Adhyaya 36

Verse 1

देव्युवाच । यदेतद्भवता प्रोक्तं प्राची सर्वत्र दुर्ल्लभा । विशेषेण कुरुक्षेत्रे प्रभासे पुष्करे तथा

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರಾಚೀ ನದಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದುರ್ಲಭ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ।

Verse 2

कथं प्रभासमासाद्य संस्थिता पापनाशिनी । माहात्म्यमखिलं तस्याः प्राच्याः पातकनाशनम् । कथयस्व महेशान यद्यहं ते प्रिया विभो

ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಪ್ರಾಚೀ ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ಸೇರಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತಳಾದಳು? ಪಾತಕನಾಶಿನಿಯಾದ ಆ ಪ್ರಾಚಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು. ಓ ಮಹೇಶಾನ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದರೆ, ಓ ವಿಭೋ, ದಯವಿಟ್ಟು ವರ್ಣಿಸು।

Verse 3

ईश्वर उवाच । साधु प्रोक्तं त्वया भद्रे प्राची सर्वत्र दुर्लभा । कुरुक्षेत्रे पुष्करे च तस्मात्प्राभासिकेऽधिका

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಭದ್ರೇ, ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ; ಪ್ರಾಚೀ ಎಲ್ಲೆಡೆ ದುರ್ಲಭ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಪುಷ್ಕರದಲ್ಲೂ ಸಹ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳಳು।

Verse 4

प्रभासे तु महादेवी प्राचीं पापप्रणाशिनीम् । नापुण्यो वेद देवेशि कर्मनिर्मूलनक्षमाम्

ಆದರೆ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ, ಓ ಮಹಾದೇವಿ, ಪಾಪಪ್ರಣಾಶಿನಿಯಾದ ಪ್ರಾಚೀ (ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಾಳೆ). ಓ ದೇವೇಶಿ, ಪುಣ್ಯಹೀನನು ಅವಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾರನು—ಅವಳು ಕರ್ಮಫಲವನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ನಿರ್ಮೂಲಿಸಲು ಸಮರ್ಥಳು।

Verse 5

ये पिबंति नराः पुण्यां प्राचीं देवीं सरस्वतीम् । न ते मनुष्या विज्ञेयाः सत्यंसत्यं वरानने

ಪುಣ್ಯಮಯಿಯಾದ ಪ್ರಾಚೀ—ದೇವಿ ಸರಸ್ವತೀ—ಯನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವವರು ಕೇವಲ ಮಾನವರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಓ ವರಾನನೆ, ಇದು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯ।

Verse 6

धन्यास्ते मुनयस्ते च पुण्यास्ते च तपस्विनः । ये च सारस्वतं तोयं पिबंत्यहरहः सदा

ಧನ್ಯರು ಆ ಮುನಿಗಳು; ಪುಣ್ಯವಂತರು ಆ ತಪಸ್ವಿಗಳು; ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪವಿತ್ರ ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 7

देवास्ते न मनुष्यास्ते नदीस्तिस्र पिबंति ये । चंद्रभागां च गंगां च तथा देवीं सस्स्वतीम्

ಈ ಮೂರು ನದಿಗಳ—ಚಂದ್ರಭಾಗಾ, ಗಂಗಾ ಹಾಗೂ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ—ಜಲವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವವರು ಮಾನವರು ಅಲ್ಲ; ನಿಜಕ್ಕೂ ದೇವರುಗಳೇ।

Verse 8

भुक्त्वा वा यदि वाऽभुक्त्वा दिवा वा यदि वा निशि । न कालनियमस्तत्र यत्र प्राची सरस्वती

ಊಟ ಮಾಡಿದರೂ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಹಗಲಾದರೂ ರಾತ್ರಿಯಾದರೂ—ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತಿ ಇರುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾಲನಿಯಮವೇ ಇಲ್ಲ।

Verse 9

प्राचीं सरस्वतीं ये तु पिबंति सततं मृगाः । तेऽपि स्वर्गं गमिष्यंति यज्ञैर्द्विजवरा यथा

ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತಿಯ ಜಲವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಾನಮಾಡುವ ಜಿಂಕೆಗಳೂ ಸಹ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ—ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಸೇರುವಂತೆ।

Verse 10

सर्वकामप्रपूर्त्यर्थं नृणां तत्क्षेत्रमुत्तमम् । चिंतामणिसमा देवी यत्र प्राची सरस्वती

ಮಾನವರ ಸರ್ವಕಾಮಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂರ್ತಿಗಾಗಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪರಮೋತ್ತಮ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಂತೆ ವರಪ್ರದಾಯಿನಿ।

Verse 11

यथा कामदुघा गावः सर्वकामफलप्रदाः । तथा स्वर्गापवर्गाभ्यां प्राची देवी सरस्वती

ಕಾಮಧೇನು ಗೋವುಗಳು ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ, ಪ್ರಾಚೀ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ಎರಡನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾಳೆ।

Verse 12

अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् । यत्र स्थितानि संन्यासं तस्मात्किमधिकं स्मृतम्

ಎಲ್ಲಿ ಊರ್ಧ್ವರೇತಸರಾದ ಮುನಿಗಳ ಎಂಭತ್ತೆಂಟು ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಸನ್ನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿರುವರೋ—ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವಿತ್ರ್ಯವೇನು ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ?

Verse 13

यत्र मंकणकः सिद्धः प्राचीने नियतात्मवान् । ब्रह्महत्याव्रतं चीर्णं मया यत्र वरानने

ಪ್ರಾಚೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಯತಾತ್ಮನಾದ ಸಿದ್ಧ ಮಂಕಣಕನು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನೋ; ಓ ಸುಮುಖಿಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ-ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದೆನು।

Verse 14

वृषतीर्थे महापुण्ये प्राचीकूलसमाश्रिते । निवृत्ते भारते युद्धे तस्मिंस्तीर्थे किरीटिना । प्रायश्चित्तं पुरा चीर्णं विष्णुना प्रेरितात्मना

ಪ್ರಾಚೀ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ವೃಷತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ—ಭಾರತ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ—ಕಿರೀಟಿ ಅರ್ಜುನನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಅದೇ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು।

Verse 15

त्रैलोक्ये सर्वतीर्थानां तत्तीर्थं प्रवरं स्मृतम् । पापघ्नं पुण्यजननं प्राणिनां पुण्यकीर्त्तिद

ತ್ರಿಲೋಕದ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಆ ತೀರ್ಥವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ—ಪಾಪಹರ, ಪುಣ್ಯಜನಕ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪುಣ್ಯಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವದು।

Verse 16

सूत उवाच । आहैवमुक्ते सा देवी शंकरं लोक शंकरम् । प्रायश्चित्तं कथं प्राप्तः पार्थः परपुरंजयः । ज्ञातिक्षयोद्भवं पापं कथं नाशमगात्प्रभो

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವಿಯು ಲೋಕಹಿತಕರನಾದ ಶಂಕರನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ—“ಪ್ರಭೋ! ಪರಪುರಂಜಯ ಪಾರ್ಥನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು? ಬಂಧುಕ್ಷಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಾಪವು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಯಿತು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.

Verse 17

एवमुक्तः पुनः प्राह विश्वेशो नीललोहितः । प्रायश्चित्तस्य संप्राप्तः कारणं तद्यथा स्थितम्

ಇಂತೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಾದ ನೀಲಲೋಹಿತನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು—“ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವು ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣವು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಗಿತ್ತೋ ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.”

Verse 18

ईश्वर उवाच । शृणुष्वावहिता भद्रे कथां पातकनाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो भक्त्या पवित्रात्मा प्रजायते

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—“ಭದ್ರೇ! ಅವಧಾನದಿಂದ ಪಾತಕನಾಶಿನಿಯಾದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು; ಇದನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಪವಿತ್ರಾತ್ಮನಾಗುತ್ತಾನೆ.”

Verse 19

योऽसौ देवि समाख्यातः किरीटी श्वेतवाहनः । स जित्वा कौरवान्सर्वान्संहृत्य हयकुञ्जरान्

“ದೇವಿ! ಕಿರೀಟಧಾರಿಯಾಗಿ ಶ್ವೇತ ರಥಾರೂಢನಾದ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು ಎಲ್ಲ ಕೌರವರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅವರ ಕುದುರೆ-ಆನೆಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.”

Verse 20

पश्चात्सुयोधनं हत्वा भीमेन प्रययौ गृहान् । नारायणेन सहितो नरोऽसौ प्रस्थितो रणात्

“ನಂತರ ಭೀಮನು ಸುಯೋಧನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಆ ನರನು ರಣಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಟು ಮನೆಗೆ ಹೋದನು.”

Verse 21

द्रष्टुं धर्मसुतं दृष्टः प्रणतः प्रांजलिः स्थितः । स विज्ञाय तदाऽयान्तौ नरनारायणावुभौ

ಧರ್ಮಸುತ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬಯಸಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಂಜಲಿ ಹಿಡಿದು ನಿಂತವನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆಗ ಬಂದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನರ-ನಾರಾಯಣರೆಂದು ತಿಳಿದು ಅವರ ಆಗಮನವನ್ನು ಅರಿತನು.

Verse 22

राजा युधिष्ठिरः प्राह द्वारस्थान्द्वारपालकान् । भवद्भिरेतावायांतौ निषेध्यौ द्वारसंस्थितौ

ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ಈ ಇಬ್ಬರು ಬಂದು ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ; ನೀವು ಇವರನ್ನು ತಡೆಯಿರಿ.”

Verse 23

नर नारायणौ क्रूरौ पापपंकानुलेपिनौ । एवमेतदिति प्रोक्तौ तौ तदा द्वारमागतौ

“ನರ-ನಾರಾಯಣರು ಕ್ರೂರರು, ಪಾಪದ ಕೆಸರಿನಿಂದ ಲೇಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಅವರನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.

Verse 24

भवन्तौ नेच्छति द्रष्टुं राजा दुर्नयकारिणौ । तत्रस्थः पृष्टवान्भूयः प्रतीहारं नरः स्वयम्

“ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ದುರ್ಣಯಕಾರಿಗಳು; ರಾಜನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನರನು ಸ್ವತಃ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಹಾರನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.

Verse 25

आवां किं कारणं राजा नेक्षते वशवर्तिनौ । प्रोवाच प्रणतो राजा ततो द्वाःस्थं पुरःस्थितम्

“ನಾವು ಇಬ್ಬರೂ ವಶವರ್ಥಿಗಳು, ಸಂಯಮಿಗಳು; ಹಾಗಾದರೆ ರಾಜನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ?” ನಂತರ ರಾಜನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮುಂದೆ ನಿಂತ ದ್ವಾರಸ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

Verse 26

नारायणेन सहितं नरं नरकनिर्भयम् । दुर्योधनेन सहिता बांधवास्ते यतो हताः । पितृतुल्याश्च राजानस्तेन वै पापभाजनम्

ನಾರಾಯಣನೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಆ ನರನು ನರಕಕ್ಕೂ ಭಯವಿಲ್ಲದವನು; ಆದರೆ ದುರ್ಯೋಧನನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ನಿನ್ನ ಬಂಧುಗಳು ಹತರಾದರು, ಪಿತೃತುಲ್ಯರಾದ ರಾಜರೂ ಬಲಿಯಾದರು—ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಪಾಪಪಾತ್ರನೆಂದು ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 27

एवमुक्ते तु तेनाथ मुखमालोकितं हरेः । तेन प्रोक्तमिदं तथ्यं यत्ते राज्ञा प्रभाषितम्

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಪ್ರಭು ಹರಿ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ನಂತರ ರಾಜನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು।

