Adhyaya 237

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यादवस्थलमुत्तमम् । यादवा यत्र नष्टा वै षट्पंचाशच्च कोटयः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ‘ಯಾದವಸ್ಥಲ’ವೆಂಬ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಐವತ್ತಾರು ಕೋಟಿ ಯಾದವರು ನಾಶರಾದರು.

Verse 2

यत्र वज्रेश्वरो देवो वज्रेणाराधितः सदा । यत्राभूद्दिव्यदृष्टीनामृषीणामाश्रमं कुलम्

ಅಲ್ಲಿ ವಜ್ರೇಶ್ವರ ದೇವನು ವಜ್ರದಿಂದ ಸದಾ ಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಋಷಿಗಳ ಕುಲ-ಆಶ್ರಮವಿತ್ತು.

Verse 3

देव्युवाच । कथं विनष्टा भगवन्नन्धका वृष्णिभिः सह । पश्यतो वासुदेवस्य भोजाश्चैव महारथाः

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್! ವೃಷ್ಣಿಗಳೊಡನೆ ಅಂಧಕರು ಹೇಗೆ ನಾಶರಾದರು? ವಾಸುದೇವನು ನೋಡುತ್ತಿರಲೂ ಮಹಾರಥಿಗಳಾದ ಭೋಜರೂ ಹೇಗೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡರು?

Verse 4

केन शप्तास्तु ते वीरा नष्टा वृष्ण्यन्धकादयः । भोजाश्चैव महादेव विस्तरेण वदस्व मे

ಆ ವೀರರು ಯಾರ ಶಾಪದಿಂದ ನಾಶರಾದರು—ಅದರಿಂದ ವೃಷ್ಣಿ, ಅಂಧಕಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೋಜರೂ ಧ್ವಂಸರಾದರು? ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 5

ईश्वर उवाच । षट्त्रिंशे च कलौ वर्षे संप्राप्तेऽन्धकवृष्णयः । अन्योन्यं मुशलैस्ते हि निजघ्नुः कालनोदिताः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಕಲಿಯ ಮுப்பತ್ತಾರನೇ ವರ್ಷ ಬಂದಾಗ ಅಂಧಕರು ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಕಾಲಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮುಸಲಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಹೊಡೆದು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

Verse 6

विश्वामित्रं च कण्वं च नारदं च यशस्विनम् । सारणप्रमुखान्भोजान्ददृशुर्द्वारकां गतान्

ಅವರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಕಣ್ವ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ನಾರದರನ್ನು ಕಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಾರಣನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಬಂದ ಭೋಜರನ್ನೂ ಕಂಡರು.

Verse 7

ते वै सांबं समानिन्युर्भूषयित्वा स्त्रियं यथा । अब्रुवन्नुपसंगम्य देवदंडनिपीडिताः

ಅವರು ಸಾಂಬನನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಯಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಕರೆತಂದರು; ನಂತರ ದೈವದಂಡನೆಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು ಋಷಿಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರು.

Verse 8

इयं स्त्री पुत्रकामस्य बभ्रोरमिततेजसः । ऋषयः साधु जानीत किमियं जनयिष्यति

ಈ ಸ್ತ್ರೀ ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಬಭ್ರುವಿನದು; ಅವನು ಪುತ್ರಕಾಮನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೇ ಋಷಿಗಳೇ, ಸತ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ—ಇವಳು ಏನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುವಳು?

Verse 9

इत्युक्तास्ते तदा देवि विप्रलंभप्रधर्षिताः । प्रत्यब्रुवंस्तान्मुनयस्तच्छृणुष्व यथातथम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಹಾಸ್ಯ-ಅಪಮಾನದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮುನಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಈಗ ಕೇಳು—ಯಥಾತಥವಾಗಿ ನಡೆದಂತೆ.

Verse 10

ऋषय ऊचुः । वृष्ण्यन्धकविनाशाय मुशलं घोरमायसम् । वासुदेवस्य दायादः सांबोऽयं जनयिष्यति

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ವಾಸುದೇವನ ವಂಶಜನಾದ ಈ ಸಾಂಬನು ಭಯಂಕರವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಸಳವನ್ನು ಜನ್ಮಗೊಳಿಸುವನು.

Verse 11

येन यूयं सुदुर्वृत्ता नृशंसा जातमन्यवः । उच्छेत्तारः कुलं सर्वमृते रामाज्जनार्द्दनात्

ನೀವು ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ವೃತ್ತರು, ಕ್ರೂರರು, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಉರಿದವರು ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಜನಾರ್ದನರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕುಲವನ್ನು ನೀವೇ ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುವಿರಿ.

Verse 12

त्यक्त्वा यास्यति वः श्रीमांत्यक्त्वा भूमिं हलायुधः । जरा कृष्णं महाभागं शयानं तु निवेत्स्यति

ಶ್ರೀ (ಸಮೃದ್ಧಿ) ನಿಮ್ಮನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಹೊರಟುಹೋಗುವಳು. ಹಲಾಯುಧ (ಬಲರಾಮ) ಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವನು. ಜರಾ, ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಾಗಿ ಶಯನಿಸಿರುವ ಮಹಾಭಾಗ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಆಘಾತ ಮಾಡುವಳು.

Verse 13

इत्यब्रुवंस्ततो देवि प्रलब्धास्ते दुरात्मभिः । मुनयः क्रोधरक्ताक्षाः समीक्ष्याथ परस्परम्

ಹೇ ದೇವಿ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಿಕ ಆ ಮುನಿಗಳು ದುರ್ಮತಿಗಳಿಂದ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದರು. ಕ್ರೋಧದಿಂದ ರಕ್ತನೇತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರು.

Verse 14

तथोक्ता मुनयस्ते तु ततः केशवमभ्ययुः । अथावदत्तदा वृष्णीञ्छ्रुत्वैवं मधुसूदनः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಆ ಮುನಿಗಳು ನಂತರ ಕೇಶವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು. ನಡೆದದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಧುಸೂದನನು ಆಗ ವೃಷ್ಣಿಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 15

अभिज्ञो मतिमांस्तस्य भवितव्यं तथेति तत् । एवमुक्त्वा हृषीकेशः प्रविवेश पुनर्गृहान्

ಸರ್ವಜ್ಞನೂ ವಿವೇಕಿಯೂ ಆದ ಹೃಷೀಕೇಶನು ‘ಭವಿತವ್ಯವು ಹಾಗೆಯೇ’ ಎಂದು ತಿಳಿದನು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 16

कृतांतमन्यथाकर्त्तुं नैच्छत्स जगतः प्रभुः । श्वोभूते सततः सांबो मुसलं तदसूत वै

ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭುವು ವಿಧಿಯ ವಿಧಾನದನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮರುದಿನವೇ ಸಾಂಬನು ನಿಜವಾಗಿ ಆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಸಲವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಮಾಡಿದನು.

Verse 17

येन वृण्ष्यन्धककुले पुरुषा भस्मसात्कृताः । वृष्ण्यन्धकविनाशाय किंकरप्रतिमं महत्

ಅದರಿಂದ ವೃಷ್ಣ್ಯಂಧಕ ಕುಲದ ಪುರುಷರು ಭಸ್ಮವಾದರು. ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಅದು ಮಹತ್ತಾದ, ವಿಧಿಯ ಸೇವಕನಂತೆ ಇರುವ ಉಪಕರಣವಾಗಿತ್ತು.

Verse 18

असूत शापजं घोरं तच्च राज्ञे न्यवेदयत् । विषण्णोऽथ ततो राजा सूक्ष्मं चूर्णमकारयत्

ಅವನು ಶಾಪಜನ್ಯವಾದ ಆ ಘೋರ ವಸ್ತುವನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಮಾಡಿ ರಾಜನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು. ನಂತರ ರಾಜನು ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚೂರ್ಣವಾಗಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದನು.

Verse 19

प्राक्षिपत्सागरे तत्र पुरुषो राजशासितः । अथोवाच स्वनगरे वचनादाहुकस्य हि

ಅಲ್ಲಿ ರಾಜಶಾಸನದಂತೆ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಎಸೆದರು. ನಂತರ ತನ್ನ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಆಹುಕನ ವಚನದಂತೆ ಇದನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.

Verse 21

यश्च वो विदितं कुर्यादेवं कश्चित्क्वचिन्नरः । स जीवञ्छूलमारोहेत्स्वयं कृत्वा सबांधवः

ಯಾವನಾದರೂ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದರೂ ನಿಮಗೆ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರೆ, ಅವನು ತನ್ನದೇ ಕೃತದೋಷದಿಂದ ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಶೂಲಾರೋಹಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 22

ततो राजभयात्सर्वे नियमं तत्र चक्रिरे । नराः शासनमाज्ञाय रामस्याक्लिष्टकर्मणः

ಆಮೇಲೆ ರಾಜಭಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ರಾಮನ ಶಾಸನವನ್ನು ತಿಳಿದು ಜನರು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರು.

Verse 23

एवं प्रयतमानानां वृष्णीनामन्धकैः सह । कालो गृहाणि सर्वाणि परिचक्राम नित्यशः

ಈ ರೀತಿ ಅಂಧಕರೊಡನೆ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರಲು, ಕಾಲನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 24

करालो विकटो मुंडः पुरुषः कृष्णपिंगलः । सम्मार्जनी महाकेतुर्जपापुष्पावतंसकः

ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದನು—ಭೀಕರ, ವಿಕಟ, ಮುಂಡಿತಶಿರಸ್ಸು, ಕೃಷ್ಣಪಿಂಗಳ ವರ್ಣದವನು. ಅವನು ಚೀಪುರು ಮತ್ತು ಮಹಾಧ್ವಜವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಜಪಾ (ಗುಡ್ಹಲ್) ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 25

कृकलासवाहनश्च रत्तिकाकर्णभूषणः । गृहाण्यवेक्ष्य वृष्णीनां नादृश्यत पुनः क्वचित्

ಅವನಿಗೆ ಕೃಕಲಾಸ (ಹಲ್ಲಿ) ವಾಹನವಾಗಿತ್ತು; ಕಿವಿಗಳಿಗೆ ರತ್ತಿಕಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದನು. ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಮನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವನು ಮತ್ತೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 26

तस्य चासन्महेष्वासाः शरैः शतसहस्रशः । न चाशक्यत वेद्धुं स सर्वभूताप्ययं सदा

ಅವನ ಮೇಲೆ ಮಹಾಧನುರ್ಧರರು ಶತಸಹಸ್ರ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು; ಆದರೂ ಅವನು ಭೇದಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ—ಅವನು ಸದಾ ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಅಪ್ಯಯ (ಲಯ) ಸ್ವರೂಪನು.

Verse 27

उत्पेदिरे महावाता दारुणा हि दिने दिने । वृष्ण्यन्धकविनाशाय बहवो लोमहर्षणाः

ದಿನೇ ದಿನೇ ಭೀಕರ ಮಹಾವಾತಗಳು ಎದ್ದವು—ಅನೇಕವು ರೋಮಾಂಚನ ಉಂಟುಮಾಡುವಂತವು. ಅವು ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರ ವಿನಾಶದ ಪೂರ್ವಸೂಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.

Verse 28

विवृद्ध्य मूषिका रथ्यावितुन्नमणिकास्तथा । केशान्ददंशुः सुप्तानां नृणां युवतयो निशि

ಇಲಿಗಳು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾದವು; ಹಾಗೆಯೇ ರಥ್ಯಾವಿತುನ್ನಮಣಿಕಾ ಎಂಬ ಕೀಟಗಳೂ ವೃದ್ಧಿಯಾದವು. ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪುರುಷರ ಕೂದಲನ್ನು ಯುವತಿಯರು ಕಚ್ಚಿದರು.

Verse 29

चीचीकूचीत्यवाशंत सारिका वृष्णिवेश्मसु । नोपशाम्यति शब्दश्च स दिवारात्रमेव वा

ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಿಕಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು “ಚೀಚೀಕೂಚೀ” ಎಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೂಗಿದವು; ಆ ಶಬ್ದವು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಶಮನವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 30

अन्वकुर्वन्नुलूकाश्च वायसान्वृष्णिवेश्मसु । अजाः शिवानां च रुतमन्वकुर्वत भामिनि

ವೃಷ್ಣಿಗಳ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಗೆಗಳ ಕೂಗಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗೂಬೆಗಳು ಕೂಗಿದವು; ಓ ಸುಂದರಿಯೇ, ನರಿಗಳ ಅಶುಭ ರುತವನ್ನು ಆಡುಗಳೂ ಅನುಕರಿಸಿದವು—ಇದು ಅಪಶಕುನ ಸೂಚನೆ.

Verse 31

पांडुरारक्तपादाश्च विहगाः कालप्रेरिताः । वृष्ण्यन्धकगृहेष्वेवं कपोता व्यचरंस्तदा

ಕಾಲಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಪಾಂಡುರ-ಕೆಂಪು ಪಾದಗಳಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಆಗ ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಿರುಗಾಡಿದವು—ಇದು ಕೂಡ ಅಪಶಕುನ.

Verse 32

व्यजायंत खरा गोषु करभाश्चाश्वतरीषु च । शुनीष्वपि बिडालाश्च मूषका नकुलीषु च

ಹಸುಗಳ ನಡುವೆ ಕತ್ತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು, ಹೆಣ್ಣು ಖಚ್ಚರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಗಳು; ನಾಯಿಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ಮುಂಗೂಸಗಳಲ್ಲಿ ಇಲಿಗಳು—ಇಂಥ ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳು ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನಗಳು.

Verse 33

तापत्रयांत पापानि कुर्वंतो वृष्णयस्तथा । अद्विषन्ब्राह्मणांश्चापि पितॄन्देवांस्तथैव च

ತ್ರಿತಾಪಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು; ಆದರೂ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷವಿಟ್ಟಿಲ್ಲ.

Verse 34

गुरूंश्चाप्यवमन्यंते न तु रामजनार्दनौ । भार्याः पतीन्व्युच्चरंति पत्नीश्च पुरुषास्तथा

ಜನರು ಗುರುಗಳನ್ನೂ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನೂ ಸಹ ಅವಮಾನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು; ಆದರೆ ರಾಮನನ್ನೂ ಜನಾರ್ದನನನ್ನೂ ಅಲ್ಲ. ಹೆಂಡತಿಗಳು ಗಂಡರ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು; ಗಂಡರೂ ಹಾಗೆಯೇ ಹೆಂಡತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 35

विभावसुः प्रज्वलितो वामं विपरिवर्त्तते । नीललोहितमांजिष्ठा विसृजंश्चार्चिषः पृथक्

ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಗ್ನಿಯೂ ಎಡಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿತು. ಅದು ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಮಂಜಿಷ್ಠಾ ವರ್ಣದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜ್ವಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿತು—ಅಶುಭ ಸೂಚನೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

Verse 36

उदयास्तमने नित्यं पर्यस्तः स्याद्दिवाकरः । व्यदृश्यत सकृत्पुंभिः कबन्धैः परिवारितः

ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸದಾ ವಿಕೃತನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಅವನು ತಲೆಯಿಲ್ಲದ ದೇಹಗಳಾದ ಕಬಂಧಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ಕಾಣಿಸಿ ಭಯಂಕರ ದೃಶ್ಯವಾಯಿತು.

Verse 37

महानसेषु सिद्धांते संस्कृतेऽन्ने तु भामिनि । उत्तार्यमाणे कृमयो दृश्यंते च वरानने

ಓ ಸುಂದರಿಯೇ! ಮಹಾ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಓ ವರಾನನೇ, ಬಡಿಸುವಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಹುಳುಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು—ಅದು ಅಶುಭ ಸೂಚನೆ ಆಗಿತ್ತು.

Verse 38

पुण्याहे वाच्यमाने च पठत्सु च महात्मसु । अभिधावंति श्रूयंते न चादृश्यत कश्चन

ಪುಣ್ಯಾಹ ವಾಚನ ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಮಹಾತ್ಮರು ಪಠಣ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇದ್ದರೂ ಓಡಾಟದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಆದರೆ ಯಾರೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 39

परस्परस्य नक्षत्रं हन्यमानं पुनःपुनः । ग्रहैरपश्यन्सर्वैस्ते नात्मनस्तु कथञ्चन

ಅವರು ಪರಸ್ಪರರ ಜನ್ಮನಕ್ಷತ್ರವು ಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಮರುಮರು ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡರು; ಆದರೆ ತಮ್ಮದೇ ವಿಧಿಗತಿಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅರಿಯಲಿಲ್ಲ।

Verse 40

न हुतं पाचयत्यग्निर्वृष्ण्यंधकपुरस्कृतम् । समंतात्प्रत्यवाशंत रासभा दारुणस्वनाः

ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕರು ಅರ್ಪಿಸಿದ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಅಗ್ನಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಜೀರ್ಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕತ್ತೆಗಳು ಕಠೋರ, ಭಯಾನಕ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕೂಗಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು—ವಿಪತ್ತಿನ ಅಪಶಕುನಗಳು।

Verse 41

एवं पश्यन्हृषीकेशः संप्राप्तान्कालपर्ययान् । त्रयोदशीं ह्यमावास्यां तां दृष्ट्वा प्राब्रवीदिदम्

ಹೀಗೆ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಬಂದಿರುವ ಕಾಲಪರಿವರ್ತನಗಳನ್ನು ಕಂಡನು; ತ್ರಯೋದಶಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂತೆ ಅಂಧಕಾರಮಯವಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 42

त्रयोदशी पंचदशी कृतेयं राहुणा पुनः । तदा च भारते युद्धे प्राप्ता चाद्य क्षयाय नः

ರಾಹುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಈ ತ್ರಯೋದಶಿ ಮತ್ತೆ ಪಂಚದಶಿಯಂತೆ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಂತೆಯೇ ಅಂಧಕಾರಮಯವಾಗಿದೆ; ಭಾರತಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂದಂತೆ, ಇಂದು ಕೂಡ ನಮ್ಮ ಕ್ಷಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದೆ।

Verse 43

धिग्धिगित्येवकालं तं परिचिंत्य जनार्दनः । मेने प्राप्तं स षट्त्रिंशं वर्षं केशिनिषूदनः । पुत्रशोकाभिसंतप्ता गांधारी यदुवाच ह

ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ಜನಾರ್ದನನು ‘ಧಿಕ್ ಧಿಕ್’ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದನು; ಕೇಶಿನಿಷೂದನನು ಮுப்பತ್ತಾರನೇ ವರ್ಷ ಬಂದಿತೆಂದು ತಿಳಿದನು—ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತಳಾದ ಗಾಂಧಾರಿಯು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ।

Verse 44

एवं पश्यन्हृषीकेशस्तदिदं समुपस्थितम् । इदं च समनुप्राप्तमब्रवीद्यद्युधिष्ठिरः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಎದುರು ನಿಂತ ವಿಧಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೋಡಿದನು; ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದ ವಚನಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿ ಹೇಳಿದನು।

Verse 45

पुरा व्यूढेष्वनीकेषु दृष्ट्वोत्पातान्सुदारुणान् । पुण्यग्रन्थस्य श्रवणाच्छांतिहोमाद्विशोधनात्

ಹಿಂದೆ, ಸೇನೆಗಳು ವ್ಯೂಹಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಾಗ ಭಯಂಕರ ಉತ್ಪಾತಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಪುಣ್ಯಗ್ರಂಥ ಶ್ರವಣ, ಶಾಂತಿಹೋಮ ಮತ್ತು ಶೋಧನಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 46

पूततीर्थाभिषेकांच्च नान्यच्छ्रेयो भवेदिति । इत्युक्त्वा वासुदेवस्तच्चिकीर्षन्सत्यमेव च । आज्ञापयामास तदा तीर्थयात्रामरिंदमः

“ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಸ್ನಾನಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಇನ್ನಿಲ್ಲ.” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ದೃಢನಾದ ವಾಸುದೇವನು ಶತ್ರುದಮನನಾಗಿ ಆಗ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು।

Verse 47

अघोषयंत पुरुषास्तत्र केशवशासनात् । तीर्थयात्रा प्रभासे वै कार्येति वरवर्णिनि

ಆಗ ಕೇಶವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಘೋಷಿಸಿದರು—“ಓ ಸುಂದರಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು.”

Verse 48

अथारिष्टानि वक्ष्यामि पुरीं द्वारवतीं प्रति । काली स्त्री पांडुरैर्दंतैः प्रविश्य नगरीं निशि

ಈಗ ನಾನು ದ್ವಾರವತೀ ಪುರಿಯತ್ತ ಕಂಡ ಅరిష್ಟಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರ ದಂತಗಳಿರುವ ಕಪ್ಪು ಸ್ತ್ರೀ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಳು।

Verse 49

स्त्रियः स्वप्नेषु मुष्णन्ती द्वारकां प्रति धावति । अग्निहोत्रनिकेतं च सुमेध्येषु च वेश्मसु

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸ್ವಪ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕದಿಯುತ್ತಾ ದ್ವಾರಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡುತ್ತಿದ್ದಳು; ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ನಿಕೇತನಗಳಿಗೂ ಸుమೇಧ್ಯರ ಮನೆಗಳಿಗೂ ಸಹ ವೇಗವಾಗಿ ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಳು—ಇದು ಭಯಾನಕ ಅಪಶಕುನವಾಗಿತ್ತು।

Verse 50

वृष्ण्यंधकांश्च खादंती स्वप्ने दृष्टा भयानका । कुर्वंती भीषणं नादं कुर्कुटश्वानसंयुता

ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಪ್ರೇತಸ್ತ್ರೀ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕರನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಭೀಷಣ ನಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು—ಬರುವ ವಿಪತ್ತಿನ ಅಪಶಕುನ।

Verse 51

तथा सहस्रशो रौद्राश्चतुर्बाहव एव च । स्त्रीणां गर्भेष्वजायंत राक्षसा गुह्यकास्तथा

ಹಾಗೆಯೇ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಜೀವಿಗಳು—ಕೆಲವರು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳವರೂ—ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸತೊಡಗಿದರು; ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಗುಹ್ಯಕರು—ಇದೂ ಘೋರ ಅಪಶಕುನ।

Verse 52

अलंकाराश्च च्छत्राणि ध्वजाश्च कवचानि च । ह्रियमाणानि दृश्यंते रक्षोभिस्तु भयानकैः

ಆಭರಣಗಳು, ಛತ್ರಗಳು, ಧ್ವಜಗಳು, ಕವಚಗಳು—ಇವೆಲ್ಲ ಭಯಾನಕ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಇದು ವಿನಾಶಸೂಚಕ ಅಪಶಕುನ।

Verse 53

यच्चाग्निदत्तं कृष्णस्य वज्रनाभमयस्मयम् । दिवमाचक्रमे चक्रं वृष्णीनां पश्यतां तदा

ಅಗ್ನಿಯು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೀಡಿದ ವಜ್ರನಾಭ, ಕಬ್ಬಿಣದಂತೆ ಕಠಿಣವಾದ ಆ ಚಕ್ರವು—ಆ ವೇಳೆ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಏರಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿತು।

Verse 54

युक्तं रथं दिव्यमादित्यवर्णं भयावहं पश्यतो दारुकस्य । ते सागरस्योपरिष्टाद्वर्तमानान्मनोजवांश्चतुरो वाजिमुख्यान्

ದಾರುಕನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸೂರ್ಯವರ್ಣದ ದಿವ್ಯವಾದ ಭಯಂಕರ ರಥವು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಯಿತು. ಅದು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿಂದ ಸಾಗುತ್ತ, ಮನೋಜವ ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಶ್ವಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 55

तालः सुपर्णश्च महाध्वजौ तौ सुपूजितौ रामजनार्दनाभ्याम् । उच्चैर्जगुः स्वप्सरसो दिवानिशं वाचं चोचुर्गम्यतां तीर्थयात्राम्

ಆ ಎರಡು ಮಹಾಧ್ವಜಗಳು—ತಾಲ ಮತ್ತು ಸುಪರ್ಣ—ರಾಮ ಹಾಗೂ ಜನಾರ್ದನರಿಂದ ಸುಪೂಜಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ನಿನದಿಸಿದವು; ದಿವ್ಯ ಅಪ್ಸರಸರು ದಿನರಾತ್ರಿ ಘೋಷಿಸಿದರು—“ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗಿರಿ।”

Verse 56

ततो जिगमिषंतस्ते वृष्ण्यंधकमहारथाः । सांतःपुरास्तीर्थयात्रामीहंते स्म नरर्षभाः

ನಂತರ ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಅಂಧಕ ವಂಶದ ಆ ಮಹಾರಥಿಗಳು—ನರರಲ್ಲಿ ವೃಷಭರು—ಅಂತಃಪುರದೊಂದಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ ಹೊರಟರು.

Verse 57

ततो मांसपरा हृष्टाः पेयं वेश्मसु वृष्णयः । बहु नानाविधं चक्रुर्मांसानि विविधानि च

ನಂತರ ವೃಷ್ಣಿಗಳು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದರು; ಅವರು ಬಹಳವಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನೂ ವಿವಿಧ ಮಾಂಸಗಳನ್ನೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು.

Verse 58

तथा सीधुषु बद्धेषु निर्ययुर्नगराद्बहिः । यानैरश्वैर्गजैश्चैव श्रीमंतस्तिग्मतेजसः

ಹಾಗೆಯೇ ಸೀಧು ಪಾತ್ರೆಗಳು ಬಿಗಿದ ಬಳಿಕ, ಆ ಶ್ರೀಮಂತರು ತೀಕ್ಷ್ಣತೇಜಸ್ವಿಗಳು ವಾಹನಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟರು.

Verse 59

ततः प्रभासे न्यवसन्यथोद्देशं यथागृहम् । प्रभूतभक्ष्यपेयास्ते सदारा यादवास्तदा

ನಂತರ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾದವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಿಯತಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಪತ್ನಿಯರೊಡನೆ ವಾಸಿಸಿದರು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಭಕ್ಷ್ಯಪಾನೀಯಗಳ ಅಪಾರ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇತ್ತು.

Verse 60

निर्विष्टांस्तान्निशम्याथ समुद्रांते स योगवित् । जगामामंत्र्य तान्वीरानुद्धवोर्थविशारदः

ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೇಳಿ, ಯೋಗವಿತ್ತನೂ ಅರ್ಥವಿಶಾರದನೂ ಆದ ಉದ್ದವನು ಆ ವೀರರಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ ಸಮುದ್ರತೀರದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 61

प्रस्थितं तं महात्मानमभिवाद्य कृतांजलिम् । जानन्विनाशं भोजानां नैच्छद्वारयितुं हरिः

ಪ್ರಸ್ಥಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಹರಿಯು ಕೈಜೋಡಿಸಿ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಭೋಜರ ವಿನಾಶವು ವಿಧಿಯೆಂದು ತಿಳಿದು ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಅವನು ಇಚ್ಛಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 62

ततः कालपरीतास्ते वृष्ण्यंधकमहारथाः । अपश्यन्नुद्धवं यांतं तेजसाऽदीप्य रोदसी

ನಂತರ ಕಾಲಬಲದಿಂದ ಆವರಿತರಾದ ವೃಷ್ಣಿ-ಅಂಧಕ ಮಹಾರಥರು, ಆಕಾಶಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪ್ತನಾಗಿ ಹೊರಟ ಉದ್ದವನನ್ನು ನೋಡಿದರು.

Verse 63

ब्राह्मणार्थेषु यत्क्लृप्तमन्नं तेषां वरानने । तद्वाहनेभ्यः प्रददुः सुरागंधरसान्वितम्

ಹೇ ವರಾನನೆ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದ ಅನ್ನವನ್ನೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದರು; ಅದು ಸುರೆಯ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ರಸದಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 64

ततस्तूर्यशताकीर्णं नटनर्त्तकसंकुलम् । प्रावर्त्तत महापानं प्रभासे तिग्मतेजसाम्

ಅನಂತರ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದದಿಂದಲೂ ನಟ-ನರ್ತಕರ ಗುಂಪಿನಿಂದಲೂ ತುಂಬಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣತೇಜಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಪಾನ ಆರಂಭವಾಯಿತು।

Verse 65

कृष्णस्य संनिधौ रामः सहितः कृतवर्मणा । अपिबद्युयुधानश्च गदो बभ्रुस्तथैव च

ಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಕೃತವರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಪಾನಮಾಡಿದನು; ಯುಯುಧಾನ, ಗದ ಮತ್ತು ಬಭ್ರುವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಪಾನಮಾಡಿದರು।

Verse 66

ततः परिषदो मध्ये युयुधानो मदोत्कटः । अब्रवीत्कृतवर्माणमवहस्यावमन्य च

ನಂತರ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾದ ಯುಯುಧಾನನು ಕೃತವರ್ಮನನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಾಡಿ ಅವಮಾನಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 67

कः क्षत्रियो मन्यमानः सुप्तान्हन्यान्मृतानिव । न तन्मृष्यत हार्दिक्यस्त्वया तत्साधु यत्कृतम्

‘ತನ್ನನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ಷತ್ರಿಯನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಮೃತರಂತೆ ಕಂಡು ಯಾರು ಕೊಲ್ಲುವನು? ಹಾರ್ದಿಕ್ಯ, ನೀನು ಮಾಡಿದದ್ದು ಸಹಿಸಲಾಗದು; ಅದು ಧರ್ಮ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ।’

Verse 68

इत्युक्ते युयुधानेन पूजयामास तद्वचः । प्रद्युम्नो रथिनां श्रेष्ठो हार्दिक्यमथ भर्त्सयन्

ಯುಯುಧಾನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ರಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ, ನಂತರ ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನನ್ನು ಗದರಿಸಿದನು।

Verse 69

ततः पुनरपि क्रुद्धः कृतवर्मा तमब्रवीत् । निर्विशन्निव सावज्ञं तदा सव्येन पाणिना

ಆಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಕೃತವರ್ಮನು ಅವನಿಗೆ ಅವಜ್ಞೆಯಿಂದ ಮಾತಾಡಿ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಡಗೈಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಸಂಕೆತ ಮಾಡಿದನು।

Verse 70

भूरिश्रवाश्छिन्नबाहुर्युद्धे प्रायोगतस्त्वया । व्याधेनेव नृशंसेन कथं वैरेण घातितः

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೀನು ಅಯೋಗ್ಯ ಉಪಾಯದಿಂದ ಭೂರಿಶ್ರವಸನ ಭುಜವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದೆ; ನಂತರ ವೈರವಶದಿಂದ ಅವನು ಹೇಗೆ ಹತನಾದನು—ಕ್ರೂರ ವ್ಯಾಧನು ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕೊಂದಂತೆ?

Verse 71

इति तस्य वचः श्रुत्वा केशवः परवीरहा । तिर्यक्सरोषया दृष्ट्या वीक्षांचक्रे समः पुमान्

ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪರವೀರಹನ್ತ ಕೇಶವನು ಹೊರಗೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ತಿರಚು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದನು।

Verse 72

मणिं स्यमंतकं चैव यः स सत्राजितोऽभवत् । स कथं स्मारयामास सात्यकिर्मधुसूदनम्

ಸ್ಯಮಂತಕ ಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸತ್ರಾಜಿತನು—ಅವನು ಸಾತ್ಯಕಿಯಿಂದ ಮಧುಸೂದನನಿಗೆ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸ್ಮರಿಸಿಸಿದನು?

Verse 73

तच्छ्रुत्वा केशवस्यांकमगमद्रुदती सती । सत्यभामा प्रक्षुभिता कोपयन्ती जनार्द्दनम्

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸತಿ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಅಶಾಂತಳಾಗಿ, ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸುತ್ತಾ, ಅಳುತ್ತಾ ಕೇಶವನ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಂದಳು।

Verse 74

तत उत्थाय स क्रोधात्सात्यकिर्वाक्यमब्रवीत् । पंचानां द्रौपदेयानां धृष्टद्युम्नशिखंडिनः

ಆಗ ಸಾತ್ಯಕಿಯು ಕೋಪದಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ದ್ರೌಪದಿಯ ಐವರು ಪುತ್ರರು, ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಶಿಖಂಡಿಯ ಕುರಿತು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.

Verse 75

एष गच्छामि पदवीं सत्ये तव पथे सदा । सौप्तिके निहता ये च सुप्तास्तेन दुरात्मना

ಎಲೈ ಸತ್ಯವಂತನೇ! ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಆ ದುರಾತ್ಮನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಯಾರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರೋ (ಅವರ ಕುರಿತು).

Verse 76

द्रोणपुत्रसहायेन पापेन कृतवर्मणा । समाप्तं चायुरस्याद्य यशश्चापि सुमध्यमे

ದ್ರೋಣಪುತ್ರನ (ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ) ಸಹಾಯಕನಾದ ಪಾಪಿ ಕೃತವರ್ಮನಿಂದ (ಇದು ನಡೆಯಿತು). ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ! ಇಂದು ಇವನ ಆಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆ.

