Adhyaya 20

Verse 1

। सूत उवाच । तत्र दाशरथी रामो वनवासाय दीक्षितः । भ्रममाणो धरापृष्ठे सीतालक्ष्मणसंयुतः

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಅಲ್ಲಿ ದಾಶರಥಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಸೀತಾ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 2

समाऽयातो द्विजश्रेष्ठा यत्र सा पितृकूपिका । तृषार्तश्च श्रमार्तश्च निषसाद धरातले

ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ! ಆ ಪಿತೃಕೂಪಿಕೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವನು ಬಂದನು; ದಾಹ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತನು।

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो भगवान्दिननायकः । अस्ताचलं जपापुष्पसन्निभो द्विजसत्तमाः

ಈ ನಡುವೆ, ಓ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರೇ! ಭಗವಾನ್ ದಿನನಾಯಕನಾದ ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಾಚಲದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು; ಜಪಾಪುಷ್ಪದಂತೆ ಅರುಣ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 4

ततः प्लक्षनगाधस्तात्पर्णान्यास्तीर्य भूतले । सायंतनं विधिं कृत्वा सुष्वाप रघुनन्दनः

ನಂತರ ರಘುನಂದನನು ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಸಿ, ಸಾಯಂಕಾಲದ ವಿಧಿಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸಿ ನಿದ್ರಿಸಿದನು।

Verse 5

अथाऽवलोकयामास स्वप्ने दशरथं नृपम् । यद्वत्पूर्वं प्रियाऽलापसंसक्तं हृष्टमानसम्

ಆಮೇಲೆ ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಅವನು ರಾಜ ದಶರಥನನ್ನು ಕಂಡನು—ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ—ಪ್ರಿಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿ, ಹರ್ಷಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ।

Verse 6

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । विप्रानाहूय तत्सर्वं कथयामास राघवः

ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ರಾಘವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರಿಸಿದನು।

Verse 7

अद्य स्वप्ने मया विप्राः प्रियालापपरः पिता । अतिहृष्टमना दृष्टः श्वेतमाल्यानुलेपनः

“ಇಂದು, ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೇ, ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡೆನು—ಪ್ರಿಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶ್ವೇತ ಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಅನುಲೇಪನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ।”

Verse 8

तत्कीदृक्परिणामोऽस्य स्वप्नस्य द्विजसत्तमाः । भविष्यति प्रजल्पध्वं परं कौतूहलं यतः

“ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈ ಸ್ವಪ್ನದ ಫಲಿತಾಂಶ ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗುವುದು? ದಯವಿಟ್ಟು ತಿಳಿಸಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ।”

Verse 9

ब्राह्मणा ऊचुः । पितरः श्राद्धकामा ये वृद्धिं पश्यंति वा नृप । ते स्वप्ने दर्शनं यांति पुत्राणामिति नः श्रुतम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ನೃಪಾ! ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ಪಿತೃಗಳು ಅಥವಾ ವೃದ್ಧಿ-ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಅವರು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ।

Verse 10

तदस्यां कूपिकायां च स्वयमेव गया स्थिता । तेन त्वया पिता दृष्टः स्वप्ने श्राद्धस्य वांछकः

ಈ ಸಣ್ಣ ಕೂಪಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಗಯಾ ನೆಲೆಸಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸ್ವಪ್ನದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ಬಯಸುವ ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡೆ।

Verse 11

तस्मात्कुरु रघुश्रेष्ठ श्राद्धमत्र यथोदितम् । नीवारैः शाक मूलैश्च तथाऽरण्योद्भवैस्तिलैः

ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠಾ! ಇಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಶ್ರಾದ್ಧವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು—ನೀವಾರ (ಕಾಡು ಧಾನ್ಯ), ಶಾಕ-ಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ಅರಣ್ಯೋದ್ಭವ ತಿಲಗಳೊಂದಿಗೆ।

Verse 12

अथैवामन्त्रयामास तान्विप्रान्रघुसत्तमः । श्राद्धेषु श्रद्धया युक्तः प्रसादः क्रियतामिति

