
ಅಧ್ಯಾಯ 30ರಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು—ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೂತನು ಪೂರ್ವವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ—ಹಂಸ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧನು ಸಂತಾನಹೀನತೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ದುಃಖದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಉಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಆಂಗಿರಸಪುತ್ರ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಶರಣಾಗುತ್ತಾನೆ. ತೀರ್ಥ, ವ್ರತ, ಶಾಂತಿಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು; ಅದೇ ವಂಶವನ್ನು ಧರಿಸುವ ಯೋಗ್ಯ ಪುತ್ರನನ್ನು ನೀಡುವ ಶುಭೋಪಾಯವೆಂದು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಂಸ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿ ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಲಿಂಗಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ನಿಯಮಬದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ—ಪುಷ್ಪ, ನೈವೇದ್ಯ, ಗೀತ-ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ. ಚಾಂದ್ರಾಯಣ, ಕೃಚ್ಛ್ರ, ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ/ಪರಾಕ ವಿಧದ ವ್ರತಗಳು ಹಾಗೂ ತಿಂಗಳ ಉಪವಾಸಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮಹಾದೇವನು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ವರ ಕೇಳಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹಂಸ ವಂಶಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಪುತ್ರರನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನು ಆ ಲಿಂಗದ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ—ಅಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವವನು ಇಷ್ಟಫಲ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಲಿಂಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಜಪ ಮಾಡುವವನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದು ದೀರ್ಘಾಯು, ಪುತ್ರಲಾಭ ಮೊದಲಾದ ಫಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಶಿವನು ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ಹಂಸ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿ ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಲಭ ಗುರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶ, ಪೂಜೆ, ಪ್ರಣಾಮ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಷಡಕ್ಷರ-ಜಪವನ್ನು ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
Verse 1
। ऋषय ऊचुः । तोषितः केन सिद्धेन तत्र सिद्धेश्वरो विभुः । एतत्सर्वं समाचक्ष्व विस्तरात्सूतनन्दन
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು—ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಿದ್ಧನಿಂದ ವಿಭು ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನು ತೃಪ್ತನಾದನು? ಹೇ ಸೂತನಂದನ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು।
Verse 2
सूत उवाच । आसीत्सिद्धाधिपोनाम पुरा हंस इति स्मृतः । अनपत्यतया तस्य कालश्चक्राम भूरिशः
ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರ ಅಧಿಪತಿ ‘ಹಂಸ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಬಹುಕಾಲ ಕಳೆದಿತು.
Verse 3
ततश्चिन्ता प्रपन्नः स गत्वा देवपुरोहितम् । पप्रच्छागिरसः पुत्रं विप्रश्रेष्ठं बृहस्पतिम्
ನಂತರ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅವನು ದೇವಪುರೋಹಿತನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಙ್ಗಿರಸನ ಪುತ್ರನಾದ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು.
Verse 4
भगवंश्चानपत्यस्य वार्द्धकं मे समागतम् । तस्मादपत्यलाभाय ममोपायं प्रकीर्तय
ಅವನು ಹೇಳಿದನು—“ಭಗವನ್, ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದ ನನಗೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವು ಬಂದಿಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂತಾನಲಾಭಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ.”
Verse 5
तीर्थयात्रां व्रतं वापि शांतिकं वा द्विजोत्तम । येन स्यात्संततिः शीघ्रं त्वत्प्रसादाद्बृहस्पते
“ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ ಬೃಹಸ್ಪತೇ! ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಾದರೂ, ವ್ರತವಾದರೂ, ಶಾಂತಿಕರ್ಮವಾದರೂ—ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಶೀಘ್ರ ಸಂತಾನವಾಗುವಂತೆ ಯಾವುದು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅದನ್ನು ಹೇಳು.”
Verse 6
बृहस्पतिश्चिरं ध्यात्वा सिद्धं प्राह ततः परम् । चमत्कारपुरं क्षेत्रं गत्वा तत्र तपः कुरु
ಬೃಹಸ್ಪತಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಆ ಸಿದ್ಧನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು—“ಚಮತ್ಕಾರಪುರ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು.”
Verse 7
ततः प्राप्स्यसि सत्पुत्रं वंशोद्धारक्षमं शुभम् । नान्यं पश्यामि सिद्धेश सुतोपायं शुभावहम्
ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಸತ್ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುವಿ—ಶುಭನಾಗಿ ವಂಶೋದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನಾದವನು. ಹೇ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಾ! ಪುತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮಂಗಳಕರವಾದ ಬೇರೆ ಉಪಾಯ ನನಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।
Verse 8
ततस्तत्क्षेत्रमासाद्य स सिद्धः श्रद्धयान्वितः । लिंगं संपूजयामास यथोक्तविधिना स्वयम्
ನಂತರ ಆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸಿದ್ಧನು ಸ್ವತಃ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಿಯಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸಮ್ಪೂಜಿಸಿದನು।
Verse 9
ततश्चाराधयामास दिवानक्तमतंद्रितः । बलि पूजोपहारेण गीतवाद्योच्छ्रयादिभिः
ನಂತರ ಅವನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಅಲಸದೆ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದನು; ಬಲಿ, ಪೂಜೋಪಹಾರ, ದಾನ-ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಹಾಗೂ ಗೀತ, ವಾದ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಕ್ತ್ಯಾಚಾರಗಳಿಂದ (ಶಿವನನ್ನು) ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।
Verse 10
चांद्रायणैस्तथा कृच्छ्रैः पाराकैर्द्विजसत्तमाः । तथा मासोपवासैश्च तोषयामास शंकरम्
ಚಾಂದ್ರಾಯಣ ವ್ರತಗಳಿಂದ, ಕಠೋರ ಕೃಚ್ಛ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರಾಕ ತಪಸ್ಸುಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ತಿಂಗಳ ಉಪವಾಸಗಳಿಂದ ಆ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನು ಶಂಕರನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು।
Verse 11
ततो वर्षसहस्राभ्यां तस्य तुष्टो महेश्वरः । प्रोवाच दर्शनं गत्वा वृषारूढः सहोमया
ನಂತರ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮಹೇಶ್ವರನು ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು; ವೃಷಭಾರೂಢನಾಗಿ, ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಅವನಿಗೆ ವಚನವನ್ನು ನುಡಿದನು।
Verse 12
हंसाद्य तव तुष्टोऽहं तस्मात्प्रार्थय वांछितम् । अहं ते संप्रदास्यामि दुष्प्राप्यमपि निश्चितम्
ಹೇ ಹಂಸಾ! ಇಂದು ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು. ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯವಾದುದನ್ನೂ ನಿನಗೆ ನೀಡುವೆನು.
Verse 13
हंस उवाच । अपत्यार्थं समारंभो मयाऽद्य विहितः पुरा । तस्मात्त्वं देहि मे पुत्रान्वंशोद्धारक्ष मान्विभो
ಹಂಸನು ಹೇಳಿದನು—ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ನಾನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೆನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ವಿಭೋ, ನನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ಕಾಪಾಡುವ ಪುತ್ರರನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು.
Verse 14
त्वया चैव सदा लिंगे स्थेयमत्र सुरोत्तम । मम वाक्यादसंदिग्धं सर्वलोकहितार्थतः
ಮತ್ತು ಹೇ ದೇವೋತ್ತಮಾ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ಸದಾ ನೆಲೆಸಿರು. ನನ್ನ ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಇದು ಸಂಶಯರಹಿತ—ಸರ್ವಲೋಕ ಹಿತಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ.
Verse 16
यो मामत्र स्थितं मर्त्यः पूजयिष्यति भक्तितः । तस्याहं संप्रदास्यामि चित्तस्थं सकलं फलम्
ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ತಿಳಿದು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುವನೋ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಮಸ್ತ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೀಡುವೆನು.
Verse 17
यो मे लिंगस्य याम्याशां स्थित्वा मंत्रं जपिष्यति । षडक्षरं प्रदास्यामि तस्यायुष्यं सुतान्वितम्
ಯಾರು ನನ್ನ ಲಿಂಗದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮಂತ್ರಜಪ ಮಾಡುವನೋ, ಅವನಿಗೆ ನಾನು ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿ, ಪುತ್ರಸಹಿತ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವೆನು.
Verse 18
एवमुक्त्वा महादेवस्ततश्चादर्शनं गतः । हंसोऽपि च गृहं गत्वा पुत्रानाप महोदयान्
ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಮಹಾದೇವನು ನಂತರ ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ಹಂಸನೂ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮಹೋದಯ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿಯುಳ್ಳ ಪುತ್ರರನ್ನು ಪಡೆದನು.
Verse 19
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तल्लिंगं यत्नतो द्विजाः । स्पर्शनीयं च पूज्यं च नमस्कार्यं प्रयत्नतः
ಆದುದರಿಂದ, ಓ ದ್ವಿಜರೇ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮತ್ತು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಪೂಜಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಬೇಕು.
Verse 20
षडक्षरेण मन्त्रेण कीर्तनीयं च शक्तितः । वांछद्भिर्वांछितान्कामान्दुर्लभांस्त्रिदशैरपि
ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಮಟ್ಟಿಗೆ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಅದು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಬಯಸಿದ ವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ—ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭವಾದವುಗಳನ್ನು.