Adhyaya 257

Verse 1

पार्वत्युवाच । द्वादशाक्षरमाहात्म्यं मम विस्तरतो वद । यथावर्णं यत्फलं च यथा च क्रियते मया

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಭೋ! ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ—ಅಕ್ಷರಕ್ರಮಾನುಸಾರ ಅದರ ಸ್ವರೂಪ, ಅದರ ಫಲ, ಮತ್ತು ನಾನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು।

Verse 2

श्रीमहादेव उवाच । द्विजातीनां सहोंकारसहितो द्वादशाक्षरः । स्त्रीशूद्राणां नमस्कारपूर्वकः समुदाहृतः

ಶ್ರೀಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಓಂಕಾರಸಹಿತ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಸ್ತ್ರೀಗಳು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಅದು ‘ನಮಃ’ ನಮಸ್ಕಾರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಘೋಷಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 3

प्रकृतीनां रामनाम संमतो वा षडक्षरः । सोऽपि प्रणवहीनः स्यात्पुराणस्मृतिनिर्णयः

ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ‘ರಾಮನಾಮ’ವೆಂದು ಸಂಮತವಾದ ಷಡಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವೇ ಗ್ರಾಹ್ಯ; ಅದೂ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ರಹಿತವಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕು—ಇದು ಪುರಾಣ-ಸ್ಮೃತಿ ನಿರ್ಣಯ।

Verse 4

क्रमोऽयं सर्ववर्णानां प्रकृतीनां सदैव हि । क्रमेण रहितो यस्तु करोति मनुजो जपम् । तस्य प्रकुप्यति विभुर्नरकादिप्रदायकः

ಈ ಕ್ರಮವು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಸದಾ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಯಥಾಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಜಪ ಮಾಡುವ ಮನುಷ್ಯನ ಮೇಲೆ ವಿಭು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ನರಕಾದಿ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನೀಡುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 5

पार्वत्युवाच । मया त्रिमात्रया स्वामिन्सेव्यते जगदीश्वरः । रूपमस्य कथं जाने वचसामप्यगोचरम्

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಮೀ! ನಾನು ತ್ರಿಮಾತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗದೀಶ್ವರನನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತೇನೆ. ವಚನಗಳಿಗೂ ಅತೀತವಾದ ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯಲಿ?

Verse 6

ईश्वर उवाच प्रणवस्याधिकारो न तवास्ति वरवर्णिनि । नमो भगवते वासुदेवायेति जपः सदा

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ವರವರ್ಣಿನಿ! ನಿನಗೆ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಜಪದ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದಾ ‘ನಮೋ ಭಗವತೇ ವಾಸುದೇವಾಯ’ ಎಂದು ಜಪಿಸು।

Verse 7

पार्वत्युवाच । यदि सप्रणवं दद्याद्द्वादशाक्षरचिंतनम । प्रणवे नाधिकारो मे कथं भवति धूर्जटे

ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಣವಸಹಿತ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರಚಿಂತನೆ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ, ಹೇ ಧೂರ್ಜಟೇ! ಪ್ರಣವದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದಾಗ ಅದು ನನಗೆ ಹೇಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ?

Verse 8

ईश्वर उवाच । प्रणवः सर्वदेवानामादिरेष प्रकीर्तितः । ब्रह्मा विष्णुः शिवश्चैव वसंति दयितायुताः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸರ್ವ ದೇವತೆಗಳ ಆದಿಸ್ರೋತವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಶಕ್ತಿಗಳೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

तत्र सर्वाणि भूतानि सर्व तीर्थानि भागशः । तिष्ठंति सर्वतीर्थानि कैवल्यं ब्रह्म एव यः

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ವ ಭೂತಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವ ತೀರ್ಥಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಂಶಗಳೊಡನೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳ ನಿವಾಸ—ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ ಕೈವಲ್ಯ, ಮುಕ್ತಿಸ್ಥಿತಿ.

Verse 10

तस्य योग्या तदा देवि भविष्यसि यदा तपः । चातुर्मास्ये हरिप्रीत्यै करिष्यसि शुभानने

ಹೇ ದೇವಿ, ಶುಭಾನನೇ! ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ನೀನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಗ ನೀನು ಅದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯಳಾಗುವೆ.

Verse 11

तपसा प्राप्यते कामस्तपसा च महत्फलम् । तपसा जायते सर्वं तत्तपः सुलभं नरैः

ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತವೆ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಹಾಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಜನಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಅಂಥ ತಪಸ್ಸು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ.

Verse 12

यशः सौभाग्यमतुलं क्षमासत्यादयो गुणाः । सुलभं तपसा नित्यं तपश्चर्त्तुं न शक्यते

ಯಶಸ್ಸು, ಅತುಲ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಮೆ–ಸತ್ಯಾದಿ ಗುಣಗಳು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿತ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ತಪಶ್ಚರ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವುದು ಸುಲಭವಲ್ಲ.

Verse 13

यदा हि तपसो वृद्धिस्तदा भक्तिर्हरौ भवेत् । तदा हि तपसो हानिर्यदा भक्तिं विना कृतम्

ತಪಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಹರಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಉದಯಿಸಬೇಕು; ಆದರೆ ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ತಪಸ್ಸು ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 14

तावत्तपांसि गर्जंति देहेऽस्मिन्सततं नृणाम् । यदा विष्णुं स्मरेन्नित्यं जिह्वाग्रं पावनं भवेत्

ಮಾನವರ ಈ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ‘ಗರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ’; ಆದರೆ ಯಾರು ನಿತ್ಯ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ನಾಲಿಗೆಯ ಅಗ್ರಭಾಗವೂ ಪಾವನವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 15

यथा प्रदीपे ज्वलिते प्रणश्यति महत्तमः । तथा हरेः कथायां च याति पापमनेकधा

ದೀಪ ಬೆಳಗಿದಾಗ ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರ ನಾಶವಾಗುವಂತೆ, ಹರಿ-ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಪವು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 16

तस्मात्पार्वति यत्नेन हरौ सुप्ते तपः कुरु । चातुर्मास्येऽथ संप्राप्ते प्रणवेन समन्वितम्

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಪಾರ್ವತಿ, ಹರಿ ‘ಶಯನ’ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯತ್ನಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡು; ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸಹಿತವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸು.

Verse 17

विशुद्धहृदया भूत्वा मन्त्रराजमिमं जप स एव भगवांस्तुष्टो द्वादशाक्षरसंयुतम्

ಹೃದಯವನ್ನು ವಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಈ ಮಂತ್ರರಾಜವನ್ನು ಜಪಿಸು; ಅದರಿಂದ ತೃಪ್ತನಾದ ಆ ಭಗವಾನ್ ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರಯುಕ್ತ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 18

प्रदास्यति परं ज्ञानं ब्रह्मरूपमखण्डितम् । ब्रह्मकल्पांतकोटीषु जप त्वं द्वादशाक्षरम्

ಅದು ಪರಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ—ಅಖಂಡವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಕಲ್ಪಾಂತ ಕೋಟಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸು।

Verse 19

मन्त्रराजं सप्रणवं ध्यायेत्सोऽपि न पश्यति । इत्युक्ता सा तपोनिष्ठा तपश्चरितुमागता

ಪ್ರಣವ (ಓಂ) ಸಹಿತ ಮಂತ್ರರಾಜವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರೂ, ಕೇವಲ ಅದರಿಂದಲೇ ಗುರಿದರ್ಶನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ತಪೋನಿಷ್ಠೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಳು।

Verse 20

हिमाचलस्य शिखरे चातुर्मास्ये समागते । ब्रह्मचर्यव्रतपरा वसनत्रयसंयुता

ಪವಿತ್ರ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ ಕಾಲ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಹಿಮಾಚಲ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದಳು—ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣಳಾಗಿ, ಮೂರು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ।

Verse 21

प्रातर्मध्येऽपराह्ने च ध्यायन्ती हरिशंकरम् । वपुर्यथा पुरा कृष्टं पूजने शंकरस्य च

ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಹರಿ-ಶಂಕರನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಶಂಕರಪೂಜೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಅವಳ ದೇಹವು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಕೃಶವಾಯಿತು।

Verse 22

सखीजन समायुक्ता पितुः शृंगे मनोहरे । अतपत्सा विशालाक्षी क्षमादिगुणसंयुता

ಸಖೀಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಮೇತಳಾಗಿ, ಪಿತೃಶೃಂಗದ ಮನೋಹರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷಮಾದಿ ಗುಣಸಂಪನ್ನಳಾದ ಆ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು।

Verse 23

गालव उवाच । या हि योगीश्वरध्येया या वन्द्या विश्ववन्दिता । जननी या च विश्वस्य साऽपि कामात्तपोगता

ಗಾಲವನು ಹೇಳಿದನು—ಯೋಗೀಶ್ವರರು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದವಳು, ವಂದನೀಯಳೂ ವಿಶ್ವವಂದಿತಳೂ, ಜಗತ್ತಿನ ಜನನಿಯೂ ಆದ ಆ ದೇವಿಯೂ ಕಾಮನೆಯಿಂದ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೊರಟಳು।

Verse 24

या हि प्रकृतिसद्रूपा तडित्कोटिसमप्रभा । विरजा या स्वयं वन्द्या गुणातीताचरत्तपः

ಪ್ರಕೃತಿಸದೃಶರೂಪಿಣಿ, ಕೋಟಿ ಮಿಂಚಿನ ಸಮಪ್ರಭೆ, ವಿರಜಾ, ಸ್ವಯಂ ವಂದನೀಯಳೂ ಗುಣಾತೀತಳೂ ಆದ ಅವಳು ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದಳು।

Verse 25

पृथ्व्यंबु तेजो वायुश्च गगनं यन्मयं विदुः । मूलप्रकृतिरूपा या सा चकारोत्तम तपः

ಯಾವಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ಜಲ, ತೇಜಸ್ಸು, ವಾಯು, ಆಕಾಶ—ಈ ಪಂಚಭೂತಗಳು ಅಂತರ್ನಿಹಿತವೆಂದು ಪಂಡಿತರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ; ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರೂಪಿಣಿಯಾದ ಅವಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು।

Verse 26

या स्थावरं जंगममाशु विश्वं व्याप्य स्थिता या प्रकृतेः पुरापि । स्पृहादिरूपेण च तृप्तिदात्री देवे प्रसुप्ते तपसाऽप शुद्धिम्

ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮವೆಂಬ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಿಂತವಳು, ವ್ಯಕ್ತಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಇದ್ದವಳು, ಸ್ಪೃಹಾದಿ ರೂಪಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತಿದಾತ್ರೀಯಾದವಳು—ದೇವನು ನಿದ್ರಿಸಿದಾಗ ಅವಳು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿದಳು।

Verse 257

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये द्वादशाक्षरनाममहिमपूर्वकपार्वतीतपोवर्णनं नाम सप्तपंचाशदुत्तरशततमोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರೀ ಸಂಹಿತೆಯ ಷಷ್ಠ ವಿಭಾಗವಾದ ನಾಗರಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಹಾಟಕೇಶ್ವರಕ್ಷೇತ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದೊಳಗೆ, ಶೇಷಶಾಯೀ ಉಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮ-ನಾರದ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ, ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, “ದ್ವಾದಶಾಕ್ಷರ ನಾಮಮಹಿಮಾಪೂರ್ವಕ ಪಾರ್ವತೀತಪೋವರ್ಣನ” ಎಂಬ ೨೫೭ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು।