Adhyaya 22

Verse 1

ईश्वर उवाच । दक्षेणैवमनुज्ञातः शोचन्कर्म स्वकं तदा । दुःखशोकपरीतात्मा प्रभासं क्षेत्रमागतः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು: ದಕ್ಷನಿಂದ ಹೀಗೆ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದವನು, ಆಗ ತನ್ನ ಕರ್ಮವನ್ನು ನೆನೆದು ಶೋಕಿಸುತ್ತ, ದುಃಖ-ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿತ ಹೃದಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 2

स गत्वा दक्षिणं तीरं सागरस्य समीपतः । ददर्श पर्वतं तत्र कृतस्मरमिति श्रुतम्

ಅವನು ಸಾಗರದ ಸಮೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ‘ಕೃತಸ್ಮರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 3

यक्षविद्याधराकीर्णं किन्नरैरुपशोभितम् । चंदनागुरुकर्पूरैरशोकैस्तिलकैः शुभैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಧರರಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಿನ್ನರರಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು. ಚಂದನ, ಅಗುರು, ಕರ್ಪೂರದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ಪರಿಮಳಿಸಿ, ಶುಭ ಅಶೋಕ ಹಾಗೂ ತಿಲಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 4

कल्हारैः शतपत्रैश्च पुष्पितैः फलितैः शुभैः । आम्रजम्बूकपित्थैश्च दाडिमैः पनसैस्तथा

ಆ ಸ್ಥಳವು ಶುಭ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು—ಕಲ್ಹಾರ ಮತ್ತು ಶತಪತ್ರ ಕಮಲಗಳು ಪುಷ್ಪಿಸಿ ಫಲಿಸಿ ಮನೋಹರವಾಗಿದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಾವು, ಜಂಬೂ, ಕಪಿತ್ಥ, ದಾಡಿಮ ಮತ್ತು ಪನಸ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಇದ್ದವು.

Verse 5

निंबुजम्बीरनागैश्च कदलीखंडमंडितैः । क्रमुकैर्नागवल्ल्याद्यैः शालैस्तालैस्तमालकैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಿಂಬು, ಜಂಬೀರ ಮತ್ತು ನಾಗ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಬಾಳೆಗಿಡಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರಮುಕ (ಸೂಪಾರಿ) ವೃಕ್ಷಗಳು, ನಾಗವಳ್ಳಿ ಮೊದಲಾದ ಲತೆಗಳು, ಶಾಲ, ತಾಳ ಮತ್ತು ತಮಾಲ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಶೋಭಿಸಿತು.

Verse 6

बीजपूरकखर्जूरैर्द्राक्षामधुरपाटलैः । बिल्वचंपकतिंद्वाद्यैः कदंबककुभैस्तथा

ಆ ಸ್ಥಳವು ಬೀಜಪೂರಕ ಮತ್ತು ಖರ್ಜೂರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ದ್ರಾಕ್ಷಾಲತೆಗಳಿಂದ, ಮಧುರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಪಾಟಲ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಬಿಲ್ವ, ಚಂಪಕ, ತಿಂದು ಮೊದಲಾದ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಕದಂಬ ಮತ್ತು ಕುಭ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸಿದವು.

Verse 7

धवाशोकशिरीषाद्यैर्नानावृक्षैश्च शोभितम् । कामं कामफलैर्वृक्षैः पुष्पितैः फलितैः शुभैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಧವ, ಅಶೋಕ, ಶಿರೀಷ ಮೊದಲಾದ ನಾನಾ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಫಲಿಸುವ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಇದ್ದವು—ಶುಭವಾಗಿ ಪುಷ್ಪಿಸಿ ಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವು.

Verse 8

हंसकारंडवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् । कोकिलाभिः शुकैश्चैव नानापक्षिनिनादि तम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಚಕ್ರವಾಕ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸಿ, ಕೋಗಿಲೆ, ಶುಕ (ಗಿಳಿ) ಮೊದಲಾದ ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಧುರ ನಾದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 9

जातिस्मराः पक्षिणश्च व्याजह्रुर्मानुषीं गिरम् । गंधर्वकिंनरयुगैः सिद्धविद्याधरोरगैः

ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಸ್ಮೃತಿಯುಳ್ಳ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮಾನವ ವಾಣಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಸ್ಥಳವು ಗಂಧರ್ವ-ಕಿನ್ನರ ಜೋಡಿಗಳು, ಸಿದ್ಧರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು ಮತ್ತು ನಾಗಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 10

क्रीडद्भिर्विविधैर्दिव्यैः शोभितं पर्वतोत्तमम् । देवगंधर्वनृत्यैश्च वेणुवीणानिनादितम्

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವು ನಾನಾವಿಧ ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರಿಂದ ಶೋಭಿಸಿತು; ದೇವ-ಗಂಧರ್ವರ ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ ರಮಣೀಯವಾಗಿ, ವೇಣು ಮತ್ತು ವೀಣೆಯ ನಾದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು।

Verse 11

वेदध्वनितघोषेण यज्ञहोमाग्निहोत्रजैः । समावृतं सर्वमाज्यगंधिभिरुच्छ्रितम्

ವೇದಪಠಣದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ ಘೋಷದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಯಜ್ಞ, ಹೋಮ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಗಳಿಂದ ಏಳುವ ತುಪ್ಪದ ಸುಗಂಧವು ಸಮಸ್ತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು।

Verse 12

शोभितं चर्षिभिर्दिव्यैश्चातुर्विद्यैर्द्विजोत्तमैः । अत्रिश्चैव वसिष्ठश्च पुलस्त्यः पुलहः क्रतुः

ಆ ಸ್ಥಳವು ದಿವ್ಯ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು—ಚತುರ್ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ—ಅತ್ರಿ, ವಸಿಷ್ಠ, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಪುಲಹ ಮತ್ತು ಕ್ರತು ಮುಂತಾದವರಿಂದ।

Verse 13

भृगुश्चैव मरीचिश्च भरद्वाजोऽथ कश्यपः । मनुर्यमोंऽगिरा विष्णुः शातातपपराशरौ

ಅಲ್ಲಿ ಭೃಗು ಮತ್ತು ಮರೀಚಿ, ಭರದ್ವಾಜ ಹಾಗೂ ಕಶ್ಯಪ; ಮನು ಮತ್ತು ಯಮ, ಅಂಗಿರಸ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾತಾತಪ ಮತ್ತು ಪರಾಶರರೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 14

आपस्तंबोऽथ संवर्तः कात्यः कात्यायनो मुनिः । गौतमः शंखलिखितौ तथा वाचस्पतिर्मुनिः

ಅಲ್ಲಿ ಆಪಸ್ತಂಬ ಮತ್ತು ಸಂವರ್ತ; ಕಾತ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾತ್ಯಾಯನ ಮುನಿ; ಗೌತಮ; ಶಂಖ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ; ಹಾಗೆಯೇ ವಾಚಸ್ಪತಿ ಮುನಿಯೂ ಇದ್ದರು।

Verse 15

जामदग्न्यो याज्ञवल्क्य ऋष्यशृंगो विभांडकः । गार्ग्यशौनकदाल्भ्याश्च व्यास उद्दालकः शुकः

ಅಲ್ಲಿ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ (ಪರಶುರಾಮ) ಮತ್ತು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ; ಋಷ್ಯಶೃಂಗ ಮತ್ತು ವಿಭಾಂಡಕ; ಹಾಗೆಯೇ ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಶೌನಕ, ದಾಲ್ಭ್ಯ; ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸ, ಉದ್ದಾಲಕ, ಶುಕರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 16

नारदः पर्वतश्चैव दुर्वासा उग्रतापसः । शाकल्यो गालवश्चैव जाबालिर्मुद्गलस्तथा

ಅಲ್ಲಿ ನಾರದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ; ಹಾಗೆಯೇ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ವಿ ದುರ್ವಾಸ; ಇದೇ ರೀತಿ ಶಾಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಲವ; ಮತ್ತು ಜಾಬಾಲಿ, ಮುದ್ಗಲರೂ ಇದ್ದರು।

Verse 17

विश्वामित्रः कौशिकश्च जह्नुर्विश्वावसुस्तथा । धौम्यश्चैव शतानन्दो वैशंपायनजिष्णवः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕ; ಜಹ್ನು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾವಸು; ಹಾಗೆಯೇ ಧೌಮ್ಯ, ಶತಾನಂದ, ವೈಶಂಪಾಯನ ಮತ್ತು ಜಿಷ್ಣುವೂ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 18

शाकटायनवार्द्धिक्यावग्निको बादरायणः । वालखिल्या महात्मानो ये च भूमण्डले स्थिताः

ಅಲ್ಲಿ ಶಾಕಟಾಯನ, ವಾರ್ಧಿಕ್ಯ, ಅವಗ್ನಿಕ ಮತ್ತು ಬಾದರಾಯಣರು ಇದ್ದರು; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ವಾಲಖಿಲ್ಯರು ಹಾಗೂ ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದ ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳೂ ಇದ್ದರು।

Verse 19

ते सर्वे तत्र तिष्ठंति पर्वते तु कृतस्मरे । तेजस्विनो ब्रह्मपुत्रा ऋषयो धार्मिकाः प्रिये

ಪ್ರಿಯೇ! ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ‘ಕೃತಸ್ಮರ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ತೇಜಸ್ವಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಜನಿತರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು।

Verse 20

ज्वलंतस्तपसा सर्वे निर्द्धूमा इव पावकाः । मासोपवासिनः केचित्केचित्पक्षोपवासिनः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಧೂಮರಹಿತ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ. ಕೆಲವರು ಮಾಸೋಪವಾಸ, ಕೆಲವರು ಪಕ್ಷೋಪವಾಸ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 21

त्रैरात्रिकाः सांतपना निराहारास्तथा परे । केचित्पुष्प फलाहाराः शीर्णपर्णाशिनस्तथा

ಕೆಲವರು ತ್ರೈರಾತ್ರಿಕ ವ್ರತ, ಕೆಲವರು ಸಾಂತಪನ ತಪಸ್ಸು; ಇತರರು ನಿರಾಹಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಪುಷ್ಪ-ಫಲಾಹಾರ, ಕೆಲವರು ಬಿದ್ದ ಎಲೆಗಳನ್ನೇ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 22

केचिद्गोमयभक्षाश्च जलाहारास्तथा परे । साग्निहोत्राः सुविद्वांसो मोक्षमार्गार्थचिन्तकाः

ಕೆಲವರು ಗೋಮಯಭಕ್ಷಕರು, ಇತರರು ಜಲಾಹಾರಿಗಳು. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಆ ವಿದ್ವಾನ್ ಋಷಿಗಳು ಮೋಕ್ಷಮಾರ್ಗದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 23

इति हासपुराणादिश्रुतिस्मृतिविशारदाः । एते चान्ये च बहवो मार्कंडेयपुरोगमाः

ಹೀಗೆ ಆ ಋಷಿಗಳು—ಇತಿಹಾಸ-ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ಶ್ರುತಿ-ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರು—ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಇವರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು.

Verse 24

प्रभासं क्षेत्रमासाद्य संस्थिता कृतपर्वते । एवं कृतस्मरस्तत्र सर्वदेवनिषेवितः । मन्वंतरेस्मिन्यो देवि निर्दग्धो वडवाग्निना

ಪ್ರಭಾಸ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವನು ಕೃತಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವದೇವರಿಂದ ಸೇವಿತನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ‘ಸ್ಮೃತಿ-ಚೇತನ’ ಪುನಃ ಲಭಿಸಿತು; ದೇವಿ, ಇದೇ ಮನ್ವಂತರದಲ್ಲಿ ಅವನು ವಡವಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 25

तं दृष्ट्वा पर्वतं रम्यं दृष्ट्वा चैव महोदधिम् । प्रदक्षिणं ततश्चक्रे सप्तकृत्वो निशाकरः । गिरेः प्रदक्षिणां कृत्वा गतो यत्र महेश्वरः

ಆ ಸುಂದರ ಪರ್ವತವನ್ನೂ ಮಹಾಸಮುದ್ರವನ್ನೂ ನೋಡಿ ನಿಶಾಕರ (ಚಂದ್ರ)ನು ಆಗ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದನು. ಗಿರಿಯ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.

Verse 26

समीपे तु समुद्रस्य स्पर्शलिंगस्वरूपवान् । प्रसादयामास विभुं प्रसन्नेनांतरात्मना

ಸಮುದ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಸ್ಪರ್ಶಲಿಂಗಸ್ವರೂಪನಾಗಿ (ಅದನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತ) ನಿಂತು, ಪ್ರಸನ್ನವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭುವನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು.

Verse 27

मरणं वेति संध्याय शरणं वा महेश्वरम् । वरं शापाभिघातार्थं मृत्युं वा शंकरान्मम

‘ಮರಣವೇ, ಅಥವಾ ಮಹೇಶ್ವರನ ಶರಣವೇ?’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ ಅವನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದನು—‘ಶಾಪಾಘಾತವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು ಶಂಕರನಿಂದ ಬರುವ ಮರಣವೂ ನನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ.’

Verse 28

इति सोमो मतिं कृत्वा तपसाऽराधयञ्छिवम् । यावद्वर्षसहस्रं तु फलमूलाशनोऽभवत्

ಹೀಗೆ ಸೋಮನು ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು; ಪೂರ್ಣ ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅವನು ಫಲ-ಮೂಲಗಳನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 29

पूर्णे वर्षसहस्रे तु चतुर्थे वरवर्णिनि । तुतोष भगवान्रुद्रो वाक्यं चेदमुवाच ह

ಓ ಸುಂದರವರ್ಣಿನಿ! ನಾಲ್ಕನೇ ಸಹಸ್ರವರ್ಷ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 30

परितुष्टोऽस्मि ते चंद्र वरं वरय सुव्रत । किं ते कामं करोम्यद्य ब्रूहि यत्स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ಓ ಚಂದ್ರಾ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಓ ಸುವ್ರತ! ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ಇಂದು ನಿನ್ನ ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ? ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದದ್ದನ್ನೂ ಹೇಳು।

Verse 31

एवं प्रत्यक्षमापन्नं दृष्ट्वा देवं वृषध्वजम् । प्रणम्य तं यथाभक्त्या स्तुतिं चक्रे निशाकरः

ಹೀಗೆ ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ದೇವನು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದುದನ್ನು ಕಂಡು, ನಿಶಾಕರನು ಯಥಾಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು।

Verse 32

चंद्र उवाच । ॐ नमो देवदेवाय शिवाय परमात्मने । अप्रमेयस्वरूपाय ब्यक्ताव्यक्तस्वरूपिणे

ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ॐ, ದೇವದೇವನಾದ ಶಿವನಿಗೆ, ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಅಪ್ರಮೇಯಸ್ವರೂಪನಾದ ನೀನು ವ್ಯಕ್ತ-ಅವ್ಯಕ್ತ ಎರಡೂ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವವನು।

Verse 33

त्वं पतिर्योगिनामीश त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोंकारः प्रजापतिः

ಹೇ ಈಶಾ! ನೀನೇ ಯೋಗಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸರ್ವವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ. ನೀನೇ ಯಜ್ಞ, ನೀನೇ ವಷಟ್ಕಾರ, ನೀನೇ ಓಂಕಾರ, ನೀನೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ.

Verse 34

चतुर्विंशत्यधिकं च भुवनानां शतद्वयम् । तस्योपरि परं ज्योतिर्जागर्ति तव केवलम्

ಎರಡು ನೂರು ಲೋಕಗಳಿಗಿಂತ—ಅವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ—ಪರವಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ಜ್ಯೋತಿಯೇ ನಿನ್ನ ರೂಪವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಜಾಗೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 35

कल्पांत आदिवाराहमुक्तब्रह्मांडसंस्थितौ । आधारस्तंभभूताय तेजोलिंगाय ते नमः

ಕಲ್ಪಾಂತದಲ್ಲಿ ಆದಿವರಾಹನು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಾಂಡವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಆ ತೇಜೋಲಿಂಗ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 36

नमोऽनामयनाम्ने ते नमस्ते कृत्तिवाससे । नमो भैरवनाथाय नमः सोमेश्वराय ते

ಅನಾಮಯ ಎಂಬ ನಾಮಧಾರಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕೃತ್ತಿವಾಸನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭೈರವನಾಥನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸೋಮೇಶ್ವರನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 37

इति संज्ञाभिरेताभिः स्तुत्याभिरमृतेश्वरः । भूतैर्भव्यैर्भविष्यैश्च स्तूयसे सुरसत्तमैः

ಹೇ ಅಮೃತೇಶ್ವರಾ! ಈ ನಾಮಗಳೂ ಸ್ತುತಿಗಳೂ ಮೂಲಕ ನೀನು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತೀ—ದೇವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರಿಂದ—ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 38

आद्यो विरंचिनामाभूद्ब्रह्मा लोकपितामहः । मृत्युञ्जयेति ते नाम तदाऽभूत्पार्वतीपते

ಪ್ರಥಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ವಿರಂಚಿ’ ಎಂಬ ಲೋಕಪಿತಾಮಹನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹೇ ಪಾರ್ವತೀಪತೇ, ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’—ಮರಣಜಯಿ—ಎಂದು ಉಂಟಾಯಿತು।

Verse 39

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति तव नाम प्रकीर्तितम्

ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಪದ್ಮಭೂ’ (ಕಮಲಜನ್ಮ) ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ಕಾಲಾಗ್ನಿರುದ್ರ’—ಕಾಲಾಗ್ನಿಸ್ವರൂപ ರುದ್ರ—ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 40

तृतीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा स्वयंभूरिति विश्रुतः । अमृतेशेति ते नाम कीर्तितं कीर्तिवर्द्धनम्

ತೃತೀಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಸ್ವಯಂಭೂ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ, ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ಅಮೃತೇಶ’—ಅಮೃತಾಧಿಪತಿ—ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಯಿತು; ಅದು ಕೀರ್ತಿವರ್ಧಕವಾಗಿದೆ।

Verse 41

चतुर्थोऽभूद्यदा ब्रह्मा परमेष्ठीति विश्रुतः । अनामयेति देवेश तव नाम स्मृतं तदा

ಚತುರ್ಥ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಪರಮೇಷ್ಠಿ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹೇ ದೇವೇಶ, ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ಅನಾಮಯ’—ವ್ಯಾಧಿರಹಿತ—ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಯಿತು।

Verse 42

पंचमोऽभूद्यदा ब्रह्मा सुरज्येष्ठ इति श्रुतः । कृत्तिवासेति ते नाम बभूव त्रिपुरांतक

ಪಂಚಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಸುರಜ್ಯೇಷ್ಠ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂದಾಗ, ಹೇ ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ, ನಿನ್ನ ನಾಮ ‘ಕೃತ್ತಿವಾಸ’—ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ—ಎಂದು ಆಯಿತು।

Verse 43

षष्ठश्चाभूद्यदा ब्रह्मा हेमगर्भ इति स्मृतः । तदा भैरवनाथेति तव नाम प्रकीर्तितम्

ಆರವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಹೇಮಗರ್ಭ’ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ನಿನ್ನ ನಾಮವು ‘ಭೈರವನಾಥ’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು.

Verse 44

अधुना वर्त्तते योऽसौ शतानंद इति श्रुतः । आदिसोमेन यश्चासौ वामनेत्रोद्भवेन ते

ಇಂದಿಗೂ ಇರುವವನು ‘ಶತಾನಂದ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಅವನೇ ನಿನ್ನ ಎಡ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ‘ಆದಿ-ಸೋಮ’ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 45

प्रतिष्ठार्थं तु लिंगस्य आनीतश्चाष्टवार्षिकः । बालरूपी तदा तेन सोमनाथेति कीर्तितम्

ಲಿಂಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥವಾಗಿ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನನ್ನು ಕರೆತರಲಾಯಿತು; ಬಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಗ ‘ಸೋಮನಾಥ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಿದನು.

Verse 46

सहस्रद्वितयं चैव शतं चैव षडुत्तरम्

ಎರಡು ಸಾವಿರ, ಒಂದು ನೂರು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಆರು—ಅಂದರೆ 2106.

Verse 47

सप्तमोऽहं महादेव आत्रेय इति विश्रुतः । प्राचेतसेन दक्षेण शप्तस्त्वां शरणं गतः । रक्ष मां देवदेवेश क्षयिणं पापरोगिणम्

ಓ ಮಹಾದೇವಾ! ನಾನು ಏಳನೆಯವನು, ‘ಆತ್ರೇಯ’ ಎಂದು ವಿಶ್ರುತನು. ಪ್ರಚೇತಸನ ಪುತ್ರನಾದ ದಕ್ಷನ ಶಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನಿನ್ನ ಶರಣಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಓ ದೇವದೇವೇಶ! ಪಾಪರೋಗದಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.

Verse 48

इति संस्तुवतस्तस्य चंद्रस्य करुणाकरः । तुतोष भगवान्रुद्रो वाक्यं चेदमुवाच ह

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಚಂದ್ರನು ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಕರುಣಾಸಾಗರನಾದ ಭಗವಾನ್ ರುದ್ರನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ, ಈ ವಚನವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು।

Verse 49

परितुष्टोऽस्मि ते चंद्र वरं वरय सुव्रत । कि ते कामं करोम्यद्य ब्रूहि यत्स्यात्सुदुर्ल्लभम्

ಹೇ ಚಂದ್ರಾ! ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ಸುವ್ರತನೇ! ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ಇಂದು ನಿನ್ನ ಯಾವ ಆಸೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಿ? ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದುದನ್ನೂ ಹೇಳು।

Verse 50

मम नामानि गुह्यानि मम प्रियतराणि च । पठिष्यंति नरा ये तु दास्ये तेषां मनोगतम्

ಯಾರು ನನ್ನ ಗುಹ್ಯವಾದ, ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ನಾಮಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಹೃದಯದ ಅಭೀಷ್ಟವನ್ನು ನಾನು ದಯಪಾಲಿಸುವೆನು।

Verse 51

अतीता ये चंद्रमसो भविष्यंति च येऽधुना । तेषां पूज्यमिदं लिंगं यावदन्योऽष्टवार्षिकः

ಹಿಂದೆ ಕಳೆದ ಚಂದ್ರರು, ಈಗಿರುವವರು, ಮುಂದೆಯೂ ಆಗುವವರು—ಅವರ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಈ ಲಿಂಗವು ಪೂಜ್ಯ; ಮತ್ತೊಂದು ಅಷ್ಟವರ್ಷೀಯ ಪ್ರಕಟನೆ ಉಂಟಾಗುವವರೆಗೆ।

Verse 52

आः परं चतुर्वक्त्रो ब्रह्मा यो भविता यदा । प्राणनाथेति देवस्य तदा नाम भविष्यति

ಮತ್ತೂ: ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವಾಗ, ಆ ದೇವನ ನಾಮ ‘ಪ್ರಾಣನಾಥ’ ಎಂದು ಆಗುವುದು।

Verse 53

प्राणास्तु वायवः प्रोक्तास्तदाराधननाम तत् । प्राणनाथेति संप्रोक्तं मेऽधुना तद्भविष्यति

ಪ್ರಾಣಗಳು ವಾಯುರೂಪ ಜೀವಶಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಅದೇ ಆರಾಧನೆಯ ನಾಮವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಪ್ರಾಣನಾಥ’ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾದುದು—ಇಂದಿನಿಂದ ಅದೇ ನನ್ನ (ಆರಾಧ್ಯ-)ನಾಮವಾಗುವುದು.

Verse 54

तस्मादग्नीशनामेति कालरुद्रेत्यनंतरम् । तारकेति ततो नाम भविष्यत्येव कीर्तितम्

ಆದುದರಿಂದ ದೇವನ ನಾಮ ‘ಅಗ್ನೀಶ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವುದು; ನಂತರ ‘ಕಾಲರುದ್ರ’। ಆಮೇಲೆ ‘ತಾರಕ’ ಎಂಬ ನಾಮವು ಬರಲಿದೆ—ಎಂದು ನಾಮಕ್ರಮ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

Verse 55

मृत्युञ्जयेति देवस्य भविता तदनंतरम् । त्र्यंबकेशस्त्वितीशेति भुवनेशेत्यनन्तरम्

ಅನಂತರ ದೇವನ ನಾಮ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’ ಆಗುವುದು. ಬಳಿಕ ‘ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ’, ಬಳಿಕ ‘ಇತೀಶ’, ಮತ್ತು ನಂತರ ‘ಭುವನೇಶ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗುವನು.

Verse 56

भूतनाथेति घोरेति ब्रह्मेशेत्यथ नामकम् । भविष्यं पृथिवीशेति आदिनाथेत्यनंतरम्

ನಂತರ ‘ಭೂತನಾಥ’ ಎಂದು, ನಂತರ ‘ಘೋರ’ ಎಂದು, ಬಳಿಕ ‘ಬ್ರಹ್ಮೇಶ’ ಎಂಬ ನಾಮವು ಉಂಟಾಗುವುದು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪೃಥಿವೀಶ’ ಎಂದು, ಅನಂತರ ‘ಆದಿನಾಥ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು.

Verse 57

कल्पेश्वरेति देवस्य चंद्रनाथेत्यनन्तरम् । नाम देवस्य यद्भावि सांप्रतं ते प्रकाशितम्

ನಂತರ ದೇವನ ನಾಮ ‘ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ’ ಎಂದು, ಅನಂತರ ‘ಚಂದ್ರನಾಥ’ ಎಂದು ಆಗುವುದು. ದೇವನ ಭಾವಿ ನಾಮಗಳು ಇವು—ಈಗ ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 58

इत्येवमादि नामानि स्वसंख्यातानि षोडश । गतानि संभविष्यंति कालस्यानंतभावतः

ಇಂತೆ ಆದಿಯಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ, ತಮತಮ ನಿಯತ ಸಂಖ್ಯಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ಹದಿನಾರು ನಾಮಗಳು—ಕಾಲವು ಅನಂತಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ—ಕೆಲವು ಕಳೆದಿವೆ, ಕೆಲವು ಮುಂದೆಯೂ ಮತ್ತೆ ಉದ್ಭವಿಸುವವು।

Verse 59

एकैकं वर्तते नाम ब्रह्मणः प्रलयावधि । ततोन्यज्जायते नाम यथा नामानुरूपतः

ಬ್ರಹ್ಮನ ಪ್ರಳಯಾಂತವರೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ನಾಮವೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ನಂತರ ಆ ನಾಮಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾದ ಗುಣಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಮ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 60

अथ किं बहुनोक्तेन रहस्यं ते प्रकाशितम् । वत्स यत्कारणेनेह तपस्तप्तं त्वयाऽखिलम् । तन्मे निःशेषतो ब्रूहि दास्ये तुष्टोऽस्मि ते वरम्

ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ರಹಸ್ಯವು ನಿನಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ವತ್ಸ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದೀಯೋ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ನಿಃಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳು; ನಾನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಿನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆನು।

Verse 61

चन्द्र उवाच । अहं शप्तस्तु दक्षेण कस्मिंश्चित्कारणांतरे । यक्ष्मणा च क्षयं नीतस्तस्मात्त्वं त्रातुमर्हसि

ಚಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಯಾವುದೋ ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ದಕ್ಷನು ನನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು; ಯಕ್ಷ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಕ್ಷಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು।

Verse 62

शंभुरुवाच । अधुना भोः समं पश्य सर्वास्ता दक्षकन्यकाः । क्षयस्ते भविता पक्षं पक्षं वृद्धिर्भविष्यति

ಶಂಭು ಹೇಳಿದರು—ಈಗ, ಹೇ ಸೋಮ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ದಕ್ಷಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸಮಭಾವದಿಂದ ನೋಡು. ನಿನಗೆ ಒಂದು ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯ, ಮುಂದಿನ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ—ಪಕ್ಷೇ ಪಕ್ಷೇ ಆಗುವುದು।

Verse 63

पूर्वोचितां प्रभां सोम प्राप्स्यसे मत्प्रसादतः । प्राचेतसस्य दक्षस्य तपसा हतपाप्मनः

ಓ ಸೋಮನೇ! ನನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಾಚೇತಸ ದಕ್ಷನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ, ನೀನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆ.

Verse 64

तस्यान्यथा वचः कर्तुं शक्यं नान्यैः सुरैरपि । ब्राह्मणाः कुपिता हन्युर्भस्मीकुर्युः स्वतेजसा

ಅವನ ಮಾತನ್ನು ಬೇರೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಕೂಡ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ಭಸ್ಮ ಮಾಡಬಲ್ಲರು.

Verse 65

देवान्कुर्युरदेवांश्च नाशयेयुरिदं जगत् । ब्राह्मणाश्चैव देवाश्च तेज एकं द्विधा कृतम्

ಅವರು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳಲ್ಲದವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದೇ ತೇಜಸ್ಸು, ಅದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

Verse 66

प्रत्यक्षं ब्राह्मणा देवाः परोक्षं दिवि देवताः । न विना ब्राह्मणा देवैर्न देवा ब्राह्मणैर्विना

ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೇವರುಗಳು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳು ಪರೋಕ್ಷ ದೇವರುಗಳು. ದೇವತೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಲ್ಲದೆ ದೇವತೆಗಳಿಲ್ಲ.

Verse 67

एकत्र मन्त्रा स्तिष्ठन्ति तेज एकत्र तिष्ठति । ब्राह्मणा देवता लोके ब्राह्मणा दिवि देवताः । त्रैलोक्ये ब्राह्मणाः श्रेष्ठा ब्राह्मणा एव कारणम्

ಒಂದೆಡೆ ಮಂತ್ರಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ತೇಜಸ್ಸು ನೆಲೆಸಿದೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ದೇವತೆಗಳು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ದೇವತೆಗಳು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ (ಧರ್ಮಕ್ಕೆ) ಮೂಲ ಕಾರಣರು.

Verse 68

पितुर्नियुक्ताः पितरो भवंति क्रियासु दैवीषु भवंति देवाः । द्विजोत्तमा हस्तनिषक्ततोयास्तेनैव देहेन भवंति देवाः

ಪಿತೃಆಜ್ಞೆಯೂ ಪುತ್ರಧರ್ಮವೂ ಇರುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಿತೃಗಳು ಸನ್ನಿಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ದೈವಿಕ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಜಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅರ್ಪಿಸುವಾಗ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅದೇ ದೇಹದಿಂದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ದೇವತಾಸ್ವರূপನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

षट्क र्मतत्त्वाभिरतेषु नित्यं विप्रेषु वेदार्थकुतूहलेषु । न तेषु भक्त्या प्रविशंति घोरं महाभयं प्रेतभवं कदाचित्

ನಿತ್ಯ ಷಟ್ಕರ್ಮತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ರತರಾಗಿ ವೇದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಆ ಘೋರ ಮಹಾಭಯವಾದ ಪ್ರೇತಭಾವಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 70

यद्ब्राह्मणाः स्तुत्यतमा वदन्ति तद्देवता कर्मभिराचरंति । तुष्टेषु तुष्टाः सततं भवन्ति प्रत्यक्षदेवेषु परोक्षदेवाः

ಅತ್ಯಂತ ಸ್ತುತ್ಯರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಏನು ಹೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅದನ್ನೇ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೇವರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ತೃಪ್ತರಾದರೆ, ಪರೋಕ್ಷ ದೇವತೆಗಳೂ ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 71

यथा रुद्रा यथा देवा मरुतो वसवोऽश्विनौ । ब्रह्मा च सोमसूर्यौ च तथा लोके द्विजोत्तमाः

ಯಥಾ ರುದ್ರರು, ದೇವರು, ಮರುತರು, ವಸುಗಳು, ಅಶ್ವಿನೀದೇವತೆಗಳು ಇದ್ದಾರೋ; ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸೋಮ, ಸೂರ್ಯರು ಇದ್ದಾರೋ—ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು (ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು) ಇದ್ದಾರೆ.

Verse 72

देवाधीनाः प्रजाः सर्वा यज्ञाधीनाश्च देवताः । ते यज्ञा ब्राह्मणाधीनास्तस्माद्देवा द्विजोत्तमाः

ಸರ್ವ ಪ್ರಜೆಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರು; ದೇವತೆಗಳು ಯಜ್ಞದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರು. ಆ ಯಜ್ಞಗಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ; ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು (ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ) ದೇವಸ್ವರೂಪರು.

Verse 73

ब्राह्मणानर्चयेन्नित्यं ब्राह्मणांस्तर्पयेत्सदा । ब्राह्मणास्तारका लोके ब्राह्मणात्स्वर्गमश्नुते

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಸದಾ ತರ್ಪಣದಿಂದ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಲೋಕದ ತಾರಕರಂತೆ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದಲೇ ಸ್ವರ್ಗಪ್ರಾಪ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

Verse 75

शक्यं हि कवचं भेत्तुं नाराचेन शरेण वा । अपि वज्र सहस्रेण ब्राह्मणाशीः सुदुर्भिदा

ಕವಚವನ್ನು ನಾರಾಚದಿಂದಲೋ ಬಾಣದಿಂದಲೋ ಭೇದಿಸಬಹುದು; ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಆಶೀರ್ವಾದವು ಸಾವಿರ ವಜ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಮುರಿಯಲಾಗದಷ್ಟು ದುರ್ಲಂಘ್ಯ.

Verse 76

हुतेन शाम्यते पापं हुतमन्नेन शाम्यति । अन्नं हिरण्यदानेन हिरण्यं ब्राह्मणाशिषा

ಹೋಮಾರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಪಾಪ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ಅರ್ಪಿಸಿದ ಅನ್ನವೂ ಶುಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನ್ನವು ಹಿರಣ್ಯದಾನದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಿರಣ್ಯವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಪವಿತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 77

य इच्छेन्नरकं गंतुं सपुत्रपशुबांधव । देवेष्वधिकृतं कुर्याद्ब्राह्मणेषु च गोषु च

ಯಾರು ಪುತ್ರರು, ಪಶುಗಳು, ಬಂಧುಗಳೊಡನೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುವನೋ, ಅವನು ದೇವರುಗಳಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಗೋವುಗಳಿಗೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಲಿ.

Verse 78

ब्राह्मणान्द्वेष्टि यो मोहाद्देवान्गाश्च मखान्यदि । नैव तस्य परो लोको नाऽयं लोको दुरात्मनः

ಮೋಹದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸಿ, ದೇವರುಗಳನ್ನು, ಗೋವುಗಳನ್ನು, ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವವನಿಗೆ ಪರಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ, ಇಹಲೋಕವೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನು ದುರಾತ್ಮ.

Verse 79

अभेद्यमच्छेद्यमनादिमक्षयं विधिं पुराणं परिपालयन्ति । महामतिस्तानभिपूज्य वै द्विजान्भवेदजेयो दिवि देवराडिव

ಅಭೇದ್ಯ, ಅಚ್ಛೇದ್ಯ, ಅನಾದಿ, ಅಕ್ಷಯವಾದ ಪುರಾತನ ವಿಧಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವವನು—ಆ ಮಹಾಮತಿ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನಂತೆ ಅಜೇಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 80

अग्रं धर्मस्य राजानो मूलं धर्मस्य ब्राह्मणाः । तस्मान्मूलं न हिंसीत मूले ह्यग्रं प्रतिष्ठितम्

ಧರ್ಮದ ಅಗ್ರಭಾಗ ರಾಜರು; ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೂಲವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ಅಗ್ರಭಾಗ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 81

फलं धर्मस्य राजानः पुष्पं धर्मस्य ब्राह्मणाः । तस्मात्पुष्पं न हिंसीत पुष्पात्संजायते फलम्

ಧರ್ಮದ ಫಲ ರಾಜರು; ಧರ್ಮದ ಪುಷ್ಪ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಬಾರದು; ಪುಷ್ಪದಿಂದಲೇ ಫಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 82

राजा वृक्षो ब्राह्मणास्तस्य मूलं पौराः पर्णं मन्त्रिणस्तस्य शाखाः । तस्माद्राज्ञा ब्राह्मणा रक्षणीया मूले गुप्ते नास्ति वृक्षस्य नाशः

ರಾಜನು ವೃಕ್ಷ; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಅದರ ಮೂಲ; ಪೌರರು ಅದರ ಎಲೆಗಳು; ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಮೂಲ ರಕ್ಷಿತವಾದರೆ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಾಶವಿಲ್ಲ.

Verse 83

आसन्नो हि दहत्यग्निर्दूराद्दहति ब्राह्मणः । प्ररोहत्यग्निना दग्धं ब्रह्मदग्धं न रोहति

ಅಗ್ನಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ (ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸು) ದೂರದಿಂದಲೂ ದಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದುದು ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯಬಹುದು; ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಗ್ಧವಾದುದು ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯದು.

Verse 84

ब्राह्मणानां च शापेन सर्वभक्षो हुताशनः । समुद्रश्चाप्यपेयस्तु विफलश्च पुरंदरः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಶಾಪಬಲದಿಂದ ಹುತಾಶನನಾದ ಅಗ್ನಿಯೂ ಸರ್ವಭಕ್ಷಕನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಸಮುದ್ರವೂ ಅಪೇಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಪುರಂದರ (ಇಂದ್ರ)ನೂ ಶಕ್ತಿಹೀನನಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಿಷ್ಫಲವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 85

त्वं चन्द्र राजयक्ष्मी च पृथिव्यामूषराणि च । सूर्याचन्द्रमसोः पातः पुनरुद्धरणं तयोः

ನೀನೇ ಚಂದ್ರನು, ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಊಸರ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ; ನೀನೇ ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಪಾತಕ್ಕೂ ಕಾರಣ, ಮತ್ತೆ ಅವರ ಉದ್ಧಾರವೂ ನೀನೇ।

Verse 86

वनस्पतीनां निर्यासो दानवानां पराजयः । नागानां च वशीकारः क्षत्रस्योत्सादनं तथा । देवोत्पत्ति विपर्यासो लोकानां च विपर्ययः

ಅದರಿಂದ ವನಸ್ಪತಿಗಳ ನಿರ್ಯಾಸ-ರಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ದಾನವರ ಪರಾಜಯವಾಗುತ್ತದೆ; ನಾಗರು ವಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಹಂಕಾರಿ ಕ್ಷತ್ರಬಲದ ಉತ್ಸಾದನವಾಗುತ್ತದೆ; ದೇವೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲೂ ವಿಪರ್ಯಾಸ, ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಕಲಕಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 87

एवमादीनि तेजांसि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । तस्माद्विप्रेषु नृपतिः प्रणमेन्नित्यमेव च

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಅನೇಕ ತೇಜಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜನು ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಸದಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು।

Verse 88

परा मप्यापदं प्राप्तो ब्राह्मणान्न प्रकोपयेत् । ते ह्येनं कुपिता हन्युः सद्यः सबलवाहनम्

ಅತ್ಯಂತ ಆಪತ್ತಿಗೆ ಒಳಗಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸಬಾರದು; ಅವರು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ ಅವನನ್ನು ಸೇನೆ ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳೊಡನೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಹರಿಸಬಲ್ಲರು।

Verse 89

प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथाग्निर्दैवतं महत् । एवं विद्वानविद्वान्वा ब्राह्मणो दैवतं महत्

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿತವಾಗಿರಲಿ, ಅಗ್ನಿ ಮಹಾದೇವತೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಲಿ ಅವಿದ್ಯಾವಂತನಾಗಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಹಾದೇವತೆ.

Verse 90

श्मशानेष्वपि तेजस्वी पावको नैव दुष्यति । हूयमानश्च यज्ञेषु भूय एवाभिवर्द्धते

ಶ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೇಜಸ್ವಿ ಪಾವಕನು ದೂಷಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಆಹುತಿ ದೊರೆತಾಗ ಅವನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 91

एवं यद्यप्य निष्टेषु वर्त्तते सर्वकर्मसु । सर्वेषां ब्राह्मणः पूज्यो दैवतं परमं महत्

ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಯೋಗ್ಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸಿದರೂ ಸಹ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪೂಜ್ಯನು—ಅವನು ಪರಮ ಮಹಾದೇವತೆ.

Verse 92

क्षत्रस्यातिप्रवृद्धस्य ब्राह्मणानां प्रभावतः । ब्राह्मं हि परमं पूज्यं क्षत्रं हि ब्रह्मसंभवम्

ಕ್ಷತ್ರಶಕ್ತಿ ಅತಿಯಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದರೂ ಅದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ; ಬ್ರಾಹ್ಮತತ್ತ್ವವೇ ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ, ಕ್ಷತ್ರವೂ ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.

Verse 93

अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति

ನೀರಿನಿಂದ ಅಗ್ನಿ, ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ಕ್ಷತ್ರ, ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ತೇಜಸ್ಸು ತನ್ನದೇ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ—ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಶಮನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 94

यान्समाश्रित्य तिष्ठन्ति देवलोकाश्च सर्वदा । ब्रह्मैव वचनं येषां को हिंस्यात्ताञ्जिजीविषुः

ಯಾರನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ದೇವಲೋಕಗಳೂ ಸದಾ ನಿಂತಿರುತ್ತವೋ, ಯಾರ ವಾಕ್ಯವೇ ಬ್ರಹ್ಮವೋ—ಬಾಳಲು ಬಯಸುವವನು ಅವರನ್ನು ಯಾರು ಹಿಂಸಿಸುವನು?

Verse 95

म्रियमाणोऽप्याददीत न राजा ब्राह्मणात्करम् । न च क्षुधा ऽस्य संसीदेद्ब्राह्मणो विषये वसन्

ರಾಜನು ಮರಣಾಸನ್ನನಾದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ತೆರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಾರದು; ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಕಂಗೆಡದಂತೆ ನೋಡಬೇಕು.

Verse 96

यस्य राज्ञश्च विषये ब्राह्मणः सीदति क्षुधा । तस्य तच्छतधा राष्ट्रमचिरादेव सीदति

ಯಾವ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹಸಿವಿನಿಂದ ದುಃಖಪಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ರಾಜನ ರಾಜ್ಯವು ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಶತಪಟ್ಟು ಕುಸಿದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 97

यद्राजा कुरुते पापं प्रमादाद्यच्च विभ्रमात् । वसन्तो ब्राह्मणा राष्ट्रे श्रोत्रियाः शमयन्ति तत्

ರಾಜನು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದಲೋ ಮೋಹದಿಂದಲೋ ಮಾಡುವ ಪಾಪವನ್ನು, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೋತ್ರಿಯ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ನಿವಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 98

पूर्वरात्रांतरात्रेषु द्विजैर्यस्य विधीयते । स राजा सह राष्ट्रेण वर्धते ब्रह्मतेजसा

ಯಾರಿಗಾಗಿ ದ್ವಿಜರು ರಾತ್ರಿಯ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 99

ब्राह्मणान्पूजयेन्नित्यं प्रातरुत्थाय भूमिपः । ब्राह्मणानां प्रसादेन दीव्यन्ति दिवि देवताः

ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ರಾಜನು ನಿತ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ದೇವತೆಗಳು ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 100

अथ किं बहुनोक्तेन ब्राह्मणा मामकी तनुः । ये केचित्सागरांतायां पृथिव्यां कीर्तिता द्विजाः । तदूपं देवदेवस्य शिवस्य परमात्मनः

ಇನ್ನೇನು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಲಿ? ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನನ್ನದೇ ದೇಹ. ಸಮುದ್ರಾಂತ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಯಾವ ಯಾವ ದ್ವಿಜರಿದ್ದಾರೋ, ಅವರು ದೇವದೇವ ಪರಮಾತ್ಮ ಶಿವನ ಸ್ವರೂಪವೇ.

Verse 101

एतान्द्विषंति ये मूढा ब्राह्मणान्संशितव्रतान् । ते मां द्विषंति वै नूनं पूजनात्पूजयन्ति माम्

ಈ ದೃಢವ್ರತಿಗಳಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಮೂಢರು ದ್ವೇಷಿಸಿದರೆ, ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನೇ ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರು, ಆ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕವೇ ನನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 102

न प्रद्वेषस्ततः कार्यो ब्राह्मणेषु विजानता । प्रद्वेषेणाशु नश्यन्ति ब्रह्मशापहता नराः

ಆದುದರಿಂದ ತಿಳಿದವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷ ಮಾಡಬಾರದು. ದ್ವೇಷದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಶಾಪದಿಂದ ಹತರಾದ ನರರು ಶೀಘ್ರವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 103

इत्येवं कथितश्चन्द्र ब्राह्मणानां गुणार्णवः । कुरुष्वानन्तरं कार्य्यं यद्ब्रवीम्यहमेव ते

ಹೇ ಚಂದ್ರಾ! ಈ ರೀತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಗುಣಸಮುದ್ರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವ ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 104

शापस्यानुग्रहो दत्तो मया तव निशाकर । न चान्यथा वचः कर्त्तुं शक्यं तेषां द्रिजन्मनाम्

ಹೇ ನಿಶಾಕರಾ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಶಾಪದಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಿ ಉಪಶಮನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಆ ದ್ವಿಜರ ವಚನವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ।

Verse 106

क्षयस्ते भविता पक्षं पक्षं वृद्धिर्भविष्यति । अथान्यद्वचनं चन्द्र शृणु कार्यं यथा त्वया

ನೀನು ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಕ್ಷಯಗೊಳ್ಳುವಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಪಕ್ಷ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವಿ. ಈಗ, ಹೇ ಚಂದ್ರಾ! ಇನ್ನೊಂದು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳು—ನೀನು ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದು.

Verse 107

इदं यत्सागरोपांते तिष्ठते लिंगमुत्तमम् । धरामध्यगतं तच्च देवानां दृष्टिगोचरम्

ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಉತ್ತಮ ಲಿಂಗವು—ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದ್ದರೂ—ದೇವತೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ।

Verse 108

कुक्कुटांडसमप्रख्यं सर्पमेखलमंडितम् । ममाद्यं परमं तेजो न चान्यो वेद कश्चन

ಇದು ಕೋಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ, ಸರ್ಪಮೇಖಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ನನ್ನ ಆದ್ಯ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸು; ಇದರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ನಿಜವಾಗಿ ತಿಳಿಯರು।

Verse 109

इतः सागरमध्ये तु धनुषां च शतत्रये । तिष्ठते तत्र लिंगं तु सुगुप्तं लक्षणान्वितम्

ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಮುದ್ರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ—ಮೂರು ನೂರು ಧನುಷ್ಯಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ—ಒಂದು ಲಿಂಗವು ನಿಂತಿದೆ; ಅದು ಸುಗುಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 110

आदिकल्पे महर्षीणां शापेन पतितं मम । लिंगं सागरमध्ये तु तत्त्वं शीघ्रं समानय

ಆದಿಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಶಾಪದಿಂದ ನನ್ನ ಲಿಂಗವು ಸಾಗರಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತನವಾಯಿತು. ಆ ಪರಮ ಪವಿತ್ರ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಂದುಕೊಡು.

Verse 111

स्पर्शाख्यं यत्र मे लिंगं तत्र स्थाने निवेशय । निवेश्य तु प्रयत्नेन सहितो विश्वकर्मणा

ನನ್ನ ಲಿಂಗವು ‘ಸ್ಪರ್ಶ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸು. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ—

Verse 112

ततो ब्रह्माणमाहूय समेतं तु मुनीश्वरैः । प्रतिष्ठां कारय विभो इष्ट्वा तत्र महामखैः

ನಂತರ ಮುನೀಶ್ವರರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಓ ವಿಭೋ, ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 113

एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवांतरधीयत । ततः प्रभां पुनर्लेभे रात्रिनाथो वरानने

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಭಗವಾನ್ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ನಂತರ, ಓ ವರಾನನೆ, ರಾತ್ರಿನಾಥ ಚಂದ್ರನು ಪುನಃ ತನ್ನ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 114

ततः प्रभृति तत्क्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम् । निष्प्रभस्य प्रभा दत्ता प्रभासं तेन चोच्यते

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ನಿಷ್ಪ್ರಭನಾದವನಿಗೆ ಪ್ರಭೆ ನೀಡಲಾಯಿತು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 115

दक्षस्य तु वृथा शापो न कृतस्तेन लांछनम् । सोमः प्रभासते लोकान्वरं प्राप्य महेश्वरात् । व्यक्तीभूतः स देवेशः सोमस्यैव महात्मनः

ದಕ್ಷನ ಶಾಪವು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ಕಲಂಕಮಾತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ. ಮಹೇಶ್ವರನಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಸೋಮನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ದೇವೇಶ್ವರನೂ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಸೋಮನಿಗಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತನಾದನು.

Verse 1085

शापानुग्रहदैः सर्वै देवैरपि सवासवैः । तस्माच्चन्द्र त्वया शोको नैव कार्यो विजानता

ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಎಲ್ಲ ದೇವರೂ ಶಾಪವನ್ನೂ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನೂ ನೀಡುವವರೇ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಚಂದ್ರಾ, ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ನೀನು ಎಂದಿಗೂ ಶೋಕಿಸಬೇಡ.