
ಅಧ್ಯಾಯ 167ರಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರ–ದೇವಿಯರ ನಡುವೆ ಧರ್ಮತತ್ತ್ವ ಸಂವಾದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ‘ಭೂತಮಾತಾ’ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಉನ್ಮಾದ/ಸಮಾಧಿ সদೃಶ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆ ನೋಡಿ ದೇವಿ—ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರಸಮ್ಮತವೇ, ಪ್ರಭಾಸವಾಸಿಗಳು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು, ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಬಂದಳು, ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಸವ ಯಾವಾಗ—ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈಶ್ವರನು ಉದ್ಭವಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ದೇವಿಯ ದೇಹಸ್ರಾವದಿಂದ ಕಪಾಲಮಾಲಾಧಾರಿಣಿ, ಆಯುಧಚಿಹ್ನಯುಕ್ತ ಭೀಕರರೂಪಿಣಿ ದೇವತೆ ಪ್ರकटವಾಗುತ್ತಾಳೆ; ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸೀ ಸ್ವಭಾವದ ಸಹಚರಿಯರು ಮತ್ತು ಮಹತ್ತರ ಪರಿವಾರವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಈಶ್ವರನು ಅವಳ ಕಾರ್ಯಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿ ರಾತ್ರಿಪ್ರಧಾನತೆಯನ್ನು ನೀಡಿ, ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಭಾಸವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಸ್ಥಳಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಗೃಹಧರ್ಮದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ—ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ, ಜಪ, ಹೋಮ, ಶೌಚ, ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ಕಲಹ–ಅಶಾಂತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಭೂತ–ಪಿಶಾಚಾದಿಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣ; ಆದರೆ ದೇವನಾಮಸ್ಮರಣೆ, ವಿಧಿವಿಧಾನ, ಶುದ್ಧಾಚಾರ ಇರುವ ಮನೆಗಳು ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ವೈಶಾಖ ಶುಕ್ಲ ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಚತುರ್ದಶಿವರೆಗೆ ಪೂಜಾವಿಧಾನ, ಅಮಾವಾಸ್ಯಾ/ಚತುರ್ದಶಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಮುಖ್ಯ ವ್ರತ, ಪುಷ್ಪ–ಧೂಪ–ಸಿಂಧೂರ, ಕಂಠಸೂತ್ರಾದಿ ಅರ್ಪಣೆ, ಸಿದ್ಧವಟದ ಕೆಳಗೆ ಜಲಾರ್ಪಣ/ಅಭಿಷೇಕ, ಅನ್ನದಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೀ–ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ–ಉಪದೇಶಮಯ ಬೀದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಗೃಹಸೌಖ್ಯ, ಉಪದ್ರವನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಮಂಗಳಪ್ರಾಪ್ತಿ ಭೂತಮಾತೆಯನ್ನು ನಿಯಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವವರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
Verse 2
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि तत्रस्थां भूतमातृकाम् । सावित्र्या वारूणे भागे शतधन्वंतरे स्थिताम् । नवकोटि गणैर्युक्तां प्रेतभूतसमाकुलाम् । पूजितां सिद्धगंधर्वैर्देवादिभिरनेकशः
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಭೂತಮಾತೃಕೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಅವಳು ಸಾವಿತ್ರಿಯ ವಾರುಣ-ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಶತಧನುಷ್ಯದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ; ಒಂಬತ್ತು ಕೋಟಿ ಗಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತಳಾಗಿ, ಪ್ರೇತ-ಭೂತಗಳಿಂದ ಸಮಾಕುಲಳಾಗಿ, ಸಿದ್ಧ-ಗಂಧರ್ವ-ದೇವಾದಿಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಪೂಜಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ।
Verse 3
देव्युवाच । भूतमातेति संहृष्टा ग्रामेग्रामे पुरेपुरे । गायन्नृत्यन्हसंल्लोकः सर्वतः परिधावति
ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—‘ಭೂತಮಾತಾ!’ ಎಂದು ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಜನರು ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೂ, ನಗರ ನಗರದಲ್ಲೂ ಹಾಡುತ್ತಾ, ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ನಗುತ್ತಾ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ ಓಡಾಡುತ್ತಾರೆ।
Verse 4
उन्मत्तवत्प्रलपते क्षितौ पतति मत्तवत् । क्रुद्धवद्धावति परान्मृतवत्कृष्यते हि सः
ಅವನು ಉನ್ಮತ್ತನಂತೆ ಪ್ರಲಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತನಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಕ್ರುದ್ಧನಂತೆ ಇತರರ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮೃತನಂತೆ ಅವನನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 5
सुखभंगांश्च कुरुते लोको वातगृहीतवत् । भूतवद्भस्ममूत्रांबुकर्दमानवगाहते
ಜನರು ವಾತಗ್ರಹಿತನಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುಖಶಾಂತಿಯನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ; ಭೂತಗ್ರಸ್ತರಂತೆ ಭಸ್ಮ, ಮೂತ್ರ, ನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 6
किमेष शास्त्रनिर्दिष्टो मार्गः किमुत लौकिकः । मुह्यते मे मनो देव तेन त्वं वक्तुमर्हसि
ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗವೇ, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಲೋಕಾಚಾರವೇ? ಹೇ ದೇವ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ವಿವರಿಸಬೇಕು।
Verse 7
कथं सा पुरुषैः पूज्या प्रभासक्षेत्रवासिभिः । कस्मात्तत्र गता देवी कस्मिन्काले समागता । कस्मिन्दिने तु मासे तु तस्याः कार्यो महोत्सवः
ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು? ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ದೇವಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದಳು, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದಳು? ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಯಾವ ದಿನ, ಯಾವ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕು?
Verse 8
ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यत्ते किंचिन्मनोगतम् । आस्तिकाः श्रद्दधानाश्च भवन्तीति मतिर्मम
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನು ಉದಯಿಸಿದೆವೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ ಇದು—ಜನರು ಆಸ್ತಿಕರೂ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 9
चाक्षुषस्यान्तरेऽतीते प्राप्ते वैवस्वतेऽन्तरे । दक्षापमानात्संजाता तदा पर्वतपुत्रिका
ಚಾಕ್ಷುಷ ಮನ್ವಂತರ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ವೈವಸ್ವತ ಮನ್ವಂತರ ಬಂದಾಗ, ದಕ್ಷನ ಅಪಮಾನದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪರ್ವತಪುತ್ರಿಕೆ (ದೇವಿ) ಆಗ ಪುನಃ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು.
Verse 10
द्वापरे तु द्वितीये वै दत्ता त्वं पर्वतेन मे । विवाहे चैव संजाते सर्वदेवमनोरमे
ಎರಡನೇ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತನು (ಹಿಮಾಲಯನು) ನಿನ್ನನ್ನು ನನಗೆ ನೀಡಿದನು; ವಿವಾಹ ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅದು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಆನಂದಕರವಾಯಿತು.
Verse 11
त्वया च सहितः पूर्वं मन्दरे चारुकंदरे । अक्रीडं च मुदा युक्तो दिव्यक्रीडनकैः प्रिये । पीनोन्नतनितंबेन भ्राजमाना कुचोन्नताम्
ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ, ಹಿಂದೆ ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ಸುಂದರ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯ ಕ್ರೀಡಾಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದ್ದೆ; ನೀನು ಪೀನವಾದ ಉನ್ನತ ನಿತಂಬಗಳಿಂದಲೂ ಉನ್ನತ ಕುಚಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ.
Verse 12
सिताब्जवदनां हृष्टां दृष्ट्वाऽहं त्वां महाप्रभाम् । दग्धकामतरोः कन्दकंदलीमिव निःसृताम् । महार्हशयनस्थां त्वां तदा कामितवानहम्
ನಿನ್ನನ್ನು—ಹರ್ಷಿತಳಾಗಿ, ಶ್ವೇತ ಪದ್ಮಮುಖಿಯಾಗಿ, ಮಹಾಪ್ರಭಾವಂತಳಾಗಿ—ನೋಡಿ, ದಗ್ಧ ಕಾಮತರುವಿನಿಂದ কোমಲ ಕಂದಲಿಕೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಂತೆ, ಮಹಾರ್ಹ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಳಾಗಿದ್ದ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಗ ನಾನು ಕಾಮಿಸಿದೆನು।
Verse 13
सुरते तव संजातं दिव्यं वर्षशतं यदा । तदा देवि समुत्थाय निरोधान्निर्गता बहिः
ನಿನ್ನ ಸುರತದಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯವಾದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಾಗ, ಓ ದೇವಿ, ನೀನು ಎದ್ದು ನಿಯಂತ್ರಣ-ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋದೆಯೆ।
Verse 14
तवोदकात्समुत्तस्थौ नार्येका गह्वरोदरा । कृष्णा करालवदना पिंगाक्षी मुक्तमूर्धजा
ನಿನ್ನ ಉದಕದಿಂದ (ರಸದಿಂದ) ಒಬ್ಬಳೇ ಸ್ತ್ರೀ ಉದ್ಭವಿಸಿದಳು—ಗಹ್ವರೋದರ; ಕೃಷ್ಣವರ್ಣೆ, ಕರಾಳವದನೆ, ಪಿಂಗಾಕ್ಷಿ, ಮುಕ್ತಮೂರ್ಧಜೆ (ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನವಳು)।
Verse 15
कपालमालाभरणा बद्धमुण्डार्धपिंडका । खट्वांगकंकालधरा रुण्डमुंडकरा शिवा
ಅವಳು ಕಪಾಲಮಾಲಾಭರಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತಳಾಗಿದ್ದಳು, ಬದ್ಧ ಅರ್ಧಮುಂಡಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು; ಖಟ್ವಾಂಗ ಮತ್ತು ಕಂಕಾಲವನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಳು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ರುಂಡ-ಮುಂಡಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ಉಗ್ರ ಶಿವೆ.
Verse 16
द्वीपिचर्माम्बरधरा रणत्किंकिणिमेखला । डमड्डमरुकारा च फेत्कारपूरिताम्बरा
ಅವಳು ದ್ವೀಪಿಚರ್ಮಾಂಬರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ರಣಿಸುವ ಕಿಂಕಿಣೀಮೇಖಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಳು; ಡಮರುದ ಡಮ್-ಡಮ್ ನಾದ ಮಾಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಫೇತ್ಕಾರದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿದಳು।
Verse 17
तस्याश्च पार्श्वगा अन्यास्तासां नामानि मे शृणु । सख्यो ब्राह्मणराक्षस्यस्तासां चैव सुदर्शनाः
ಅವಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನಿತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇದ್ದರು—ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು. ಅವರು ಅವಳ ಸಖಿಯರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ರಾಕ್ಷಸಿಯರು; ಅವರೂ ಸಹ ಸುಂದರ ದರ್ಶನವುಳ್ಳವರು.
Verse 18
दशकोटिप्रभेदेन धरां व्याप्य सुसंस्थिताः । मुख्यास्तत्र चतस्रो वै महाबलपराक्रमाः
ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ವಿಧದ ಭೇದಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಅವರು ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಮುಖ್ಯರೆಂದು ಗಣ್ಯರು; ಮಹಾಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳವರು.
Verse 19
रक्तवर्णा महाजिह्वाऽक्षया वै पापकारिणी । एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः
ಅವರು ರಕ್ತವರ್ಣರು, ಮಹಾಜಿಹ್ವರು, ಅಕ್ಷಯರು, ನಿಜಕ್ಕೂ ಪಾಪಕಾರಿಣಿಗಳು. ಇವರ ವಂಶಾನುಕ್ರಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ-ರಾಕ್ಷಸರು ಜನಿಸಿದರು.
Verse 20
श्लेष्मातकतरौ ह्येते प्रायशः सुकृतालयाः । उत्तालतालचपला नृत्यंति च हसंति च
ಇವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶ್ಲೇಷ್ಮಾತಕ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಪುಣ್ಯದ ಆಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು. ಉಚ್ಚ ತಾಳ-ಲಯದಿಂದ ಚಪಲರಾಗಿ ಅವರು ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಗುತ್ತಾರೆ ಕೂಡ.
Verse 21
विज्ञेया इह लोकेऽस्मिन्भूतानां मूलनायकाः । अतिकृष्णा भवन्त्येते व्यंतरान्तरचारिणः
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇವರನ್ನು ಭೂತಗಳ ಆದಿಮೂಲ ನಾಯಕರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಇವರು ಅತ್ಯಂತ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣರು; ವ್ಯಂತರರಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಅಂತರಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
Verse 22
वृक्षाग्रमात्रमाकाशं ते चरंति न संशयः
ಅವರು ವೃಕ್ಷಶಿಖರಮಾತ್ರ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।
Verse 23
तथैव मम वीर्यात्तु मद्रूपाभरणः पुमान् । कपालखट्वांगधरो जातश्चर्मविगुण्ठितः
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ವೀರ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನ ರೂಪದ ಅಲಂಕಾರಧಾರಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು—ಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಖಟ್ವಾಂಗವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಚರ್ಮದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ।
Verse 24
अनुगम्यमानो बहुभिर्भूतैरपि भयंकरः । सिंहशार्दूलवदनैर्वदनोल्लिखितांबरैः
ಅನೇಕ ಭೂತಗಳಿಂದ ಅನುಗಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಭಯಂಕರನಾಗಿದ್ದನು—ಸಿಂಹ-ಶಾರ್ದೂಲಮುಖಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ಅವರ ಎತ್ತಿದ ಮುಖಗಳು ಆಕಾಶವನ್ನೇ ಒರೆಸುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದವು।
Verse 25
एवं देवि तदा जातः क्षुधाक्रान्तो बभाष माम् । अतोऽहं क्षुधितं दृष्ट्वा वरं हीमं च दत्तवान्
ಹೀಗೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಅವನು ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ಷುಧೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಾಂತನಾಗಿ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು. ಅವನನ್ನು ಹಸಿದವನಾಗಿ ಕಂಡು, ನಾನು ಅವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವೂ ಭೀಕರವೂ ಆದ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದೆನು।
Verse 26
युवयोर्हस्तसंस्पर्शान्नक्तमेवास्तु सर्वशः । नक्तं चैव बलीयांसौ दिवा नातिबलावुभौ । पुत्रवद्रक्षतं लोकान्धर्मश्चैवानुपाल्यताम्
‘ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಕೈಗಳ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಾತ್ರಿಯೇ ಆಗಲಿ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿರಿ; ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಅತಿಬಲಿಷ್ಠರಾಗಬೇಡಿ. ಪುತ್ರರಂತೆ ಲೋಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ, ಧರ್ಮವೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪಾಲಿಸಲ್ಪಡಲಿ।’
Verse 27
इत्युक्तौ तौ मया तत्र भूतमातृगणौ प्रिये । एकीभूतौ क्षणेनैव तौ भवानीभवोद्भवौ
ಪ್ರಿಯೆ! ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ಭೂತಮಾತೃಗಣ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕೀಭವಿಸಿದರು—ಭವಾನಿ ಮತ್ತು ಭವದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರು.
Verse 28
दृष्ट्वा हृष्टमनाश्चाहमवोचं त्वां शुचिस्मिते
ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿತು; ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.
Verse 29
कल्याणि पश्यपश्यैतौ ममांशाच्च समुद्भवौ । बीभत्साद्भुतशृंगारधारिणौ हास्यकारिणौ
ಓ ಕಲ್ಯಾಣಿ! ನೋಡು—ನೋಡು, ಇವರು ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ಅಂಶದಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸಿದವರು; ಬೀಭತ್ಸ, ಅದ್ಭುತ, ಶೃಂಗಾರ ರಸಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವರು.
Verse 30
भ्रातृभांडा भूतमाता तथैवोदकसेविता । संज्ञात्रयं स्मृतं देवि लोके विख्यातपौरुषम्
‘ಭ್ರಾತೃಭಾಂಡಾ’, ‘ಭೂತಮಾತಾ’ ಹಾಗೂ ‘ಉದಕಸೇವಿತಾ’—ಓ ದೇವಿ! ಈ ಮೂರು ನಾಮಗಳು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
Verse 31
पुनः कृतांजलिपुटौ दृष्ट्वा मामूचतुस्तदा । आवयोर्भगवन्कुत्र स्थाने वासो भविष्यति
ಆಗ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಅಂಜಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ಭಗವನ್! ನಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಗುವುದು?”
Verse 32
इत्युक्तवन्तौ तौ तत्र वरेण च्छन्दितौ मया । अस्ति सौराष्ट्रविषये भारते क्षेत्रमुत्तमम्
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನಾನು ವರವನ್ನು ನೀಡಿ ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ ಹೇಳಿದೆನು— ‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ.’
Verse 33
प्रभासेति समाख्यातं तत्र क्षेमं मम प्रियम् । कूर्मस्य नैरृते भागे स्थितं वै दक्षिणे परे
ಅದು ‘ಪ್ರಭಾಸ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಕ್ಷೇಮ-ಆಸನ ಇದೆ. ‘ಕೂರ್ಮ’ ವಿನ್ಯಾಸದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 34
स्वाती विशाखा मैत्रं च यत्र ऋक्षत्रयं स्मृतम् । तस्मिन्स्थाने सदा स्थेयं यावन्मन्वन्तरावधि
ಸ್ವಾತಿ, ವಿಶಾಖಾ, ಮೈತ್ರ—ಈ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನೀನು ಸದಾ ಸ್ಥಿರನಾಗಿರು, ಮನ್ವಂತರಾಂತವರೆಗೆ.
Verse 35
अन्यदा जीविकं वच्मि तव भूतप्रिये सदा
ಹೇ ಸರ್ವಭೂತಪ್ರಿಯನೇ! ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು.
Verse 36
यत्र कण्टकिनो वृक्षा यत्र निष्पाववल्लरी । भार्या पुनर्भूर्वल्मीकस्तास्ते वसतयश्चिरम्
ಎಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಮರಗಳು ಇವೆಯೋ, ಎಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಪಾವ ಲತೆ ಬೆಳೆಯುವುದೋ—ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿನ್ನ ಪತ್ನಿ ‘ಪುನರ್ಭೂ’ ಇರಲಿ; ವಲ್ಮೀಕ (ಎರಳಿನ ಗುಡ್ಡ) ನಿನ್ನ ನಿವಾಸವಾಗಲಿ; ಇವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿರಲಿ.
Verse 37
यस्मिन्गृहे नराः पञ्च स्त्रीत्रयं तावतीश्च गाः । अन्धकारेंधनाग्निश्च तद्गृहे वसतिस्तव
ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪುರುಷರು, ಮೂರು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಸುಗಳು ಇರುತ್ತವೋ, ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಂಧಕಾರ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಇರುವವೋ—ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಿನ್ನ ವಾಸವಿದೆ.
Verse 38
भूतैः प्रेतैः पिशाचैश्च यत्स्थानं समधिष्ठितम् । एकावि चाष्टबालेयं त्रिगवं पञ्चमाहिषम् । षडश्वं सप्तमातंगं तद्गृहे वसतिस्तव
ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚಗಳಿಂದ ಅಧಿಷ್ಠಿತವಾದ ಸ್ಥಳವೇ—ಹೇ ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ಧಾಮ; ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕುರಿ, ಎಂಟು ಕರುಗಳು, ಮೂರು ಹಸುಗಳು, ಐದು ಎಮ್ಮೆ, ಆರು ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಏಳು ಆನೆಗಳು ಇದ್ದರೆ—ಆ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನಿನ್ನ ವಾಸವಿದೆ.
Verse 39
उद्दालकान्नपिटकं तद्वत्स्थाल्यादिभाजनम् । यत्र तत्रैव क्षिप्तं च तव तच्च प्रतिश्रयम्
ಎಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ/ಅನ್ನದ ಬುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಪಾತ್ರೆ-ಪಾನಗಳು, ಅಡುಗೆಪಾತ್ರೆಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಚದುರಿಹೋಗಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೋ—ಹೇ ದೇವಿ, ಅದೇ ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನ.
Verse 40
मुशलोलूखले स्त्रीणामास्या तद्वदुदुंबरे । भाषणं कटुकं चैव तत्र देवि स्थितिस्तव
ಒಕ್ಕಲಿ-ಮುಸಲಿನಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯರ ಬಾಯಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಮಾತು ಕಟುವಾಗಿರುತ್ತದೋ—ಹೇ ದೇವಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
Verse 41
खाद्यन्ते यत्र धान्यानि पक्वापक्वानि वेश्मनि । तद्वच्छाखाश्च तत्र त्वं भूतैः सह चरिष्यसि
ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಬೇಯಿಸದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ವಿವೇಕವಿಲ್ಲದೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಂಬೆ-ಶಾಖೆಗಳೂ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೋ—ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವೆ.
Verse 42
स्थालीपिधाने यत्राग्निं ददते विकला नराः । गृहे तत्र दुरिष्टानामशेषाणां समाश्रयः
ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಲರು ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾದಿಗಳು ಪಾತ್ರೆಯ ಮುಚ್ಚಳದ ಮೇಲೆಯೇ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೋ, ಆ ಮನೆ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ದುಷ್ಟ ಅಪಶಕುನಗಳೂ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳೂ ಆಶ್ರಯಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 43
मानुष्यास्थि गृहे यत्र अहोरात्रे व्यवस्थितम् । तत्रायं भूतनिवहो यथेष्टं विचरिष्यति
ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತವೋ, ಅಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳ ಗುಂಪು ತನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 44
सर्वस्मादधिकं ये न प्रवदन्ति पिनाकिनम् । साधारणं वदंत्येनं तत्र भूतैः समाविश
ಪಿನಾಕಿನನಾದ ಶಿವನನ್ನು ಸರ್ವೋನ್ನತನೆಂದು ಘೋಷಿಸದೆ, ಅವನನ್ನು ‘ಸಾಧಾರಣ’ ಎಂದು ಹೇಳುವವರು ಅಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ।
Verse 45
कन्या च यत्र वै वल्ली रोहीनाम जटी गृहे । अगस्त्य पादपो वापि बंधुजीवो गृहेषु वै
ಮತ್ತು ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕನ್ಯಾ’ ಎಂಬ ಬಳ್ಳಿ, ‘ರೋಹೀ’ ಎಂಬ ಜಟಿಲ ಸಸ್ಯ, ‘ಅಗಸ್ತ್ಯ’ ಎಂಬ ಗಿಡ, ಅಥವಾ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ‘ಬಂಧುಜೀವ’ ಇದ್ದರೆ—ಆ ಮನೆ ಅಂಥ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 46
करवीरो विशेषेण नंद्यावर्तस्तथैव च । मल्लिका वा गृहे येषां भूतयोग्यं गृहं हि तत्
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕರವೀರ, ಹಾಗೆಯೇ ನಂದ್ಯಾವರ್ತ, ಅಥವಾ ಮಲ್ಲಿಕಾ (ಮಲ್ಲಿಗೆ) ಇದ್ದರೆ—ಆ ಮನೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಭೂತಗಳ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 47
तालं तमालं भल्लातं तिंतिणीखंडमेव वा । बकुलं कदलीखंडं कदंबः खदिरोऽपि वा
ತಾಳ, ತಮಾಲ, ಭಲ್ಲಾತ ಅಥವಾ ತಿಂತಿಣಿಯ ಗುಂಪು; ಬಕುಲ, ಬಾಳೆಯ ಗುಚ್ಛ, ಕಡಂಬ ಅಥವಾ ಖದಿರ—ಇವು ಮನೆಮಠದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅವು ಸಹ ಆ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 48
न्यग्रोधो हि गृहे येषामश्वत्थं चूत एव वा । उदुंबरश्च पनसः सर्वभूत प्रियं हि तत्
ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ಆಲ), ಅಶ್ವತ್ಥ (ಅರಳಿ) ಅಥವಾ ಮಾವಿನ ಮರ ಇದ್ದು, ಜೊತೆಗೆ ಉದುಂಬರ ಮತ್ತು ಪನಸ (ಹಲಸು) ಕೂಡ ಇದ್ದರೆ—ಆ ವಾಸಸ್ಥಾನವು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಪ್ರಿಯವೂ ಹಿತಕರವೂ ಆಗುತ್ತದೆ।
Verse 49
यत्र काकगृहं वै स्यादारामे वा गृहेऽपि वा । भिक्षुबिंबं च वै यत्र गृहे दक्षिणके तथा
ಎಲ್ಲಿ ‘ಕಾಕಗೃಹ’ (ಕಾಗೆಗಳ ಆಶ್ರಯ) ತೋಟದಲ್ಲಾಗಲಿ ಮನೆಯೊಳಗಾಗಲಿ ಇರುತ್ತದೋ, ಮತ್ತು ಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷು-ಬಿಂಬ (ಭಿಕ್ಷುಕನ ಪ್ರತೀಕ/ಮೂರ್ತಿ) ಕೂಡ ಇರುತ್ತದೋ—
Verse 50
बिंबमूर्ध्वं च यत्रस्थं तत्र भूतनिवेशनम्
ಆ ಬಿಂಬವು ಎಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಎತ್ತಾಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳ ನಿವಾಸವಿರುತ್ತದೆ।
Verse 51
लिंगार्चनं न यत्रैव यत्र नास्ति जपादिकम् । यत्र भक्तिविहीना वै भूतानां तान्गृहान्वदेत्
ಎಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆ ಇಲ್ಲ, ಎಲ್ಲಿ ಜಪಾದಿ ಕರ್ಮಗಳು ಇಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ರಹಿತತೆ ಇದೆಯೋ—ಅಂತಹ ಮನೆಗಳನ್ನು ಭೂತಗಳ ಮನೆಗಳೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು।
Verse 52
मलिनास्यास्तु ये मर्त्या मलिनांबर धारिणः । मलदंता गृहस्था ये गृहं तेषां समाविश
ಮುಖವು ಮಲಿನವಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರು, ಮಲಿನ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುವವರು, ಮಲಿನ ದಂತಗಳಿರುವ ಗೃಹಸ್ಥರು—ಅವರ ಮನೆಗೆ ನೀನು ಪ್ರವೇಶಿಸು।
Verse 53
अगम्यनिरता ये तु मैथुने व्यभिचारतः । संध्यायां मैथुनं यांति गृहं तेषां समाविश
ನಿಷಿದ್ಧ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ವ್ಯಭಿಚಾರವಾಗಿ ಮೈಥುನ ಮಾಡುವವರು, ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಮೈಥುನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರು—ಅವರ ಮನೆಗೆ ನೀನು ಪ್ರವೇಶಿಸು।
Verse 54
बहुना किं प्रलापेन नित्यकर्मबहिष्कृताः । रुद्रभक्तिविहीना ये गृहं तेषां समाविश
ಬಹಳ ಮಾತಿನಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರು, ರುದ್ರಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವರು—ಅವರ ಮನೆಗೆ ನೀನು ಪ್ರವೇಶಿಸು।
Verse 55
अदत्त्वा भुंजते योऽन्नं बंधुभ्योऽन्नं तथोदकम् । सपिण्डान्सोदकांश्चैव तत्कालात्तान्नरान्भज
ಮೊದಲು ಪಾಲು ನೀಡದೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಭುಂಜುವವನು, ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅನ್ನವೂ ನೀರೂ ನೀಡದವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಪಿಂಡ ಹಾಗೂ ಸೋದಕ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ—ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ನೀನು ಅಂಥವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊ.
Verse 56
यत्र भार्या च भर्ता च परस्परविरोधिनौ । सह भूतैर्गृहं तस्य विश त्वं भयवर्ज्जिता
ಎಲ್ಲಿ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಗಂಡ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಪ್ರವೇಶಿಸು; ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗು।
Verse 57
वासुदेवे रतिर्नास्ति यत्र नास्ति सदा हरिः । जपहोमादिकं नास्ति भस्म नास्ति गृहे नृणाम्
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವನ ಮೇಲೆ ರತಿ ಇಲ್ಲ, ಸದಾ ಹರಿಯ ಸ್ಮರಣೆ ಇಲ್ಲ, ಜಪ-ಹೋಮಾದಿ ಆಚರಣೆಗಳಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವೂ ಇಲ್ಲವೋ—
Verse 58
पर्वस्वप्यर्चनं नास्ति चतुर्दश्यां विशेषतः
ಪರ್ವದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚತುರ್ದಶಿಯಲ್ಲಿ।
Verse 59
कृष्णाष्टम्यां च ये मर्त्याः संध्यायां भस्मवर्जिताः । पंचदश्यां महादेवं न यजंति च यत्र वै
ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಸ್ಮವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯರು, ಹಾಗೆಯೇ ಪಂಚದಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಪೂಜಿಸದ ಸ್ಥಳ—
Verse 60
पौरजानपदैर्यत्र प्राक्प्रसिद्धा महोत्सवाः । क्रियते पूर्ववन्नैव तद्गृहं वसतिस्तव
ಪಟ್ಟಣಜನರೂ ಗ್ರಾಮಜನರೂ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಹೋತ್ಸವಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ನಡೆಯದ ಕಡೆ, ಆ ಮನೆ ನಿನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗುತ್ತದೆ।
Verse 61
वेदघोषो न यत्रास्ति गुरुपूजादिकं न च । पितृकर्मविहीनं च तद्भूतस्य गृहं स्मृतम्
ಯಲ್ಲಿ ವೇದಘೋಷವಿಲ್ಲ, ಗುರುಪೂಜಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲ, ಪಿತೃಕರ್ಮವೂ ಇಲ್ಲವೋ—ಆ ಮನೆ ಭೂತದ ವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।
Verse 62
रात्रौरात्रौ गृहे यस्मिन्कलहो जायते मिथः । बालानां प्रेक्षमाणानां यत्र वृद्धश्च पूर्वतः । भक्षयेत्तत्र वै हृष्टा भूतैः सह समाविश
ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ರಾತ್ರಿ ಪರಸ್ಪರ ಕಲಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ವೃದ್ಧನೂ ಮುಂಚೆ ನಿಂತು ಜಗಳ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅಲ್ಲಿ ನೀನು ಭೂತಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವರ ಶಾಂತಿ-ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸು।
Verse 63
कस्मिन्मासे दिने चापि भवित्री लोकपूजिता । इत्युक्तोऽहं तया देवि तामवोचं पुनः प्रिये
“ನಾನು ಯಾವ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ಯಾವ ದಿನದಲ್ಲಿ ಜನರಿಂದ ಪೂಜಿತಳಾಗುವೆ?” ಎಂದು ಅವಳು ಕೇಳಿದಾಗ, ಹೇ ದೇವಿ, ನಾನು ಅವಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದೆ, ಹೇ ಪ್ರಿಯೆ।
Verse 64
अमा या माधवे मासि तस्मिन्या च चतुर्दशी । तस्यां महोत्सवस्तत्र भविता ते चिरंतनः
ಮಾಧವ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚತುರ್ದಶಿ—ಆ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನಿನಗಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರುವ ಮಹೋತ್ಸವವು ನಡೆಯುವುದು।
Verse 65
याः स्त्रियस्तां च यक्ष्यंति तस्मिन्काले महोत्सवे । बलिभिः पुष्पधूपैश्च मा तासां त्वं गृहे विश
ಆ ಮಹೋತ್ಸವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಿ, ಪುಷ್ಪ, ಧೂಪಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನೆಗೆ ನೀನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಡ।
Verse 66
नारायण हृषीकेश पुण्डरीकाक्ष माधव । अच्युतानंत गोविंद वासुदेव जनार्दन
ನಾರಾಯಣ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಪುಂಡರೀಕಾಕ್ಷ, ಮಾಧವ; ಅಚ್ಯುತ, ಅನಂತ, ಗೋವಿಂದ, ವಾಸುದೇವ, ಜನಾರ್ದನ—ಇವು ಸ್ತುತಿಯಾಗಿ ಜಪಿಸಲ್ಪಡುವ ದಿವ್ಯ ನಾಮಗಳು।
Verse 67
नृसिंह वामनाचिंत्य केशवेति च ये जनाः । रुद्र रुद्रेति रुद्रेति शिवाय च नमोनमः
ಯಾರು “ನೃಸಿಂಹ, ವಾಮನ, ಅಚಿಂತ್ಯ, ಕೇಶವ” ಎಂಬ ನಾಮಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಹಾಗೆಯೇ “ರುದ್ರ, ರುದ್ರ, ರುದ್ರ” ಎಂದು ಪುನಃಪುನಃ ಉಚ್ಚರಿಸಿ, “ಶಿವಾಯ ನಮೋ ನಮಃ” ಎಂದು ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೋ—ಅವರು ಆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 68
वक्ष्यंति सततं हृष्टास्तेषां धनगृहादिषु । आरामे चैव गोष्ठे च मा विशेथाः कथंचन
ಅವರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಸದಾ ತಮ್ಮ ಧನ, ಮನೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ವಿಷಯವೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಗೋಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಡ।
Verse 69
देशाचाराञ्ज्ञा तिधर्माञ्जपं होमं च मंगलम् । दैवतेज्यां विधानेन शौचं कुर्वंति ये जनाः । लोकापवादभीता ये पुमांसस्तेषु मा विश
ದೇಶಾಚಾರ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವಿಧಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು ನಿಯಮಾನುಸಾರ ಜಪ, ಹೋಮ, ಮಂಗಳಕರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ, ಮತ್ತು ಲೋಕಾಪವಾದದ ಭಯದಿಂದ ಶೌಚವನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಪುರುಷರೊಳಗೆ ನೀನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಡ।
Verse 70
देव्युवाच । कदा पूजा प्रकर्तव्या भूतमातुः सुखार्थिभिः । पुरुषैर्देवदेवेश एतन्मे वक्तुमर्हसि
ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ್ವರಾ! ಸುಖ-ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಬಯಸುವ ಪುರುಷರು ಭೂತಮಾತೃ ದೇವಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮಾಡಬೇಕು? ದಯವಿಟ್ಟು ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।
Verse 71
ईश्वर उवाच । सर्वत्रैषा भगवती बालानां हितकारिणी । नामभेदैः कालभेदैः क्रियाभेदैश्च पूज्यते
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಭಗವತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಕ್ಕಳ ಹಿತಕಾರಿಣಿ; ವಿಭಿನ್ನ ನಾಮಗಳಿಂದ, ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ।
Verse 72
प्रतिपत्प्रभृति वैशाखे यावच्चतुर्दशीतिथिः । तावत्पूजा प्रकर्तव्या प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः
ವೈಶಾಖದ ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಚತುರ್ದಶೀ ತಿಥಿವರೆಗೆ, ಆ ಅವಧಿಯೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೇರಣೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು।
Verse 73
भग्नामपि गतां चैनां जरत्तरुतले स्थिताम् । सेचयिष्यंति ये भक्त्या जलसंपूर्णगंडुकैः
ಅವಳ ಮೂರ್ತಿ ಭಗ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಳಚ್ಯುತವಾಗಿ ಜರಜರಿತ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ಸಿಂಚನ ಮಾಡುವವರು—
Verse 74
ग्रीवासूत्रकसिन्दूरैः पुष्पैर्धूपैस्तथार्चयेत् । तत्र सिद्धवटः पूज्यः शाखां चास्य विनिक्षिपेत्
ಕಂಠಸೂತ್ರ (ತಾಯಿತ/ಮಾಲೆ), ಸಿಂಧೂರ, ಪುಷ್ಪ ಮತ್ತು ಧೂಪಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಟವನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿ, ಅದರ ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಇಡಬೇಕು।
Verse 75
पूजितां तां नरैर्यत्नादवलोक्य शुभेप्सुभिः । भोजयेत्क्षिप्रासंयावकृशरापूपपायसैः
ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ, ಶುಭಫಲ ಬಯಸುವವರು ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವಳ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಕ್ಷಿಪ್ರಾ, ಸಂಯಾವ, ಕೃಶರಾ, ಪೂಪ ಮತ್ತು ಪಾಯಸ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಭೋಜನ-ದಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।
Verse 76
एवं विधिं यः कुरुते पुरुषो भक्तिभावतः । स पुत्रपशुवृद्धिं च शरीरारोग्यमाप्नुयात्
ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪುರುಷನು ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಪಶುಸಂಪತ್ತಿನ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ, ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।
Verse 77
न शाकिन्यो गृहे तस्य न पिशाचा न राक्षसाः । पीडां कुर्वन्ति शिशवो यान्ति वृद्धिमनामयाम्
ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಕಿನಿಯರು ಇಲ್ಲ, ಪಿಶಾಚರು ಇಲ್ಲ, ರಾಕ್ಷಸರೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪೀಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಮಕ್ಕಳು ನಿರಾಮಯರಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಬಲದಿಂದ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
Verse 78
अथ देवि प्रवक्ष्यामि प्रतिपत्प्रभृति क्रमात् । यथोत्सवो नरैः कार्यः प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः
ಇದೀಗ, ಹೇ ದೇವಿ, ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಜನರು ಉತ್ಸವವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಆಯೋಜಕರು ಹಾಗೂ ನಿಯೋಜಿತ ವೀಕ್ಷಕರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಬೇಕು ಎಂದು.
Verse 79
विकर्मफलनिर्द्देशैः पाखंडानां विटंबनैः । प्रदर्श्यते हास्यपरैर्नरैरद्भुतचेष्टितैः
ಇದು ಹಾಸ್ಯಪ್ರಿಯ, ಅದ್ಭುತ ಅಭಿನಯ ಮಾಡುವ ಪುರುಷರಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಪಾಖಂಡಿಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯಗೊಳಿಸಿ.
Verse 80
पञ्चम्यां तु विशेषेण रात्रौ कोलाहलः शुभे । जागरं तत्र कुर्वीत देवीं पूज्य प्रयत्नतः
ಆದರೆ ಪಂಚಮಿಯ ಶುಭರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರ್ಷಕರ ಕೋಲಾಹಲ ಇರಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 81
विश्वस्य धनलोभेन स्वाध्यायो निहतः पतिः । आरोप्यमाणं शूलाग्रमेनं पश्यत भो जनाः
‘ಧನಲೋಭದಿಂದ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯನಿಷ್ಠ ಪತಿ ಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ!’—ಓ ಜನರೇ, ನೋಡಿ, ಇವನನ್ನು ಶೂಲದ ಅಗ್ರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
Verse 82
दृष्टो भवद्भिर्दुष्टः स परदारावमर्शकः । छित्त्वा हस्तौ च खड्गेन खरारूढस्तु गच्छति
ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಆ ದುಷ್ಟನನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿದ್ದೀರಿ. ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನು ಕತ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
Verse 83
शीर्णश्चैवासिपत्रेण अस्याभरणभूषितः । सुखासन समारूढः सुकृती यात्यसौ सुखम्
ಕತ್ತಿಯ ಅಂಚಿನಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ, ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಆ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮನು ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
Verse 84
हे जनाः किं न पश्यध्वं स्वामिद्रोहकरं परम् । करपत्रैर्विदार्यंतमुच्छलच्छोणितान्तरम्
ಎಲೈ ಜನರೇ! ಸ್ವಾಮಿಗೆ ದ್ರೋಹ ಬಗೆದ ಈ ನೀಚನನ್ನು ನೀವು ನೋಡುತ್ತಿಲ್ಲವೇ? ಗರಗಸಗಳಿಂದ ಸೀಳಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅವನಿಂದ ರಕ್ತವು ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿದೆ.
Verse 85
चौरः किलायं संप्राप्तः सर्वोद्वेगकरः परः । दंडप्रहाराभिहतो नीयते दंडपाशकैः
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕಳ್ಳನು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ. ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಾವಲುಗಾರರಿಂದ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
Verse 86
प्रेक्षकैश्चेष्टितः शश्वदारटन्विविधैः स्वरैः । संयम्य नीयते हन्तुं लज्जितोऽधोमुखो जनाः
ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಕೂಗಾಟಗಳ ನಡುವೆ, ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವಧೆಗಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಎಲೈ ಜನರೇ, ಅವನು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದ್ದಾನೆ.
Verse 87
सितकेशं सितश्मश्रुं सितांबरधरध्वजम् । विटंकाद्यैश्च चेटीभिर्हन्यमानं न पश्यथि
ನೀವು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲವೇ—ಬಿಳಿ ಕೂದಲು, ಬಿಳಿ ಗಡ್ಡ, ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಹಾಗೂ ಧ್ವಜಧಾರಿ—ಅವನನ್ನು ದಾಸಿಯರೂ ಸೇವಕರೂ ದಂಡಾದಿಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ?
Verse 88
गृहान्निष्क्राम्य मां रंडां गृहं नीत्वाऽकरोद्रतिम् । कस्मादसौ न कुरुते मूढो भरणपोषणम्
ನನ್ನ ಮನೆಯಿಂದ ನನನ್ನು—ವಿಧವೆಯನ್ನು—ಹೊರತೆಗೆದು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ರತಿ ಮಾಡಿದನು; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಮೂಢನು ನನ್ನ ಭರಣಪೋಷಣೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ?
Verse 89
भैरवाभरणो नेता सदा घूर्णितलोचनः । प्रवृत्ततंद्रवन्मूढो वध्यश्चासावितस्ततः
ಭೈರವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಆ ನಾಯಕನು, ಕಣ್ಣುಗಳು ಸದಾ ತಿರುಗುತ್ತ—ತಂದ್ರಾವಿಷ್ಟನಂತೆ ಮೋಹಿತ ಮೂಢ—ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ದಂಡಕ್ಕೂ ವಧಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರನಾದನು.
Verse 90
निर्वेदेकोऽस्य हृदये धनक्षेत्रादिसंभवः । गृहीतं यदनेनाद्य बालेनापि महाव्रतम् । रक्ताक्षं काककृष्णांगं सत्वरं किं न पश्यथि
ಧನ-ಕ್ಷೇತ್ರಾದಿಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ನಿರ್ವೇದವೇ ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ; ಆದರೂ ಇಂದು ಅವನು ಬಾಲಕನಂತೆ ‘ಮಹಾವ್ರತ’ವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ನೀವು ತಕ್ಷಣ ಏಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಾಗೆಯಂತೆ ಕಪ್ಪು ಅಂಗಗಳು?
Verse 91
तरुकोटरगान्बद्ध्वा अन्याञ्छृंखलया तथा । शरौघैः काष्ठकैश्चैव बहुभिः शकलीकृतान्
ಕೆಲವರನ್ನು ಮರಗಳ ಕೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಇತರರನ್ನು ಸರಪಳಿಗಳಿಂದ ಬಂಧಿಸಿದನು; ನಂತರ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯೂ ಅನೇಕ ಕಾಷ್ಠದಂಡಗಳೂ ಬಳಸಿ ಅವರನ್ನು ತುಂಡುತುಂಡಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟನು.
Verse 92
विमुक्तहक्काहुंकारा न्सुप्रहारान्निरीक्षत
ಕಠೋರ ಹಕ್ಕಾಹುಂಕಾರಗಳೂ ಗರ್ಜನೆಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭೀಕರ ಪ್ರಹಾರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ।
Verse 93
इमां कृष्णार्धवदनां ग्रहीष्यसि दुरात्मिकाम् । विमुक्तकेशां नृत्यन्तीं पश्यध्वं योगिनीमिव
ಮುಖದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ ಈ ದುಷ್ಟೆಯನ್ನು ನೀನು ಹಿಡಿಯುವೆ. ನೋಡಿ—ಕೇಶಗಳು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಯೋಗಿನಿಯಂತೆ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತಾಳೆ।
Verse 94
गम्भीर नूपुरध्वानप्रवृद्धोद्धततांडवा । उन्मत्तनेत्रचरणा यात्येषा डिम्भमण्डली
ಗಂಭೀರ ನೂಪುರಧ್ವನಿಯಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉನ್ಮತ್ತವಾದ ಅವಳ ಉಗ್ರ ತಾಂಡವ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ; ಉನ್ಮತ್ತ ನೇತ್ರ-ಚರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ದುಷ್ಟರ ಗುಂಪು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ।
Verse 95
कटीतटस्थपिटिकोल्लसत्कंबलधारिणी । अटते नटती ह्युर्वी परितश्च गृहाद्गृहम्
ಕಟಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗುವ ಚೀಲದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುವ ಕಂಬಳವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅವಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಿಸುತ್ತಾ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ, ಸುತ್ತಲೂ ಮನೆಮನೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಾಳೆ।
Verse 96
इत्येवमादिभिर्नित्यं प्रेरणीप्रेक्षणीयकैः । प्रेरयेत्तान्महानित्थं पुत्रभ्रातृसुहृद्वृतः
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನಮಯ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ಆ ಮಹಾದುಷ್ಟನು—ಪುತ್ರರು, ಸಹೋದರರು, ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದವನು—ಅವರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।
Verse 97
एकादश्यां नवम्यां वा दीपं प्रज्वाल्य कुण्डकम् । मुखबिंबानि तत्रैव लेपदारुकृतानि वै
ಏಕಾದಶಿ ಅಥವಾ ನವಮಿಯಂದು ಸಣ್ಣ ಕುಂಡಕದಲ್ಲಿ ದೀಪವನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಮರ ಮತ್ತು ಲೇಪದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮುಖಬಿಂಬಗಳಾದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 98
विचित्राणि महार्हाणि रौद्रशान्तानि कारयेत् । मातृणां चण्डिकादीनां राक्षसानां तथैव च
ವಿಚಿತ್ರವೂ ಮಹಾರ್ಹವೂ ಆಗಿ, ರೌದ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಂಡಿಕಾ ಮೊದಲಾದ ಮಾತೃಕೆಯರ ಹಾಗೂ ರಾಕ್ಷಸರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿಸಬೇಕು।
Verse 99
भूतप्रेतपिशाचानां शाकिनीनां तथैव च । मुखानि कारयेत्तत्र हावभावकृतानि च
ಅಲ್ಲಿ ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚ ಮತ್ತು ಶಾಕಿನಿಯರ ಮುಖಗಳನ್ನೂ ಹಾವಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು।
Verse 100
रक्षिभिर्बहुभिर्गुप्तं तिर्य ग्ध्वनिपुरःसरम् । अमावास्यां महादेवि क्षिपेत्पूजाक्रमैर्नरः
ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರಕ್ಷಕರಿಂದ ಗುಪ್ತವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತ, ಅಡ್ಡಧ್ವನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಚೆ ಸಾಗುವ ಕೋಲಾಹಲದ ನಡುವೆ, ಪೂಜಾಕ್ರಮಾನುಸಾರ ನರನು ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕು/ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಬೇಕು।
Verse 101
ततः प्रदोषसमये यत्र देवी जनैर्वृता । तत्र गच्छेन्महारावैः फेत्कारा कुलकीर्तनैः
ನಂತರ ಪ್ರದೋಷಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರಿಂದ ವೃತಳಾದ ದೇವಿಯಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ, ಮಹಾರವಗಳಿಂದ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಫೇಟ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕುಲಕೀರ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು।
Verse 102
वीरचर्याविधानेन नगरे भ्रामयेन्निशि । वीरचर्या स कथितो दीपः सर्वार्थसाधकः
ವೀರಚರ್ಯಾ ವಿಧಾನದಂತೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಈ ವೀರಚರ್ಯೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾರ್ಥಸಾಧಕವಾದ ‘ದೀಪ’ವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 103
नित्यं निष्क्रामयेद्दीपं याव त्पञ्चदशी तिथिः । पञ्चदश्यां प्रकुर्वीत भूतमातुर्महोत्सवम् । तस्य गृहेश्वरं यावद्गृहे विघ्नं न जायते
ಪಂಚದಶೀ ತಿಥಿವರೆಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ದೀಪವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು. ಪಂಚದಶಿಯಲ್ಲಿ ಭೂತಮಾತೃ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಆ ಗೃಹಸ್ವಾಮಿಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವವರೆಗೆ, ವಿಘ್ನವು ಹುಟ್ಟದು.
Verse 104
अथ कालान्तरेऽतीते भूतमातुः शरीरतः । जाताः प्रस्वेदबिन्दुभ्यः पिशाचाः पञ्चकोटयः
ನಂತರ ಕಾಲಾಂತರ ಕಳೆದ ಮೇಲೆ ಭೂತಮಾತೃಯ ದೇಹದಿಂದ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ಐದು ಕೋಟಿ ಪಿಶಾಚರು ಜನಿಸಿದರು.
Verse 105
सर्वे ते क्रूरवदना जिह्वाज्वालाकृशोदराः । पाणिपात्राः पिशाचास्ते निसृष्टबलिभोजनाः
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ರೂರಮುಖರು; ನಾಲಿಗೆ ಜ್ವಾಲೆಯಂತೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕೃಶ. ಆ ಪಿಶಾಚರು ಕೈಗಳನ್ನೇ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಲಿ-ಭೋಜನದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 106
धमनीसंतताः शुष्काः श्मश्रुलाश्चर्मवाससः । उलूखलैराभरणैः शूर्पच्छत्रासनांबराः
ಅವರ ಧಮನಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದವು; ಅವರು ಒಣಗಿದವರಂತೆ, ಗಡ್ಡವಿಟ್ಟು, ಚರ್ಮವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಉಲುಖಲಗಳು ಅವರ ಆಭರಣಗಳು; ಶೂರ್ಪ, ಛತ್ರ, ಆಸನ ಮತ್ತು ಆವರಣವೇ ಅವರ ಉಪಕರಣಗಳು.
Verse 107
नक्तं ज्वलितकेशाढ्या अंगारानुद्गिरंति वै । अंगारकाः पिशाचास्ते मातृमार्गानुसारिणः
ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಜ್ವಲಿಸುವ ಕೇಶಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ನಿಜಕ್ಕೂ ಅಂಗಾರಗಳನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪಿಶಾಚರು ‘ಅಂಗಾರಕರು’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು ಭೂತಮಾತೃ (ಮಾತೆ) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 108
आकर्णदारितास्याश्च लंबभ्रूस्थूलनासिकाः । बलाढ्यास्ते पिशाचा वै सूतिकागृहवासिनः
ಅವರ ಬಾಯಿಗಳು ಕಿವಿವರೆಗೆ ಚೀರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು; ಭ್ರೂಗಳು ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಮೂಗುಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಪಿಶಾಚರು ಬಲಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು ಸೂತಿಕಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ (ಪ್ರಸವಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ) ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
Verse 109
पृष्ठतः पाणिपादाश्च पृष्ठगा वातरंहसा । विषादनाः पिशाचास्ते संग्रामे पिशिताशनाः
ಅವರ ಕೈಕಾಲುಗಳು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದವು; ಅವರು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಪಿಶಾಚರು ವಿಷಾದ ಉಂಟುಮಾಡುವವರು; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು.
Verse 110
एवंविधान्पिशाचांस्तु दृष्ट्वा दीनानुकम्पया । तेभ्योऽहमवदं किञ्चित्कारुण्यादल्पचेतसाम्
ಇಂತಹ ವಿಧದ ಪಿಶಾಚರನ್ನು ನೋಡಿ, ದೀನರ ಮೇಲೆ ಅನುಕಂಪೆಯಿಂದ, ಅಲ್ಪಚೇತನರ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು.
Verse 111
अन्तर्धानं प्रजादेहे कामरूपित्वमेव च । उभयोः संध्ययोश्चारं स्थानान्याजीवितं तथा
‘ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ್ಧಾನವಾಗುವುದು, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ರೂಪ ಧರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಎರಡೂ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು (ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸುತ್ತೇನೆ/ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ).’
Verse 112
गृहाणि यानि नग्नानि शून्यान्यायतनानि च । विध्वस्तानि च यानि स्यू रचनारोषितानि च
ಬಯಲಾಗಿ ನಗ್ನದಂತೆ ಕಾಣುವ ಮನೆಗಳು, ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ನಿವಾಸಗಳು; ಧ್ವಂಸಗೊಂಡವು, ಕಲಹೋಪದ್ರವದಿಂದ ಪಾಡಾಗಿ ನಿರ್ಜನಗೊಂಡವು—
Verse 113
राजमार्गोपरथ्याश्च चत्वराणि त्रिकाणि च । द्वाराण्यट्टालकांश्चैव निर्गमान्संक्रमांस्तथा
ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಬೀದಿಗಳು, ಚೌಕಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಮಾರ್ಗ ಸಂಧಿಗಳು; ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಟ್ಟಾಲಕಗಳು, ನಿರ್ಗಮನಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಕ್ರಮಸ್ಥಳಗಳೂ—
Verse 114
पथो नदीश्च तीर्थानि चैत्यवृक्षान्महापथान् । स्थानानि तु पिशाचानां निवासायाददां प्रिये
ಮಾರ್ಗಗಳು, ನದಿಗಳು, ತೀರ್ಥಗಳು, ಚೈತ್ಯವೃಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾರ್ಗಗಳು—ಪ್ರಿಯೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಪಿಶಾಚರ ನಿವಾಸಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ನಾನು ನಿಯಮಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 115
अधार्मिका जनास्तेषामा जीवो विहितः पुरा । वर्णाश्रमाचारहीनाः कारुशिल्पिजनास्तथा
ಪೂರ್ವದಲ್ಲೇ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಧಾರ್ಮಿಕರಿಂದ—ವರ್ಣಾಶ್ರಮಾಚಾರವಿಲ್ಲದವರಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಪತಿತಾಚಾರಿಗಳಾದ ಕಾರು ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪಿಜನರಿಂದಲೂ ಆಗುವುದು।
Verse 116
अनुतापाश्च साधूनां चौरा विश्वासघातिनः । एतैरन्यैश्च बहुभिरन्यायोपार्जितैर्धनैः
ಸಾಧುಗಳ ಕುರಿತು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಿಲ್ಲದವರು, ಕಳ್ಳರು, ವಿಶ್ವಾಸಘಾತಕರು—ಇವರಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರಿಂದಲೂ, ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಧನದಿಂದ—
Verse 117
आरभ्यते क्रिया यास्तु पिशाचास्तत्र देवताः । मधुमासदिने दध्ना तिलचूर्णसुरासवैः
ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಧಿಯನ್ನೇ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಪಿಶಾಚರು ಅಧಿಷ್ಠಾತೃ ದೇವತೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮಧುಮಾಸದ ಒಂದು ದಿನ ದಧಿ, ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿ, ಸುರಾ ಮತ್ತು ಆಸವಗಳೊಂದಿಗೆ—
Verse 118
पूपैर्हारिद्रकृशरैस्तिलैरिक्षुगुडौदनैः । कृष्णानि चैव वासांसि धूम्राः सुमनसस्तथा
ಪೂಪಗಳು, ಹರಿದ್ರೆಯುಕ್ತ ಕೃಶರ, ಎಳ್ಳು, ಇಕ್ಷು-ಗುಡದಿಂದ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಪ್ಪು ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಮ್ರವರ್ಣದ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ—(ಈ ವಿಧವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು)।
Verse 119
सर्वभूतपिशाचानां कृता देवी मया शुभा । एवंविधा भूतमाता सर्वभूतगणैर्वृता
ಸರ್ವ ಭೂತಪಿಶಾಚಗಳ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಈ ಶುಭ ದೇವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಭೂತಮಾತೆ ಸರ್ವ ಭೂತಗಣಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
Verse 120
प्रभासे संस्थिता देवी समुद्रादुत्तरेण तु । य एतां वेद वै देव्या उत्पत्तिं पापनाशिनीम्
ದೇವಿ ಪ್ರಭಾಸದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಪಾಪನಾಶಿನಿ ದೇವಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಕಥೆಯನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಯಾರು ತಿಳಿಯುವರೋ—
Verse 121
कुत्सिता संतति स्तस्य न भवेच्च कदाचन । भूतप्रेतपिशाचानां न दोषैः परिभूयते
ಅವನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ನಿಂದಿತ ಸಂತಾನ ಉಂಟಾಗದು; ಹಾಗೆಯೇ ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಪಿಶಾಚಗಳ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಉಪದ್ರವಗಳಿಂದ ಅವನು ಪೀಡಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 122
सर्वपापविनिर्मुक्तः सर्वसौभाग्यसंयुतः । सर्वान्कामानवाप्नोति नारीहृदयनंदनः
ಅವನು ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸರ್ವ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।
Verse 123
ये मानयंति निजहासकलैर्विलासैः संसेवया अभयदा भवभूतमाताम् । ते भ्रातृभृत्यसुतबंधुजनैर्युताश्च सर्वोपसर्ग रहिताः सुखिनो भवन्ति
ಯಾರು ತಮ್ಮ ಹರ್ಷಭರಿತ ಉತ್ಸವ-ವಿಲಾಸಗಳಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಿಂದಲೂ ಅಭಯಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾದ ಭವ (ಶಿವ)ನ ಭೂತಮಾತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಸಹೋದರರು, ಸೇವಕರು, ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಬಂಧುಜನರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ಸರ್ವ ಉಪಸರ್ಗಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ ಸುಖಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ।
Verse 167
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये भूत मातृकामाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तषष्ट्युत्तरशततमोऽध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಪ್ತಮ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ’ದಲ್ಲಿ ‘ಭೂತಮಾತೃಕಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ 167ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।