Adhyaya 202
ಈಶ್ವರನು ದೇವಿಗೆ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೇಶ್ವರದ ಸ್ಥಳಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಲಭದ್ರ (ರಾಮ/ಹಲಾಯುಧ) ಪಾಂಡವ–ಕೌರವ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವಹಿಸದೆ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ; ಮದ್ಯಮತ್ತನಾಗಿ ಒಂದು ವನ-ವಿಹಾರ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೂತನ ಪಠಣವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಬಲಭದ್ರ ಸೂತನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಸದೃಶ ಪಾಪವೆಂದು ತಿಳಿದು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟು ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ—ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಮತ್ತು ಅನುದ್ದೇಶ ಹಿಂಸೆಯ ಭೇದ, ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳ ಹಂತಭೇದ, ಹಾಗೂ ವ್ರತದ ಮಹತ್ವ. ಒಂದು ಅಶರೀರವಾಣಿ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಐದು ಧಾರೆಗಳಿರುವ ಪ್ರತಿಲೋಮಾ ಸರಸ್ವತಿ ಐದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವಳಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿತಳು, ಇತರ ತೀರ್ಥಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಸಮವಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲಭದ್ರ ಯಾತ್ರಾವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಸರಸ್ವತಿ–ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮಹಾಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ರಾಮೇಶ್ವರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗಾರಾಧನೆ ಪಾಪಹರವೆಂದು, ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚ ವಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ವ್ರತ ಮಾಡಿದರೆ ಅಶ್ವಮೇಧಸಮಾನ ಪುಣ್ಯ ದೊರೆಯುವುದೆಂದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಾತ್ರಾಫಲ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಸ್ನಾನ–ಪೂಜೆ–ಗೋದಾನ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि रामेश्वरमनुत्तमम् । मंकीशाद्दक्षिणे भागे आग्नेये तु कृतस्मरात् । पूर्वतस्तु सरस्वत्या बलभद्रप्रतिष्ठितम्
ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ನಂತರ, ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಅನುತ್ತಮ ರಾಮೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅದು ಮಂಕೀಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೃತಸ್ಮರದ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ, ಸರಸ್ವತಿಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು, ಬಲಭದ್ರನಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 2
यत्र मुक्तोऽभवद्देवि रामो ब्रह्मवधात्किल । पातकात्प्रतिलोमां तामगाहत सरस्वतीम्
ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಪಾತಕದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದನು; ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಲೋಮಗಾಮಿನಿಯಾದ ಆ ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
Verse 3
देव्युवाच । कथं स पातकान्मुक्तः कथं पापमभूत्पुरा । कथं तत्स्थापितं लिंगं किंप्रभावं वदस्व मे
ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಅವನು ಪಾತಕದಿಂದ ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತನಾದನು? ಆ ಪಾಪವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು? ಆ ಲಿಂಗವು ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು, ಅದರ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಭಾವವೇನು? ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 4
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुक्तः संसारसागरात् । सर्वान्कामान्स लभते सततं मनसि प्रियान्
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು; ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾನವನು, ಹೇ ದೇವಿ, ಸಂಸಾರಸಾಗರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾಮನೆಗಳನ್ನು ಸದಾ ಪಡೆಯುವನು।
Verse 5
रामः पूर्वं परां प्रीतिं कृत्वा कृष्णस्य लांगली । चिन्तयामास बहुधा किं कृतं सुकृतं भवेत्
ಲಾಂಗಲಿಯಾದ ಬಲರಾಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಯಾವ ಕೃತ್ಯ ಸುಕೃತ (ಪುಣ್ಯ)ವಾಗಬಹುದು?”
Verse 6
कृष्णेन हि विना नाहं यास्ये दुर्योधनान्तिकम् । पाण्डवान्वा समाश्रित्य कथं दुर्योधनं नृपम्
“ಕೃಷ್ಣನಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾಂಡವರ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದರೆ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನ ಎದುರು ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ?”
Verse 7
जामातरं तथा शिष्यं घातयिष्ये नरेश्वरम् । तस्मान्न पार्थं यास्यामि नापि दुर्योधनं नृपम्
“ನಾನು ನನ್ನ ಜಾಮಾತನನ್ನೂ ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯನನ್ನೂ—ಇಬ್ಬರೂ ನರೆಶ್ವರರನ್ನು—ಹತ್ಯೆಮಾಡಿಬಿಡುವೆನು; ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಪಾರ್ಥನ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನನ ಬಳಿಗೂ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ।”
Verse 8
तीर्थेष्वाप्लावयिष्यामि तावदात्मानमात्मना । कुरूणां पाण्डवानां च यावदंताय कल्पते
ಕುರುಗಳಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಅಂತ್ಯ ಬರುವವರೆಗೆ ನಾನು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾ, ನನ್ನ ನಿಯಮಶ್ರಮದಿಂದಲೇ ನನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವೆನು।
Verse 9
इत्यादिश्य हृषीकेशं पार्थदुर्योधनावपि । जगाम द्वारकां शौरिः स्वसैन्यैश्च परीवृतः
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೃಷೀಕೇಶ (ಕೃಷ್ಣ), ಪಾರ್ಥ (ಅರ್ಜುನ) ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿ, ಶೌರಿ (ಬಲರಾಮ) ತನ್ನ ಸೇನೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನಾಗಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೊರಟನು।
Verse 10
गत्वा द्वारावतीं रामो हृष्टतुष्टजनाकुलाम् । स्वैरन्तःपुरगैः सार्धं पपौ पानं हलायुधः
ಹರ್ಷಿತ ತೃಪ್ತ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ದ್ವಾರಾವತಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಹಲಾಯುಧ ರಾಮ (ಬಲರಾಮ) ಅಂತಃಪುರದ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದನು।
Verse 11
पीतपानो जगामाथ रैवतोद्यानमृद्धिमत् । हस्ते गृहीत्वा स गदां रेवत्यादिभिरन्वितः
ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ ಅವನು ಐಶ್ವರ್ಯಸಂಪನ್ನ ರೈವತ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಹೋದನು; ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ರೇವತಿ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದನು।
Verse 12
स्त्रीकदंबकमध्यस्थो ययौ मत्तवदास्खलन् । ददर्श च वनं वीरो रमणीयमनुत्तमम्
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗುಂಪಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮತ್ತನಂತೆ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಾ ನಡೆದನು; ಆ ವೀರನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ, ಅನುತ್ತಮವಾದ ವನವನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 13
सर्वत्र तरुपुष्पाढ्यं शाखामृगगणाकुलम् । पुष्प पद्मवनोपेतं सपल्वलमहावनम्
ಆ ಮಹಾವನವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮರಗಳ ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮೃಗಗಣಗಳಿಂದ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು; ಪುಷ್ಪಿತ ಗುಚ್ಛವನಗಳು ಹಾಗೂ ಪದ್ಮವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರುಕೊಳಗಳಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು।
Verse 14
स शृण्वन्प्रीतिजनकान्वन्यान्मदकलाञ्छुभान् । श्रोत्ररम्यान्सुमधुराञ्छब्दान्खगसुखेरितान्
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ವನದ ಶುಭಕರ, ಪ್ರೀತಿಜನಕ ಮಧುರ ಕಲರವಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನು—ಕಿವಿಗೆ ರಮ್ಯವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಸಿಹಿಯಾದ ಆ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 15
सर्वतः फलरत्नाढ्यान्सर्वतः कुसुमोज्ज्वलान् । अपश्यत्पादपांश्चैव विहगैरनुमोदितान्
ಅವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ರತ್ನಸಮಾನ ಫಲಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಮರಗಳನ್ನು ಕಂಡನು—ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸುವಂತೆ ತೋಚಿತು।
Verse 17
आम्रानाग्रातकान्भव्यान्नालिकेरान्सतिंदुकान् । आबल्वनांस्था पीतान्दाडिमान्बीजपूरकान् । पनसांल्लकुचान्मोचांस्तापांश्चापि मनोहरान् । पालेवतान्कुसंकुल्लान्नलिनानथ वेतसान्
ಅವನು ಮಾವುಮರಗಳು ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಆಗ್ರಾತಕಗಳು, ತೆಂಗಿನಮರಗಳು ಮತ್ತು ತಿಂದುಕ; ಆಬಲ್ವನ ಹಾಗೂ ಪೀತ ವೃಕ್ಷಗಳು, ದಾಡಿಮ ಮತ್ತು ಬೀಜಪೂರಕ; ಪನಸ, ಲಕುಚ, ಮೋಚಾ ಮೊದಲಾದ ಮನೋಹರ ಫಲಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಾಲೇವತ, ಕುಶಗುಚ್ಛಗಳು, ನಲಿನ (ಪದ್ಮ) ಮತ್ತು ವೇತಸ (ಬೆತ್ತ)ಗಳನ್ನು ಕಂಡನು।
Verse 18
भल्लातकानामलकींस्तिन्दुकांश्च महाफलान् । इंगुदान्करमर्दांश्च हरीतकबिभीतकान्
ಅವನು ಭಲ್ಲಾತಕ, ಆಮಲಕಿ, ಮಹಾಫಲದ ತಿಂದುಕ, ಇಂಗುದ ಮತ್ತು ಕರಮರ್ದ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರೀತಕ ಮತ್ತು ಬಿಭೀತಕಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು।
Verse 19
एतानन्यांश्च स तरून्ददर्श यदुनन्दनः । तथैवाशोकपुन्नागकेतकीबकुलांस्तथा
ಯದುನಂದನನು ಇವುಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮರಗಳನ್ನೂ ಕಂಡನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಶೋಕ, ಪುನ್ನಾಗ, ಕೇತಕೀ ಮತ್ತು ಬಕುಲ ಮರಗಳನ್ನೂ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದನು।
Verse 20
चंपकान्सप्तपर्णांश्च कर्णिकारान्सुमालतीः । पारिजातान्कोविदारा न्मन्दारेन्दीवरांस्तथा
ಅಲ್ಲಿ ಚಂಪಕ, ಸಪ್ತಪರ್ಣ, ಕರ್ಣಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧ ಮಾಲತೀ ಲತೆಗಳು ಇದ್ದವು; ಜೊತೆಗೆ ಪಾರಿಜಾತ, ಕೋವಿದಾರ, ಮಂದಾರ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳೂ ಶೋಭಿಸಿದವು।
Verse 21
पाटलान्पुष्पितान्रम्भान्देवदारुद्रुमांस्तथा । शालांस्तालांश्च स्तमालांनिचुलान्वञ्जुलांस्तथा
ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಿತ ಪಾಟಲ ಮರಗಳು, ರಂಭಾ (ಬಾಳೆ) ತೋಟಗಳು, ದೇವದಾರು ಮರಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಲ, ತಾಳ, ಸ್ತಮಾಲ, ನಿಚುಲ ಮತ್ತು ವಂಜುಲ ಮರಗಳೂ ಶೋಭಿಸಿದವು।
Verse 22
चकोरैः शतपत्रैश्च भृंगराजैः समावृतान् । कोकिलैः कलविंकैश्च हारीतैर्जीवजीवकैः
ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಚಕೋರ, ಶತಪತ್ರ ಮತ್ತು ಭೃಂಗರಾಜ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಜೊತೆಗೆ ಕೋಗಿಲೆ, ಕಲವಿಂಕ, ಹಾರೀತ ಮತ್ತು ಜೀವಜೀವ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತುಂಬಿದ್ದವು।
Verse 23
प्रियपुत्रैश्चातकैश्च शुकैरन्यैर्विहंगमैः । श्रोत्ररम्यं सुमधुरं कूज द्भिश्चाप्यधिष्ठितैः
ಆ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಿಯಪುತ್ರ, ಚಾತಕ, ಶುಕ (ಗಿಳಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಹಂಗಮಗಳಿಂದ ವಾಸಿತವಾಗಿತ್ತು; ಅವರ ಅತಿಮಧುರ, ಕಿವಿಗೆ ರಮ್ಯವಾದ ಕೂಜನೆ ಧ್ವನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 24
सरांसि च सपद्मानि मनोज्ञसलिलानि च । कुमुदैः पुण्डरीकैश्च तथा रोचनकोत्पलैः
ಅಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಯುಕ್ತ ಸರೋವರಗಳು ಇದ್ದವು; ಅವುಗಳ ಜಲವು ಮನೋಹರ—ಕುಮುದ, ಶ್ವೇತ ಪುಂಡರೀಕ ಪದ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ರೋಚನಕ ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು।
Verse 25
कह्लारैः कमलैश्चापि चर्चितानि समंततः । कदंबैश्चक्रवाकैश्च तथैव जलकुक्कुटैः
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆ ಜಲಾಶಯಗಳು ಕಹ್ಲಾರ ನೀಲೋತ್ಪಲಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಕದಂಬ ವೃಕ್ಷಗಳು, ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಜಲಕುಕ್ಕುಟಗಳು ತೀರ್ಥದ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 26
कारण्डवैः प्लवैर्हंसैः कूर्मैर्मंडुभिरेव च । एतैरन्यैश्च कीर्णानि तथान्यैर्जलवा सिभिः
ಆ ಸರೋವರಗಳು ಕಾರಣ್ಡವ ಬಾತುಗಳು, ಪ್ಲವ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹಂಸಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಆಮೆಗಳು, ಕಪ್ಪೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಜಲಚರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿದಿದ್ದವು।
Verse 27
क्रमेण संचरन्रामः प्रेक्षमाणो मनोरमम् । जगामानुगतः स्त्रीभिर्लतागृहमनुत्तमम्
ರಾಮನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಆ ಮನೋಹರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡುವವನಾಗಿ; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರಲು, ಅವನು ಅನುತ್ತಮ ಲತಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು।
Verse 28
स ददर्श द्विजांस्तत्र वेदवेदांगपार गान् । कौशिकान्भार्गवांश्चैव भारद्वाजांश्च गौतमान्
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕಂಡನು—ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು: ಕೌಶಿಕರು, ಭಾರ್ಗವರು, ಭಾರದ್ವಾಜರು ಮತ್ತು ಗೌತಮರು।
Verse 29
विविधेषु च संभूतान्वंशेषु द्विजसत्तमान् । कथाश्रवणसोत्कण्ठानुपविष्टान्महा त्मनः
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರನ್ನು ಕಂಡನು—ಮಹಾತ್ಮರು ಕಥಾಶ್ರವಣದ ಉತ್ಸುಕತೆಯಿಂದ ಕೂತಿದ್ದರು।
Verse 30
कृष्णाजिनोत्तरीयेषु कूर्चेषु च वृसीषु च । सूते च तेषां मध्यस्थं कथयानं कथाः शुभाः
ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ಉತ್ತರೀಯವಾಗಿ ಧರಿಸಿ, ಕುಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಮೃಗಚರ್ಮಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂತನನ್ನು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಅವನು ಶುಭ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 31
पौराणिकाः सुरर्षीणामा द्यानां चरितक्रियाः । दृष्ट्वा रामं द्विजाः सर्वे मधुपानारुणेक्षणम्
ಪುರಾಣಪಾರಂಗತರೂ ದೇವರ್ಷಿಗಳ ಆದಿಗಳ ಚರಿತ-ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನರಿತ ದ್ವಿಜರು, ಮಧುಪಾನದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ರಾಮನನ್ನು (ಬಲರಾಮನನ್ನು) ಕಂಡು ಎಲ್ಲರೂ ಗಮನಿಸಿದರು।
Verse 32
मत्तोऽयमिति मन्वानाः समुत्तस्थुस्त्वरान्विताः । पूजयन्तो हलधरं तमृते सूतवंशजम्
‘ಇವನು ಮತ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಎದ್ದರು; ಸೂತವಂಶಜನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲರೂ ಹಲಧರನನ್ನು (ಬಲರಾಮನನ್ನು) ಪೂಜಿಸಿದರು।
Verse 33
ततः क्रोधसमाविष्टो हली सूतं महाबलः । निजघान विवृत्ताक्षः क्षोभिताशेषदानवः
