Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 6

Devanagari script

एताश्चौषधयः सर्वाः सस्याद्याश्चेह भूतले । सर्वाः सोममयास्ताश्च याभिर्जीवंति जंतवः

Transliteration

etāścauṣadhayaḥ sarvāḥ sasyādyāśceha bhūtale | sarvāḥ somamayāstāśca yābhirjīvaṃti jaṃtavaḥ

Translation

ಈ ಭೂತಲದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಾದಿ ಬೆಳೆಗಳು—ಅವುಗಳಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ—ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೋಮಮಯವೇ।

Word by Word

• एताः: these
• एताः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; (औषधयः इति विशेषण)

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (and)

• औषधयः: herbs/medicinal plants
• औषधयः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: औषधि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• सर्वाः: all
• सर्वाः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; (औषधयः इति विशेषण)

• सस्याद्याः: crops and the like
• सस्याद्याः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सस्य (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; (औषधयः इति विशेषण)

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• इह: here
• इह: अधिकरण (Locative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• भूतले: on the earth
• भूतले: अधिकरण (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूतल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति; एकवचन

• सर्वाः: all
• सर्वाः: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; (औषधयः/ताः इति विशेषण)

• सोममयाः: made of Soma
• सोममयाः: विधेय-विशेषण (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: सोम (प्रातिपदिक) + मयट् (तद्धित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन; (ताः इति विधेय-विशेषण)

• ताः: they
• ताः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय

• याभिः: by which
• याभिः: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd); बहुवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)

• जीवन्ति: live
• जीवन्ति: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: जीव् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present); परस्मैपद; प्रथम-पुरुष; बहुवचन

• जन्तवः: creatures
• जन्तवः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन्तु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; बहुवचन

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis

Visual Art Cues

Scene: Fields of grain, medicinal herbs, and flowering plants shimmering under moonlight; Soma’s cool rays depicted as entering leaves and crops; villagers/pilgrims gathering herbs respectfully near a sacred waterbody.

Characters & Entities

• Soma
• Oṣadhis (herbs)
• Sasya (crops)
• Jantus (living beings)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divinity permeates sustenance itself; reverence for Soma aligns spirituality with life-supporting nature.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Soma shrine’s greatness is supported by doctrine: Soma pervades earth’s life-giving plants, making his abode supremely significant.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it provides theological grounding for Soma worship and tīrtha veneration.