Adhyaya 88

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यास्त्वया देवताः प्रोक्ताश्चतस्रः सूतनंदन । चमत्कारी महित्था च महालक्ष्मीस्तथाऽपरा

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಸೂತನಂದನ! ನೀನು ಹೇಳಿದ ನಾಲ್ಕು ದೇವತೆಗಳು—ಚಮತ್ಕಾರಿ, ಮಹಿತ್ಥಾ, ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ.

Verse 2

अंबावृद्धा चतुर्थी च तासां तिस्रः प्रकीर्तिताः । विस्तरेण चतुर्थी च अंबावृद्धा न कीर्तिता

ಅಂಬಾವೃದ್ಧಾ ಮತ್ತು ಚತುರ್ಥಿಯನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯದಾಗಿ ಹೇಳಿದರೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನ್ನೇ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚತುರ್ಥಿಯೂ ಅಂಬಾವೃದ್ಧೆಯೂ ವಿವರವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.

Verse 3

एतस्याः सर्वमाचक्ष्व प्रभावं सूतसंभव । केनैषा निर्मिता यात्रा सर्वं विस्तरतो वद

ಹೇ ಸೂತವಂಶಸಂಭವ ಸೂತನೇ! ಈ (ಶಕ್ತಿ)ಯ ಸಮಸ್ತ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸು. ಈ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಯಾರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು? ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು.

Verse 4

सूत उवाच । एषा तपोमयी शक्तिरम्बावृद्धा सुरेश्वरी । यथात्र संस्थिता पूर्वं तत्सर्वं श्रूयतां मम

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇವಳು ತಪೋಮಯೀ ಶಕ್ತಿ, ಅಂಬಾವೃದ್ಧಾ, ಸುರೇಶ್ವರಿ. ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತಳಾದಳೋ, ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳಿರಿ.

Verse 5

चमत्कारमहीपेन पुरमेतद्यदा कृतम् । तदा तद्रक्षणार्थाय निर्मिता भावितात्मना । चतस्रो देवता ह्येताः संमतेन द्विजन्मनाम्

ಅದ್ಭುತಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ರಾಜನು ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಭಾವಿತಾತ್ಮನಾದ ನೃಪನು ದ್ವಿಜರ ಸಂಮತితో ಈ ನಾಲ್ಕು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.

Verse 6

अथ तस्य महीपस्य अंबानामाभवत्सुता । तथान्या वृद्धसंज्ञा च रूपौदार्यगुणान्विते

ನಂತರ ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಅಂಬಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಂದು ಪುತ್ರಿ ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಹಾಗೆಯೇ ‘ವೃದ್ಧಾ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಪುತ್ರಿಯೂ ಇದ್ದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ರೂಪ, ಔದಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 7

उभे ते काशिराजेन परिणीते द्विजोत्तमाः । गृह्योक्तेन विधानेन देवविप्राग्निसंनिधौ

ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾ! ಕಾಶೀರಾಜನು ಗೃಹ್ಯವಿಧಿಯಂತೆ ದೇವರು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹಾಗೂ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರ ವಿವಾಹವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 8

कस्यचित्त्वथ कालस्य काशिराजस्य भूपतेः । तैः कालयवनैः सार्धमभवत्संगरो महान्

ಕೆಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಕಾಶೀರಾಜ ಭೂಪತಿಗೆ ಆ ಕಾಲಯವನರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾಸಂಗ್ರಾಮವು ಸಂಭವಿಸಿತು.

Verse 9

अथ तैर्निहतः संख्ये सभृत्यबलवाहनः । हरलब्धवरै रौद्रैः काशिराजः प्रतापवान्

ನಂತರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹರ (ಶಿವ)ನಿಂದ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಆ ರೌದ್ರರು, ಸೇವಕರು, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಡನೆ ಇದ್ದ ಪ್ರತಾಪವಂತ ಕಾಶೀರಾಜನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

Verse 10

अथांबा चैव वृद्धा च वैधव्यं प्राप्य दुःखदम् । हाटकेश्वरजं क्षेत्रं गत्वा ते वांछितप्रदम्

ಆಮೇಲೆ ಅಂಬಾ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾ ದುಃಖಕರವಾದ ವೈಧವ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ನೀಡುವ ಹಾಟಕೇಶ್ವರನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.

Verse 11

देव्या आराधने यत्नं कृतवत्यौ ततः परम् । नाशार्थं पतिशत्रूणां धृतवत्यौ शुभव्रतम्

ನಂತರ ಅವರು ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಶತ್ರುಗಳ ನಾಶಾರ್ಥವಾಗಿ ಶುಭ ವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಿದರು.

Verse 12

यावद्वर्षशतं साग्रं न च तुष्टा सुरेश्वरी । ततो वैराग्यमासाद्य वांछंत्यौ स्वतनुक्षयम्

ಪೂರ್ಣ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಸುರೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ತೃಪ್ತಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮದೇ ದೇಹಕ್ಷಯವನ್ನು ಬಯಸಿದರು.

Verse 13

मंत्रैराथर्वणैर्विप्राः क्षुरिकासूक्तसंभवैः । छित्त्वाच्छित्त्वा स्वमांसानि मंत्रपूतानि भक्तितः

ಕ್ಷುರಿಕಾ-ಸೂಕ್ತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಆಥರ್ವಣ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ವಿಪ್ರರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮಾಂಸದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಪೂತಗೊಳಿಸಿ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 14

कृतवत्यौ ततो होमं सुसमिद्धे हुताशने । अग्निकुण्डात्ततस्तस्माश्चतुर्हस्ता शुभानना

ನಂತರ ಅವರು ಸುಸಮಿದ್ಧ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಮವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಅದೇ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ, ಶುಭಮುಖದ ದೇವಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದಳು.

Verse 15

श्वेतवस्त्रा विनिष्क्रांता नारी बालार्कसव्रिभा । तथान्या च सुनेत्रास्या तप्तहाटकसन्निभा

ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ನಾರಿ ಹೊರಬಂದಳು, ಉದಯಿಸುವ ಬಾಲಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು; ಮತ್ತೊಬ್ಬಳೂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು—ಸುನೇತ್ರೆ, ತಪ್ತ ಚಿನ್ನದಂತೆ ದ್ಯುತಿಮತಿ.

Verse 16

तस्मात्कुण्डाद्विनिष्क्रांता धृतखड्गा भयावहा । साऽपरापि तथारूपा शक्तिः परमदारुणा

ಅದೇ ಕುಂಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ಹೊರಬಂದಳು—ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯಂಕರ ದರ್ಶನವಳಾಗಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಅದೇ ರೂಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಶಕ್ತಿಯೂ ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿದಳು, ಪರಮ ಉಗ್ರಳಾಗಿ.

Verse 17

प्रोचतुस्ते वरं हृत्स्थं प्रार्थ्यतामिति दुर्लभम्

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ಅದು ದುರ್ಲಭವಾದರೂ ಸಹ।

Verse 18

ते ऊचतुः । अस्माकं दयितो भर्त्ता काशिराजः प्रतापवान् । निहतः संगरे क्रुद्धैर्यवनैः कालपूर्वकैः

ಅವರು ಹೇಳಿದರು—ನಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಪತಿ, ಪ್ರತಾಪವಂತ ಕಾಶೀರಾಜನು, ಕಾಲವು ಬಂದ ಕ್ರುದ್ಧ ಯವನರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದನು।

Verse 19

युष्मदीय प्रसादेन यथा तेषां परिक्षयः । सञ्जायते महादेव्यौ तथा कार्यमसंशयम्

ಓ ಮಹಾದೇವ್ಯರೇ! ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಕ್ಷಯ ಸಂಭವಿಸಲಿ; ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 20

स्थातव्यं च तथात्रैव उभाभ्यामपि सादरम् । स्वपुरस्य प्ररक्षार्थमेतत्कृत्यं मतं हि नौ

ಮತ್ತು ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಬೇಕು; ನಮ್ಮ ನಗರದ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಇದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ನಾವು ಎಣಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 21

तयोस्तद्वचनं श्रुत्वा उभे ते देवते ततः । संप्रोच्य बाढमित्येवं तस्मिन्कुण्डे व्यवस्थिते

ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೇವಿಯರು ‘ಬಾಢಂ’—‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ಕುಂಡದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರು।

Verse 22

एतस्मिन्नंतरे तस्मात्कुण्डाच्छतसहस्रशः । निष्क्रांताः संख्यया हीना मातरो नैकरूपिकाः

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆ ಕುಂಡದಿಂದ ಎಣಿಕೆಗೆ ಮೀರಿದಂತೆ, ಶತಸಹಸ್ರಗಳಾಗಿ ನಾನಾರೂಪಧಾರಿಣಿಯಾದ ಮಾತೃಕೆಯರು ಹೊರಬಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷರಾದರು।

Verse 23

एका गजमुखी तत्र तथान्या तुरगानना । सारमेय मुखाश्चान्याः पक्षिच्छागमुखाः पराः

ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಗಜಮುಖಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬಳು ತುರಗಮುಖಿ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಶ್ವಾನಮುಖಿಗಳು, ಮತ್ತಿತರರು ಪಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಛಾಗಮುಖಿಗಳು ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 24

तिर्यञ्च वपुषश्चान्या वक्त्रैर्मानुषसंभवैः । त्रिशीर्षाः पञ्चशीर्षाश्च दशशीर्षास्तथा पराः

ಕೆಲವರ ದೇಹ ತಿರ್ಯಕ್‌ (ಪ್ರಾಣಿ) ಆಗಿದ್ದರೂ ಮುಖಗಳು ಮಾನವಸಂಭವದಂತೆ ಇದ್ದವು. ಕೆಲವರು ತ್ರಿಶಿರಸ್ಸು, ಕೆಲವರು ಪಂಚಶಿರಸ್ಸು, ಮತ್ತಿತರರು ದಶಶಿರಸ್ಸುಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 25

गुह्य स्थानस्थितैर्वक्त्रैरेकाश्चान्या हृदिस्थितैः । पार्श्वसंस्थैः स्थिताश्चान्या अन्याः पृष्ठिगतैर्मुखैः

ಕೆಲವರ ಮುಖಗಳು ಗುಹ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು, ಕೆಲವರದು ಹೃದಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರದು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತಿತರರದು ಪೃಷ್ಠಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಖಗಳು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 26

एकहस्ता द्विहस्ताश्च पञ्चहस्तास्तथापराः । अन्या विंशतिहस्ताश्च विहस्ताश्च तथापराः

ಕೆಲವರು ಏಕಹಸ್ತರು, ಕೆಲವರು ದ್ವಿಹಸ್ತರು, ಮತ್ತಿತರರು ಪಂಚಹಸ್ತರು. ಕೆಲವರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಕೈಗಳವರಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಿರಹಸ್ತರೂ ಆಗಿದ್ದರು।

Verse 27

बहुपादा विपादाश्च एकपादास्तथापराः । तथान्याश्चार्धपादाश्च अधोवक्त्रा विभीषणाः

ಕೆಲವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪಾದಗಳು, ಕೆಲವರಿಗೆ ಎರಡು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಒಂದೇ ಪಾದ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಅರ್ಧಪಾದ, ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು ಭೀಕರರು—ಅವರ ಮುಖಗಳು ಕೆಳಮುಖವಾಗಿದ್ದವು.

Verse 28

एकनेत्रा द्विनेत्राश्च त्रिनेत्राश्च तथापराः । काश्चिद्गजसमारूढा हयारूढास्तथापराः

ಕೆಲವರು ಏಕನೇತ್ರರು, ಕೆಲವರು ದ್ವಿನೇತ್ರರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ತ್ರಿನೇತ್ರರು. ಕೆಲವರು ಗಜಾರೂಢರು, ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು ಹಯಾರೂಢರು.

Verse 29

वृषवानरसिंहाजव्याघ्रसर्पास्थिताः पराः । गोधाश्वरासभारूढास्तथा च विहगाश्रिताः

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವೃಷಭ, ವಾನರ, ನರಸಿಂಹ, ಅಜ, ವ್ಯಾಘ್ರ ಮತ್ತು ಸರ್ಪಗಳ ಮೇಲೆ ಆಸೀನರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಗೋಧಾ, ಅಶ್ವ, ಗರ್ಧಭಗಳ ಮೇಲೆ ಆರೂಢರಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವರು ವಿಹಂಗಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರು.

Verse 30

कूर्मकुक्कुटसर्पादिसमारूढाः सहस्रशः । प्रकुर्वंत्यो रुदन्त्यश्च गायन्त्यश्च तथा पराः । नृत्यंत्यश्च हसंत्यश्च क्रीडासक्ताः परस्परम्

ಕೂರ್ಮ, ಕುಕ್ಕುಟ, ಸರ್ಪಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಹಸ್ರಶಃ ಆರೂಢರಾಗಿ—ಕೆಲವರು ಉನ್ಮತ್ತವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿದರು, ಕೆಲವರು ಅಳಿದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹಾಡಿದರು. ಕೆಲವರು ನೃತ್ಯಿಸಿ ನಗಿದರು; ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 32

ह्रस्वदन्त्यो विदंत्यश्च दीर्घदन्त्यो विभीषणाः । गजदंत्यस्तथैवान्या लोहदंत्योभयावहाः

ಕೆಲವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ದಂತಗಳು, ಕೆಲವರು ದಂತಹೀನರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ದೀರ್ಘ ದಂತಗಳು—ಭೀಕರ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಗಜದಂತದಂತೆ ದಂತಗಳು, ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರಿಗೆ ಲೋಹದಂತಗಳು—ಭಯಾವಹ.

Verse 33

लंबकर्ण्यो विकर्ण्यश्च शूर्पकर्ण्यस्तथा पराः । शंकुकर्ण्यः कुकर्ण्यश्च बहुकर्ण्यः सुकर्णिकाः

ಕೆಲವರ ಕಿವಿಗಳು ತೂಗುತ್ತಿದ್ದವು, ಕೆಲವರ ಕಿವಿಗಳು ವಿಕೃತವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತವರ ಕಿವಿಗಳು ಸೂಪಿನಂತೆ ಇದ್ದವು. ಕೆಲವರ ಕಿವಿಗಳು ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದವು, ಕೆಲವರದು ಕೆಟ್ಟ ಕಿವಿಗಳು, ಇನ್ನವರದು ಅನೇಕ ಅಥವಾ ಸುಂದರ ಕಿವಿಗಳು.

Verse 34

एकवस्त्रा विवस्त्राश्च बहुवस्त्रास्तथा पराः । चर्मप्रावरणाश्चैव कथाप्रावरणान्विताः

ಕೆಲವರು ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ನಿರ್ವಸ್ತ್ರರಾಗಿದ್ದರು, ಇನ್ನವರು ಅನೇಕ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಆವೃತರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಚರ್ಮಾವರಣ ಧರಿಸಿದ್ದರು, ಮತ್ತವರು ವಿಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಭಯಂಕರ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.

Verse 35

खङ्गहस्ताः शराहस्ताः कुंतहस्ताश्च भीषणाः । पाशहस्तास्तथैवान्याः प्रासचापकराः पराः । शूलमुद्गरहस्ताश्च भुशुंडिकरभूषिताः

ಭೀಕರವಾಗಿ ಅವರು ಖಡ್ಗಹಸ್ತರು, ಶರಹಸ್ತರು, ಕುಂತಹಸ್ತರು ಎಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಶ, ಇನ್ನವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಧನುಸ್ಸು, ಮತ್ತವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶೂಲ ಮತ್ತು ಮುದ್ಗರ—ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 36

अथ ताभ्यां तथाऽकर्ण्य ताः सर्वा हर्षसंयुताः । प्रस्थितास्तत्र ता यत्र ते कालयवनाः स्थिताः

ಆಮೇಲೆ ಆ ಇಬ್ಬರ ಮಾತನ್ನು ಹೀಗೇ ಕೇಳಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆ ಕಾಲ-ಯವನರು ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟರು.

Verse 37

ततस्ते तत्समालोक्य बलं देवीसमुद्रवम् । रौद्र रूपधरं तीव्रं विकृतं विकृतैर्मुखैः

ಆಗ ಅವರು ದೇವಿಯರ ಸಮುದ್ರವೇಗದಂತೆ ಧಾವಿಸುವ ಆ ಬಲವನ್ನು ಕಂಡರು—ಅತಿತೀವ್ರ, ರೌದ್ರರೂಪಧಾರಿ, ವಿಕೃತ ಮುಖಗಳಿಂದ ಭೀಕರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದದು.

Verse 38

विषण्णवदनाः सर्वे भयभीता समंततः । धावतो भक्षितास्ताभिर्देवताभिः सुनिर्दयम्

ಎಲ್ಲರ ಮುಖವೂ ವಿಷಣ್ಣವಾಗಿತ್ತು; ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಭಯದಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಅವರು ಓಡಿದರು; ಓಡುತ್ತಲೇ ಆ ದೇವಿಯರು ಅವರನ್ನು ಕರುಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಭಕ್ಷಿಸಿದರು.

Verse 39

बालवृद्धसमोपेतं तेषां राष्ट्रं दुरात्मनाम् । स्त्रीभिश्च सहितं ताभिर्देवताभिः प्रभक्षितम्

ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮರ ರಾಜ್ಯವು—ಮಕ್ಕಳು, ವೃದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ—ಆ ದೇವಿಯರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 40

एवं निर्वास्य तद्राष्ट्रं सर्वास्ता हर्षसंयुताः । भूय एव निजं स्थानं संप्राप्ता द्विजसत्तमाः

ಈ ರೀತಿ ಆ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ, ಆ ದಿವ್ಯಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರಿದರು, ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮ।

Verse 42

उद्वासितस्तथा सर्वो देशस्तेषां स वै महान् । सांप्रतं दीयतां कश्चिदाहारस्तृप्तिहेतवे । निवासाय ततः स्थानं किंचिच्चावेद्यतां हि नः

ಈ ರೀತಿ ಅವರ ಮಹಾದೇಶವೆಲ್ಲವೂ ಖಾಲಿ ಮಾಡಿ ಉಜ್ಜಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈಗ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ನಮಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿರಿ; ನಂತರ ವಾಸಕ್ಕೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ.

Verse 43

देव्यावूचतुः । मर्त्यलोकेऽत्र या नार्यो गर्भवत्यः स्वपंति च । संध्याकालप्रकाशे च तासां गर्भोऽस्तु वो द्रुतम्

ದೇವಿಯರು ಹೇಳಿದರು—ಈ ಮತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯರಾಗಿ ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಗರ್ಭವು ಶೀಘ್ರವೇ ನಿಮ್ಮದಾಗಲಿ.

Verse 44

रुदंत्यो या विनिर्यांति चत्वरेषु त्रिकेषु च । तासां गर्भस्तु युष्माकं संप्रदत्तः प्रभुज्यताम्

ಯಾವ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅಳುತ್ತಾ ಚೌಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತ್ರಿಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಗರ್ಭವು ನಿಮಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ—ಪ್ರದತ್ತ ಭೋಜನವಾಗಿ ಭುಂಜಿಸಿರಿ।

Verse 45

उच्छिष्टा याः प्रसर्पंति रमन्ते च स्वपंति च । तासां गर्भः समस्तानां युष्माकं भोज नाय वै

ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ-ಅಶುದ್ಧತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲೆದಾಡಿ, ಕ್ರೀಡಿಸಿ, ನಿದ್ರಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಎಲ್ಲರ ಗರ್ಭವೂ ನಿಜವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಭೋಜನಾರ್ಥವೇ ನಿಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 46

सूतिकाभवने यस्मिन्नुच्छिष्टं चोपजायते । स बालकस्तु युष्माकं भोजनाय प्रकल्पितः

ಯಾವ ಸೂತಿಕಾಭವನದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ-ಅಶುದ್ಧತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಬಾಲಕನು ನಿಮ್ಮ ಭೋಜನಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಕಲ್ಪಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 47

न षष्ठीजागरो यस्य बालकस्य भविष्यति । स भविष्यति भोज्याय युष्माकं नात्र संशयः

ಯಾವ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಷಷ್ಠೀ-ಜಾಗರ (ಆರನೇ ರಾತ್ರಿಯ ಜಾಗರಣೆ ವ್ರತ) ನಡೆಯದು, ಅವನು ನಿಮ್ಮ ಭೋಜನವಾಗುವನು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 48

नाशं यास्यति वा यत्र पावकः सूतिकागृहे । स भविष्यति भोज्याय युष्माकं बालरूपधृक्

ಯಾವ ಸೂತಿಕಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪಾವಕ (ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿ) ಆರಿಹೋಗಲು ಅಥವಾ ನಾಶವಾಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿ ಬಾಲರೂಪಧಾರಿಯು ನಿಮ್ಮ ಭೋಜ್ಯನಾಗುವನು।

Verse 49

मांगल्यैः संपरित्यक्तं यद्भवेत्सूतिकागृहम् । तस्मिन्यस्तिष्ठते बालः स युष्माकं प्रकल्पितः

ಮಾಂಗಲ್ಯಕರ್ಮಗಳೂ ರಕ್ಷಣಾವಿಧಿಗಳೂ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೂತಿಕಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಾಲಕನು ಉಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತನೆಂದು ಘೋಷಿತನು।

Verse 50

संध्यायां बालका ये वा स्वपंत्याकाशदेशगाः । ते सर्वे भोजनार्थाय युष्माकं संनिवेदिताः

ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದ ಕೆಳಗೆ ಬಯಲು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ ನಿದ್ರಿಸುವ ಬಾಲಕರಾದರೆ, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನಿಮ್ಮ ಭೋಜನಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 51

यस्य जन्मदिने प्राप्ते वर्षांते क्रियते न च । मांगल्यं तस्य यद्गात्रं तद्युष्माकं प्रकल्पितम्

ಯಾರ ಜನ್ಮದಿನ ಬಂದರೂ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾಂಗಲ್ಯಕರ್ಮ ನಡೆಯದಿದ್ದರೆ, ಆ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಂಗಲ್ಯಭಾಗವು ನಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 52

तैलाभ्यंगं नरः कृत्वा यश्च स्नानं करोति न । स दत्तो भोजनार्थाय युष्माकं नात्र संशयः

ತೈಲಾಭ್ಯಂಗ ಮಾಡಿ ಕೂಡ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದ ಮನುಷ್ಯನು, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಭೋಜನಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು।

Verse 53

उच्छिष्टो यः पुमांस्तिष्ठेद्यो वा चत्वरमध्यगः । भक्षणीयः स सर्वाभिर्निर्विकल्पेन चेतसा

ಉಚ್ಛಿಷ್ಟ-ಅಶೌಚ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಪುರುಷನಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ಚತುರ್ಮಾರ್ಗದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತವನಾಗಲಿ—ಅವನು ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಂದ ಸಂಶಯರಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಭಕ್ಷ್ಯನು।

Verse 54

रजस्वलां व्रजेद्यो वा पुरुषः काममोहितः । नग्नः शेते तथा स्नाति भक्षणीयः स सत्वरम्

ಕಾಮಮೋಹಿತನಾದ ಪುರುಷನು ರಜಸ್ವಲೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿದರೆ, ಅಥವಾ ನಗ್ನನಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮಲಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ—ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ಷಣೀಯನು (ಅಶುಭಶಕ್ತಿಗಳ ಗ್ರಾಸ) ಆಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 55

दक्षिणाभिमुखो रात्रौ यश्च स्नाति विमूढधीः । शेते च शयने सोऽपि भक्षणीयश्च सत्वरम्

ವಿಮೂಢಬುದ್ಧಿಯವನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಅನుచಿತವಾಗಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದರೆ—ಅವನು ಕೂಡ ತಕ್ಷಣ ಭಕ್ಷಣೀಯನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು।

Verse 56

उदङ्मुखश्च यो रात्रौ दिवा वा दक्षिणामुखः । मूत्रोत्सर्गं पुरीष वा प्रकुर्याद्भक्ष्य एव सः

ಯಾರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಮುಖವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಮುಖವಾಗಿ, ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಅಥವಾ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಭಕ್ಷ್ಯನೆಂದು ಘೋಷಿತನು।

Verse 57

यः कुर्याद्रजनीवक्त्रे दधिसक्तुप्रभक्षणम् । अंत्यजाभिगमं चाथ भक्षणीयो द्रुतं हि सः

ಯಾರು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲದಲ್ಲಿ (ರಜনীವಕ್ತ್ರೇ) ದಧಿ-ಸಕ್ತುವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ, ಹಾಗೆಯೇ ನಿಷಿದ್ಧ ಸಂಗಮ (ಅಂತ್ಯಜಾಭಿಗಮ) ಮಾಡುತ್ತಾನೋ—ಅವನು ಶೀಘ್ರ ಭಕ್ಷಣೀಯನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 58

सूत उवाच । एवं ताभ्यां तदा प्रोक्ता देवतास्ताः समंततः । परिवार्य तदा तस्थुः संप्रहृष्टेन चेतसा

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಇಬ್ಬರು ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದಾಗ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಆಗ ಸೇರಿ ಅವರನ್ನು ವಲಯವಾಗಿ ನಿಂತರು; ಅವರ ಚಿತ್ತವು ಪರಮ ಹರ್ಷದಿಂದ ತುಂಬಿತು।

Verse 59

एतस्मिन्नंतरे राजा चमत्कारः प्रतापवान् । प्रासादं निर्ममे ताभ्यां कैलासशिखरोपमम्

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ರಾಜ ಚಮತ್ಕಾರನು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗಾಗಿ ಕೈಲಾಸಶಿಖರದಂತೆ ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು।

Verse 60

ततः प्रभृति ते ख्याते क्षेत्रे तत्र महोदये । अंबावृद्धाभिधाने च पुररक्षापरे सदा

ಅಂದಿನಿಂದ ಮಹೋದಯವಾದ ಆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ‘ಅಂಬಾವೃದ್ಧಾ’ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಬ್ಬರೂ ಸದಾ ನಗರರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿ ಖ್ಯಾತರಾದರು।

Verse 61

यः पुमान्प्रातरुत्थाय ताभ्यां पश्यति चाननम् । तस्य संवत्सरंयावन्न च च्छिद्रं प्रजायते

ಯಾವ ಪುರುಷನು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಆ ಇಬ್ಬರ ಮುಖವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಯಾವುದೇ ‘ಛಿದ್ರ’—ಅಪಾಯ ಅಥವಾ ಅನಿಷ್ಟ—ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 62

वृद्ध्यादौ वाथ चांते वा ताभ्यां पूजां करोति यः । न तस्य जायते च्छिद्रं कथंचिदपि भूतले

ವೃದ್ಧಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾರು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ‘ಛಿದ್ರ’ ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 63

यात्राकाले पुमान्यश्च ताभ्यां पूजां समाचरेत् । स वांछितफलं प्राप्य शीघ्रं स्वगृहमाप्नुयात्

ಯಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವಾಂಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ।

Verse 64

सदाष्टम्यां चतुर्दश्यां यस्ताभ्यां बलिमाहरेत् । स कामानाप्नुयादिष्टानिह प्रेत्य च सद्गतिम्

ಸದಾಷ್ಟಮೀ ಮತ್ತು ಚತುರ್ದಶೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವವನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಕಾಮಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಮರಣಾನಂತರ ಸದುಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 65

यो महानवमीसंज्ञे दिवसे श्रद्धयान्वितः । ताभ्यां समाचरेत्पूजां स सदा स्यादकण्टकी

ಮಹಾನವಮೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಿನದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವನು ಸದಾ ಕಷ್ಟವಿಘ್ನರಹಿತನಾಗಿ, ಅಕಂಟಕನಾಗಿ ಇರುತ್ತಾನೆ।

Verse 88

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येंऽबावृद्धामाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाशीतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ ಶ್ಲೋಕಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಷಷ್ಠ ಭಾಗವಾದ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅಂಬಾವೃದ್ಧಾಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಅಷ್ಟಾಶೀತಿತಮ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।