ಅನಂತರ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವಿಷ್ಟನಾದ ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ಹಲೀ (ಬಲರಾಮ), ಕೋಪದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ—ಎಲ್ಲ ದಾನವರನ್ನೂ ಕ್ಷೋಭಗೊಳಿಸುವವನಂತೆ—ಸೂತನನ್ನು ಹೊಡೆದು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದನು।
Verse 34
अन्वासिते पदं ब्राह्म्यं तस्मिन्सूते निपातिते । निष्क्रान्तास्ते द्विजाः सर्वे वनात्कृष्णाजिनांबराः
ಬ್ರಾಹ್ಮ್ಯಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ ಆ ಸೂತನು ಪಾತಿತನಾದಾಗ, ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಾಂಬರ ಧರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜ ಋಷಿಗಳು ವನದಿಂದ ಹೊರಟು ಹೋಗಿದರು।
Verse 35
अवधूतं तथात्मानं मन्यमानो हलायुधः । चिन्तयामास सुमहन्मया पापमिदं कृतम्
ಹಲಾಯುಧ (ಬಲರಾಮ) ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಪತಿತನೂ ಅಪಕೀರ್ತಿಗ್ರಸ್ತನೂ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—‘ನನ್ನಿಂದ ಈ ಮಹಾಪಾಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.’
Verse 36
ब्रह्मासनगतो ह्येष यः सूतो विनिपातितः । तथा ह्येते द्विजाः सर्वे मामवेक्ष्य विनिर्गताः
‘ನಾನು ಪಾತಿತಗೊಳಿಸಿದ ಆ ಸೂತನು ಬ್ರಹ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಎಲ್ಲ ದ್ವಿಜರು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೊರಟುಹೋದರು.’
Verse 37
शरीरस्य च मे गन्धो लोहस्येवासुखावहः । आत्मानं चावगच्छामि ब्रह्मघ्नमिति कुत्सितम्
‘ನನ್ನ ದೇಹದ ವಾಸನೆಯೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ವಾಸನೆಯಂತೆ ಅಸಹ್ಯಕರವಾಗಿದೆ; ನಾನು ನನ್ನನ್ನು ಕುತ್ಸಿತನಾದ ಬ್ರಹ್ಮಘ್ನನೆಂದು ಅರಿಯುತ್ತೇನೆ।’
Verse 38
धिङ्ममार्थं तथा मद्यं महिमानमकीर्तिदम् । येना विष्टेन सुमहन्मया पापमिदं कृतम्
‘ನನ್ನ ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಮದ್ಯಕ್ಕೂ ಧಿಕ್ಕಾರ—ಅದು ನಿಜವಾದ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಸಿದು ಅಪಕೀರ್ತಿಯನ್ನೇ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆ ಹೀನ ಮತ್ತಿನಿಂದಲೇ ನಾನು ಈ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದೆನು।’
Verse 39
स्मृत्युक्तं ते करिष्यामि प्रायश्चित्तं यथाविधि । उक्तमस्त्येव मनुना प्रायश्चित्तादिकं क्रमात्
ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನಾನು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವೆನು. ಮನುನು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾದಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಧಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Verse 41
क्षेत्रेश्वरस्य विज्ञानाद्विशुद्धिः परमा मता । शरीरस्य विशुद्धिस्तु प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः
ಕ್ಷೇತ್ರೇಶ್ವರನ ತತ್ತ್ವವಿಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಪರಮ ವಿಶುದ್ಧಿ ಎಂದು ಮನ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ದೇಹದ ಶುದ್ಧಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
Verse 42
ततोऽद्यतः करिष्यामि व्रतं द्वादशवार्षिकम् । स्वकर्मख्यापनं कुर्वन्प्रायश्चित्तमनुत्तमम्
ಆದುದರಿಂದ ಇಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವೆನು—ನನ್ನ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅನುತ್ತಮ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವೆನು.
Verse 43
इयं विशुद्धिरज्ञानाद्धत्वा चाकामतो द्विजम् । कामतो ब्राह्मणवधे निष्कृतिर्न विधीयते
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದ ದ್ವಿಜನನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ವಿಶುದ್ಧಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ವಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವಧಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿಷ್ಕೃತಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 44
यः कामतो महापापं नरः कुर्य्नात्कथंचन । न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा भृग्वग्निपतनादृते
ಯಾವನು ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದಲಾದರೂ ಮಹಾಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡುವನೋ, ಅವನಿಗೆ ನಿಷ್ಕೃತಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಭೃಗುಗಳ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ.
Verse 45
अकामतः कृते पापे प्रायश्चित्तं विदुर्बुधाः । कामकारकृतेऽप्याहुरेके श्रुतिनिदर्शनात्
ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ವಿಧೇಯವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶ್ರುತಿಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕರ್ಮಕ್ಕೂ ಕೆಲವರು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Verse 46
विधिः प्राथमिकस्तस्माद्द्वितीये द्विगुणं चरेत् । तृतीये त्रिगुणं प्रोक्तं चतुर्थे नास्ति निष्कृतिः
ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಧಿಯನ್ನೇ ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅದನ್ನು ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ತ್ರಿಗುಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿ ನಿಷ್ಕೃತಿ (ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ) ಇಲ್ಲ.
Verse 47
औषधं स्नेहमाहारं ददद्गोब्राह्मणादिषु । दीयमाने विपत्तिः स्यान्न स पापेन लिप्यते
ಯಾರು ಗೋವುಗಳು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ಔಷಧ, ಸ್ನೇಹ (ತುಪ್ಪ/ಎಣ್ಣೆ) ಅಥವಾ ಆಹಾರವನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೋ—ಕೊಡುವಾಗ ಏನಾದರೂ ಅಪಘಾತವಾದರೂ ಅವರು ಪಾಪದಿಂದ ಲಿಪ್ತರಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 48
अकारणं तु यः कश्चिद्द्विजः प्राणान्परित्यजेत् । तस्यैव तत्र दोषः स्यान्न तु योऽस्मै ददाति तत्
ಆದರೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದಾದರೂ ದ್ವಿಜನು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ದೋಷ ಅವನಿಗೇ ಸೇರಿದೆ; ಅವನಿಗೆ ಅದನ್ನು (ಸಹಾಯ/ದಾನ) ನೀಡುವವನಿಗೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ.
Verse 49
परिष्कृतो यदा विप्रो हत्वाऽत्मानं मृतो यदि । निर्गुणः सहसा क्रोधाद्गृहक्षेत्रादिकारणात्
ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೂ ಮನೆ-ಹೊಲ ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕ್ರೋಧದಲ್ಲಿ, ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅಚಾನಕ್ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸತ್ತರೆ, ಆಗ—
Verse 50
त्रिवार्षिकं व्रतं कुर्या त्प्रतिलोमां सरस्वतीम् । गच्छेद्वापि विशुद्ध्यर्थं तत्पापस्येति निश्चितम्
ಆ ಪಾಪದ ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಇದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 51
उद्दिश्य कुपितो हत्वा तोषितं वासयेत्पुनः । तस्मिन्मृते न दोषोऽस्ति द्वयोरुच्छ्रावणे कृते
ಕೋಪದಿಂದ ಹೊಡೆದು, ನಂತರ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮರಣಹೊಂದಿದರೂ, ಇಬ್ಬರಿಗೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ದೋಷವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 52
षण्ढं तु ब्राह्मणं हत्वा शूद्रहत्याव्रतं चरेत् । बहूनामेककार्याणां सर्वेषां शस्त्रधारिणाम्
ನಪುಂಸಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಂದರೆ ಶೂದ್ರಹತ್ಯೆಯ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಒಂದೇ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಅನೇಕ ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ...
Verse 53
यद्येको घातयेत्तत्र सर्वे ते घातकाः स्मृताः । प्रायश्चित्ते व्यवसिते यदि कर्ता विपद्यते
ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕೊಂದರೂ, ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೊಲೆಗಾರರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಂತರ ಕರ್ತೃವು ಮರಣಹೊಂದಿದರೆ...
Verse 54
एनस्तत्प्राप्नुयादेनमिह लोके परत्र च । तदहं किं करोम्येष क्व गच्छामि दुरात्मवान्
ಆ ಪಾಪವು ಅವನನ್ನು ಇಹಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. 'ದುರಾತ್ಮನಾದ ನಾನು ಈಗ ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ?'
Verse 55
धिङ्मां च पापचरितं महादुष्कृतकर्मिणम्
ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಧಿಕ್ಕಾರ—ನಾನು ಪಾಪಾಚಾರಿಯು, ಮಹಾದುಷ್ಕೃತ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನು; ನನ್ನ ನಡೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಮವಾಗಿದೆ.
Verse 56
ईश्वर उवाच । इत्येवं विलपन्यावच्छोका कुलितमानसः । तावदाकाशसंभूता वागुवाचाशरीरिणी
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ಹೀಗೆ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಾ ಶೋಕದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅಶರೀರ ವಾಣಿ ಮಾತಾಡಿತು.
Verse 57
भोभो राम न संतापस्त्वया कार्यः कथंचन । गच्छ प्राभासिकं क्षेत्रं यत्र देवी सरस्वती
ಓ ಓ ರಾಮ, ನೀನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಂತಾಪಪಡಬೇಡ. ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ ಇರುವ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗು.
Verse 58
पञ्चस्रोताः स्थिता तत्र पञ्चपातकनाशनी । नदीनां प्रवरा सा तु ब्रह्मभूता सरस्वती
ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಐದು ಸ್ರೋತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ, ಐದು ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಳು. ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಸರಸ್ವತಿ.
Verse 59
एकतः सर्वतीर्थानि ब्रह्माण्डे सचराचरे । गंगादीनि नरश्रेष्ठ तेषां पुण्या सरस्वती
ಹೇ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಒಂದು ಕಡೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಚರಾಚರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳು—ಗಂಗೆ ಮೊದಲಾದವು—ಇವೆ; ಆದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿಯೇ ಪರಮ ಪುಣ್ಯಮಯಿ.
Verse 60
तावद्गर्जंति पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च । यावन्न दृश्यते देवी प्रभासस्था सर स्वती
ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದಿ ಪಾಪಗಳು, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿಯ ದರ್ಶನವಾಗುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ।
Verse 61
तस्मात्तत्रैव गच्छ त्वं यत्र देवी सरस्वती । नान्यैस्तीर्थैः सहस्रैस्त्वं कर्तुं शक्यो विकल्मषः
ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಿ ಸರಸ್ವತಿ ಇರುವ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ನೀನು ಹೋಗು; ಇತರ ಸಾವಿರ ತೀರ್ಥಗಳಿಂದಲೂ ನೀನು ಇಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಾಪರಹಿತನಾಗಲಾರೆ।
Verse 62
तन्मा कार्षीर्विलंबं त्वं गच्छ तीरं महोदधेः । प्राभासिके महादेवीं प्रतिलोमां विगाहय
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ; ಮಹಾಸಮುದ್ರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಲೋಮವಾಗಿ ಮಹಾದೇವಿಯ ಪವಿತ್ರ ಧಾರೆಯಲ್ಲಿ ಅವಗಾಹನ (ಸ್ನಾನ) ಮಾಡು।
Verse 63
तत्रैवाराधय विभुं लिंगरूपिणमीश्वरम् । प्रतिष्ठाप्य महापापाच्छारी रात्त्वं विमोक्ष्यसि
ಅಲ್ಲಿಯೇ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಈಶ್ವರನನ್ನು ಆರಾಧಿಸು; ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರೆ ನೀನು ಮಹಾಪಾಪ ಮತ್ತು ದೇಹಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವೆ।
Verse 64
इति श्रुत्वा वचो रामः परमानंदपूरितः । प्रभासक्षेत्रगमने मतिं चक्रे महामनाः
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಮನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದನು; ಆ ಮಹಾಮನಸ್ಸು ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು।
Verse 65
ततः स्वसैन्यसंयुक्तो द्रव्योपस्करसंयुतः । आजगाम महाक्षेत्रं प्रभासमिति विश्रुतम्
ನಂತರ ಅವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯೊಡನೆ, ದ್ರವ್ಯ‑ಉಪಸ್ಕರಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನಾಗಿ, ‘ಪ್ರಭಾಸ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಆ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು।
Verse 66
दृष्ट्वा मनोरम तीर्थं सरस्वत्यब्धिसंगमे । चकार हृदि संकल्पं प्रति लोमावगाहने
ಸರಸ್ವತಿ‑ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಮನೋಹರ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರತಿಲೋಮ ಅವಗಾಹನ ಮಾಡುವ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು।
Verse 67
आहूय ब्राह्मणांस्तत्र प्रभासक्षेत्रवासिनः । सम्यग्यात्राविधानेन यात्रां तत्राकरोद्विभुः
ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆಯಿಸಿ, ಆ ಪರಾಕ್ರಮಿಯು ಯಾತ್ರಾವಿಧಾನದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು।
Verse 68
यानि प्राभासिके क्षेत्रे तीर्थानि विविधानि तु । रवियोजनसंस्थानि तेषु यात्रां चकार सः
ಪ್ರಾಭಾಸ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ನಾನಾವಿಧ ತೀರ್ಥಗಳು—‘ರವಿಯೋಜನ’ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವವು—ಅವುಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಅವನು ಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದನು।
Verse 69
प्रत्येकं च ददौ तेषु दानानि विविधानि तु । तथाऽधः स्थाप यामास सरस्वत्यब्धिसंगमे
ಆ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವನು ನಾನಾವಿಧ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಸರಸ್ವತಿ‑ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।
Verse 70
पूर्वभागे महालिंगं कृत्वा यज्ञविधिक्रियाम् । एवं कृते महादेवि विमुक्तः पातकैरभूत्
ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಯಜ್ಞವಿಧಿಯಂತೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದನು.
Verse 71
निर्मर्लांगस्ततो देवि दिनानि दश संस्थितः । ततस्तां चैव स स्नात्वा प्रतिलोमां क्रमाद्ययौ । प्लक्षावहरणं यावत्समुद्राच्च हिमाह्वयम्
ನಂತರ, ಹೇ ದೇವಿ, ಕಲ್ಮಷರಹಿತನಾಗಿ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೆಲೆಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಿಲೋಮವಾಗಿ ಹೊರಟನು—ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದವರೆಗೆ, ಪ್ಲಕ್ಷಾವಹರಣ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ.
Verse 72
एवं मुक्तः स पापौघै रामोऽभूत्प्रथितः प्रिये । तस्य लिंगस्य माहात्म्यात्सरस्वत्याः प्रसादतः
ಹೀಗೆ ಪಾಪೌಘಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ರಾಮನು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು—ಆ ಲಿಂಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದಲೂ ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೂ.
Verse 73
यस्तत्पूजयते देवि लिंगं पापभयापहम् । रामेश्वरेति कथितं सोऽपि मुच्येत पातकात्
ಹೇ ದೇವಿ, ಪಾಪಭಯಾಪಹವಾದ ‘ರಾಮೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರೂ ಪಾತಕದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 74
अष्टम्यां च विशेषेण ब्रह्मकूर्चविधानतः । यस्तत्र कुरुते देवि सोऽश्वमेधफलं लभेत्
ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು, ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಕೂರ್ಚವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾರು ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 75
स्नात्वा तत्र वरारोहे सरस्वत्यब्धिसंगमे । रामेश्वरेतिनामानं ततः संपूज्य शंकरम् । गोदानं तत्र देयं तु सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
ಹೇ ಸುಂದರೀ! ಅಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ–ಸಮುದ್ರ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ, ನಂತರ ‘ರಾಮೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲ ಬಯಸುವವರು ಅಲ್ಲಿ ಗೋદાન ನೀಡಬೇಕು।
Verse 76
इत्येवं कथितं देवि रामेश्वरमहोदयम् । यच्छ्रुत्वा मानवः सम्यक्छ्रद्धावान्प्राप्नुयाद्दिवम्
ಹೇ ದೇವಿ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ರಾಮೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇದನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಕೇಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।