Adhyaya 130
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಾಶುಪತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಜಾಲ ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷೇಶ್ವರ/ಅನಾದೀಶ/ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಲಿಂಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಸಂವಾದರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಶ್ವರನು ಇತರ ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪನಾಶ, ಇಷ್ಟಸಿದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ-ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಔಷಧಿಯಂತೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧ ಋಷಿಗಳ ಪರಂಪರೆ ಲಿಂಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ; ಸಮೀಪದ ಶ್ರೀಮುಖ ವನವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಿವಾಸ ಹಾಗೂ ಯೋಗಸಾಧಕರ ಸಾಧನಾಭೂಮಿ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಿ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವ್ರತದ ಸ್ವರೂಪ, ದೇವನ ನಾಮಭೇದಗಳು, ಪೂಜಾಮರ್ಯಾದೆ, ಹಾಗೂ ಯೋಗಿಗಳು ದೇಹಸಹಿತ ದಿವ್ಯಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ನಂದಿಕೇಶ್ವರನು ತಪಸ್ವಿಗಳನ್ನು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆಯಲು ಹೊರಡುವ ಪ್ರಸಂಗ ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಳ (ಕಮಲದ ದಂಡ) ಘಟನೆಯು ಬರುತ್ತದೆ—ಯೋಗಿಗಳು ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪದಲ್ಲಿ ನಾಳದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದರೊಳಗೇ ಸಂಚರಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದಗತಿ-ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಶಾಪಸೂಚನೆ, ಬಳಿಕ ಶಮನ ಮತ್ತು ಕಾರಣಕಥೆ: ಬಿದ್ದ ನಾಳ ‘ಮಹಾನಾಳ’ ಲಿಂಗವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದೇವತೆ ಅನಾದೀಶ/ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರನೇ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಫಲಶ್ರುತಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಯಜ್ಞ-ದಾನಫಲ, ಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಭಸ್ಮಧಾರಣೆ ಮುಂತಾದ ಪಾಶುಪತ ಚಿಹ್ನಾ-ಆಚಾರಗಳ ಕುರಿತು ಧರ್ಮೋಪದೇಶವೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
Shlokas
Verse 1
ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि देवं पाशुपतेश्वरम् । उग्रसेनेश्वराद्देवि पूर्वभागे व्यवस्थितम्
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮಹಾದೇವಿ! ನಂತರ ಉಗ್ರಸೇನೇಶ್ವರದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ದೇವ ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು।
Verse 2
गोपादित्यात्तथाग्नेय्यां ध्रुवेशाद्दक्षिणां श्रितम् । सर्वपापहरं देवि पूर्वभागे व्यवस्थितम्
ಹೇ ದೇವಿ! ಗೋಪಾದಿತ್ಯದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಧ್ರುವೇಶದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಇದು ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ; ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ।
Verse 3
गोपादित्यात्तथा लिंगं दर्शनात्सर्वकामदम् । अस्मिन्युगे समाख्यातं संतोषेश्वरसंज्ञितम्
ಮತ್ತು ಗೋಪಾದಿತ್ಯದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಆ ಲಿಂಗವಿದೆ; ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದ ಸರ್ವಕಾಮಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅದು ‘ಸಂತೋಷೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ।
Verse 4
संतुष्टो भगवान्यस्मात्तेषां तत्र तपस्विनाम् । तेन संतोषनाम्ना तु प्रख्यातं धरणीतले
ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ತಪಸ್ವಿಗಳಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಕಾರಣ, ಅದು ಧರಣೀತಲದಲ್ಲಿ ‘ಸಂತೋಷ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು।
Verse 5
युगलिंगं महादेवि सिद्धिस्थानं महाप्रभम् । स्थानं पाशुपतानां च भेषजं पापरोगिणाम्
ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ಇದು ‘ಯುಗಲಿಂಗ’—ಮಹಾಪ್ರಭವಾದ ಸಿದ್ಧಿಸ್ಥಾನ; ಪಾಶುಪತರಿಗೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ, ಪಾಪರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುವವರಿಗೆ ಔಷಧಿಯಂತಿದೆ।
Verse 6
चत्वारो मुनयः सिद्धास्तस्मिंल्लिंगे यशस्विनि । वामदेवस्तु सावर्णिरघोरः कपिलस्तथा । तस्मिंल्लिंगे तु संसिद्धा अनादीशे निरंजने
ಹೇ ಯಶಸ್ವಿನೀ! ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಮುನಿಗಳು ಸಿದ್ಧರಾದರು—ವಾಮದೇವ, ಸಾವರ್ಣಿ, ಅಘೋರ ಮತ್ತು ಕಪಿಲ. ಅನಾದಿ, ನಿರಂಜನ ಈಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧರಾದರು।
Verse 7
तस्य देवस्य सामीप्ये वने श्रीमुखसंज्ञितम् । लक्ष्मीस्थानं महादेवि सिद्धयोगैस्तु सेवितम्
ಆ ದೇವನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ರೀಮುಖ’ ಎಂಬ ವನವಿದೆ. ಓ ಮಹಾದೇವಿ! ಅದು ಲಕ್ಷ್ಮೀಸ್ಥಾನ; ಸಿದ್ಧಯೋಗಿಗಳು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ.
Verse 8
तत्र पाशुपताः श्रेष्ठा मम लिंगार्चने रताः । तेषां चैव निवासार्थं तद्देव्या निर्मितं वनम्
ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾಶುಪತರು ನನ್ನ ಲಿಂಗಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನಿವಾಸಾರ್ಥವೇ ಆ ವನವನ್ನು ದೇವಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ।
Verse 9
तस्य मध्ये तु सुश्रोणि लिंगं पूर्वमुखं स्थितम् । तस्मिन्पाशुपताः सिद्धा अघोराद्या महर्षयः । अनेनैव शरीरेण गतास्ते शिवमन्दिरम्
ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಓ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಲಿಂಗ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಘೋರಾದಿ ಪಾಶುಪತ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸಿದ್ಧರಾದರು; ಈ ದೇಹದೊಡನೆಲೇ ಅವರು ಶಿವಮಂದಿರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು।
Verse 10
तत्र प्राभासिके क्षेत्रे सुरसिद्धनिषेविते । रोचते मे सदा वासस्तस्मिन्नायतने शुभे । सर्वेषामेव स्थानानामतिरम्यमतिप्रियम्
ಆ ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಆ ಶುಭಾಲಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸವು ಸದಾ ನನಗೆ ಆನಂದಕರವಾಗಿದೆ; ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಅತ್ಯಂತ रम್ಯ ಮತ್ತು ಪರಮ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
Verse 11
तत्र पाशुपता देवि मम ध्यानपरायणाः । मम पुत्रास्तु ते सर्वे ब्रह्मचर्येण संयुताः
ಅಲ್ಲಿ, ಹೇ ದೇವಿ, ಪಾಶುಪತರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನನ್ನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನ ಪುತ್ರರಂತೆ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತದಿಂದ ಯುಕ್ತರು.
Verse 12
दान्ताः शांता जितक्रोधा ब्राह्मणास्ते तपस्विनः । तल्लिंगस्य प्रभावेन सिद्धिं ते परमां गताः
ಆ ತಪಸ್ವಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಾಂತರು, ಶಾಂತರು, ಕ್ರೋಧಜಿತರು; ಆ ಲಿಂಗದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರು ಪರಮ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
Verse 13
तस्मात्तं पूजयेन्नित्यं क्षेत्रवासी द्विजोत्तमः
ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನು ಅವನನ್ನು ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
Verse 14
देव्युवाच । भगवन्देवदेवेश संसारार्णवतारक । प्रभासे तु महाक्षेत्रे त्वदीयव्रतचारिणाम्
ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಭಗವನ್, ದೇವದೇವೇಶ, ಸಂಸಾರಾರ್ಣವದಿಂದ ತಾರಿಸುವ ತಾರಕನೇ! ಪ್ರಭಾಸದ ಆ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಿಮ್ಮ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರಿಗಾಗಿ…
Verse 15
स्थानं तेषां महत्पुण्यं योगं पाशुपतं तथा । कथयस्व प्रसादेन लिंगमाहात्म्यमुत्तमम्
ಅವರ ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ, ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವನ್ನೂ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನಗೆ ಹೇಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಲಿಂಗದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸು।
Verse 16
किमादिनाम देवस्य कथं पूज्यो नरोत्तमैः । कथं पाशुपतास्तत्र सदेहाः स्वर्गमागताः
ಆ ದೇವನು ‘ಆದಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಏಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು? ನರೋತ್ತಮರು ಅವನನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸಬೇಕು? ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಪಾಶುಪತ ಭಕ್ತರು ದೇಹಸಹಿತ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದರು?
Verse 17
एतत्कथय देवेश दयां कृत्वा मम प्रभो
ಹೇ ದೇವೇಶ, ಹೇ ನನ್ನ ಪ್ರಭು, ದಯಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು।
Verse 18
ईश्वर उवाच । यस्त्वया पृछ्यते भद्रे योगः पाशुपतो महान् । तेषां चैव प्रभावो यस्तथा लिंगस्य सुव्रते
ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—ಹೇ ಭದ್ರೆ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಮಹಾನ್ ಪಾಶುಪತ ಯೋಗವನ್ನೂ, ಆ ಭಕ್ತರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಆ ಲಿಂಗದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ, ಹೇ ಸುವ್ರತೇ, ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ।
Verse 19
अनादीशस्य देवस्य आदिनाम महाप्रभे । तस्मिंल्लिंगे तु ये देवि मदीयव्रतमाश्रिताः
ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಭೇ, ಆ ದೇವನು ಅನಾದಿ ಈಶ್ವರನಾಗಿದ್ದರೂ ‘ಆದಿ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಹೇ ದೇವಿ, ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದವರು…
Verse 20
चिरं नियोगं सुश्रोणि व्रतं पाशुपतं महत् । धारयंति यथोक्तं तु मम विस्मयकारकम् । तेषामनुग्रहार्थाय मम चित्तं प्रधावति
ಹೇ ಸುಶ್ರೋಣಿ! ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಯಥೋಕ್ತವಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮದಿಂದ ಮಹಾನ್ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ—ಇದು ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕಾರಕ. ಅವರಿಗೆ ಅನುಗ್ರಹ ನೀಡಲು ನನ್ನ ಚಿತ್ತವು ವೇಗವಾಗಿ ಅವರ ಕಡೆಗೆ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ.
Verse 21
सूत उवाच । हरस्य वचनं श्रुत्वा देवी विस्मयमागता । उवाच वचनं विप्राः सर्वलोकपतिं पतिम्
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಹರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದೇವಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಳು. ನಂತರ, ಓ ವಿಪ್ರರೇ, ಅವಳು ಸರ್ವಲೋಕಪತಿ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು.
Verse 22
ममापि कौतुकं देव किमकार्षीत्ततो भवान् । तद्ब्रूहि मे महादेव यद्यहं तव वल्लभा
ಹೇ ದೇವಾ! ನನಗೂ ಕುತೂಹಲವಾಗಿದೆ—ಆಗ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಿದರು, ಏಕೆ ಮಾಡಿದರು? ಹೇ ಮಹಾದೇವಾ, ನಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಿಮ್ಮ ವಲ್ಲಭೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ.
Verse 23
तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा महादेवो जगाद ताम् । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि मम भक्तविचेष्टितम्
ಅವಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾದೇವನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಿ, ಕೇಳು; ನನ್ನ ಭಕ್ತರ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು.
Verse 24
दृष्ट्वा चैव तपोनिष्ठां तेषामाद्यः सुरेश्वरः । उवाच वचनं देवः प्रणतान्पार्श्वतः स्थितान्
ಅವರ ತಪೋನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವರ ಆದ್ಯ ಈಶ್ವರನು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
Verse 25
ईश्वर उवाच । गच्छ शीघ्रं नन्दिकेश यत्र ते मम पुत्रकाः । चरंति च व्रतं घोरं मदीयं चातिदुष्करम्
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನಂದಿಕೇಶಾ! ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗು; ಅಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪುತ್ರರು—ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವವರು—ನನ್ನ ಘೋರ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ।
Verse 26
तत्क्षेत्रस्य प्रभावेन भक्त्या च मम नित्यशः । तेन ते मुनयः सिद्धाः स्वशरीरेण सुव्रताः
ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಮೇಲಿನ ನಿತ್ಯಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ, ಆ ಸುವ್ರತ ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಸಿದ್ಧರಾದರು।
Verse 27
तस्मान्मद्वचनान्नन्दिन्गच्छ प्राभासिकं शुभम् । आमन्त्रय त्वं तान्सर्वान्कैलासं शीघ्रमानय
ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನಂದಿನ್! ನನ್ನ ವಚನದಂತೆ ಶುಭವಾದ ಪ್ರಾಭಾಸ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗು; ಆ ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆತರು।
Verse 28
इदं पद्मं गृहाण त्वं सनालं कलिकोज्ज्वलम् । लिंगस्य मूर्ध्नि दत्त्वेदं पद्मनालमिहानय
ಈ ಕಡ್ಡಿಯೊಡನೆ, ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಪದ್ಮವನ್ನು ನೀನು ತೆಗೆದುಕೊ; ಲಿಂಗದ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಆ ಪದ್ಮನಾಳವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊ।
Verse 29
मुक्तस्तदा स वै नन्दी देवदेवेन शंभुना । कैलासनिलयात्तस्मात्प्रभासं क्षेत्रमागतः
ಆಗ ದೇವದೇವ ಶಂಭುವಿನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂದಿ, ಕೈಲಾಸನಿವಾಸದಿಂದ ಹೊರಟು ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದನು।
Verse 30
दृष्ट्वा चैव पुनर्लिङ्गं देवदेवस्य शूलिनः । दृष्ट्वा तांश्चैव योगीन्द्रान्परं विस्मयमागतः
ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ದೇವಾಧಿದೇವನ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪುನಃ ದರ್ಶಿಸಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಗೀಂದ್ರರನ್ನು ಕಂಡ ನಂದಿ ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು।
Verse 31
केचिद्ध्यानरतास्तत्र केचिद्योगं समाश्रिताः । केचिद्व्याख्यां प्रकुर्वन्ति विचारमपि चापरे
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ಯೋಗಸಾಧನೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಉಪದೇಶ-ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಇತರರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು।
Verse 32
कुर्वन्त्यन्ये लिंगपूजां प्रणामं च तथाऽपरे । प्रदक्षिणं प्रकुर्वन्ति साष्टांगं प्रणमन्ति च
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಲಿಂಗಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತವರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಣಾಮ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರದಿಂದಲೂ ವಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 33
केचित्स्तुतिं प्रकुर्वन्ति भावयज्ञैस्तथा परे । केचित्पूजां च कुर्वन्ति अहिंसाकुसुमैः शुभैः
ಕೆಲವರು ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಭಾವಯಜ್ಞರೂಪವಾಗಿ ಅಂತರಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಅಹಿಂಸೆಯ ಶುಭ ‘ಕುಸುಮ’ಗಳು—ನಿರ್ದೋಷ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳು—ಇವುಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।
Verse 34
भस्मस्नानं प्रकुर्वंति गण्डुकैः स्नापयन्ति च । एवं व्याकुलतां यातं तपस्विगणमण्डलम्
ಅವರು ಭಸ್ಮಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗಂಡುಕ (ಜಲಪಾತ್ರ)ಗಳಿಂದ ಸ್ನಾಪನವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಸಮೂಹವು ತೀವ್ರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾಯಿತು।
Verse 35
तत्तादृशमथालोक्य नन्दी विस्मयमागतः । चिन्तयामास मनसा सर्वं तेषां निरीक्ष्य च
ಅವರು ಅಂಥ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಂದಿ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು. ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು.
Verse 36
आगतोऽहमिमं देशं न कश्चिन्मां निरीक्षते । न केनचिदहं पृष्टोऽभ्यागतः कुत्र कस्य च
ನಾನು ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಯಾರೂ ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರೂ ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ—‘ನೀನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ? ಯಾರವನು?’
Verse 37
अहंकारावृताः सर्वे न वदन्ति च मां क्वचित् । एवं मनसि संधाय लिंगपार्श्वमुपागतः
ಎಲ್ಲರೂ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಎಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ನಾನು ಲಿಂಗದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋದೆ.
Verse 38
दत्तं लिंगस्य तत्पद्मनालं छित्त्वा तु नन्दिना । अर्चयित्वा तु तन्नन्दी लिंगं पाशुपतेश्वरम् । नालं गृहीत्वा यत्नेन ऋषीन्वचनमब्रवीत्
ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ಆ ಪದ್ಮನಾಳವನ್ನು ನಂದಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಾಳವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಮಾತು ಹೇಳಿದನು.
Verse 39
नन्दिकेश्वर उवाच । शासनाद्देवदेवस्य भवतां पार्श्वमागतः । आज्ञापयति देवेशस्तपस्विगणमण्डलम्
ನಂದಿಕೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವದೇವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ದೇವೇಶನು ಈ ತಪಸ್ವಿಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
Verse 40
युष्माभिस्तत्र गन्तव्यं यत्र देवः सनातनः । युष्मान्सर्वान्समादाय गमिष्यामि भवालयम्
ನೀವು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗಬೇಕು—ಅಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ದೇವರು ನೆಲೆಸಿರುವನು. ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ನಾನು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭವ (ಶಿವ)ನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವೆನು.
Verse 41
उत्तिष्ठताशु गच्छामः कैलासं पर्वतोत्तमम् । तूष्णींभूतास्ततः सर्वे प्रोचुस्ते संज्ञया द्विजाः । गम्यतामग्रतो नन्दिन्पश्चादेष्यामहे वयम्
ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಏಳಿರಿ; ಪರ್ವತೋತ್ತಮ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗೋಣ. ಆಗ ಆ ದ್ವಿಜ ಮುನಿಗಳೆಲ್ಲ ಮೌನವಾಗಿ ಸಂಕೇತದಿಂದ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ನಂದಿನ್, ನೀನು ಮುಂದೆ ಹೋಗು; ನಾವು ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತೇವೆ.”
Verse 42
एवमुक्तस्तु मुनिभिर्नन्दी शीघ्रतरं गतः । कथयामास तत्सर्वं कुपितेनान्तरात्मना
ಮುನಿಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನಂದಿ ಇನ್ನೂ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಅಂತರಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ (ಪ್ರಭುವಿಗೆ) ತಿಳಿಸಿದನು.
Verse 43
नन्दिकेश्वर उवाच । देव तत्र गतोऽहं वै यत्र ते योगिनः स्थिताः । सन्तोषितो न चैवाहं केनचित्तत्र संस्थितः
ನಂದಿಕೇಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ದೇವಾ! ನಿಮ್ಮ ಯೋಗಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಾನು ಹೋದೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಯಾರಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅಲ್ಪವೂ ತೃಪ್ತಿ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.
Verse 44
न मां देव निरीक्षन्ते नालपंति कथंचन । पद्मं तत्र मया देव स्थापितं लिंग मूर्धनि
ಓ ದೇವಾ! ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ, ಓ ದೇವಾ, ನಾನು ಲಿಂಗದ ಶಿರೋಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪದ್ಮವನ್ನು (ಕಮಲವನ್ನು) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆನು.
Verse 45
उक्तं देव मया तेषां योगीन्द्राणां महेश्वर । आज्ञप्ता देवदेवेन इहागच्छत मा चिरम्
ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ನಾನು ಆ ಯೋಗೀಂದ್ರರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆನು—‘ದೇವದೇವನ ಆಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬನ್ನಿರಿ, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡಿ।’
Verse 46
एतच्छ्रुत्वा वचः स्वामिन्सर्वे तत्र महर्षयः । आगमिष्याम इति वै पृष्ठतो गच्छ मा चिरम्
ಹೇ ಸ್ವಾಮಿ! ಈ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು—‘ನಾವು ತಕ್ಷಣ ಬರುತ್ತೇವೆ’ ಎಂದರು; ಮತ್ತೆ—‘ನೀನು ಮುಂದೆ ಹೋಗು, ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ’ ಎಂದರು.
Verse 47
इत्युक्ते तैस्तथा देव अहं शीघ्रमिहागतः । शृणु चेमं गृहाण त्वं यथेष्टं कुरु मे प्रभो
ಹೇ ದೇವ! ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ನಾನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದೆನು. ಈಗ ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸ್ವೀಕರಿಸು; ಹೇ ಪ್ರಭು, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಂತೆ ಮಾಡು.
Verse 48
एकं मे संशयं देव च्छेत्तुमर्हसि सांप्रतम् । मया विना महादेव आगमिष्यंति ते कथम् । संशयो मे महादेव कथयस्व महेश्वर
ಹೇ ದೇವ! ನನ್ನ ಒಂದು ಸಂಶಯವನ್ನು ಈಗಲೇ ನಿವಾರಿಸು. ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ನನ್ನಿಲ್ಲದೆ ಅವರು ಹೇಗೆ ಬರಲಿದ್ದಾರೆ? ಇದೇ ನನ್ನ ಸಂಶಯ—ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಹೇಳು.
Verse 49
ईश्वर उवाच । शृणु नंदिन्यथाश्चर्यं तेषां वै भावितात्मनाम् । न दृश्यन्त इमे सिद्धा मां मुक्त्वाऽन्यैः सुरैरपि
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನಂದಿ, ಆ ಭಾವಿತಾತ್ಮರಾದ ಸಿದ್ಧರ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು. ನನ್ನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಈ ಸಿದ್ಧರು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
Verse 50
मद्भावभावितास्ते वै योगं विंदंति शांकरम् । पश्यैतत्कौतुकं नंदिन्दर्शयामि तवाधुना
ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವಭಾವದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದ ಅವರು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶಂಕರನ ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಓ ನಂದಿನ್, ಈ ಅದ್ಭುತ ಕೌತುಕವನ್ನು ನೋಡು—ಇಗಲೇ ನಿನಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇನೆ.
Verse 51
आनीतं यत्त्वया नालं तस्मिन्नाले तु सूक्ष्मवत् । प्रविश्य चागताः सर्वे योगैश्वर्यबलेन च
ನೀನು ತಂದ ಆ ನಾಳದಲ್ಲೇ ಅವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಯೋಗೈಶ್ವರ್ಯಬಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
Verse 52
एवमुक्तस्तदा नंदी विस्मयोत्फुल्ललोचनः । अपश्यन्नालमध्यस्थान्महर्षीन्परमाणुवत्
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಂದಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಾಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಮಹರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರಮಾಣುವಿನಂತೆ ಕಂಡನು.
Verse 53
यथार्करश्मिमध्यस्था दृश्यन्ते परमाणवः । एवं तन्नालमध्यस्था दृश्यंत ऋषयः पृथक्
ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಪರಮಾಣುಗಳು ಕಾಣುವಂತೆ, ಆ ನಾಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಋಷಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
Verse 54
एवं दृष्ट्वा तदा नंदी विस्मयोत्फुल्ललोचनः । आश्चर्यं परमं गत्वा किञ्चिन्नेवाब्रवीत्पुनः
ಇದನ್ನು ಕಂಡ ನಂದಿ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮಾತಾಡಿದನು.
Verse 55
एवं तत्कौतुकं दृष्ट्वा देवी वचनमब्रवीत् । किं दृश्यते महादेव हृष्टः कस्मान्महेश्वर
ಆ ಅದ್ಭುತ ಕೌತುಕವನ್ನು ಕಂಡು ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು— “ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಏನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ? ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನೀವು ಹರ್ಷಿತರಾಗಿದ್ದೀರಿ?”
Verse 56
इत्युक्ते वचने देव्या प्रोवाचेदं महेश्वरः
ದೇವಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಮಹೇಶ್ವರನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।
Verse 57
ईश्वर उवाच । योगयुक्ता महात्मानो योगे पाशुपते स्थिताः । एते मां च समाराध्य प्रभासक्षेत्रवासिनम् । ईदृशीं सिद्धिमापन्नाः स्वच्छंदगतिचारिणः
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು— “ಈ ಮಹಾತ್ಮರು ಯೋಗಯುಕ್ತರು; ಪಾಶುಪತ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ನನ್ನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ಇವರು ಇಂತಹ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ— ತಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.”
Verse 58
इत्युक्तवति देवेश ऋषयस्ते महाप्रभाः । पद्मनालाद्विनिःसृत्य सर्वे वै योगमायया । प्रदक्षिणां प्रकुर्वंति देवं देव्या बहिष्कृतम्
ದೇವೇಶನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ಮಹಾಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳ ಆ ಋಷಿಗಳು ಯೋಗಮಾಯೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪದ್ಮನಾಳದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ದೇವಿಗೆ ಅಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೇ ಇದ್ದು, ದೇವನ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
Verse 59
देव्युवाच । किमर्थं मां न पश्यंति दुराचारा इमे द्विजाः । विस्मयोऽयं महादेव कथयस्व प्रसादतः
ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು— “ಈ ದುರುಚಾರ ದ್ವಿಜರು ನನ್ನನ್ನು ಏಕೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ? ಹೇ ಮಹಾದೇವ, ಇದು ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯ; ಕೃಪೆಯಿಂದ ಹೇಳಿರಿ.”
Verse 60
ईश्वर उवाच । प्रकृतित्वान्न पश्यंति सिद्धा ह्येते महातपाः । एवमुक्ता तु गिरिजा देवेदेवेन शूलिना
ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರಾಕಟ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇವರು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಇವರು ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಸಿದ್ಧರು. ಹೀಗೆ ದೇವದೇವ ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿ ಗಿರಿಜೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು.
Verse 61
चुकोप तेषां सुश्रोणी शशाप क्रोधितानना । स्त्रीलौल्येन दुराचारा नाशमेष्यथ गर्विणः
ಆಗ ಸುಶ್ರೋಣಿ ದೇವಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಳು; ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಮುಖದಿಂದ ಶಪಿಸಿದಳು—“ಸ್ತ್ರೀಲೌಲ್ಯದಿಂದ, ದುರಾಚಾರಿಗಳೇ ಗರ್ವಿಷ್ಠರೇ, ನೀವು ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುವಿರಿ.”
Verse 62
राजप्रतिग्रहासक्ता वृत्त्या देवार्चने रताः । भविष्यथ कलौ प्राप्ते लिंगद्रव्योपजीविनः
ರಾಜರಿಂದ ದಾನ-ಪ್ರತಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ, ಜೀವನಾರ್ಥವಾಗಿ ದೇವಾರ್ಚನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ಕಲಿಯುಗ ಬಂದಾಗ ನೀವು ಲಿಂಗದ್ರವ್ಯ (ಆಲಯಸಂಪತ್ತು) ಮೇಲೆ ಬದುಕುವವರಾಗುವಿರಿ.
Verse 63
वेश्यासक्ताश्च संभ्रांता सर्वलोकबहिष्कृताः । देवद्रव्यविनाशाय भविष्यथ कलौ युगे
ವೇಶ್ಯಾಸಕ್ತರಾಗಿ ಮೋಹಭ್ರಾಂತರಾಗಿ, ಎಲ್ಲರಿಂದಲೂ ಬಹಿಷ್ಕೃತರಾಗಿ, ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀವು ದೇವದ್ರವ್ಯದ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗುವಿರಿ.
Verse 64
इति दत्ते तदा शाप ऋषीणां च महात्मनाम् । गौरीं प्रसादयामासुस्ते च सर्वे सुरेश्वराः
ಹೀಗೆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಶಾಪ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ಎಲ್ಲಾ ಸುರೇಶ್ವರರು ಗೌರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
Verse 65
देवदेवस्य वचनात्प्रसन्ना साऽभवत्पुनः । नालं देवोऽपि संगृह्य दक्षिणाशां समाक्षिपत्
ದೇವದೇವನ ವಚನದಿಂದ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸನ್ನಳಾದಳು. ಆಗ ದೇವನೂ ನಾಳವನ್ನು (ಪದ್ಮದಂಡವನ್ನು) ಹಿಡಿದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಎಸೆದನು.
Verse 66
पतितं तच्च वै नालं प्रभासक्षेत्रमध्यतः । तदेव लिंगं संजातं महानालेति विश्रुतम्
ಆ ನಾಳವು ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿತು. ಅದರಿಂದಲೇ ಒಂದು ಲಿಂಗವು ಉದ್ಭವಿಸಿ, ನಂತರ ‘ಮಹಾನಾಳ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
Verse 67
कलौ युगे च संप्राप्ते तद्ध्रुवेश्वरसंज्ञितम् । संस्थितं चोत्तरेशाने तस्मात्पाशुपतेश्वरात्
ಕಲಿಯುಗವು ಬಂದಾಗ ಆ ಲಿಂಗವು ‘ಧ್ರುವೇಶ್ವರ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದು ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರನಿಂದ ಈಶಾನ್ಯ (ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ) ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 68
पुराऽनादीशनामेति पश्चात्पाशुपतेश्वरः । प्रभासे तु महाक्षेत्रे स्थितः पातकनाशनः
ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ‘ಅನಾದೀಶ’ ಆಗಿತ್ತು; ನಂತರ ‘ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಪ್ರಭಾಸದ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾತಕನಾಶಕರಾಗಿ ಸ್ಥಿತರಿದ್ದಾರೆ.
Verse 69
इदं स्थानं परं श्रेष्ठं मम व्रतनिषेवणम् । इदं लिंगं परं ब्रह्म अनादीशेति संज्ञितम्
ಈ ಸ್ಥಳವು ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಇಲ್ಲಿಯೇ ನನ್ನ ವ್ರತವು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಲಿಂಗವೇ ಪರಬ್ರಹ್ಮ; ಇದು ‘ಅನಾದೀಶ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
Verse 70
अत्र सिद्धिश्च मुक्तिश्च ब्राह्मणानां न संशयः । अनेनैव शरीरेण षड्भिर्मासस्तु सिद्ध्यति
ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಮುಕ್ತಿಯೂ—ಎರಡೂ ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ಇದೇ ದೇಹದಿಂದ ಆರು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಸಿದ್ಧಿ ಸಂಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ.
Verse 71
संसारस्य विमोक्षार्थमिदं लिंगं तु दृश्यताम् । दुर्लभं सर्वलोकानामिदं मोक्षप्रदं परम् । इदं पाशुपतं ज्ञानमस्मिंल्लिंगे प्रतिष्ठितम्
ಸಂಸಾರಬಂಧನದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿರಿ. ಇದು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ದುರ್ಲಭ, ಪರಮ ಮೋಕ್ಷಪ್ರದ. ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲೇ ಪಾಶುಪತ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ.
Verse 72
यश्चैनं पूजयेद्भक्त्या माघे मासि निरंतरम् । सर्वेषां वै क्रतूनां च दानानां लभते फलम्
ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳೂ ಎಲ್ಲಾ ದಾನಗಳೂ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Verse 73
हिरण्यं तत्र दातव्यं सम्यग्यात्राफलेप्सुभिः
ಯಾತ್ರೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಚಿನ್ನದ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
Verse 74
इत्येतत्कथितं देवि माहात्म्यं पापनाशनम् । पशुपाशविमोक्षार्थं सम्यक्पाशुपतेश्वरम्
ಇಂತೆ, ಹೇ ದೇವಿ, ಪಾಪನಾಶಕ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಂಧನಪಾಶಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚಿಸಲು ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 75
चतुर्णामपि वर्णानां पूज्यो ब्राह्मण उच्यते । तस्य चैवाधिकारोऽस्ति चास्मिन्पाशुपतेश्वरे
ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪೂಜ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಈ ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೇ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.
Verse 76
यद्देवतानां प्रथमं पवित्रं विश्वव्रतं पाशुपतं बभूव । अयं पन्था नैष्ठिको वै मयोक्तो येन देवा यांति भुवनानि विश्वा
ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅಗ್ರಪವಿತ್ರವೂ ವಿಶ್ವವ್ರತವೂ ಆದ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತವೇ—ನಾನು ಹೇಳಿದ ಈ ನಿಷ್ಠಾಮಾರ್ಗ; ಇದರ ಮೂಲಕ ದೇವರುಗಳು ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
Verse 77
सुरां पीत्वा गुरुदारांश्च गत्वा स्तेयं कृत्वा ब्राह्मणं चापि हत्वा । भस्मच्छन्नो भस्मशय्याशयानो रुद्राध्यायी मुच्यते पातकेभ्यः
ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ, ಗುರುಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನೂ ಕೊಂದಿದ್ದರೂ—ಭಸ್ಮದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ಭಸ್ಮಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿ, ರುದ್ರಾಧ್ಯಾಯ/ಜಪ ಮಾಡುವವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.
Verse 78
अग्निरित्यादिना भस्म गृहीत्वांगानि संस्पृशेत् । गृह्णीयात्संयते चाग्नौ भस्म तद्गृहवासिनाम्
‘ಅಗ್ನಿ…’ ಆದಿ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಭಸ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕು; ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಯತ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಗೃಹವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆ ಭಸ್ಮವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
Verse 79
अग्निरिति भस्म वायुरिति भस्म जलमिति भस्म स्थलमिति भस्म सर्वं ह वा इदं भस्माभवत् । एतानि चक्षूंषि नादीक्षितः संस्पृशेत्
‘ಅಗ್ನಿ ಭಸ್ಮ, ವಾಯು ಭಸ್ಮ, ಜಲ ಭಸ್ಮ, ಭೂಮಿ ಭಸ್ಮ—ನಿಜಕ್ಕೂ ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಭಸ್ಮವಾಗಿದೆ.’ ಇವು ‘ಚಕ್ಷು’ಸ್ವರೂಪ ಮಂತ್ರಗಳು; ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯದವನು ಇವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದು/ಪ್ರಯೋಗಿಸಬಾರದು.
Verse 80
ब्राह्मणैश्च समादेयं न तु शूद्रैः कदाचन । नाधिकारोऽस्ति शूद्रस्य व्रते पाशुपते सदा
ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾತ್ರ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ಶೂದ್ರರು ಎಂದಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಶೂದ್ರನಿಗೆ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ.
Verse 81
ब्राह्मणेष्वधिकारोऽस्ति व्रते पाशुपते शुभे । ब्राह्मणीं तनुमास्थाय संभवामि युगेयुगे
ಶುಭ ಪಾಶುಪತ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೇ ಇದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸಿ ನಾನು ಯುಗಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರकटನಾಗುತ್ತೇನೆ.
Verse 82
चण्डालवेश्मन्यथ वा स्मशाने राज्ञश्च मार्गेश्वथ वर्त्ममध्ये । करीषमध्ये निःसृता नराधमाः शैवं पदं यांति न संशयोऽत्र
ಚಂಡಾಳನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ, ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ, ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಲಿ, ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ—ಗೊಬ್ಬರದ ರಾಶಿಯಿಂದಲೂ ಹೊರಬಂದ ಅಧಮರೂ ಶೈವಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
Verse 130
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशी तिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये पाशुपतेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिंशदुत्तरशततमोध्यायः
ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿ-ಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಏಳನೇ ಪ್ರಭಾಸಖಂಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಪಾಶುಪತೇಶ್ವರ-ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ-ವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ನೂರ ಮೂವತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.