Adhyaya 87

Verse 1

सूत उवाच । तथा तत्रास्ति विप्रेन्द्राः सोमस्यायतनं शुभम् । यस्यापि दर्शनादेव मुच्यते पातकैर्नरः

ಸೂತನು ಉವಾಚ—ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರರೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸೋಮನ (ಚಂದ್ರದೇವನ) ಶುಭವಾದ ಆಯತನವಿದೆ; ಅದರ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನರನು ಪಾತಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

सोमवारे तु संप्राप्ते सोमस्य ग्रहणे नरः । यस्तं पश्यति पापोऽपि नरकं न स पश्यति

ಸೋಮವಾರ ಬಂದಾಗ, ಸೋಮ (ಚಂದ್ರ) ಗ್ರಹಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅವನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪಾಪಿಯಾದರೂ ನರಕವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । सर्वेषामेव देवानां दृश्यंतेऽत्र समाश्रयाः । अत्र चंद्रस्य चैवैकः कथं जातः समाश्रयः

ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಈ ಒಂದೇ ವಿಶೇಷ ಆಶ್ರಯ ಹೇಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು?

Verse 4

एतन्नः सूतपुत्रातिचित्रं मनसि वर्तते । तस्माद्वद महाभाग सर्वं त्वं वेत्स्यशेषतः

ಹೇ ಸೂತಪುತ್ರಾ! ಇದು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ನೀನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ—ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು।

Verse 5

सूत उवाच । एनज्जगद्द्विजश्रेष्ठाः सर्वं सोममयं स्मृतम् । तस्मात्प्रतिष्ठिते तस्मिंस्त्रैलोक्यं स्यात्प्रतिष्ठितम्

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ಸೋಮಮಯವೆಂದು ಸ್ಮೃತಿಯಾಗಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾದರೆ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 6

एताश्चौषधयः सर्वाः सस्याद्याश्चेह भूतले । सर्वाः सोममयास्ताश्च याभिर्जीवंति जंतवः

ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಾದಿ ಬೆಳೆಗಳು—ಅವುಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೋಮಮಯವೇ।

Verse 7

तस्माद्ब्रह्मादयो देवाः सोमं प्राप्य क्रमाद्द्विजाः । तृप्तिं यांति परां हृष्टा यतस्तस्माद्वरोऽत्र सः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೋಮವನ್ನು ಪಡೆದು ಪರಮ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಾವರನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು.

Verse 8

अग्निष्टोमादयो यज्ञास्तथा सोमे प्रतिष्ठिताः । तस्य पानाद्यतस्तृप्तिं तत्र यांति द्विजोत्तमाः

ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿ ಯಜ್ಞಗಳು ಸೋಮದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿವೆ. ಅವನ ಪಾನದಿಂದ ತೃಪ್ತಿ ದೊರಕುವುದರಿಂದ, ಆ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ಅತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

एतस्मात्कारणात्सोमः सर्वेषामधिकः स्मृतः । देवानां दानवानां च स हि पूज्यतमः स्मृतः

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಸೋಮನು ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕನೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ದೇವರೂ ದಾನವರೂ—ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಅವನೇ ಅತ್ಯಂತ ಪೂಜ್ಯನೆಂದು ಪರಿಗಣಿತನು.

Verse 10

यथान्येषां सुरेन्द्राणां हर्म्याणि धरणीतले । क्रियन्ते रात्रिनाथस्य तद्वत्कुर्वंति मानवाः

ಇತರ ದೇವೇಂದ್ರರಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭವ್ಯ ಹರ್ಮ್ಯ-ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ, ರಾತ್ರಿನಾಥನಾದ (ಚಂದ್ರದೇವನ)ಿಗಾಗಿ ಸಹ ಮಾನವರು ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 11

यैर्येर्नरैर्निशेशस्य प्रासादो विहितः क्षितौ । तेते मुक्तिपदं प्राप्ताः कृत्वाऽथ शुभसंचयम्

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶೇಶನಾದ (ಚಂದ್ರದೇವನ)ಿಗಾಗಿ ಯಾರು ಯಾರು ಪ್ರಾಸಾದ-ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೋ, ಅವರು ಅವರು ಶುಭಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಂಚಯಿಸಿ ಮುಕ್ತಿಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.

Verse 12

यन्महेश्वरहर्म्याणां सहस्रेण भवेच्छुभम् । तदेके नैव चंद्रस्य प्राप्नुवंति शुभं नराः

ಮಹೇಶ್ವರನ ಸಾವಿರ ಪ್ರಾಸಾದ-ಮಂದಿರಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಶುಭಪುಣ್ಯವನ್ನು, ಕೆಲವರು ಕೇವಲ ಚಂದ್ರದೇವನ (ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ)ದಿಂದಲೇ ಅದೇ ಶುಭಫಲವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 13

अथ चन्द्रोत्थहर्म्यस्य माहात्म्यं तद्द्विजोत्तमाः । ज्ञात्वा ब्रह्मादयो देवा भयसंत्रस्तमानसाः । तद्विघ्नार्थमिदं प्रोचुर्मेरुमूर्धानमाश्रिताः

ನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಈ ಚಂದ್ರೋತ್ಥ ಪ್ರಾಸಾದ-ಮಂದಿರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯದಿಂದ ಕಳವಳಗೊಂಡರು; ಮೇರುವಿನ ಶಿಖರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ವಿಘ್ನ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 14

सौम्यर्क्षे सोमवारेण सौम्ये मासि च संस्थिते । तिथौ च सोमदेवत्ये प्राप्ते सोमग्रहे तथा । सकारैः पंचभिर्युक्ते काले सोमस्य मंदिरम्

ನಕ್ಷತ್ರ ಶುಭವಾಗಿದ್ದು, ಸೋಮವಾರ, ಶುಭ ಮಾಸ, ಸೋಮದೇವತೆಯ ತಿಥಿ ಬಂದಾಗ, ಸೋಮಗ್ರಹವೂ ಉದಯವಾಗಿರುವಾಗ—ಮತ್ತು ‘ಸ’ ಎಂಬ ಐದು ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ—ಸೋಮನ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು।

Verse 15

य एकाहेन संपाद्य प्रासादं स्थापयिष्यति । चंद्रं स सर्वदेवोत्थहर्म्यस्याप्नोति सत्फलम्

ಯಾರು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಚಂದ್ರದೇವನ ಪ್ರಾಸಾದ-ಮಂದಿರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಸರ್ವದೇವೋತ್ಥ ಪ್ರಾಸಾದ-ಶ್ರೈನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸತ್ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 16

सहस्रगुणितं सम्यक्छ्रद्धापूतेन चेतसा । अन्यथा यस्तु चंद्रस्य प्रासादं प्रकरिष्यति

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಫಲವು ಸಹಸ್ರಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಯಾರು ಅನ್ಯಥಾ (ಅಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅವಿಧಿಯಿಂದ) ಚಂದ್ರದೇವನ ಪ್ರಾಸಾದ-ಮಂದಿರವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಫಲ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 17

वंशोच्छेदं समासाद्य नरकं स प्रयास्यति । एतस्मात्कारणाद्भीता न कुर्वंति नरा भुवि

ವಂಶನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಅವನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು. ಆದಕಾರಣ ಭಯಗೊಂಡ ಭೂಮಿಯ ಜನರು ಆ ಅನుచಿತ ಕರ್ಮವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 18

प्रासादं रात्रिनाथस्य सुपुण्यमपि सद्द्विजाः । य एष रात्रिनाथस्य क्षेत्रेऽत्रैव व्यवस्थितः

ಹೇ ಸದ್ದ್ವಿಜರೇ, ರಾತ್ರಿನಾಥನ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಪ್ರದ ಪ್ರಾಸಾದವು ರಾತ್ರಿನಾಥಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 19

प्रासादस्त्वंबरीषेण भूभुजा स विनिर्मितः । कथंचित्समयं प्राप्य यथोक्तं शास्त्रचिंतकैः

ಈ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನು ಭೂಭುಜ ರಾಜ ಅಂಬರೀಷನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಯೋಗ್ಯ ಸಮಯ ದೊರೆತಾಗ ಶಾಸ್ತ್ರಚಿಂತಕರ ವಿಧಿಯಂತೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 20

तस्यैवोत्तरदिग्भागे द्वितीयोऽन्यः प्रतिष्ठितः । चन्द्रमा धंधुमारेण तद्वत्सोऽपि प्रतिष्ठितः

ಅದೇ ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು—ಎರಡನೆಯ ಮಂದಿರ—ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಧಂಧುಮಾರನು ಚಂದ್ರಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ಅವನ ಪುತ್ರನೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.

Verse 21

ततश्च तौ महीपालौ तत्प्रभावादुभौ द्विजाः । गतौ च परमां सिद्धिं जन्ममृत्युविवर्जिताम्

ನಂತರ, ಹೇ ದ್ವಿಜರೇ, ಆ (ಕ್ಷೇತ್ರದ) ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರು ಜನನಮರಣವರ್ಜಿತವಾದ ಪರಮಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.

Verse 22

प्रासादोऽन्यस्तृतीयस्तु क्षेत्रे प्राभासिके तथा । इक्ष्वाकुणा नरेंद्रेण श्रद्धायुक्तेन निर्मितः

ಪ್ರಾಭಾಸಿಕ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮೂರನೆಯದಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಸಾದವೂ (ದೇವಾಲಯವೂ) ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಶ್ರದ್ಧಾಯುಕ್ತನಾದ ನರೇಂದ್ರ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವು ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 23

प्रासादत्रयमेतद्धि मुक्त्वात्र धरणीतले । अपरो नास्ति चन्द्रस्य सत्यमेतन्मयोदितम् । एकोऽस्ति नर्मदातीरे पुण्ये रेवोरिसंगमे

ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಪ್ರಾಸಾದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು (ಅಂತಹ) ದೇವಾಲಯವಿಲ್ಲ—ಇದು ನಾನು ಹೇಳಿದ ಸತ್ಯ. ಆದರೂ ನರ್ಮದಾ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯವಾದ ರೇವಾ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಇದೆ.

Verse 24

एतद्वः सर्वमाख्यातं चन्द्रमाहात्म्यमुत्तमम् । पठतां शृण्वतां चापि सर्वपातकनाशनम्

ಚಂದ್ರನ ಈ ಉತ್ತಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇದನ್ನು ಪಠಿಸುವವರಿಗೂ ಕೇಳುವವರಿಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 87

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहत्म्ये सोमप्रासादमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्ताशीतितमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ನಾಗರಖಂಡದ ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಸೋಮಪ್ರಾಸಾದಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನ’ ಎಂಬ ಎಂಭತ್ತೇಳನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು.