ; ಅದನ್ನು ಗಣರು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಿರ ನಿಯಮವೇನೆಂದರೆ—ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಯಾರೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು.

Verse 94

शतकोटिगणैश्चापि पूर्वद्वारि तु संवृतः । अट्टहासो गणो नाम प्रभासं तत्र रक्षति

ಪೂರ್ವದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಶತಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ‘ಅಟ್ಟಹಾಸ’ ಎಂಬ ಗಣನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 95

कालाक्षो भीषणश्चंडो वृतोऽष्टादशकोटिभिः । घंटाकर्णगणो नाम दक्षिणं द्वारमाश्रितः

ಭೀಕರನೂ ಚಂಡನೂ ಆದ ‘ಕಾಲಾಕ್ಷ’ ಅಷ್ಟಾದಶಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ, ‘ಘಂಟಾಕರ್ಣ’ ಎಂಬ ಗಣಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 96

पश्चिमद्वारमाश्रित्य स्थितवान्विष्टरो गणः । दण्डपाणिः स्थितस्तत्र देवदेवस्य चोत्तरे

ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ‘ವಿಷ್ಟರ’ ಎಂಬ ಗಣನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ದೇವದೇವನ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ‘ದಂಡಪಾಣಿ’ಯೂ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 97

योगक्षेमं वहन्नित्यं प्रभासे भावितात्मनाम् । भीषणाक्षस्तथैशान्यामाग्नेय्यां छागवक्त्रकः

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಭಾವಿತಾತ್ಮರ ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಹೊತ್ತು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಭೀಷಣಾಕ್ಷ’ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ‘ಛಾಗವಕ್ತ್ರಕ’ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 98

नैरृत्यां चंडनादस्तु वायव्यां भैरवाननः । नन्दी चैव महाकालो दण्डपाणिर्विनायकः

ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಂಡನಾದನು, ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಭೈರವಾನನನು ಇದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಂದಿ, ಮಹಾಕಾಲ, ದಂಡಪಾಣಿ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕನೂ (ಅಲ್ಲಿ ಇರುವರು).

Verse 99

एतेङ्गरक्षका मध्ये शतकोटिगणैर्वृताः । एवं रक्षंति बहवो ह्यसंख्येया गणेश्वराः

ಈ ಅಂಗರಕ್ಷಕರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಶತಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗಣೇಶ್ವರರು ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 100

कलिकल्मषसंभूत्या येषां चोपहता मतिः । न तेषां तद्भवेद्गम्यं स्थानमर्धेन्दुमौलिनः

ಕಲಿಯುಗದ ಪಾಪಕಲ್ಮಷದಿಂದ ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ಹಾನಿಗೊಂಡಿದೆಯೋ, ಅವರು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಮೌಳಿಯಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಲುಪಲಾರರು.

Verse 101

गंधर्वैः किन्नरैर्यक्षैरप्सरोभिस्तथोरगैः । सिद्धैः संपूज्य देवेशं सोमेशं पापनाशनम्

ಗಂಧರ್ವರು, ಕಿನ್ನರರು, ಯಕ್ಷರು, ಅಪ್ಸರಸರು, ಉರಗರು (ನಾಗರು) ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು—ಎಲ್ಲರೂ ದೇವೇಶನಾದ, ಪಾಪನಾಶಕನಾದ ಸೋಮೇಶನನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 102

अन्तर्धानं गतैर्नित्यं प्रभासं तु निषेव्यते । सप्तलोकेषु ये सन्ति सिद्धाः पातालवासिनः । प्रदक्षिणं ते कुर्वंति सोमेशं कालभैरवम्

ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವವರು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಳು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾತಾಳವಾಸಿ ಸಿದ್ಧರು ಸೋಮೇಶ—ಕಾಲಭೈರವನಿಗೆ—ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 103

पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च । लाकुलिं भारभूतिं च आषाढिं दण्डमेव च

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು—ಲಾಕುಲೀ, ಭಾರಭೂತಿ, ಆಷಾಢೀ, ದಂಡ ಮುಂತಾದವುಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ।

Verse 104

पुष्करं नैमिषं चैव अमरेशं तथापरम् । भैरवं मध्यमं कालं केदारं कणवीरकम्

ಪುಷ್ಕರ, ನೈಮಿಷ, ಅಮರೇಶ ಮುಂತಾದವು; ಭೈರವ, ಮಧ್ಯಮ, ಕಾಲ; ಕೇದಾರ ಮತ್ತು ಕಣವೀರಕ—ಇವುಗಳೂ ತೀರ್ಥಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ।

Verse 105

हरिचंद्रस्तु शैलेशस्तथा वस्त्रांतिकेश्वरः । अट्टहासं महेन्द्रं च श्रीशैलं च गया तथा

ಹರಿಚಂದ್ರ, ಶೈಲೇಶ ಹಾಗೂ ವಸ್ತ್ರಾಂತಿಕೇಶ್ವರ; ಅಟ್ಟಹಾಸ, ಮಹೇಂದ್ರ; ಶ್ರೀಶೈಲ ಮತ್ತು ಗಯಾ—ಇವುಗಳೂ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಗಳು।

Verse 106

एतानि सर्वतीर्थानि देवं सोमेश्वरं प्रभुम् । प्रदक्षिणं प्रकुर्वंति तत्र लिंगं स्तुवंति च

ಈ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು ಪ್ರಭು ದೇವ ಸೋಮೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ।

Verse 107

ब्रह्मा जनार्दनश्चान्ये ये देवा जगति स्थिताः । अग्निलिंगसमीपस्थाः संध्याकाले स्तुवंति च

ಬ್ರಹ್ಮ, ಜನಾರ್ದನ ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ದೇವರುಗಳು—ಅಗ್ನಿಲಿಂಗದ ಸಮೀಪ ನಿಂತು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 108

षष्टिकोटिसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च । सर्वे सोमेश्वरं यांति माघकृष्णचतुर्द्दशीम्

ಅರವತ್ತು ಕೋಟಿ ಸಹಸ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅರವತ್ತು ಕೋಟಿ ಶತಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಮಾಘ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 109

तस्मिन्काले च यो दद्यात्सोमेशे घृतकम्बलम्

ಆ ಶುಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸೋಮೇಶನಿಗೆ ‘ಘೃತಕಂಬಲ’ ದಾನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಮಹಾಧರ್ಮಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 110

घृतं रसं तिलान्दुग्धं जलं चंद्राधिवासितम् । एकत्र कृत्वा काश्मीरमित्येतद्घृतकंबलम्

ತುಪ್ಪ, ಮಧುರರಸ, ಎಳ್ಳು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಾಧಿವಾಸಿತ ಜಲ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಮಾಡಿ ಕಾಶ್ಮೀರ (ಕೇಸರಿ) ಸೇರಿಸಿದುದೇ ‘ಘೃತಕಂಬಲ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ।

Verse 111

शिवरात्र्यां तु कर्त्तव्यमेतद्गोप्यं मम प्रियम् । एवं कृते च यत्पुण्यं गदितुं तन्न शक्यते

ಇದನ್ನು ಶಿವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗುಪ್ತವಿಧಿ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 112

तत्र दक्षिणभागे तु स्वयं भूतविनायकम् । प्रथमं पूजयेद्देवि यदीच्छेत्सिद्धिमात्मनः

ಅಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ವಿರಾಜಮಾನ ಭೂತವಿನಾಯಕನನ್ನು, ಹೇ ದೇವಿ, ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 113

ऊषराणां च सर्वेषां प्रभासक्षेत्रमूषरम् । पीठानां चैव पीठं च क्षेत्राणां क्षेत्रमुत्तमम् । सन्देहानां च सर्वेषामयं संदेह उत्तमः

ಎಲ್ಲ ಪವಿತ್ರ ‘ಊಷರ’ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಪರಮ ಊಷರ; ಎಲ್ಲ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಪೀಠ; ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ಉತ್ತಮ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸಂಶಯವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ನಿವಾರಣೆ ಯೋಗ್ಯ.

Verse 114

ये केचिद्योगिनः संति शतकोटिप्रविस्तराः । तेषां क्षेत्रे प्रभासे तु रतिर्न्नान्यत्र कुत्रचित्

ಯಾವ ಯಾವ ಯೋಗಿಗಳು ಇದ್ದರೂ—ಶತಕೋಟಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯವರಾಗಿದ್ದರೂ—ಅವರ ನಿಜವಾದ ರತಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ; ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 115

लिंगादीशानभागे तु संस्थिता सुरसुन्दरि

ಹೇ ಸುರಸುಂದರಿ, ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಈಶಾನ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 116

मया या कथिता तुभ्यमुमा नाम कला शुभा । सा सती प्रोच्यते देवि दक्षस्य दुहिता पुरा

ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ ಉಮಾ ಎಂಬ ಶುಭಕಲೆ—ಅವಳೇ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷನ ಪುತ್ರಿ ‘ಸತಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 117

दक्षकोपाच्छरीरं तु संत्यज्य परमा कला । हिमवंतगृहे जाता उमानाम्ना च विश्रुता

ದಕ್ಷನ ಕೋಪದಿಂದ ಆ ಪರಮಕಲೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಳು; ನಂತರ ಹಿಮವಂತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆದು ‘ಉಮಾ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದಳು.

Verse 118

तेन देवि त्वया सार्द्धं तत्रस्था वरदाः स्मृताः । नवकोट्यस्तु चामुंडास्तस्मिन्क्षेत्रे स्थिताः स्वयम्

ಆದುದರಿಂದ, ಹೇ ದೇವಿ! ನಿನ್ನೊಡನೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಾಗಿಯೂ ವರಪ್ರದಾತರಾಗಿಯೂ ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಒಂಬತ್ತು ಕೋಟಿ ಚಾಮುಂಡೆಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 119

चैत्रे मासि सिताष्टम्यां तत्र त्वां यदि पूजयेत् । एक विंशतिजन्मानि दारिद्र्यं तस्य नो भवेत्

ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಅಲ್ಲಿ (ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ) ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಆ ಭಕ್ತನಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ದಾರಿದ್ರ್ಯವು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 120

अमा सोमेन संयुक्ता कदाचिद्यदि लभ्यते । तस्यां सोमेश्वरं दृष्ट्वा कोटियज्ञफलं लभेत्

ಯಾವಾಗಲಾದರೂ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ) ಸಂಯೋಗದಿಂದ ದೊರಕಿದರೆ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನದಿಂದ ಕೋಟಿ ಯಜ್ಞಗಳ ಫಲ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 121

एतत्क्षेत्रं महागुह्यं सर्वपातकनाशनम् । रुद्राणां कोटयो यत्र एकादश समासते

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮಹಾಗುಹ್ಯ, ಸರ್ವಪಾತಕನಾಶಕ. ಇಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರು—ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ—ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 122

द्वादशात्र दिनेशानां वसवोऽष्टौ समागताः । गन्धर्वयक्षरक्षांसि असंख्याता गणेश्वराः

ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು (ದಿನೇಶರು) ಮತ್ತು ಎಂಟು ವಸುಗಳು ಸಮಾಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಗಂಧರ್ವರು, ಯಕ್ಷರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಹಾಗೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗಣೇಶ್ವರ ಗಣಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 123

उमापि तत्र पार्श्वस्था सर्वदेवैस्तु संस्तुता । नन्दी च गणनाथो यो देवदेवस्य शूलिनः

ಅಲ್ಲಿ ಉಮಾದೇವಿಯೂ ಅವರ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಸರ್ವದೇವರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ; ದೇವದೇವನಾದ ಶೂಲಧಾರಿಯ ಗಣನಾಥ ನಂದಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 124

महाकालस्य ये चान्ये गणपाः संति पार्श्वगाः । गंगा च यमुना चैव तथा देवी सरस्वती

ಮಹಾಕಾಲನ ಇತರ ಗಣಪಾಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ; ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ ಹಾಗೂ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 125

अन्याश्च सरितः पुण्या नदाश्चैव ह्रदास्तथा । समुद्राः पर्वताः कूपा वनस्पतय एव च

ಇತರ ಪುಣ್ಯ ಸರಿತೆಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹ್ರದಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಇವೆ; ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ಕೂಪಗಳು ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ವೃಕ್ಷ-ವನಸ್ಪತಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿವೆ।

Verse 126

स्थावरं जंगमं चैव प्रभासे तु समागतम् । अन्ये चैव गणास्तत्र प्रभासे संव्यवस्थिताः

ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮವಾದ ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ಸಮಾಗಮವಾಗಿದೆ; ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗಣಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ।

Verse 127

न मया कथिताः सर्व उद्देशेन क्वचित्क्वचित् । भक्त्या परमया युक्तो देवदेवि विनायकम् । तृतीयं पूजयेत्तत्र वांछेत्क्षेत्रफलं यदि

ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ—ಎಲ್ಲೋ ಎಲ್ಲೋ ಕೇವಲ ಸೂಚನೆಮಾತ್ರ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ. ಪರಮಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಕ್ಷೇತ್ರಫಲವನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ತೃತೀಯಾ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ದೇವದೇವಿ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।

Verse 128

द्वादशैवं तथा चाष्टौ चत्वारिंशच्च कोटयः । नदीनामग्नितीर्थस्य द्वारे तिष्ठंति भामिनि

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ಹನ್ನೆರಡು, ಹಾಗೆಯೇ ಎಂಟು, ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಕೋಟಿ ನದಿಗಳು ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥದ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.

Verse 129

निर्माल्यलंघनं किंचिदज्ञाताद्यदि वै कृतम् । तत्सर्वं विलयं याति अग्नितीर्थस्य दर्शनात्

ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಲಂಘನಾದಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪರಾಧವಾದರೂ, ಅಗ್ನಿತೀರ್ಥದ ದರ್ಶನದಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲವೂ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 131

ये चांतरिक्षे भुवि ये च देवास्तीर्थानि वै यानि दिगंतरेषु । क्षेत्रं प्रभासं प्रवरं हि तेषां सोमेश्वरं देवि तथा वरिष्ठम्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿಯೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಾಗೆಯೇ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ಪರಮೋತ್ತಮನು.

Verse 132

ये चांडजाश्चोद्भिजाश्चैव जीवाः सस्वेदजाश्चैव जरायुजाश्च । देवि प्रभासे तु गतासवोऽथ मुक्तिं परं यांति न संशयोऽत्र

ಹೇ ದೇವಿ! ಅಂಡಜ, ಉದ್ಭಿಜ, ಸ್ವೇದಜ, ಜರಾಯುಜ—ಯಾವ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 133

इति निगदितमेतद्देवदेवस्य चित्रं चरितमिदमचिंत्यं देवि ते शंकरस्य । कलिकलुषविदारं सर्वलोकोऽपि यायाद्यदि पठति शृणोति स्तौति नित्यं य इत्थम्

ಹೇ ದೇವಿ! ದೇವದೇವನಾದ ಶಂಕರನ ಈ ವಿಚಿತ್ರ, ಅಚಿಂತ್ಯ ಚರಿತೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಲಿಯ ಕಲ್ಮಷವನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಯಾರು ನಿತ್ಯ ಪಠಿಸಿ, ಕೇಳಿ, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೋ ಅವರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕಲ್ಯಾಣಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 989

भूमिदंडश्च चंडश्च शंकुकर्णश्च वैधृतिः । तालचण्डो महातेजा विकटास्यो हयाननः

ಭೂಮಿದಂಡ, ಚಂಡ, ಶಂಕುಕರ್ಣ, ವೈಧೃತಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ತಾಲಚಂಡ, ವಿಕಟಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಹಯಾನನ—ಇವು ಅವರ ನಾಮಗಳು.