Verse 28

एवमुक्ते नरः प्राह पुनरेव जनार्द्दनम् । कथयस्व कथं पापात्कृष्ण शुद्ध्यामहे वयम्

ಇದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನರನು ಮತ್ತೆ ಜನಾರ್ದನನಿಗೆ—“ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಪಾಪದಿಂದ ನಾವು ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧರಾಗಬಹುದು? ಹೇಳು” ಎಂದು ಕೇಳಿದನು।

Verse 29

तीर्थस्नानेन मे शुद्धिर्यथा स्यात्तद्वद स्फुटम् । तच्च गंगादिकं कृष्ण यथाऽस्याघस्य नाशनम्

“ತೀರ್ಥಸ್ನಾನದಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಗಂಗಾದಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಈ ಪಾಪವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತಿಳಿಸು।”

Verse 30

कृष्ण उवाच । मा गयां गच्छ कौंतेय मा गंगां मा च पुष्करम् । तत्र गच्छ कुरुश्रेष्ठ यत्र प्राची सरस्वती

ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ಕೌಂತೇಯ, ಗಯೆಗೆ ಹೋಗಬೇಡ; ಗಂಗೆಯ ಬಳಿಗೂ ಬೇಡ, ಪುಷ್ಕರಕ್ಕೂ ಬೇಡ. ಹೇ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತಿ ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗು.”

Verse 31

ब्रह्मघ्नाश्च सुरा पाश्च ये चान्ये पापकारिणः । तत्र स्नात्वा विमुच्यंते यत्र प्राची सरस्वती

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕರು, ಸುರಾಪಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಪಾಪಕಾರಿಗಳೂ—ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತಿ ಇರುವ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ—ವಿಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 32

नारायणेन प्रोक्तोऽसौ नरस्तद्वचनाद्द्रुतम् । सहितस्तेन संप्राप्तः प्राचीनं तीर्थमुत्तमम्

ನಾರಾಯಣನು ಉಪದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಆ ಮನುಷ್ಯನು ಅವರ ವಚನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅವರೊಡನೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಚೀನ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪಿದನು।

Verse 33

त्रिरात्रोपोषितः स्नातस्त्रिकालं नियतात्मवान् । तेन तस्माद्विनिर्मुक्तः पातकात्पूर्वसंचितात्

ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಉಪವಾಸವಿಟ್ಟು, ತ್ರಿಕಾಲ ಸ್ನಾನ-ನಿಯಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ, ನಿಯತಾತ್ಮನಾಗಿ—ಅವನು ಪೂರ್ವಸಂಚಿತ ಪಾತಕದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದನು।

Verse 34

विज्ञाय शुद्धमेनं तु राजा धर्मसुतो द्रुतम् । भ्रातृभिः सहितः प्राप्तस्तं द्रष्टुं नरपुंगवम्

ಅವನನ್ನು ಶುದ್ಧನಾಗಿ ತಿಳಿದು, ರಾಜ ಧರ್ಮಸುತನು ತನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದು ಆ ನರಪುಂಗವನನ್ನು ನೋಡಿದನು।

Verse 35

ततस्तं प्रणतं दृष्ट्वा धर्मपुत्रः पुरःस्थितम् । आलिलिंग प्रहृष्टात्मा पृष्टवांश्चाप्यनामयम्

ನಂತರ ಮುಂದೆ ನಮನಮಾಡಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಧರ್ಮಪುತ್ರನು ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಅವನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿದನು।

Verse 36

भीमादिभिर्भ्रातृभिश्च तदा गुरुगणैर्वृतः । आलिंगितः प्रहृष्टैस्तु नरो गुणगणैर्वृतः

ಆಗ ಭೀಮಾದಿ ಸಹೋದರರು ಹಾಗೂ ಗುರುಜನರ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆವರಿತನಾದ, ಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ ಆ ನರನು ಹರ್ಷಿತರಿಂದ ಆಲಿಂಗಿತನಾದನು।

Verse 37

एतद्धि तन्महातीर्थं प्राचीनेति च शब्दितम् । स्नानक्रमेण मर्त्त्यानामन्येषामपि पावकम्

ಇದೇ ಆ ಮಹಾತೀರ್ಥ, ‘ಪ್ರಾಚೀನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನಕ್ರಮದಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೂ ಇತರರಿಗೂ ಪಾವನತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 38

त्रिरात्रोपोषितः स्नातस्तीर्थेऽस्मिन्ब्रह्महाऽपि यः । विमुक्तः पातकात्तस्मान्मोदते दिवि रुद्रवत्

ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾತಕಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಆ ಪಾತಕದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನಂತೆ ಮೋದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 39

प्राचीने देव्यहं नित्यं वसामि सहितस्त्वया । प्रभासे तु महाक्षेत्रे विशेषात्तत्र भामिनि

ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನೊಡನೆ ನಿತ್ಯ ವಾಸಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹೇ ಭಾಮಿನಿ, ಪ್ರಭಾಸದ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ।

Verse 40

सरस्वत्युत्तरे तीरे यस्त्यजेदात्मनस्तनुम् । प्राचीने तु वरारोहे न चेहागच्छते पुनः

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ಸರಸ್ವತಿಯ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ—ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ—ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವವನು ಮತ್ತೆ ಈ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 41

आप्लुतो वाजिमेधस्य फलं प्राप्स्यति पुष्कलम् । नियमैश्चोपवासैश्च शोषयेद्देहमात्मनः

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನು ಅಶ್ವಮೇಧಯಜ್ಞಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಅಪಾರ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ—ಶೋಷಿಸುವಂತೆ—ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Verse 42

जलाहारा वायुभक्षाः पर्णाहाराश्च तापसाः । यथा स्थंडिलगा नित्यं ये चान्यनियमाः पृथक्

ಜಲಾಹಾರಿಗಳು, ವಾಯುಭಕ್ಷಿಗಳು (ಪ್ರಾಣಾಹಾರಿಗಳು), ಪರ್ಣಾಹಾರಿಗಳು ಎಂಬ ತಪಸ್ವಿಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ನಿತ್ಯ ನಿರಾವರಣ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಶಯನಿಸುವವರು—ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವವರು.

Verse 43

एवं मंक्याश्रमे येषां वसतां मृत्युरागतः । न ते मनुष्या देवास्ते सत्यमेतद्ब्रवीमि ते

ಈ ರೀತಿ ಮಙ್ಕ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರಿಗೆ ಮರಣ ಬಂದಾಗ, ಅವರು (ಮಾತ್ರ) ಮನುಷ್ಯರು ಅಲ್ಲ—ಅವರು ದೇವರುಗಳೇ. ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.

Verse 44

अस्मिंस्तीर्थे तु यो दद्यात्त्रुटिमात्रं तु कांचनम् । श्रद्धया द्विजमुख्याय मेरुतुल्यं फलं लभेत्

ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಬಂಗಾರದ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಕಣಮಾತ್ರವನ್ನಾದರೂ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಮೇರುಪರ್ವತಸಮಾನ ಮಹಾಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 45

अस्मिंस्तीर्थे तु ये श्राद्धं करिष्यंति च मानवाः । एकविंशत्कुलोपेताः स्वर्गं यास्यंति ते ध्रुवम्

ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮ ವಂಶದ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ತಲೆಮಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 46

पितॄणां वल्लभे तीर्थे पिण्डेनैकेन तर्प्पिताः । ब्रह्मलोकं गमिष्यंति गयाश्राद्धकृतो यथा

ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಈ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪಿಂಡದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾದ ಪಿತೃಗಳು, ಗಯಾಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡಿದವರಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 47

कृष्णपक्षे चतुर्द्दश्यां स्नानं च विहितं सदा । पिण्याकैंगुदकेनापि पिंडं तत्र ददाति यः । पितॄणामक्षया तृप्तिः पितृलोकं स गच्छति

ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನವು ಸದಾ ವಿಧಿಯಾಗಿದೆ। ಪಿಣ್ಯಾಕ ಮತ್ತು ನೀರಿನಂತಹ ಸರಳ ಅರ್ಪಣಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಪಿಂಡವನ್ನು ನೀಡುವವನ ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷಯ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವನು ಪಿತೃಲೋಕವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 48

भूयश्चान्नं प्रयच्छंति मोक्षमार्गं व्रजंति ते

ಮತ್ತೆ ಯಾರು ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 49

दधि दद्याद्योऽपि तत्र ब्राह्मणाय मनोरमम् । सोऽग्निलोकं समासाद्य भुंक्ते भोगान्सुशोभनान्

ಯಾರು ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮನೋಹರವಾದ ಮೊಸರು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಅಗ್ನಿಲೋಕವನ್ನು ಸೇರಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೋಭನ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 50

ऊर्णां प्रावरणं योऽपि भक्त्या दद्याद्द्विजोत्तमे । सोऽपि याति परां सिद्धिं मर्त्यैरन्यैः सुदुर्ल्लभाम्

ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನಿಗೆ ಉಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಾವರಣ (ಕಂಬಳಿ) ದಾನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನೂ ಇತರ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 51

ये चात्र मलनाशाय विशेयुर्मानवा जलम् । गोप्रदानसमं तेषां सुखेन फलमादिशेत्

ಇಲ್ಲಿ ಮಲಿನನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಜಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮಾನವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೋಪ್ರದಾನಸಮಾನ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು.

Verse 52

भावेन यो नरस्तत्र कश्चित्स्नानं समाचरेत् । सर्वपापविनिर्मुक्तो ब्रह्मलोके महीयते

ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 53

तर्पणात्पिंडदानाच्च नरकेष्वपि संस्थिताः । स्वर्गं प्रयांति पितरः सुपुत्रेण हि तारिताः

ತರ್ಪಣ ಮತ್ತು ಪಿಂಡದಾನದಿಂದ ಪಿತೃಗಳು—ನರಕಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ—ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಸತ್ಪುತ್ರನು ಅವರನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ತಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 54

प्राचीं सरस्वतीं प्राप्य याति तीर्थं हिमालयम् । स करस्थं समुत्सृज्य कूर्परेण समालिहेत्

ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಅದು ಹಿಮಾಲಯ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ನಂತರ ಮೊಣಕೈಯಿಂದ ತೊಳೆದು/ಒರೆಸಬೇಕು.

Verse 55

यंयं काममभिध्याय तस्मिन्प्राणान्परित्यजेत् । तंतं सकलमाप्नोति तीर्थमाहात्म्ययोगतः

ಯಾವ ಯಾವ ಕಾಮನೆಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಯಾರಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದ ಯೋಗದಿಂದ ಅವನು ಅದನ್ನೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 56

अन्यद्देवि पुरा गीतं गांगेयेन युधिष्ठिरे । सत्यमेव हि गंगायां वयं जाता युधिष्ठिर

ಹೇ ದೇವಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಾಂಗೇಯನು ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವಚನವನ್ನು ಹಾಡಿದನು— “ನಿಜವೇ; ನಾವು ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಹೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ।”

Verse 58

सरस्वती सर्वनदीषु पुण्या सरस्वती लोकसुखावहा सदा । सरस्वतीं प्राप्य सुदुःखिता नराः सदा न शोचन्ति परत्र चेह च

ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸರಸ್ವತಿ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯಿ; ಸರಸ್ವತಿ ಸದಾ ಲೋಕಸুখವನ್ನು ನೀಡುವವಳು. ಮಹಾದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರೂ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ಇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಶೋಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 97

याः काश्चित्सरितो लोके तासां पुण्या सरस्वती

ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ನದಿಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯೇ ಪುಣ್ಯಮಯಿ (ಶ್ರೇಷ್ಠ) ನದಿ।