ನಂತರ ರಘುಸತ್ತಮನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆ ವಿಪ್ರರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಹೀಗೆಂದನು—“ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿರಿ।”

Verse 13

बाढमित्येव ते चोक्त्वा स्नानार्थं द्विजसत्तमाः । गताः सर्वे सुसंहृष्टा स्वकीयानाश्रमान्प्रति व

“ಬಾಢಮ್” ಎಂದು ಹೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರು ಸ್ನಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೋದರು; ಎಲ್ಲರೂ ಬಹು ಹರ್ಷದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಗಳತ್ತ ಹೊರಟರು।

Verse 14

अथ तेषु प्रयातेषु ब्राह्मणेषु रघूत्तमः । प्रोवाच लक्ष्मणं पार्श्वे विनयावनतं स्थितम्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಶ್ರೀರಾಮನು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು ನಿಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 15

शाकमूलफलान्याशु श्राद्धार्थं समुपानय । सौमित्रानय वैदेही स्वयं पचति भामिनी

“ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಶಾಕ, ಮೂಲ ಮತ್ತು ಫಲಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊ. ಓ ಸೌಮಿತ್ರಿ, ಅವನ್ನು ತರು; ವೈದೇಹಿ ಆ ಸತೀ ಭಾಮಿನಿ ತಾನೇ ಅಡುಗೆಮಾಡುವಳು.”

Verse 16

तच्छ्रुत्वा लक्ष्मणस्तूर्णं जगामाऽरण्यमेव हि । श्राद्धार्थमानिनायाऽशु फलानि विविधानि च

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತಕ್ಷಣ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಶ್ರಾದ್ಧಾರ್ಥವಾಗಿ ಬೇಗನೇ ವಿವಿಧ ಫಲಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಂಡು ಬಂದನು।

Verse 17

धात्रीफलानि चाऽम्राणि चिर्भटानीं गुदानि च । करीराणि कपित्थानि तथैवाऽन्यानि भूरिशः

ಅವನು ಆಮಲಕ ಫಲಗಳು, ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಲ್ಲಂಗಡಿಗಳು, ಬೆಲ್ಲದ ಸಿಹಿಗಳು, ಕರೀರ ಕಾಯಿ/ಕೋಶಗಳು, ಕಪಿತ್ಥ ಫಲಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ತಂದನು।

Verse 18

ततश्च पाचयामास तदर्थे जनकोद्भवा । रामादेशात्स्वयं साध्वी विनयेन समन्विता

ನಂತರ ಜನಕನಂದಿನಿ ಸೀತೆ, ವಿನಯಸಂಪನ್ನ ಸತೀ, ರಾಮನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಆ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ತಾನೇ ಅಡುಗೆಮಾಡಿದಳು।

Verse 19

ततश्च कुतपे प्राप्ते काले ते द्विजसत्तमाः । कृताह्निकाः समायाता रामभक्तिसमन्विताः

ಅನಂತರ ಕುತಪಕಾಲವು ಬಂದಾಗ, ಆ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರು ನಿತ್ಯಾಹ್ನಿಕಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ರಾಮಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದರು।

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे सीता प्लक्षवृक्षांतरे स्थिता । आत्मानं गोपयामास यथा वेत्ति न राघवः

ಇದೇ ಮಧ್ಯೆ ಸೀತೆಯು ಪ್ಲಕ್ಷವೃಕ್ಷದ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿಂತು, ರಾಘವನು (ರಾಮನು) ತಾನು ಕಾಣದಂತೆ ತನ್ನನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿಕೊಂಡಳು।

Verse 21

स तां सीतेति सीतेति व्याहृत्याथ मुहुर्मुहुः । स्त्रीधर्मिणीति मत्वा तु लक्ष्मणं चेदमब्रवीत्

ಅವನು ಮರುಮರು “ಸೀತೆ! ಸೀತೆ!” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾ, ಅವಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀಧರ್ಮನಿಷ್ಠೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು।

Verse 22

वत्स लक्ष्मण शुश्रूषां विप्राणां श्राद्धसंभवाम् । पादप्रक्षालनाद्यां त्वं यथावत्कर्तुमर्हसि

