Adhyaya 1

Verse 1

व्यास उवाच । यश्चाद्यः पुरुषः पुराण इति यः संस्तूयते सर्वतः सोमेशः सुरसंयुतः क्षितितले यैर्वीक्षितो हीक्षणैः । ते तीर्त्वा विततांतरं भवभयं भूत्याऽभिसंभूषिताः स्वर्गं यानवरैःप्रयान्ति सुकृतैर्यज्ञै यथा यज्विनः

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ‘ಆದ್ಯ ಪುರುಷ’ ‘ಪುರಾತನ’ ಎಂದು ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನೇ ದೇವಸಂಯುತ ಸೋಮೇಶ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಪವಿತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜನರು ದರ್ಶನ ಮಾಡುವವನು. ಅವರು ಸಂಸಾರಭಯದ ವಿಶಾಲ ಅಂತರವನ್ನು ದಾಟಿ, ದಿವ್ಯ ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಹಾಗೂ ಯಜ್ಞಫಲದಿಂದ, ಯಜ್ವಿನರಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಿವ್ಯ ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 2

प्रसरद्बिन्दुनादाय शुद्धामृतमयात्मने । षड्त्रिंशत्तत्त्वदेहाय नमश्चिन्मात्रमूर्तये

ಪ್ರಸರಿಸುವ ಬಿಂದು-ನಾದಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಶುದ್ಧ ಅಮೃತಮಯ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಷಟ್ತ್ರಿಂಶತ್ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ದೇಹಧಾರಿಯಿಗೆ, ಚಿನ್ಮಾತ್ರಮೂರ್ತಿಯಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 3

अमृतेनोदरस्थेन म्रियन्ते सर्वदेवताः । कंठस्थित विषेणापि यो जीवति स पातुः वः

ಅಮೃತವು ಉದರದಲ್ಲೇ ಬಂಧಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ಮರಣಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ವಿಷ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ಜೀವಿಸುವವನು—ಅವನೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿ।

Verse 4

सत्रान्ते सूतमनघं नैमिषेया महर्षयः । पुराणसंहितां पुण्यां पप्रच्छू रोमहर्षणम्

ಸತ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಪಾಪರಹಿತ ಸೂತ ರೋಮಹರ್ಷಣನನ್ನು ಪುಣ್ಯವಾದ ಪುರಾಣಸಂಹಿತೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು।

Verse 5

त्वया सूत महा बुद्धे भगवान्ब्रह्मवित्तमः । इतिहासपुराणार्थे व्यासः सम्यगुपासितः

ಹೇ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಮಾನ್ ಸೂತನೇ! ಇತಿಹಾಸ–ಪುರಾಣಗಳ ಅರ್ಥತಾತ್ಪರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ತಮ ಭಗವಾನ್ ವ್ಯಾಸರನ್ನು ನೀನು ಸಮ್ಯಕ್ ಸೇವಿಸಿ ಉಪಾಸಿಸಿದ್ದೀ.

Verse 6

तस्य ते सर्वरोमाणि वचसा हर्षितानि यत् । द्वैपायनस्यानुभावात्ततोऽभू रोमहर्षणः

ಅವರ ವಚನಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಎಲ್ಲ ರೋಮಗಳೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಗೊಂಡವು; ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರ ಅನುಭಾವದಿಂದ ನೀನು ‘ರೋಮಹರ್ಷಣ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದೆ।

Verse 7

भवन्तमेव प्रथमं व्याजहार स्वयं प्रभुः । मुनीनां संहितां वक्तुं व्यासः पौराणिकीं कथाम्

ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭುಸ್ವರೂಪ ಮುನಿ ವ್ಯಾಸರು ಮೊದಲು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದರು—ಮುನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನೂ ವಚನಗೊಳಿಸು ಎಂದು।

Verse 8

त्वं हि स्वायंभुवे यज्ञे सुत्याहे वितते हरिः । संभूतः संहितां वक्तुं स्वांशेन पुरुषोत्तमः

ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಯಜ್ಞದ ವಿಶಾಲ ಸೋಮಸೂತ್ಯಾಹದಲ್ಲಿ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ನೀನು ಸ್ವಾಂಶದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಹರಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ।

Verse 9

तस्माद्भवन्तं पृच्छामः पुराणे स्कन्दकीर्तिते । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये ब्राह्मी यात्रा श्रुता पुरा

ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಕಂದನು ಕೀರ್ತಿಸಿದ ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾಸಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕೇಳಿದ ‘ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಯಾತ್ರೆ’ ಕುರಿತು ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 10

अधुना वैष्णवीं रौद्रीं यात्रां सर्वार्थसंयुताम् । वक्तुमर्हसि चास्माकं पुराणार्थविशारद

ಇದೀಗ, ಹೇ ಪುರಾಣಾರ್ಥವಿಶಾರದಾ! ಸರ್ವಾರ್ಥಸಂಪನ್ನವಾದ ವೈಷ್ಣವೀ ಹಾಗೂ ರೌದ್ರೀ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ನಮಗೆ ವಿವರಿಸಲು ನೀವು ಯೋಗ್ಯರು।

Verse 11

मुनीना वचनं श्रुत्वा सूतः पौराणिकोत्तमः । प्रणम्य शिरसा प्राह व्यासं सत्यवतीसुतम्

ಮುನಿಗಳ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪೌರಾಣಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸೂತನು ಶಿರಸಾ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಸತ್ಯವತೀಸುತನಾದ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು।

Verse 12

रोमहर्षण उवाच । श्रीवत्सांकं जगद्योनिं हरिमोंकाररूपिणम् । अप्रमेयं गुरुं देवं निर्मलं निर्मलाश्रयम्

ರೋಮಹರ್ಷಣನು ಹೇಳಿದನು—ಶ್ರೀವತ್ಸಾಂಕಿತ, ಜಗದ್ಯೋನಿಯಾದ, ಓಂಕಾರರೂಪಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅವನು ಅಪ್ರಮೇಯ, ದಿವ್ಯಗುರು, ನಿರ್ಮಲ, ನಿರ್ಮಲರ ಆಶ್ರಯ।

Verse 13

हंसं शुचिषदं व्योम व्यापकं सर्वदं शिवम् । उदासीनं निरायासं निष्प्रपञ्चं निरञ्जनम्

ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಹಂಸಸ್ವರೂಪ, ಶುಚಿಸದನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ, ಆಕಾಶದಂತೆ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ, ಸರ್ವದಾತ, ಶಿವಸ್ವರೂಪ, ಉದಾಸೀನ, ನಿರಾಯಾಸ; ಪ್ರಪಂಚಾತೀತ ಮತ್ತು ನಿರಂಜನ।

Verse 14

शून्यं बिंदुस्वरूपं तु ध्येयं ध्यानविवर्जितम् । अस्ति नास्तीति यं प्राहुः सुदूरे चान्तिके च यत्

ನಾನು ಆ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಅದು ಶೂನ್ಯಸದೃಶವಾದರೂ ಬಿಂದುಸ್ವರೂಪ; ಧ್ಯೇಯ, ಆದರೆ (ಸಾಮಾನ್ಯ) ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅತೀತ; ‘ಇದೆ’ ‘ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವುದು; ಅತಿದೂರದಲ್ಲಿಯೂ ಅತಿಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವದು।

Verse 15

मनोग्राह्यं परं धाम पुरुषाख्यं जगन्मयम् । हृत्पंकजसमासीनं तेजोरूपं निरिन्द्रियम्

(ನಾನು) ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿಗೆ ಗ್ರಾಹ್ಯನಾದ ಪರಮಧಾಮ, ‘ಪುರುಷ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಜಗದ್ವ್ಯಾಪಿ; ಹೃದಯಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸೀನ, ತೇಜೋಮಯ, ಇಂದ್ರಿಯಾತೀತ।

Verse 16

एवंविधं नमस्कृत्य परमात्मानमीश्वरम् । कथां वदिष्ये द्विविधां द्विशरीरां तथैव तु

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪರಮಾತ್ಮನಾದ ಈಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ನಾನು ಈಗ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು—ಅದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವಿವಿಧ, ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ದ್ವಿಶರೀರ (ಎರಡು ಅಂಶಗಳ) ಆಗಿದೆ।

Verse 17

दिव्यभाषासमोपेतां वेदाधिष्ठानसंयुताम् । पञ्चसंधिसमायुक्तां षडलंकारभूषिताम्

(ಈ ಕಥೆ) ದಿವ್ಯಭಾಷೆಯಿಂದ ಸಮುಪೇತ, ವೇದಾಧಿಷ್ಠಾನದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ; ಪಂಚಸಂಧಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಷಡಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 18

सप्तसाधनसंयुक्तां रसाष्टगुणरंजिताम् । गुणैर्नवभिराकीर्णां दशदोषविवर्जिताम्

(ಇದು) ಸಪ್ತಸಾಧನಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ, ಅಷ್ಟರಸಗುಣಗಳಿಂದ ರಂಜಿತ; ನವಗುಣಗಳಿಂದ ಆಕೀರ್ಣ, ದಶದೋಷವಿವರ್ಜಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 19

विभाषाभूषितां तद्वदेकायत्तां मनोहराम् । पञ्चकारणसंयुक्तां चतुष्करणसम्मताम्

(ಈ ಕಥೆ) ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷಾಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತವಾದರೂ ಏಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ; ಪಂಚಕಾರಣಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತ, ಚತುಷ್ಕರಣಗಳಿಂದ ಸಮ್ಮತವಾಗಿದೆ।

Verse 20

पुनश्च द्विविधां तद्वज्ज्ञानसंदोहदायिनीम् । व्यासेन कथितां पुण्यां शृणुध्वं पापनाशिनीम्

ಮತ್ತೆ ಅದೇ ದ್ವಿವಿಧ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿರಿ—ಜ್ಞಾನನಿಧಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುವದು; ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದ ಈ ಕಥೆ ಪುಣ್ಯದಾಯಿನಿ, ಪಾಪನಾಶಿನಿ.

Verse 21

यां श्रुत्वा पापकर्मापि गच्छेद्धि परमां गतिम् । दुःखत्रयविनिर्मुक्तः सर्वातङ्कविवर्जितः

ಈ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಪಾಪಕರ್ಮದಲ್ಲಿರುವವನೂ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತ್ರಿವಿಧ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಆತಂಕಗಳಿಂದ ದೂರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 22

न नास्तिके कथां पुण्यामिमां ब्रूयात्कदाचन । श्रद्दधानाय शान्ताय कीर्तनीया द्विजातये

ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹೇಳಬಾರದು; ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ, ಶಾಂತಸ್ವಭಾವದ, ದ್ವಿಜನಾದ ಯೋಗ್ಯ ಶ್ರೋತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಬೇಕು.

Verse 23

निषेकादिः श्मशानान्तो मन्त्रैर्यस्योदितो विधिः । तस्य शास्त्रेऽधिकारोऽस्ति ज्ञेयो नान्यस्य कस्यचित्

ನಿಷೇಕಾದಿಯಿಂದ ಶ್ಮಶಾನಾಂತವರೆಗೆ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಯಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಯಾರಿಗಿದೆಯೋ, ಅವನಿಗೇ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ; ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 24

चतुःपक्षावदातस्य विशुद्धिर्ब्राह्मणस्य च । सद्वृत्तस्याधिकारोऽस्ति शास्त्रेऽस्मिन्वेदसम्मते

ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೇ ಇಲ್ಲಿ ವಿಶುದ್ಧಿ; ಸದ್ವೃತ್ತನಿಗೇ ವೇದಸಮ್ಮತವಾದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.

Verse 25

यथा सुराणां प्रवरो देवदेवो महेश्वरः । नदीनां च यथा गंगा वर्णानां ब्राह्मणो यथा

ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇವದೇವನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ಯಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠನೋ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಗೆಯು ಯಥಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 26

अक्षराणां तु सर्वेषामोंकारः प्रथमो यथा । पूज्यानां तु यथा माता गुरूणां च यथा पिता । तथैव सर्वशास्त्राणां प्रधानं स्कन्दकीर्तितम्

ಎಲ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಓಂಕಾರ ಯಥಾ ಪ್ರಥಮವೋ, ಪೂಜ್ಯರಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನಳೋ, ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಯಥಾ ಪ್ರಧಾನನೋ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದಪುರಾಣವೇ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 27

पुरा कैलासशिखरे ब्रह्मादीनां च सन्निधौ । स्कान्दं पुराणं कथितं पार्वत्यग्रे पिनाकिना

ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಮುಂದೆ ಪಿನಾಕಧಾರಿಯಾದ ಶಿವನು ಸ್ಕಂದಪುರಾಣವನ್ನು ಕಥಿಸಿದನು।

Verse 28

पार्वत्या षण्मुखस्याग्रे तेन नन्दिगणाय वै । नन्दिना तु कुमाराय तेन व्यासाय धीमते

ಪಾರ್ವತಿಯು ಷಣ್ಮುಖನ ಮುಂದೆ (ಇದನ್ನು) ಹೇಳಿದಳು; ಅವನು ನಂದಿಗಣನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ನಂದಿಯು ಕುಮಾರನಿಗೆ, ಕುಮಾರನು ಧೀಮಂತನಾದ ವ್ಯಾಸನಿಗೆ ನೀಡಿದನು।

Verse 29

व्यासेन मे समाख्यातं भवद्भ्योऽहं प्रकीर्तये

ವ್ಯಾಸನು ನನಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದುದನ್ನೇ, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಈಗ ನಿಮಗೆಲ್ಲರಿಗೆ ಪ್ರಕೀರ್ತಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 30

यूयं सद्भावसंयुक्ता यतः सर्वे महर्षयः । तेन मे भाषितुं श्रद्धा भवतां स्कन्दसंहिताम्

ನೀವು ಎಲ್ಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ಸದ್ಭಾವಸಂಯುಕ್ತರು; ಆದಕಾರಣ ನಿಮಗೆ ಈ ಸ್ಕಂದಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ ದೃಢನಿಶ್ಚಯವೂ ಉಂಟಾಗಿದೆ।