Verse 77

इतीदमुक्त्वा खङ्गेन केशवस्य समीपतः । अभिहत्य शिरः क्रुद्धश्चिच्छेद कृतवर्मणः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಕೇಶವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ, ಕೋಪಗೊಂಡು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದು ಕೃತವರ್ಮನ ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 78

तथान्यानपि निघ्नंतं युयुधानं समंततः । अन्वधावद्धृषीकेशो विनिवारयिषुस्तथा

ಹಾಗೆಯೇ ಸುತ್ತಲೂ ಇತರರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದ ಯುಯುಧಾನನ (ಸಾತ್ಯಕಿಯ) ಹಿಂದೆ, ಅವನನ್ನು ತಡೆಯುವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಹೃಷೀಕೇಶನು (ಕೃಷ್ಣನು) ಓಡಿದನು.

Verse 79

एकीभूतास्ततस्तस्य कालपर्यायप्रेरिताः । भोजांधका महाराजं शैनेयं पर्यवारयन्

ಆಮೇಲೆ ಕಾಲಪರ್ಯಾಯದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಭೋಜರು ಮತ್ತು ಅಂಧಕರು ಏಕೀಭೂತರಾಗಿ ಬಂದು ಮಹಾರಾಜ ಶೈನೇಯ (ಸಾತ್ಯಕಿ)ನನ್ನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಸುತ್ತುವರಿದರು।

Verse 80

तान्दृष्ट्वाऽपततस्तूर्णमभिक्रुद्धाञ्जनार्द्दनः । न चुक्रोध महातेजा जानन्कालस्य पर्ययम्

ಅವರನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಧಾವಿಸಿ ಬರುತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಾರ್ದನನು ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತನಾದರೂ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆತನು ಕ್ರೋಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ; ಕಾಲದ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಅವನು ಅರಿತಿದ್ದನು।

Verse 81

ते च पानमदाविष्टाश्चोदिताश्चैव मन्युना । युयुधानमथाजघ्नुरुच्छिष्टै र्भोजनैस्तथा

ಅವರು ಪಾನಮದದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಆಗ ಯುಯುಧಾನನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದರು; ಜೊತೆಗೆ ಅವನ ಮೇಲೆ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ ಭೋಜನದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನೂ ಎಸೆದರು।

Verse 82

हन्यमाने तु शैनेये कुद्धो रुक्मिणिनंदनः । तदंतरमथाधावन्मोक्षयिष्यञ्छिनेः सुतम्

ಶೈನೇಯನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರುಕ್ಮಿಣೀನಂದನನು ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಶಿನಿಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅವನು ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿದನು।

Verse 83

स भोजैः सह संयुक्तः सात्यकिश्चांधकैः सह । बहुत्वात्तु हतौ वीरावुभौ कृष्णस्य पश्यतः

ಸಾತ್ಯಕಿ ಭೋಜರೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಂಧಕರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು; ಆದರೆ ಅವರ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರೂ ಕೃಷ್ಣನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹತರಾದರು।

Verse 84

हतं दृष्ट्वा तु शैनेयं पुत्रं च यदुनंदनः । एरकाणां तदा मुष्टिं कोपाज्जग्राह केशवः

ಶೈನೇಯನು ಹತನಾಗಿರುವುದನ್ನೂ ತನ್ನ ಪುತ್ರನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನೂ ನೋಡಿ ಯದುನಂದನ ಕೇಶವನು ಕೋಪದಿಂದ ಆಗ ಎరకದ ಕಡ್ಡಿಗಳ ಒಂದು ಮುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು।

Verse 86

ततोंऽधकाश्च भोजाश्च शिनयो वृष्णयस्तदा । न्यघ्नन्नन्योन्यमाक्रन्दैर्मुशलैः कालप्रेरिताः

ಆಮೇಲೆ ಅಂಧಕರು, ಭೋಜರು, ಶಿನಿಗಳು, ವೃಷ್ಣಿಗಳು—ಕಾಲಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ—ಕಿರುಚಾಟ ಮತ್ತು ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಮುಶಲದಂತ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕೊಲ್ಲತೊಡಗಿದರು।

Verse 87

यश्चैकामेरकां कश्चिज्जग्राह रुषितो नरः । वज्रभूता च सा देवि ह्यदृश्यत तदा प्रिये

ಕೋಪಗೊಂಡ ಯಾವನಾದರೂ ಒಬ್ಬನು ಎరకದ ಒಂದೇ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದರೂ, ಓ ಪ್ರಿಯ ದೇವಿ, ಅದು ಆಗ ವಜ್ರಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 88

तृणं च मुशलीभूतमण्वपि तत्र दृश्यते । ब्रह्मदंडकृतं सर्वमिति तद्विद्धि भामिनि

ಅಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನ ತುಣುಕೂ ಅಣುವಷ್ಟಾದರೂ ಮುಶಲವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಓ ಭಾಮಿನಿ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಬ್ರಹ್ಮದಂಡವಿಧಾನದಿಂದ ನಡೆದದೆಂದು ತಿಳಿ।

Verse 89

तदभून्मुशलं घोरं वज्रकल्पमयस्मयम् । जघान तेन कृष्णोपि ये तस्य प्रमुखे स्थिताः

ಅದು ಭಯಂಕರ ಮುಶಲವಾಗಿ, ವಜ್ರದಂತೆ, ಕಬ್ಬಿಣಮಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು; ಅದರಿಂದಲೇ ಕೃಷ್ಣನೂ ತನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು।

Verse 90

अवधीत्पितरं पुत्रः पिता पुत्रं च भामिनि । मत्तास्ते पर्यटंति स्म योधमानाः परस्परम्

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ಪುತ್ರನು ತಂದೆಯನ್ನು ವಧಿಸಿದನು, ತಂದೆಯೂ ಪುತ್ರನನ್ನು ವಧಿಸಿದನು. ಮದೋನ್ಮತ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಅಲೆದು ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 91

पतंगा इव चाग्नौ तु न्यपतन्यदुपुंगवाः । नासीत्पलायने बुद्धिर्वध्यमानस्य कस्यचित्

ಬೆಂಕಿಗೆ ಪತಂಗಗಳು ಹಾರಿಬೀಳುವಂತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯಾದವರು ಧುಮುಕಿ ಬಿದ್ದರು. ವಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಓಡಿಹೋಗುವ ಬುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 92

तं तु पश्यन्महाबाहुर्जानन्कालस्यपर्ययम् । मुशलं समवष्टभ्य तस्थौ स मधुसूदनः

ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಲದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅರಿತು, ಮಹಾಬಾಹು ಮಧುಸೂದನನು ಮುಷಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತನು.

Verse 93

सांबं च निहतं दृष्ट्वा चारुदेष्णं च माधवः । प्रद्युम्नमनिरुद्धं च ततश्चुक्रोध भामिनि

ಹೇ ಭಾಮಿನಿ! ಸಾಂಬ, ಚಾರುದೇಷ್ಣ, ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಮತ್ತು ಅನಿರುದ್ಧರು ಹತರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ ಮಾಧವನು ಆಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದನು.

Verse 94

यादवान्क्ष्माशयानांश्च भृशं कोपसमन्वितः । स निःशेषं तदा चक्रे शार्ङ्गचक्रगदाधरः

ತೀವ್ರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಶಾರ್ಙ್ಗಧನು, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಭುವು ಆಗ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ಯಾದವರನ್ನೂ ನಿಃಶೇಷವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 95

एवं तत्र महादेवि अभवद्यादव स्थलम् । गव्यूतिमात्रं तद्देवि यादवानां चिताः स्मृताः

ಹೀಗೆ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಆ ಸ್ಥಳವು ‘ಯಾದವಸ್ಥಲ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾದವರ ಚಿತೆಗಳು ಗವ್ಯೂತಿ-ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 96

तेषां किलास्थिनिचयैः स्थलरूपं बभूव तत् । भस्मपुंजनिभाकारं तेनाभूद्यादव स्थलम्

ಅವರ ಅಸ್ಥಿನಿಚಯಗಳಿಂದ ಆ ನೆಲವು ವಿಶೇಷ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಭಸ್ಮದ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದು ‘ಯಾದವಸ್ಥಲ’ವಾಯಿತು.

Verse 97

दिव्यरत्नसमायुक्तं मणिमाणिक्यपूरितम् । यादवानां किरीटैश्च दिव्यगन्धैः सुपूरितम्

ಅದು ದಿವ್ಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಮಣಿ-ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯಾದವರ ಕಿರೀಟಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು—ದಿವ್ಯ ಸುಗಂಧಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಮಳಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 98

तेषां रक्षानिमित्तं हि गंगा गणपतिस्तथा । यादवानां तु सर्वेषां जीवितो वज्र एव हि

ಅವರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಂಗೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಗಣಪತಿಯೂ (ಇದ್ದರು); ಯಾದವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಜೀವಿತಾಶ್ರಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಜ್ರನೇ ಆಗಿದ್ದನು.

Verse 99

वयसोंते ततः सोऽपि प्रभासं क्षेत्रमागतः । निषिच्य स्वसुतं राज्ये नाम्ना ख्यातं महद्बलम्

ನಂತರ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನೂ ಪ್ರಭಾಸ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ತನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ—ಹೆಸರಿನಿಂದ ‘ಮಹಾಬಲ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾದವನನ್ನು.

Verse 100

तेनापि स्थापितं लिंगं यादवेन्द्रेण धीमता । वज्रेश्वरमिति ख्यातं तत्स्थितं यादवस्थले

ಆ ಧೀಮಂತ ಯಾದವೇಂದ್ರನು ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು; ಅದು ‘ವಜ್ರೇಶ್ವರ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾಗಿ ಯಾದವಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 101

तत्रैव सुचिरं कालं तपस्तप्तं सुपुष्कलम् । नारदस्योपदेशेन प्रभासे पापनाशने

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಪನಾಶಕ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾರದನ ಉಪದೇಶದಿಂದ ಅವನು ಬಹುಕಾಲ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು।

Verse 102

प्राप्तवान्परमां सिद्धिं स राजा यादवोत्तमः । तत्रैव यो नरः सम्यक्स्नात्वा जांबवती जले

ಆ ರಾಜನು, ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಜಾಂಬವತಿಯ ಜಲದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಯಾವ ನರನಾದರೂ ಆ ಪುಣ್ಯಫಲಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 103

वज्रेश्वरं तु संपूज्य ब्राह्मणांस्तत्र भोजयेत् । यादवस्थलसामीप्ये गोसहस्रफलं लभेत्

ವಜ್ರೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಪೂಜಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೋಜನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಯಾದವಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಸಾವಿರ ಗೋ ದಾನದ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 104

षट्कोणं तत्र दातव्यमंगुल्या यादवस्थले । यात्राफलमवाप्नोति सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः

ಯಾದವಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೆರಳಿನಿಂದ ಷಟ್ಕೋಣ ಗುರುತನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು (ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು). ಸಮ್ಯಕ್ ಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವನು ಯಾತ್ರಾಫಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 237

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमेप्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये यादवस्थलोत्पत्तौ वज्रेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तत्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಏಳನೆಯ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಯಾದವಸ್ಥಲೋತ್ಪತ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಜ್ರೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನೆ’ ಎಂಬ ೨೩೭ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।