ವತ್ಸ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಶುಶ್ರೂಷೆ—ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನಾದಿ—ನೀನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 23

बाढमित्येव संप्रोक्तो लक्ष्मणः शुभलक्षणः । चक्रे सर्वं तथा कर्म यथा नारी विचक्षणा

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಶುಭಲಕ್ಷಣನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು “ಬಾಢಮ್” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿ, ವಿವೇಕಿಯಂತೆ ಆ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದನು।

Verse 24

ततो निर्वर्तिते श्राद्धे ब्राह्मणेषु गतेष्वथ । जनकस्य सुता साध्वी तत्क्षणात्समुपस्थिता

ಶ್ರಾದ್ಧಕರ್ಮವು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹೊರಟ ಬಳಿಕ, ಜನಕನ ಸಾಧ್ವೀ ಪುತ್ರಿ ಸೀತೆಯು ತಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾದಳು।

Verse 25

तां दृष्ट्वा राघवः सीतां कोपसंरक्तलोचनः । प्रोवाच परुषैर्वाक्यैर्भर्त्समानो मुहुर्मुहुः

ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡ ರಾಘವನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕಠೋರ ವಚನಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಮರುಮರು ಗದರಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು।

Verse 26

आयातेषु द्विजातेषु श्राद्धकाल उपस्थिते । क्व गता वद पापे त्वं मां परित्यज्य दूरतः

“ದ್ವಿಜರು ಬಂದಾಗ ಮತ್ತು ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದೆ? ಹೇಳು ಪಾಪಿನಿ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಷ್ಟು ದೂರ ಏಕೆ ಹೋದೆ?”

Verse 27

नैतद्युक्तं कुलस्त्रीणां विशेषादत्र कानने । विहर्तुं दूरतः शून्ये तस्मात्त्याज्याऽसि मैथिलि

“ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಇದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಕಾನನದಲ್ಲಿ—ಶೂನ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗಿ ವಿಹರಿಸುವುದು; ಆದ್ದರಿಂದ ಮೈಥಿಲಿ, ನೀನು ತ್ಯಾಜ್ಯಳಾಗಬೇಕು।”

Verse 28

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा भीता सा जनकोद्भवा । उवाच वेपमानांगी प्रस्खलंत्या गिरा ततः

ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಜನಕೋದ್ಭವಳಾದ ಆಕೆ ಭೀತಳಾದಳು; ಅಂಗಾಂಗಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿರಲು, ನಂತರ ತಡಬಡಿಸುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು।

Verse 29

न मामर्हसि कार्येऽस्मिन्गर्हितुं रघुसत्तम । यस्मादहमतिक्रान्ता स्थानादस्माच्छ्रणुष्व तत्

ಹೇ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠ, ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಡ. ನಾನು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಏಕೆ ದೂರವಾದೆನೋ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 30

पिता तव मया दृष्टः साक्षाद्दशरथः स्वयम् । ब्राह्मणस्य शरीरस्थो द्वितीयश्च पितामहः

ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆ—ಸಾಕ್ಷಾತ್ ದಶರಥನನ್ನು—ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡೆ; ಅವನು ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪಿತಾಮಹನನ್ನೂ ಎರಡನೆಯ ಜ್ಯೇಷ್ಠನಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡೆ.

Verse 31

पितुः पितामहोऽन्यस्य तृतीयस्य रघूत्तम । त्रयाणां च तथान्येषां त्रयोऽन्ये नृपसंनिभाः

ಹೇ ರಘೂತ್ತಮ, ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಪಿತಾಮಹನನ್ನೂ ಕಂಡೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಪಿತಾಮಹನನ್ನೂ—ಈ ರೀತಿ ಮೂರನೆಯವನನ್ನೂ. ಆ ಮೂವರ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಮೂವರು ರಾಜಸಮಾನ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.

Verse 32

ब्राह्मणानां मया दृष्टाः शरीरस्थाः सुहर्षिताः । मातामहानहं मन्ये तानपि त्रीनहं स्फुटम्

ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದವರನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ—ಅತಿಹರ್ಷಿತರೂ ಕಾಂತಿಮಂತರೂ ಆಗಿ. ಮೂರು ಮಾತಾಮಹರನ್ನೂ ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 33

ततो ऽहं लज्जया नष्टा दृष्ट्वा श्वशुरसंगमान् । येन भुक्तानि भोज्यानि पुरा मृष्टान्यनेकशः

ನಂತರ ಶ್ವಶುರನೂ ಜ್ಯೇಷ್ಠರೂ ಸೇರಿದ್ದ ಆ ಸಂಗಮಗಳನ್ನು ಕಂಡು ನಾನು ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗಿ, যেন ಅಂತರಧಾನವಾದೆ; ಅವರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ರುಚಿಕರ ಭೋಜನಗಳನ್ನು ಭುಜಿಸಿದ್ದೆನು.

Verse 34

तथा खाद्यानि लेह्यानि चोष्याणि च विशेषतः । पिता तव कथं सोऽद्य कषायाणि कटूनि च । भक्षयिष्यति दत्तानि स्वहस्तेन मया विभो

ಹಾಗೆಯೇ ನಾನಾವಿಧ ಆಹಾರಗಳು—ಚರ್ವ್ಯ, ಲೇಹ್ಯ ಮತ್ತು ಚೋಷ್ಯ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ. ಹೇ ವಿಭೋ, ಇಂದು ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ನನ್ನ ಸ್ವಹಸ್ತದಿಂದ ನೀಡಿದ ಕಷಾಯ (ಕಸ) ಮತ್ತು ಕಟು (ಕಾರ) ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಭಕ್ಷಿಸುವರು?

Verse 36

तच्छ्रुत्वा संप्रहृष्टात्मा रामो राजीवलोचनः । साधुसाध्विति तां प्राह परिष्वज्य मुहुर्मुहुः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಪದ್ಮನೇತ್ರನಾದ ರಾಮನು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ಹರ್ಷಿತನಾದನು. ‘ಸಾಧು, ಸಾಧು’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಅವಳನ್ನು ಮರುಮರು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.

Verse 37

ततो भुक्त्वा स्वयं रामो लक्ष्मणेन समन्वितः । सायाह्ने समनुप्राप्ते संध्याकार्यं विधाय च

ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಭೋಜನ ಮಾಡಿದನು. ಸಾಯಂಕಾಲ ಬಂದಾಗ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯಾಕರ್ಮವನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 38

प्रोवाच लक्ष्मणं वत्स पर्णान्यास्तीर्य भूतले । शय्यां कुरु समानीय पादशौचाय सज्जलम्

ಅವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ವತ್ಸ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಸಿ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡು; ಪಾದಶೌಚಕ್ಕೆ ನೀರನ್ನು ತಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸು.’

Verse 39

ततः कोपपरीतात्मा सौमित्रिः प्राह राघवम् । नाहं शय्यां करिष्यामि पादप्रक्षालनं न च

ಆಗ ಕೋಪದಿಂದ ಆವರಿತಮನಸ್ಸಿನ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ರಾಘವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ನಾನು ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನವನ್ನೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.’

Verse 40

तथाऽन्यदपि यत्किंचित्कर्म स्वल्पमपि प्रभो । त्वां वा त्यक्त्वा गमिष्यामि कुत्रचित्पीडितो भृशम्

ಪ್ರಭುವೇ! ಇನ್ನಾವುದೇ ಕಾರ್ಯ—ಅದು ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ—ನಾನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗಿಬಿಡುವೆ, ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತನಾಗಿ।

Verse 41

प्रेष्यत्वेन रघुश्रेष्ठ सत्यमेतन्मयोदितम् । सीतायाः किं समादेश्यं न किंचित्संप्रयच्छसि । अपि स्वल्पतरं राम मया त्वं किं करिष्यसि

ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಸೇವಕಭಾವದಿಂದ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯ. ನೀನು ಏನನ್ನೂ ಕೊಡದಿದ್ದರೆ ಸೀತೆಗೆ ನಾನು ಯಾವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಿ? ರಾಮನೇ! ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಹೇಳು—ನಿನ್ನ ಪರವಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?

Verse 42

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विकृतं चापि राघवः । तूष्णीं बभूव मेधावी हास्यं कृत्वा मनाक्ततः

ಅವನ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸಂಗತವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಯೂ, ಮೇಧಾವಿ ರಾಘವನು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಮೌನವಾಗಿದ್ದನು।

Verse 43

ततः स्वयं समुत्थाय कृत्वा स्वा स्तरकं शुभम् । सीतया क्षालितांघ्रिस्तु सुष्वाप तदनंतरम्

ನಂತರ ಅವನು ತಾನೇ ಎದ್ದು ತನ್ನ ಶುಭ ಶಯನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಸೀತೆಯು ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಆಮೇಲೆ ನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದನು।

Verse 44

लक्ष्मणोऽपि विदूरस्थः कोपसंरक्तलोचनः । वृक्षमूलं समाश्रित्य सुप्तश्चित्ते व्यचिंतयत्

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ದೂರದಲ್ಲೇ ಇದ್ದನು; ಕೋಪದಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದವು. ಮರದ ಬೇರು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಮಲಗಿದ್ದರೂ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು।

Verse 45

हत्वैनं राघवं सुप्तं सीतां पत्नीं विधाय च । किं गच्छामि निजं स्थानं विदेशं वाऽपिदूरतः

ಈ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಘವನನ್ನು ಕೊಂದು ಸೀತೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ—ನನ್ನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೋ, ಅಥವಾ ದೂರದ ವಿದೇಶಕ್ಕೋ?

Verse 46

एवं चिंतयतस्तस्य बहुधा लक्ष्मणस्य सा । व्यतिक्रांता निशा विप्राः कृच्छ्रेण महता ततः

ಓ ವಿಪ್ರರೇ! ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಆ ರಾತ್ರಿ ನಂತರ ಮಹಾ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.

Verse 47

न तस्य निश्चयो जज्ञे तस्मिन्कृत्ये कथंचन । कोपात्प्रणष्टनिद्रस्य सोष्णं निःश्वसतो मुहुः

ಆ ಕಾರ್ಯದ ಕುರಿತು ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ನಿರ್ಣಯವೂ ಹುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ನಿದ್ರೆ ನಾಶವಾಗಿ, ಅವನು ಮರುಮರು ಬಿಸಿಯಾದ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 48

ततः प्रभाते विमले कृतपूर्वाह्णिकक्रियः । रामः सीतां समादाय प्रस्थितो दक्षिणां दिशम्

ನಂತರ ನಿರ್ಮಲ ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾತಃಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಜೊತೆಕೊಂಡು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 49

लक्ष्मणोऽपि धनुः सज्यं कृत्वा संधाय सायकम् । अनुव्रजति पृष्ठस्थस्तस्य च्छिद्रं विलोकयन्

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ಜ್ಯೆ ಕಟ್ಟಿಸಿ ಬಾಣವನ್ನು ಸಂಧಾನ ಮಾಡಿ, ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾ—ಅವನಲ್ಲಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಬಿರುಕು/ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 50

ततो गोकर्णमासाद्य प्रणम्य च महेश्वरम् । प्रतस्थे राघवो यावत्सौमित्रिस्तावदागतः

ಅನಂತರ ಗೋಕರ್ಣವನ್ನು ತಲುಪಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ರಾಘವನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸೌಮಿತ್ರಿ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ) ಕೂಡ ಆಗಮಿಸಿದನು।

Verse 51

बाष्पपर्याकुलाक्षश्च व्रीडयाऽधोमुखः स्थितः । प्रणम्य शिरसा रामं ततः प्राह सुदुः खितः

ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಮಂಕಾಗಿದ್ದವು; ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಮುಖ ತಗ್ಗಿಸಿ ನಿಂತನು। ಶಿರಸಾ ರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಗಾಢ ದುಃಖದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 52

कुरु मे निग्रहं नाथ स्वामिद्रोहसमुद्भवम् । अतिपापस्य दुष्टस्य कृतघ्नस्य रघूत्तम

ಹೇ ನಾಥಾ! ಸ್ವಾಮಿದ್ರೋಹದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ನನ್ನ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ನನಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸು. ಹೇ ರಘೂತ್ತಮಾ! ನಾನು ಅತಿಪಾಪಿ, ದುಷ್ಟ, ಕೃತಘ್ನನು।

Verse 53

उत्तराणि विरुद्धानि तव दत्तानि भूरिशः । मया विनाऽपराधेन वधोपायश्च चिंतितः

ನಾನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಿನಗೆ ಧರ್ಮವಿರುದ್ಧವಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನೀನು ನಿರಪರಾಧನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ವಧೆಯ ಉಪಾಯವನ್ನೂ ನಾನು ಚಿಂತಿಸಿದೆ।

Verse 54

ततश्च तं परिष्वज्य रामोऽपि निजबांधवम् । बाष्पक्लिन्नमुखः प्राह क्षांतं वत्स मया तव

ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ತನ್ನ ಬಂಧುವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು. ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತೇವವಾದ ಮುಖದಿಂದ ಹೇಳಿದನು—“ವತ್ಸ, ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 55

न ते त्वन्यः प्रियः कश्चिन्मां मुक्त्वा वेद्म्यहं स्फुटम् । तस्मादागच्छ गच्छामो मार्गं वेलाधिका भवेत्

ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದೆ—ನನ್ನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿನಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಪ್ರಿಯರಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಾ; ನಾವು ಹೊರಡೋಣ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಯಾಣಕಾಲ ಅತಿಯಾಗಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.

Verse 56

लक्ष्मण उवाच । यदि मे निग्रहं नाथ न करिष्यसि सांप्रतम् । प्राणत्यागं करिष्यामि वह्नावात्मविशुद्धये

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ನಾಥಾ! ನೀವು ಈಗಲೇ ನನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಿಸದಿದ್ದರೆ, ಆತ್ಮಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾನು ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 57

रामलक्ष्मणयोरेवं वदतोस्तत्र कानने । आजगाम मुनिश्रेष्ठो मार्कंड इति यः स्मृतः

ಆ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಮಾರ್ಕಂಡ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಡುವವನು—ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 58

ततः प्रणम्य तं रामः सीतालक्ष्मणसंयुतः । प्रोवाच स्वागतं तेस्तु कुतः प्राप्तोऽसि सन्मुने

ನಂತರ ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ರಾಮನು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, “ಹೇ ಸನ್ಮುನೇ! ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ. ನೀವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದಿರಿ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 59

मार्कंडेय उवाच । प्रभासादहमायातः सांप्रतं रघुनंदन । स्वमाश्रमं गमिष्यामि क्षेत्रेऽत्रैव व्यवस्थितम्

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಹೇ ರಘುನಂದನ! ನಾನು ಈಗಷ್ಟೇ ಪ್ರಭಾಸದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಇದೇ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾದ ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 60

मया राघव तत्राऽस्ति स्थापितः प्रपितामहः । तस्याऽद्य दिवसे यात्रा बहुश्रेयःप्रदा स्मृता

ಹೇ ರಾಘವ, ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ಪ್ರಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದಿನ ದಿನವೇ ಅವನ ಯಾತ್ರೆ ಬಹು ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 61

तस्मात्त्वमपि तत्रैव तूर्णमेव मया सह । ममाश्रमपदे स्थित्वा पश्य देवं पितामहम्

ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಕೂಡ ನನ್ನೊಡನೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗು. ನನ್ನ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ದೇವ ಪಿತಾಮಹ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನ ದರ್ಶನ ಮಾಡು.

Verse 62

येन स्याः सर्वशत्रूणामगम्यस्त्वं रघूद्वह । ज्येष्ठपञ्चदशीयोगे ज्येष्ठपुत्रः समाहितः

ಇದರಿಂದ, ಹೇ ರಘುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠ, ನೀನು ಎಲ್ಲ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಅಗಮ್ಯನಾಗುವೆ. ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪೌರ್ಣಿಮಾ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಪುತ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ಶುದ್ಧನಾದನು.

Verse 63

यस्तत्र कुरुते स्नानं तस्य मृत्युभयं कुतः । साऽद्य पंचदशी राम ज्येष्ठमाससमुद्भवा । ज्येष्ठानक्षत्रसंयुक्ता तस्मात्स्नातुं त्वमर्हसि

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ಮರಣಭಯ ಎಲ್ಲಿ? ಹೇ ರಾಮ, ಇಂದು ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಮಾಸದ ಪಂಚದಶಿ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ ನಕ್ಷತ್ರಸಂಯುಕ್ತ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತ.

Verse 64

ततः संप्रस्थितं रामं दृष्ट्वा प्रोवाच लक्ष्मणः । कुरु मे निग्रहं तावद्गच्छ तीर्थं ततः प्रभो

ನಂತರ ರಾಮನು ಹೊರಟುದನ್ನು ನೋಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು— “ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ನನ್ನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸು; ನಂತರ, ಪ್ರಭೋ, ಆ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗು.”

Verse 65

राम उवाच । स्थितेऽस्मिन्मुनिशार्दूले समीपे वत्स लक्ष्मण । अनर्हा निष्कृतिः कर्तुं तस्मादेनं प्रयाचय

ರಾಮನು ಹೇಳಿದರು—ವತ್ಸ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲನು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವಾಗ ನಾವು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡುವುದು ಯುಕ್ತವಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿನಯದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಬೇಡು.

Verse 66

लक्ष्मण उवाच । स्वामिद्रोहे कृते ब्रह्मन्प्रायश्चित्तं यदीक्ष्यते । तन्मे देहि स्फुटं येन कायशुद्धिः प्रजायते

ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಸ್ವಾಮಿದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ; ಅದರಿಂದ ದೇಹಶುದ್ಧಿ ಉಂಟಾಗಲಿ.

Verse 67

मार्कंडेय उवाच । ममाऽश्रमसमीपेऽस्ति सुतीर्थं बालमंडनम् । स्वामिद्रोहरताः स्नाता मुच्यंते तत्र पातकैः

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ನನ್ನ ಆಶ್ರಮದ ಸಮೀಪ ‘ಬಾಲಮಂಡನ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿದ್ರೋಹಪಾಪದಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ತರಾದವರು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 68

तत्र शक्रो विपाप्माभूद्धत्वा गर्भं दितेः पुरा । विश्वस्ताया विशेषेण मातुः काकुत्स्थसत्तम । तस्मात्तत्र द्रुतं गत्वा स्नानं कुरु महामते

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಕ್ರನು (ಇಂದ್ರನು) ಪುರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿತಿಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದರೂ—ಮಾತೆಯ ವಿಶೇಷ ಕೃಪೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ—ಪಾಪರಹಿತನಾದನು, ಓ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥಶ್ರೇಷ್ಠ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹಾಮತೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡು.

Verse 69

ततः प्रमुच्यसे पापात्स्वामिद्रोहसमुद्भवात् । अपरं नास्ति ते दोषो मनसा पातकं कृतम्

ಆಮೇಲೆ ನೀನು ಸ್ವಾಮಿದ್ರೋಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುವೆ. ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪಾತಕ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.

Verse 70

मनस्तापेन शुध्येत मतमेतन्मनीषिणाम् । त्वया तु मनसा द्रोहः कृतो रामकृते यतः

ಮನಸ್ಸಿನ ತಾಪ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಶುದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಇದು ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮತ. ನಿನ್ನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೋಹವು ಕೇವಲ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಡೆದಿತು; ಅದು ರಾಮನ ಕಾರಣದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 71

ईदृक्षान्मनसस्तापात्तस्माच्छुद्धोऽसि लक्ष्मण । अपरं शृणु मे वाक्यं नास्ति दोषस्तवा नघ

ಇಂತಹ ಮನಸ್ತಾಪದಿಂದ, ಓ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ನೀನು ಶುದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀಯ. ಈಗ ನನ್ನ ಮುಂದಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು—ಓ ನಿರ್ದೋಷನೇ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 72

ईदृक्क्षेत्रप्रभावोऽयं सौभ्रात्रेण विवर्जितः । पंचक्रोशात्मके क्षेत्रे ये वसन्त्यत्र लक्ष्मण

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಭಾವವೇ ಇಂತಹದು—ಇಲ್ಲಿ ಸಹೋದರಸ್ನೇಹವು ಇಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಓ ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಪಂಚಕ್ರೋಶ-ಪರಿಮಿತ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು—

Verse 73

अपि स्वल्पं न सौभ्रात्रं तेषां संजायते क्वचित्

ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಸಹೋದರಭಾವ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 74

तावत्स्नेहपरो मर्त्यस्तावद्वदति कोमलम् । चमत्कारोद्भवं क्षेत्रं यावन्न स्पृशतेंऽघ्रिभिः

ಮನುಷ್ಯನು ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಸ्नेಹಪರನಾಗಿ ಮೃದು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ಅದ್ಭುತೋದ್ಭವ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪಾದಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ.

Verse 75

येऽन्येपि निवसंत्यत्र पशवः पक्षिणो मृगाः । तेऽपि सौहार्द्दनिर्मुक्ताः सस्पर्द्धा इतरेतरम्

ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇತರ ಜೀವಿಗಳು—ಪಶುಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೃಗಗಳು—ಅವರೂ ಸಹ ಸೌಹಾರ್ದವಿಲ್ಲದೆ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 76

कस्यचित्केनचित्सार्धं सौहार्दं नैव विद्यते । तस्मान्नैवास्ति ते दोष ईदृक्क्षे त्रस्य संस्थितिः

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಸೌಹಾರ್ದ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ದೋಷವಿಲ್ಲ; ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿ ಇಂತದ್ದೇ.

Verse 77

तथापि यदि ते काचिच्छंका चित्ते व्यवस्थिता । तत्स्नानं कुरु गत्वा तु तस्मिंस्तीर्थे सुशोभने

ಆದರೂ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂಶಯ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ಆ ಸುಶೋಭಿತ ತೀರ್ಥಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸ್ನಾನಮಾಡು.

Verse 78

यत्र शक्रो विपाप्माऽभूद्द्रोहं कृत्वा सुदारुणम् । विश्वस्ताया दितेः पूर्वं गर्भपातसमुद्रवम्

ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಕ್ರನು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದರೂ ಪಾಪರಹಿತನಾದನು—ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಿನಿ ದಿತಿಯ ಗರ್ಭಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಅಪರಾಧವಿದ್ದರೂ.

Verse 79

एवमुक्तस्तु सौमित्रिर्गत्वा तत्र द्विजोत्तमाः । तीर्थे स्नानाच्च संपन्नो विशुद्धः शक्रसेविते । रामोऽपि तत्र गत्वाशु मार्कंडेयवराश्रमे

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಸೌಮಿತ್ರಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ಶಕ್ರಸೇವಿತವಾದ ಆ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶುದ್ಧನಾದನು. ರಾಮನೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿದರು.

Verse 80

स्नानं कृत्वा यथान्यायं ददर्शाऽथ पितामहम् । जगामाऽथ दिशं याम्यां सीतालक्ष्मणसंयुतः

ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ನಂತರ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮದೇವನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದನು. ಅನಂತರ ಸೀತಾ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಹೊರಟನು.

Verse 83

तत्प्रभावाज्जघानाऽथ खरादीन्राक्षसोत्तमान् । तथा वै रावणं रौद्रं मेघनादसमन्वितम्

ಆ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಭಾವಬಲದಿಂದ ಅವನು ಖರ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಮೇಘನಾದನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಉಗ್ರ ರಾವಣನನ್ನೂ ವಧಿಸಿದನು.

Verse 358

एतस्मात्कारणान्नष्टा त्वत्समीपादहं विभो । श्राद्धकालेऽपि संप्राप्ते सत्येनात्मानमालभे

ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಹೇ ವಿಭೋ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ಅಂತರಧಾನನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಶ್ರಾದ್ಧಕಾಲ ಬಂದರೂ ನಾನು ಸತ್ಯವ್ರತದಿಂದಲೇ ನನ್ನನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ.