Adhyaya 39

Verse 1

ईश्वर उवाच । अथ संपूज्य विधिना देवदेवं कपर्द्दिनम् । ततो गच्छेन्महादेवि लिगं केदारसंस्थितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇವದೇವ ಕಪರ್ದ್ದಿನ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಂತರ ಕೇದಾರಸಂಸ್ಥಿತ ಲಿಂಗದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 2

तस्यैवाग्नेयभागस्थं भीमेश्वरसमीपगम् । स्वयंभूतं महादेवि कल्पलिंगं मम प्रियम्

ಅದೇ ಸ್ಥಳದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭೀಮೇಶ್ವರನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಸ್ವಯಂಭೂ ‘ಕಲ್ಪಲಿಂಗ’ ಇದೆ.

Verse 3

मया संपूजितं देवि वृद्धिलिंग महाप्रभम् । निराहारस्तु यस्तत्र करोत्येकं प्रजागरम्

ಓ ದೇವಿ! ಆ ಮಹಾಪ್ರಭು ‘ವೃದ್ಧಿಲಿಂಗ’ವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂಜಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ನಿರಾಹಾರವಾಗಿ ಇದ್ದು ಒಂದು ರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ…

Verse 4

चतुर्दश्यां विशेषेण तस्य लोकाः सनातनाः । रुद्रेश्वरेति देवस्य त्वासीन्नाम पुरा युगे

ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಅವನ ಲೋಕಗಳು ಸನಾತನವಾಗುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದೇವನ ಹೆಸರು ‘ರುದ್ರೇಶ್ವರ’ ಆಗಿತ್ತು.

Verse 5

तिष्येस्मिंस्तु पुनः प्राप्ते म्लेच्छस्पर्शभयातुरः । अस्मिंल्लिंगे लयं यातः केदारश्चाब्धिसंनिधौ

ತಿಷ್ಯಕಾಲವು ಪುನಃ ಬಂದಾಗ, ಮ್ಲೇಚ್ಛಸ್ಪರ್ಶಭಯದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾದ ಕೇದಾರನು ಸಮುದ್ರಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಲಯವಾಯಿತು।

Verse 6

तेन केदारनामेति तस्य ख्यातं धरातले । माघे मासि यताहारः स्नात्वा तु लवणोदधौ

ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ‘ಕೇದಾರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದನು. ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಯತಾಹಾರಿಯಾಗಿ ಲವಣಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ…

Verse 7

पद्मके तु महाकुंडे मध्येस्य लवणांभसः । रुद्रेशाद्दक्षिणे भागे धनुषां दशके स्थिते

ಲವಣಜಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಪದ್ಮಕ ಮಹಾಕುಂಡದಲ್ಲಿ, ರುದ್ರೇಶನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಧನು ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ…

Verse 8

स्नात्वा विधानतो देवि रुद्रेशं चार्चयिष्यति । सम्यक्केदारया त्रायाः फलं तस्य भविष्यति

ಹೇ ದೇವಿ! ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ರುದ್ರೇಶನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಆಗ ಕೇದಾರದ ತ್ರಾಣಕೃಪೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಅವನಿಗೆ ದೊರೆಯುವುದು।

Verse 9

ब्रह्महत्यादिपापानां पूजनान्नाशनं महत् । अथ तस्यैव देवस्य इतिहासं पुरातनम्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು ಪೂಜೆಯಿಂದ ಮಹತ್ತಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಆ ದೇವನ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವು (ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಡುವುದು)।

Verse 10

सर्वकामप्रदं नृणां कथ्यते ते सुरप्रिये । आसीद्राजा पुरा देवि शशबिंदुरिति श्रुतः

ಹೇ ಸುರಪ್ರಿಯೆ! ಇದು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದವೆಂದು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೇ ದೇವಿ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಶಬಿಂದು ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.

Verse 11

सार्वभौमो महीपालो विपक्षगणसूदनः । कलिद्वापरयोः संधौ सभूतः पृथिवीपतिः

ಅವನು ಸಾರ್ವಭೌಮನು, ಭೂಮಿಪಾಲಕನು, ಶತ್ರುಗಣಸಂಹಾರಕನು. ದ್ವಾಪರ-ಕಲಿಯುಗಗಳ ಸಂಧಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವನು ಪೃಥ್ವೀಪತಿಯಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.

Verse 12

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । न देवी न च गन्धर्वी नासुरी न च पन्नगी

ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸಾಧ್ವಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ದೇವಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಗಂಧರ್ವಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಆಸುರಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಪನ್ನಗಕನ್ಯೆಯೂ ಅಲ್ಲ.

Verse 13

तादृग्रूपा वरारोहे यथाऽस्य शुभलोचना । तस्य हेममयं पद्मं शतपत्रं मनोरमम्

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ! ಶುಭಲೋಚನೆಯಾದ ಅವಳು ಅಂಥದೇ ರೂಪವತಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವನ ಬಳಿ ಬಂಗಾರದಿಂದ ಮಾಡಿದ, ನೂರು ದಳಗಳ ಮನೋಹರ ಪದ್ಮವಿತ್ತು.

Verse 14

खेचरं वेगि नित्यं च तस्य राज्ञो महात्मनः । स तेन पर्यटंल्लोकान्सर्वान्देवि स्वकामतः

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜನಿಗೆ ಆಕಾಶಗಾಮಿ, ವೇಗವಂತ, ಸದಾ ಸಿದ್ಧವಾದ ವಾಹನವಿತ್ತು. ಹೇ ದೇವಿ! ಅದರಿಂದ ಅವನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳನ್ನೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 15

एकदा फाल्गुने मासि शुक्लपक्षे वरानने । चतुर्द्दश्यां तु संप्राप्तः प्रभासक्षेत्रमुत्तमम्

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಒಮ್ಮೆ ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿ ದಿನ ಅವನು ಉತ್ತಮನಾದ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 16

अथापश्यदृषीन्सर्वाञ्छ्रीसोमेशपुरःस्थितान् । रात्रौ जागरणार्थाय जपहोमपरायणान्

ನಂತರ ಅವನು ಶ್ರೀಸೋಮೇಶ್ವರಪುರದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ಅವರು ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣಾರ್ಥ ಜಪ-ಹೋಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 17

स दृष्ट्वा सोमनाथं तु प्रणिपत्य विधानतः । पूजयामास सर्वां स्तान्यथार्हं भक्तिसंयुतः

ಸೋಮನಾಥನ ದರ್ಶನಮಾಡಿ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು; ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು ಆಗಿ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಯಥೋಚಿತವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 18

ततः केदारमासाद्य संस्नाप्य विधिवत्प्रिये । पूजयित्वा विचित्राभिः पुष्पमालाभिरीश्वरम्

ನಂತರ, ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ! ಕೇದಾರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ (ಪ್ರಭುವಿಗೆ) ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿ, ವಿಚಿತ್ರ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನು।

Verse 19

नैवेद्यैर्विविधैर्वस्त्रैर्भूषणैश्च मनोहरैः । ततोऽत्र कारयामास जागरं सुसमाहितः

ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯಗಳು, ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋಹರ ಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅವನು ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ನಂತರ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣವನ್ನು ನಡೆಸಿಸಿದನು।

Verse 20

ततस्ते मुनयः सर्वे कुतूहलसमन्विताः । च्यवनो याज्ञवल्क्यश्च शांडिल्यः शाकटायनः

ಆಮೇಲೆ ಕೌತುಕದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು—ಚ್ಯವನ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ, ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಕಟಾಯನ।

Verse 21

रैभ्योऽथ जैमिनिः क्रौंचो नारदः पर्वतः शिलः । मार्कंडं पुरतः कृत्वा जग्मुस्तस्य समीपतः

ನಂತರ ರೈಭ್ಯ, ಜೈಮಿನಿ, ಕ್ರೌಂಚ, ನಾರದ, ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಶಿಲ—ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು—ಅವನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋದರು।

Verse 22

चक्रुः कथाः सुविचित्रा इतिहासानि भूरिशः । कीर्त्तयंतः स्थितास्तत्र पप्रच्छू राजसत्तमम्

ಅವರು ಅನೇಕ ಸುಂದರ-ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಆ ರಾಜಸತ್ತಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 23

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सोमेश्वरं देवं परित्यज्य नराधिप । केदारस्य पुरोऽकार्षीर्जागरं तद्ब्रवीहि नः । नूनं वेत्सि फलं चास्य लिंगस्य त्वं महोदयम्

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನೀನು ಕೇದಾರದ ಮುಂದೆ ಏಕೆ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದಿ? ನಮಗೆ ಹೇಳು. ಹೇ ಮಹೋದಯ, ಈ ಲಿಂಗಪೂಜೆಯ ಫಲವನ್ನು ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ।

Verse 24

राजोवाच । शृण्वंतु ब्राह्मणाः सर्वे अन्यदेहोद्भवं मम । पुराऽहं शूद्रजातीय आसं ब्राह्मणपूजकः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದರು—ಎಲ್ಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಕೇಳಿರಿ; ಇದು ನನ್ನ ಪೂರ್ವದೇಹದ ವೃತ್ತಾಂತ. ಹಿಂದೆ ನಾನು ಶೂದ್ರಜಾತಿಯವನಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪೂಜಕನಾಗಿದ್ದೆ।

Verse 25

सौराष्ट्रविषये शुभ्रे धनधान्यसमाकुले । अथ कालांतरे तत्र अनावृष्टिरभूद्द्विजाः

ಧನಧಾನ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಶುಭ್ರ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ (ಮಳೆಯ ಅಭಾವ) ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 26

ततोऽहं क्षुधयाविष्टः प्रभासं क्षेत्रमास्थितः । अथापश्यं सरः शुभ्रं हरिणीमूलसंस्थितम्

ನಂತರ ನಾನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಪ್ರಭಾಸ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯವಿಟ್ಟೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹರಿಣೀ (ಮೃಗೀ)ಯ ಮೂಲದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸರೋವರವನ್ನು ಕಂಡೆ.

Verse 27

तच्च रामसरोनाम पद्मिनीषण्डमंडितम् । क्षीरोदांबुधिसंकाशं दृष्ट्वा स्नातः क्लमान्वितः

ಆ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ‘ರಾಮಸರಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು; ಅದು ಪದ್ಮಿನೀ ಗುಚ್ಛಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕ್ಲಾಂತನಾಗಿದ್ದರೂ ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ.

Verse 28

संतर्प्य च पितॄन्देवान्पीत्वा स्वच्छमथोदकम् । ततोऽहं भार्यया प्रोक्तो गृहाणेमान्सरोरुहान्

ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ದೇವರನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿ, ನಂತರ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದು, ಆಗ ನನ್ನ భార್ಯ ನನಗೆ— “ಈ ಸರೋರುಹಗಳು (ಕಮಲಗಳು) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 29

एतत्समीपतो रम्यं दृश्यते स्थानमुत्तमम् । विक्रीणीमोऽत्र गत्वा तु येन स्याद्भोजनं विभो

“ಇದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಒಂದು रम್ಯವಾದ, ಉತ್ತಮವಾದ ಸ್ಥಳ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಓ ವಿಭೋ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾರೋಣ, ಆಗ ಭೋಜನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.”

Verse 30

अथावतीर्य सलिलं गृहीतानि मया द्विजाः । कमलानि सुभू रीणि प्रस्थितश्च पुरं प्रति

ಆಮೇಲೆ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ನಾನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಕಮಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪಟ್ಟಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟೆನು।

Verse 31

तत्र गत्वा च रथ्यासु चत्वरेषु त्रिकेषु च । प्रफुल्लकमलान्येव क्रेतुं वै मुनिसत्तमाः

ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ದಾರಿಗಳ ಸಂಗಮಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಅರಳಿದ ಕಮಲಗಳನ್ನೇ ಖರೀದಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆನು।

Verse 32

न कश्चित्प्रति गृह्णाति अस्तं प्राप्तो दिवाकरः । प्रासादं कंचिदासाद्य सुप्तोहं सह भार्यया

ಯಾರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಅರಮನೆಗೆ ತಲುಪಿ, ನಾನು ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿದ್ರಿಸಿದೆನು।

Verse 33

तत्र सुप्तस्य मे बुद्धिः श्रुत्वा गीतध्वनिं तदा । समुत्पन्ना सभा र्यस्य क्षुधार्तस्य विशेषतः । नूनं जागरणं ह्येतत्कस्मिंश्चिद्विबुधालये

ಅಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗೀತಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಜಾಗೃತವಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತ, ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಯೋಚಿಸಿದೆನು—‘ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.’

Verse 34

सरोरुहाणि चादाय व्रजाम्यत्र सुरालये । यदि कश्चित्प्रगृह्णाति प्राणयात्रा ततो भवेत्

‘ಈ ಕಮಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರೆ—ಜೀವನೋಪಾಯ—ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.’

Verse 35

अथोत्थाय समायातो ह्यत्राहं मुनिपुंगवाः । अपश्यं लिंगमेतत्तु पूजितं कुसुमैः शुभैः

ಆಮೇಲೆ ಎದ್ದು ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆನು, ಓ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ; ಮತ್ತು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನೇ ಶುಭ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿತವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಕಂಡೆನು।

Verse 36

रुद्रेश्वराभिधमिदं वृद्धलिंगं स्वयंभुवम् । वेश्यानंगवतीनाम्नी शिवरात्रिपरायणा

ಇದು ‘ರುದ್ರೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸ್ವಯಂಭೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಂಗ. ಅನಂಗವತಿ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆ, ಶಿವರಾತ್ರಿ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ, (ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು)।

Verse 37

जागर्त्ति पुरतस्तस्य गीतनृत्योत्सवादिना । ततः कश्चिन्मया दृष्टः किमेतद्रात्रिजागरम्

ಅದರ ಮುಂದೆ ಅವಳು ಗೀತ-ನೃತ್ಯೋತ್ಸವಗಳಿಂದ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಆಗ ನಾನು ಒಬ್ಬನನ್ನು ನೋಡಿ ಕೇಳಿದೆ—‘ಇದು ಯಾವ ರಾತ್ರಿಜಾಗರಣೆ?’

Verse 38

केयं स्त्री दृश्यतेऽत्यर्थं गीतनृत्योत्सवे रता । सोऽब्रवीच्छिवधर्मोक्ता शिवरात्रिः सुधर्मदा

ನಾನು ಕೇಳಿದೆ—‘ಗೀತ-ನೃತ್ಯೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ರತವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಸ್ತ್ರೀ ಯಾರು?’ ಅವನು ಹೇಳಿದನು—‘ಇದು ಶಿವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶಿತ ಶಿವರಾತ್ರಿ; ಸದ್ದರ್ಮವನ್ನು ನೀಡುವದು।’

Verse 39

तां चानंगवतीनाम्नी वेश्येयं धर्मसंयुता । जागर्त्ति परमं श्रेयः शिवरात्रिव्रतं शुभम्

‘ಮತ್ತು ಅವಳು ಅನಂಗವತಿ ಎಂಬ ವೇಶ್ಯೆ, ಧರ್ಮಸಂಯುಕ್ತಳು. ಅವಳು ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ; ಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂಬ ಈ ಶುಭ ವ್ರತದಿಂದ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ।’

Verse 40

शिवरात्रिव्रतं ह्येतद्यः सम्यक्कुरुते नरः । न स दुःखमवाप्नोति न दारि द्र्यं न बंधनम्

ಯಾವ ನರನು ಈ ಶಿವರಾತ್ರಿವ್ರತವನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ದುಃಖವು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ದಾರಿದ್ರ್ಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಬಂಧನವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 41

दुष्टं चारिष्टयोगं वा न रोगं न भयं क्वचित् । सुखसौभाग्यसंपन्नो जायते सत्कुले नरः

ಅವನನ್ನು ದುಷ್ಟ ಪ್ರಭಾವವೂ ಅరిష್ಟಯೋಗವೂ ಕಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ರೋಗವೂ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಅವನು ಸುಖ-ಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನನಾಗಿ ಸತ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 42

तेजस्वी च यशस्वी च सर्वकल्याणभाजनम् । भवेदस्य प्रसादेन एवमाहुर्मनीषिणः

ಅವನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಯಶಸ್ವಿಯೂ ಆಗಿ, ಸರ್ವ ಕಲ್ಯಾಣಗಳ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 43

राजोवाच । अथ मे बुद्धिरुत्पन्ना तद्व्रतं प्रति निश्चला । चिंतितं मनसा ह्येतन्मयाब्राह्मणसत्तमाः

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಆ ವ್ರತದ ಕಡೆಗೆ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಅಚಲ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಹೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಇದನ್ನು ನಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದೆ.

Verse 44

अन्नाभावान्ममोत्पन्न उपवासो बलाद्यतः । तदहं पद्मके तीर्थेस्नात्वा च लवणांभसि

ಅನ್ನಾಭಾವದಿಂದ ನನಗೆ ಬಲವಶಾತ್ ಉಪವಾಸ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಂತರ ನಾನು ಪದ್ಮಕ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಲವಣಜಲದಲ್ಲೂ (ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೂ) ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದೆ.

Verse 45

एतैः सरोरुहैर्देवं पूजयामि महेश्वरम् । ततो मया सभार्येण रुद्रेशः संप्रपूजितः

ಈ ಕಮಲಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ನಾನು ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅನಂತರ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನಾನು ರುದ್ರೇಶನನ್ನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದೆ.

Verse 46

पद्मैश्च भक्तियुक्तेन सभार्येण विशेषतः । जाग्रत्स्थितस्तु देवाग्रे तां रात्रिं सह भार्यया

ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತ ಕಮಲಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ, ನಾನು ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತನಾಗಿ ನಿಂತು ಆ ರಾತ್ರಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ಪತ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಗರಿಸಿದೆ.

Verse 47

ततः प्रभातसमय उदिते सूर्यमण्डले । सा वेश्या मामुवाचेदं कलधौतपलत्रयम्

ನಂತರ ಪ್ರಭಾತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಆ ವೇಶ್ಯೆ ನನಗೆ ಹೀಗೆಂದಳು—‘ಇಗೋ, ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಮೂರು ಪಲಗಳು…’.

Verse 48

गृहाणमूल्यं पद्मानां न गृहीतं मया हि तत् । सात्त्विकं भावमास्थाय सभार्येण द्विजोत्तमाः

ಅವಳು—‘ಕಮಲಗಳ ಬೆಲೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ’ ಎಂದಳು; ಆದರೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನಾನು ಸಾತ್ತ್ವಿಕ ಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಆ ಶುದ್ಧ ಸಂಕಲ್ಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿರನಾಗಿದ್ದೆ.

Verse 49

ततो भिक्षां समाहृत्य प्राणयात्रा मया कृता । कालेन महता प्राप्तः कालधर्मं मुनीश्वराः

ನಂತರ ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನಾನು ಪ್ರಾಣಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಓ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ಬಹುಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ ನಾನು ಕಾಲಧರ್ಮವಾದ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

Verse 50

इयं मे दयिता साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । मम देहं समादाय प्रविष्टा हव्यवाहनम्

ಇವಳು ನನ್ನ ದಯಿತೆ ಸಾಧ್ವೀ ಪತ್ನಿ, ಪ್ರಾಣಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಿಯಳು; ಅವಳು ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪವಿತ್ರ ಚಿತಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು.

Verse 51

तत्प्रभावादहं जातः सर्वभौमो महीपतिः । जातिस्मरः सभार्यस्तु सत्यमेतद्द्विजोत्तमाः

ಆ ಪುಣ್ಯಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಸರ್ವಭೌಮ ಮಹೀಪತಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸಿದೆ; ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿಯೂ ಉಳಿಯಿತು—ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಇದು ಸತ್ಯ.

Verse 52

एतस्मात्कारणादस्य भक्तिर्लिंगस्य चोपरि । मम नित्यं सभार्यस्य सत्यमेतद्ब्रवीमि वः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಭಕ್ತಿ ನಿತ್ಯ ಈ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ; ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ನಾನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಇದರ ಪೂಜೆ-ಪರಿಚರ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಇದು ನಿಮಗೆ ಸತ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 53

मया क्रियाविहीनेन भक्तिबाह्येन सत्तमाः । व्रतमेतत्समाचीर्णं तस्येदं सुमहत्फ लम्

ಹೇ ಸತ್ತಮರೇ, ಕ್ರಿಯಾವಿಹೀನನಾಗಿ ಭಕ್ತಿಬಾಹ್ಯನಾಗಿದ್ದ ನನ್ನಿಂದಲೂ ಈ ವ್ರತ ಆಚರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಅದರ ಫಲವು ಅತಿಮಹತ್ತಾದುದು.

Verse 54

अधुना भक्तियुक्तस्य यथोपकरणान्मम । भविष्ये यत्फलं किंचिन्नो वेद्मि च मुनीश्वराः । येन सोमेशमुत्सृज्य अत्राहं भक्ति तत्परः

ಈಗ ನಾನು ಭಕ್ತಿಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ಯಥೋಚಿತ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಇವೆ; ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುವುದೋ, ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರರೇ, ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು—ಏಕೆಂದರೆ ಸೋಮೇಶ್ವರನನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತತ್ಪರನಾಗಿದ್ದೇನೆ.

Verse 55

ईश्वर उवाच । एवं श्रुत्वा तु ते विप्रा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । साधुसाध्विति जल्पंतो राजानं संप्रशंसिरे

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ವಿಪ್ರರು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ನೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ “ಸಾಧು, ಸಾಧು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ರಾಜನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು।

Verse 56

पूजयामासुरनिशं लिंगं तत्र स्वयंभुवम् । ततोऽसौ पार्थिवश्रेष्ठो लिंगस्यास्यप्रसादतः । संसिद्धिं परमां प्राप्तो दुर्ल्लभां त्रिदशैरपि

ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆ ಲಿಂಗದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಆ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭ.

Verse 57

सा च वेश्या भगवती शिवरात्रिप्रभावतः । तस्य लिंगस्य माहात्म्याद्रंभानामाप्सराऽभवत्

ಆ ವೇಶ್ಯೆಯೂ ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದಿವ್ಯತೇಜಸ್ವಿನಿಯಾಗಿ ಭಗವತೀಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ಆ ಲಿಂಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ರಂಭೆಯಂತೆಯೇ ಅಪ್ಸರೆಯಾದಳು।

Verse 58

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं पूजयेद्बुधः । धर्मकामार्थमोक्षं च यो वांछत्यखिलप्रदम्

ಆದುದರಿಂದ ಧರ್ಮ, ಕಾಮ, ಅರ್ಥ, ಮೋಕ್ಷ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವ ಜ್ಞಾನಿ, ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು।