Adhyaya 27

Verse 1

। नारद उवाच । ततो निरुपमं दिव्यं सर्वरत्नमयं शुभम् । ईशाननिर्मितं साक्षात्सह देव्याविशद्गृहम्

ನಾರದರು ಹೇಳಿದರು—ನಂತರ ಅವರು ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸాక్షಾತ್ ಈಶಾನ (ಶಿವ) ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಅನೂಪಮ ದಿವ್ಯ ಸರ್ವರತ್ನಮಯ ಶುಭ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 2

तत्रासौ मंदरगिरौ सह देव्या भगाक्षहा । प्रासादे तत्र चोद्याने रेमे संहृष्टमानसः

ಅಲ್ಲಿ ಮಂದರಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ದೇವಿಯೊಡನೆ ಭಗನ ಕಣ್ಣನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಶಂಕರನು ಇದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದನು.

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे देवास्तारकेणातिपीडिताः । प्रोत्साहितेन चात्यर्थं मया कलिचिकीर्षुणा

ಈ ನಡುವೆ ತಾರಕನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಪೀಡಿತರಾದ ದೇವರುಗಳು, ಕಲಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಬಯಸಿದ ನನ್ನಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತರಾದರು.

Verse 4

आसाद्य ते भवं देवं तुष्टुबुर्बहुधा स्तवैः । एतस्मिन्नंतरे देवी प्रोद्वर्तयत गात्रकम्

ಅವರು ಭವದೇವನನ್ನು ಸೇರಿ ಅನೇಕ ಸ್ತವಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದರು. ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉದ್ವರ್ತನವನ್ನು ಹಚ್ಚಿ ಮಸೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು.

Verse 5

उद्वर्तनमलेनाथ नरं चक्रे गजाननम् । देवानां संस्तवैः पुण्यैः कृपयाभिपरिप्लुता

ಉದ್ವರ್ತನದ ಮಲದಿಂದಲೇ ದೇವಿಯು ಗಜಾನನನೆಂಬ ಪುರುಷನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಳು. ದೇವರ ಪುಣ್ಯಸಂಸ್ತವಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಅವಳು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಳು.

Verse 6

पुत्रेत्युवाच तं देवी ततः संहृष्टमानसा । एतस्मिन्नंतरे शर्वस्तत्रागत्य वचोऽब्रवीत्

ನಂತರ ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವಿಯು ಅವನನ್ನು ‘ಪುತ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆದು ಮಾತಾಡಿದಳು. ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶರ್ವನು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 7

पुत्रस्तवायं गिरिजे श्रृणु यादृग्भविष्यति । विक्रमेण च वीर्येण कृपया सदृशो मया

ಹೇ ಗಿರಿಜೇ! ಇದು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು—ಕೇಳು, ಅವನು ಹೇಗಿರುವನು. ಪರಾಕ್ರಮ, ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಆಗುವನು.

Verse 8

यथाहं तादृशश्चासौ पुत्रस्ते भविता गुणैः । ये च पापा दुराचारा वेदान्धर्मं द्विषंति च

ನಾನು ಹೇಗಿದ್ದೇನೋ, ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಆಗುವನು. ಮತ್ತು ಪಾಪಿಗಳು, ದುರುಚಾರಿಗಳು, ವೇದಧರ್ಮವನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರು—

Verse 9

तेषामामरणांतानि विघ्नान्येष करिष्यति । ये च मां नैव मन्यंते विष्णुं वापि जगद्गुरुम्

ಅವರಿಗಾಗಿ ಇವನು ಮರಣಾಂತವರೆಗೆ ಇರುವ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸದವರಿಗೂ, ಜಗದ್ಗುರು ವಿಷ್ಣುವನ್ನೂ ಗೌರವಿಸದವರಿಗೂ.

Verse 10

विघ्निता विघ्नराजेन ते यास्यंति महत्तमः । तेषां गृहेषु कलहः सदा नैवोपसाम्यति

ಹೇ ಮಹತ್ತಮನೇ! ವಿಘ್ನರಾಜನಿಂದ ವಿಘ್ನಿತರಾದವರು ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವರು; ಅವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಹವು ಸದಾ ಇರುತ್ತದೆ, ಎಂದಿಗೂ ಶಮನವಾಗದು.

Verse 11

पुत्रस्य तव विघ्नेन समूलं तस्य नश्यति । येषां न पूज्याः पूज्यंते क्रोधासत्यपराश्च ये

ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಿಘ್ನದಿಂದ ಅವರು ಬೇರುಸಹಿತ ನಾಶವಾಗುವರು—ಅಪೂಜ್ಯರನ್ನು ಪೂಜ್ಯರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಪೂಜಿಸುವವರು, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯಕ್ಕೆ ಪರರಾದವರು.

Verse 12

रौद्रसाहसिका ये च तेषां विघ्नं करिष्यति । श्रुतिधर्माञ्ज्ञातिधर्मान्पालयंति गुरूंश्च ये

ರೌದ್ರಸಾಹಸದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತ ಹಿಂಸೆಗೆ ತೊಡಗುವವರ ಮೇಲೆ ಅವನು ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವನು. ಆದರೆ ಶ್ರುತಿ-ಧರ್ಮ, ಬಂಧುಧರ್ಮ ಪಾಲಿಸಿ ಗುರುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವನು.

Verse 13

कृपालवो गतक्रोधास्तेषां विघ्नं हरिष्यति । सर्वे धर्माश्च कर्माणि तथा नानाविधानि च

ಕರುಣಾಳುಗಳಾಗಿ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದವರ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಅವನು ನಿವಾರಿಸುವನು. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳು ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ನೆರವೇರುತ್ತವೆ.

Verse 14

सविघ्नानि भिवष्यंति पूजयास्य विना शुभे । एवं श्रुत्वा उमा प्राह एवमस्त्विति शंकरम्

ಓ ಶುಭೇ! ಅವನ ಪೂಜೆಯಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲವೂ ವಿಘ್ನಯುಕ್ತವಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಉಮಾ ಶಂಕರನಿಗೆ—‘ಏವಮಸ್ತು’ (ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ) ಎಂದು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 15

ततो बृहत्तनुः सोऽभूत्तेजसा द्योतयन्दिशः । ततो गणैः समं शर्वः सुराणां प्रददौ च तम् । यावत्तार कहंता वो भवेत्तावदयं प्रभुः

ಆಮೇಲೆ ಅವನು ಮಹತ್ತನುವಾಗಿ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶರ್ವನು ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ—‘ತಾರಕಹಂತನು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸುವವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರಭುವೇ ನಿಮ್ಮ ರಕ್ಷಕ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 16

ततो विघ्नपतिर्देवैः संस्तुतः प्रमतार्तिहा । चकार तेषां कृत्यानि विघ्नानि दितिजन्मनाम्

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಪ್ರಮಥರ ಆರ್ತಿಯನ್ನು ಹರಣ ಮಾಡುವ ವಿಘ್ನಪತಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು; ದಿತಿವಂಶಜ ದೈತ್ಯರಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.

Verse 17

पार्वती च पुनर्देवी पुत्रत्वे परिकल्प्य च । अशोकस्यांकुरं वार्भिरवर्द्धयत स्वादृतैः

ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಪುನಃ ಅವನನ್ನು ಪುತ್ರನಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅಶೋಕವೃಕ್ಷದ ಮೊಳಕೆಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದಳು।

Verse 18

सप्तर्षीनथ चाहूय संस्कारमंगलं तरोः । कारयामास तन्वंगी ततस्तां मुनयोऽब्रुवन्

ನಂತರ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಸೊಗಸಾದ ಅಂಗಗಳ ದೇವಿ ಆ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಂಗಳಕರ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿಸಿದಳು; ಬಳಿಕ ಮುನಿಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದರು।

Verse 19

त्वयैव दर्शिते मार्गे मर्यादां कर्तुमर्हसि । किं फलं भविता देवि कल्पितैस्तरुपुत्रकैः

ಓ ದೇವಿ! ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀನೇ ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಧರ್ಮಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ. ಈ ಕಲ್ಪಿತ ‘ವೃಕ್ಷಪುತ್ರ’ಗಳಿಂದ ಯಾವ ಫಲ ದೊರೆಯುವುದು?

Verse 20

देव्युवाच । यो वै निरुदके ग्रामे कूपं कारयते बुधः । यावत्तोयं भवेत्कूपे तावत्स्वर्गे स मोदते

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ನೀರಿಲ್ಲದ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಾವಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನಿ, ಆ ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಇರುವವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ।

Verse 21

दशकूपसमावापी दशवापी समं सरः । दशसरःसमा कन्या दशकन्यासमः क्रतुः

ಒಂದು ವಾಪಿ (ಬಾವಿ-ಕೊಳ) ಹತ್ತು ಬಾವಿಗಳಿಗೆ ಸಮ; ಒಂದು ಸರೋವರ ಹತ್ತು ವಾಪಿಗಳಿಗೆ ಸಮ; ಒಂದು ಕನ್ಯಾದಾನ ಹತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಸಮ; ಒಂದು ಕ್ರತು (ಯಜ್ಞ) ಹತ್ತು ಕನ್ಯಾದಾನಗಳಿಗೆ ಸಮ।

Verse 22

दशक्रतुसमः पुत्रो दशपुत्रसमो द्रुमः

ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರನು ಹತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳಿಗೆ ಸಮಾನನು; ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ವೃಕ್ಷವು ಹತ್ತು ಪುತ್ರರಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 23

एषैव मम मर्यादा नियता लोकभाविनी । जीर्णोद्धारे कृते वापि फलं तद्द्विगुणं मतम्

ಇದೇ ನನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ಮર્યಾದೆ, ಲೋಕಹಿತಕರವಾದುದು; ಜೀರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಳಾದುದನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಕರ್ಮಫಲವು ದ್ವಿಗುಣವೆಂದು ಮತವಾಗಿದೆ।

Verse 24

इति गणेशोत्पत्तिः । ततः कदाचिद्भगवानुमया सह मंदरे । मंदिरे हर्षजनने कलधौतमये शुभे

ಇಂತೆ ಗಣೇಶೋತ್ಪತ್ತಿಯ ವೃತ್ತಾಂತವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು. ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಭಗವಾನ್ ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಂದರ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ, ಹರ್ಷಜನಕವಾದ, ಶುಭ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧಸ್ವರ್ಣಮಯ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರು।

Verse 25

प्रकीर्णकुसुमामोदमहालिकुलकूजिते । किंनरोद्गीतसंगीत प्रतिशब्दितमध्यके

ಅದು ಚದುರಿದ ಪುಷ್ಪಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದಲೂ ಮಹಾ ಜೇನುಹುಳಗಳ ಗುಂಪಿನ ಗುಂಜಾರದಿಂದಲೂ ತುಂಬಿತ್ತು; ಒಳಗೆ ಕಿನ್ನರರ ಗಾನ-ಸಂಗೀತದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 26

क्रीडामयूरैर्हसैश्च श्रुतैश्चैवाभिनादिते । मौक्तिकैर्विविध रत्नैर्विनिर्मितगवाक्षके

ಅದು ಆಟವಾಡುವ ನವಿಲುಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗುಗಳಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರ ಗವಾಕ್ಷಗಳು ಮುತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರತ್ನಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 27

तत्र पुण्यकथाभिश्च क्रीडतो रुभयोस्तयोः । प्रादुरभून्महाञ्छब्दः पूरितांबरगोचरः

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಾ ಪುಣ್ಯಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸಹಸಾ ಮಹಾಶಬ್ದವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿ, ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬಿ ಸಮಸ್ತ ಗಗನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು।

Verse 28

तं श्रुत्वा कौतुकाद्देवी किमेतदिति शंकरम् । पर्यपृच्छच्छुभतनूर्हरं विस्मयपूर्वकम्

ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ದೇವಿಯು ಶಂಕರನನ್ನು ‘ಇದೇನು?’ ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು; ಶುಭಾಂಗಿಯು ಹರನನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು।

Verse 29

तामाह देवीं गिरिशो दृष्टपूर्वास्तु ते त्वया । एते गणा मे क्रीडंति शैलेऽस्मिंस्त्वत्प्रियाः शुभे

ಗಿರೀಶನು ದೇವಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—‘ಇವರನ್ನು ನೀನು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ್ದೀಯೆ. ಓ ಶುಭೆ! ಇವರು ನನ್ನ ಗಣರು; ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವರು ನಿನಗೆ ಪ್ರಿಯರು.’

Verse 30

तपसा ब्रह्मचर्येण क्लेशेन क्षेत्रसाधनैः । यैरहं तोषितः पृथ्व्यां त एते मनुजोत्तमाः

ತಪಸ್ಸು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಕಷ್ಟಸಹನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಸಾಧನೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದವರು—ಇವರೇ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು।

Verse 31

मत्समीपमनुप्राप्ता मम लोकं वरानने । चराचरस्य जगतः सृष्टिसंहारणक्षमाः

ಓ ವರಾನನೆ! ಅವರು ನನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಬಂದು ನನ್ನ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ; ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಂಹಾರ ಮಾಡಲು ಅವರು ಸಮರ್ಥರು।

Verse 32

विनैतान्नैव मे प्रीतिर्नैभिर्विरहितो रमे । एते अहमहं चैते तानेतान्पस्य पार्वति

ಇವರಿಲ್ಲದೆ ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲ; ಇವರಿಂದ ವಿರಹವಾದರೆ ನಾನು ರಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇವರು ನಾನೇ, ನಾನೂ ಇವರೇ—ಓ ಪಾರ್ವತಿ, ಇವರನ್ನು ನೋಡು.

Verse 33

इत्युक्ता विस्मिता देवी ददृशे तान्गवाक्षके । स्थिता पद्मपलाशाक्षी महादेवेन भाषिता

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ದೇವಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡು ಗವಾಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಡಳು. ಪದ್ಮಪಲಾಶಾಕ್ಷಿಯಾದ ಆಕೆ ಮಹಾದೇವನ ವಚನದಿಂದ ಸಂಬೋಧಿತಳಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಳು.

Verse 34

केचित्कृशा ह्रस्वदीर्घाः केचित्स्थूलमहोदराः । व्याघ्रेभमेषाजमुखा नानाप्राणिमहामुखाः

ಕೆಲವರು ಕೃಶರು, ಕೆಲವರು ಹ್ರಸ್ವರು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘರು; ಕೆಲವರು ಸ್ಥೂಲರು, ಮಹೋದರರು. ಕೆಲವರ ಮುಖ ವ್ಯಾಘ್ರ, ಗಜ, ಮೇಷ, ಅಜದಂತೆ—ನಾನಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಹಾಮುಖಧಾರಿಗಳು.

Verse 35

व्याघ्रचर्मपरीधाना नग्ना ज्वालामुखाः परे । गोकर्णा गजकर्णाश्च बहुपादमुखेक्षणाः

ಕೆಲವರು ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು; ಇತರರು ನಗ್ನರು, ಜ್ವಾಲಾಮುಖರು. ಕೆಲವರಿಗೆ ಗೋಕರ್ನ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಗಜಕರ್ನ; ಮತ್ತವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಪಾದ, ಮುಖ, ನೇತ್ರಗಳಿದ್ದವು.

Verse 36

विचित्रवाहनाश्चैव नानायुधधरास्तथा । गीतवादित्रतत्त्वज्ञाः सत्त्वगीतरसप्रियाः

ಅವರ ವಾಹನಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದವು; ಅವರು ನಾನಾವಿಧ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರು. ಗೀತ-ವಾದ್ಯಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವರು, ಸಾತ್ತ್ವಿಕವಾದ ಮಧುರ ಸಂಗೀತರಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 37

तान्दृष्ट्वा पार्वती प्राह कतिसंख्याभिधास्त्वमी

ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದರು—“ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು? ಇವರು ಯಾವ ಯಾವ ನಾಮಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ?”

Verse 38

श्रीशंकर उवाच । असंख्ये यास्त्वमी देवी असंख्येयाभिधास्तथा । जगदापूरितं सर्वमेतैर्भीमैर्महाबलैः

ಶ್ರೀಶಂಕರನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ದೇವಿ, ಅವರು ಅಸಂಖ್ಯರು; ಅವರ ನಾಮಗಳೂ ಗಣನೆಗೆ ಮೀರಿವೆ. ಈ ಭೀಕರ ಮಹಾಬಲಿಗಳಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿದೆ।”

Verse 39

सिद्धक्षेत्रेषु रथ्यासु जीर्णोद्यानेषु वेश्मसु । दानवानां शरीरेषु बालेषून्मत्तकेषु च

ಅವರು ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀರ್ಣ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ; ದಾನವರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಉನ್ಮತ್ತರಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 40

एते विशति मुदिता नानाहारविहारिणः । ऊष्मपाः फेनपाश्चैव धूम्रपा मधुपायिनः । मदाहाराः सर्वभक्ष्यास्तथान्ये चाप्यभोजनाः

ಈ ಇಪ್ಪತ್ತು (ಗಣಗಳು) ಹರ್ಷಿತರಾಗಿ ನಾನಾವಿಧ ಆಹಾರ-ವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಉಷ್ಣವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವರು ಫೇನ, ಕೆಲವರು ಧೂಮ, ಕೆಲವರು ಮಧು; ಕೆಲವರು ಮದವನ್ನೇ ಆಹಾರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಕೆಲವರು ಸರ್ವಭಕ್ಷಕರು—ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೇಯೂ ಇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 41

गीतनृत्योपहाराश्च नानावाद्यरवप्रियाः । अनंतत्वादमीषां च वक्तुं शक्या न वै गुणाः

ಅವರು ಗೀತ-ನೃತ್ಯ-ಉಪಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ; ನಾನಾವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳ ನಾದ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಇವರ ಸ್ವಭಾವ ಅನಂತವಾದುದರಿಂದ ಇವರ ಗುಣಗಳನ್ನು ವಾಕ್ಯದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದು।

Verse 42

श्रीदेव्युवाच । मनःशिलेन कल्केन य एष च्छुरिताननः । तेजसा भास्कराकारो रूपेण सदृशस्तव

ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಮನಃಶಿಲಾ ಕಲ್ಕದಿಂದ ಲೇಪಿತ ಮುಖವಿರುವ ಈವನು ತೇಜಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಸಮಾನನು; ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸದೃಶನು.

Verse 43

आकर्ण्याकर्ण्य ते देव गणैर्गीतान्महागुणान् । मुहुर्नृत्यति हास्यं च विदधाति मुहुर्मुहुः

ಹೇ ದೇವ, ಗಣರು ಹಾಡಿದ ಮಹಾಗುಣಗಳನ್ನು ಮರುಮರು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಪುನಃ ಪುನಃ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಮರುಮರು ನಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 44

सदाशिवशिवेत्येवं विह्वलो वक्ति यो मुहुः । धन्योऽमीदृशी यस्य भक्तिस्त्वयि महेश्वरे

ಅವನು ವಿಹ್ವಲನಾಗಿ ಮರುಮರು ‘ಸದಾಶಿವ! ಶಿವ!’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ, ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು ಧನ್ಯನು.

Verse 45

एनं विज्ञातुमिच्छामि किंनामासौ गणस्तव । श्रीशंकर उवाच । स एष वीरक देवी सदा मेद्रिसुते प्रियः

ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಇವನನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಈ ಗಣನ ಹೆಸರು ಏನು? ಶ್ರೀಶಂಕರರು ಹೇಳಿದರು—ದೇವಿ, ಇವನು ವೀರಕ; ಹೇ ಗಿರಿಸುತೆ, ಸದಾ ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು.

Verse 46

नानाश्चर्यगुणाधारः प्रतीहारो मतोंऽबिके । देव्युवाच । ईदृशस्य सुतस्यापि ममोऽकंठा पुरांतक

ಹೇ ಅಂಬಿಕೇ, ಅವನು ನಾನಾ ಆಶ್ಚರ್ಯಗುಣಗಳ ಆಧಾರ; ಪ್ರತಿಹಾರ (ದ್ವಾರಪಾಲಕ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನು. ದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಪುರಾಂತಕ, ಇಂತಹ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಆಸೆ ಅಣಕವಿಲ್ಲದೆ ಉಕ್ಕುತ್ತದೆ.

Verse 47

कदाहमीदृशं पुत्रं लप्स्याम्यानंददायकम् । शर्व उवाच । एष एव सुतस्तेस्तु यावदीदृक्परो भवेत्

“ಇಂತಹ ಆನಂದದಾಯಕ ಪುತ್ರನನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ಪಡೆಯುವೆನು?” ಶರ್ವನು ಹೇಳಿದನು—“ಇವನೇ ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಾಗಲಿ; ಇವನು ಇಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಮಭಕ್ತನಾಗಿ ಇರುವವರೆಗೆ।”

Verse 48

इत्युक्ता विजयां प्राह शीघ्रमानय वीरकम् । विजया च ततो गत्वा वीरकं वाक्यमब्रवीत्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ (ಶಿವನು) ವಿಜಯೆಗೆ—“ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವೀರಕನನ್ನು ಕರೆತರು” ಎಂದನು. ನಂತರ ವಿಜಯೆ ಹೋಗಿ ವೀರಕನಿಗೆ ಮಾತು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 49

एहि वीरक ते देवी गिरिजा तोषिता शुभा । त्वममाह्वयति सा देवी भवस्यानुमते स्वयम्

“ಬಾ, ವೀರಕ. ಶುಭದೇವಿ ಗಿರಿಜಾ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಭವನ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಆ ದೇವಿ ಸ್ವತಃ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾಳೆ.”

Verse 50

इत्युक्तः संभ्रमयुतो मुखं संमार्ज्य पाणिना । देव्याः समीपमागच्छज्जययाऽनुगतः शनैः

ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅವನು ಆತುರಭರಿತ ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ, ಕೈಯಿಂದ ಮುಖವನ್ನು ಒರೆಸಿ, ಜಯೆಯ ಹಿಂದೆ ಹಿಂದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ದೇವಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದನು.

Verse 51

तं दृष्ट्वा गिरिजा प्राह गिरामधुरवर्णया । एह्येहि पुत्र दत्तस्त्वं भवेन मम पुत्रकः

ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಗಿರಿಜಾ ಮಧುರ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು—“ಬಾ, ಬಾ ಮಗನೇ. ಭವನು ನಿನ್ನನ್ನು ನನಗೆ ಪುತ್ರನಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ; ನೀನು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ಪುತ್ರ.”

Verse 52

इत्युक्तो दंडवद्देवीं प्रणम्यावस्थितः पुरः । माता ततस्तमालिंग्य कृत्वोत्संगे च वीरकम्

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವನು ದಂಡವತ್ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವಿಯ ಮುಂದೇ ನಿಂತನು. ನಂತರ ತಾಯಿ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ವೀರಕನನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದಳು.

Verse 53

चुचुंब च कपोले तं गात्राणि च प्रमार्जयत् । भूषयामास दिव्यैस्तं स्वयं नानाविभूषणैः

ಅವಳು ಅವನ ಕಪೋಲಕ್ಕೆ ಮುತ್ತಿಟ್ಟು, ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಅವನ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಕೊಟ್ಟಳು. ನಂತರ ತಾನೇ ನಾನಾವಿಧ ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದಳು.

Verse 54

एवं संकल्प्य तं पुत्रं लालयित्वा उमाचिरम् । उवाच पुत्र क्रीडेति गच्छ सार्धं गणैरिति

ಹೀಗೆ ಅವನನ್ನು ಪುತ್ರನೆಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ಉಮಾ ಬಹುಕಾಲ ಸ्नेಹದಿಂದ ಲಾಲಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಹೇಳಿದಳು—“ಮಗನೇ, ಆಟವಾಡು; ಗಣರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗು.”

Verse 55

ततश्चिक्रीड मध्ये स गणानां पार्वतीसुतः । मुहुर्मुहुः स्वमनसि स्तुवन्भक्तिं स शांकरीम्

ನಂತರ ಪಾರ್ವತೀಸುತನು ಗಣರ ಮಧ್ಯೆ ಆಟವಾಡಿದನು; ಮತ್ತು ಮರುಮರು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂಕರೀಭಕ್ತಿಯನ್ನು—ದೇವೀಮಾತೆಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 56

प्रणम्य सर्वभूतानि प्रार्थयाम्यस्मि दुष्करम् । भक्त्या भजध्वमीशानं यस्या भक्तेरिदं फलम्

ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಾನು ಒಂದು ದುಷ್ಕರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ—ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈಶಾನನನ್ನು ಭಜಿಸಿ; ಏಕೆಂದರೆ ಇದೇ ಆ ಭಕ್ತಿಯ ಫಲವಾಗಿದೆ.

Verse 57

क्रीडितुं वीरके याते ततो देवी च पार्वती । नानाकथाभिस्चिक्रीड पुनरेव जटाभृता

ವೀರಕನು ಆಟಕ್ಕೆ ಹೋದ ಬಳಿಕ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ ಜಟಾಧಾರಿ ಪರಮೇಶ್ವರನೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಕ್ರೀಡಿಸಿ, ನಾನಾ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಿಸಿದಳು।

Verse 58

ततो गिरिसुताकण्ठे क्षिप्तबाहुर्महेश्वरः । तपसस्तु विशेषार्थं नर्म देवीं किलाब्रवीत्

ಆಮೇಲೆ ಮಹೇಶ್ವರನು ಗಿರಿಸುತೆಯ ಕಂಠದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಭುಜವಿಟ್ಟು, ತಪಸ್ಸಿನ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ದೇವಿಗೆ ಹಾಸ್ಯಭರಿತವಾಗಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 59

स हि गौरतनुः शर्वो विशेषाच्छशिशोभितः । रंजिता च विभावर्या देवी नीलोत्पलच्छविः

ಶರ್ವನು ಗೌರದೇಹಿಯಾಗಿದ್ದು ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದನು; ನೀಲೋತ್ಪಲವರ್ಣದ ದೇವಿ ರಾತ್ರಿಯ ವೈಭವದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಂದರಳಾದಳು।

Verse 60

शर्व उवाच । शरीरे मम तन्वंगी सिते भास्यसितद्युतिः । भुजंगीवासिता शुभ्रे संश्लिष्टा चन्दने तरौ

ಶರ್ವನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ತನ್ವಂಗಿ, ಓ ಶುಭ್ರವರ್ಣಿನಿ! ನನ್ನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಕಾಂತಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಶ್ವೇತತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ಛಾಯೆ ಬೆರೆತಂತಿದೆ—ಬೆಳ್ಳಗಿನ ಚಂದನಮರಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಹೊಳೆಯುವ ಸರ್ಪಿಣಿಯಂತೆ।

Verse 61

चंद्रज्योत्स्नाभिसंपृक्ता तामसी रजनी यथा । रजनी वा सिते पक्षे दृष्टिदोषं ददासि मे

ನೀನು ಚಂದ್ರಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತ ಕತ್ತಲೆಯ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ; ಅಥವಾ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ರಾತ್ರಿಯಂತೆ. ಓ ಶುಭ್ರವರ್ಣಿನಿ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ನೀನು ದೋಷವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತೀಯೆ।

Verse 62

इत्युक्ता गिरिजा तेन कण्ठं शर्वाद्विमुच्य सा । उवाच कोपरक्ताक्षी भृकुटीविकृतानना

ಅವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಗಿರಿಜೆ ಶರ್ವನ ಕಂಠವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಭ್ರೂಕುಟಿ ಮಡಚಿ ವಿಕೃತ ಮುಖದಿಂದ ಮಾತಾಡಿದಳು।

Verse 63

स्वकृतेन जनः सर्वो जनेन परिभूयते । अवश्यमर्थी प्राप्नोति खण्डनां शशिखंडभृत्

ತನ್ನದೇ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದಲೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನು ಇತರರಿಂದ ಅವಮಾನಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಓ ಶಶಿಖಂಡಧರನೇ! ಪರರ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡುವವನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ।

Verse 64

तपोभिर्दीप्तचरितैर्यत्त्वां प्रार्थितवत्यहम् । तस्य मे नियमस्यैवमवमानः पदेपदे

ತಪಸ್ಸುಗಳೂ ದೀಪ್ತ ವ್ರತಾಚರಣೆಯೂ ಮೂಲಕ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ್ದೆ; ಆ ನನ್ನ ನಿಯಮವೇ ಹೀಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಅವಮಾನಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ।

Verse 65

नैवाहं कुटिला शर्व विषमा न च धूर्जटे । स्वदोषैस्त्वं गतः क्षांतिं तथा दोषाकरश्रियः

ಓ ಶರ್ವನೇ! ನಾನು ಕಪಟಳಲ್ಲ; ಓ ಧೂರ್ಜಟೇ! ನಾನು ಅಸಮವೂ ಅಲ್ಲ. ದೋಷಗಳ ಆಕರವೆಂದು ಕೀರ್ತಿಯಾದ ನೀನು, ನಿನ್ನ ಸ್ವದೋಷಗಳಿಂದಲೇ ಕ್ಷಮಾಭಾವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವೆ।

Verse 66

नाहं मुष्णामि नयने नेत्रहंता भवान्भव । भगस्तत्ते विजानाति तथैवेदं जगत्त्रयमा

ಓ ಭವನೇ! ನಾನು ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕದಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಂತಕನು ನೀನೇ. ನಿನ್ನ ಆ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಭಗನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ತಿಳಿದಿದೆ।

Verse 67

मूर्ध्नि शूलं जनयसे स्वैर्दोषैर्मामदिक्षिपन् । यत्त्वं मामाह कृष्णेति महाकालोऽसि विश्रुतः

ನಿನ್ನ ಸ್ವದೋಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದೋಷಾರೋಪ ಮಾಡಿ ನನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಶೂಲದಂತೆ ವೇದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತೀಯೆ. ನೀನು ನನಗೆ ‘ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವದರಿಂದಲೇ ನೀನು ‘ಮಹಾಕಾಲ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 68

यास्याम्यहं परित्यक्तुमात्मानं तपसा गिरिम् । जीवंत्या नास्ति मे कृत्यं धूर्तेन परिभूतया

ನಾನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆ. ಮೋಸಗಾರನಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾದ ನನಗೆ ಜೀವಂತಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕರ್ತವ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 69

निशम्य तस्या वचनं कोपतीक्ष्णाक्षरं भवः । उवाचाथ च संभ्रांतो दुर्ज्ञेयचरितो हरः

ಅವಳ ಕೋಪದಿಂದ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಭವ (ಶಿವ) ಅಶಾಂತನಾದನು; ನಂತರ ಹರನು ಮಾತನಾಡಿದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಹರಣ ಚರಿತೆ ತಿಳಿಯುವುದು ದುರ್ಜ್ಞೇಯ.

Verse 70

न तत्त्वज्ञासि गिरिजे नाहं निंदापरस्तव । चाटूक्तिबुद्ध्या कृतवांस्त वाहं नर्मकीर्तनम्

ಓ ಗಿರಿಜೆ, ನೀನು ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತಿಲ್ಲ; ನಾನು ನಿನ್ನ ನಿಂದೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಚಾಟುಮಾತಿನ ಕ್ರೀಡಾಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೇ ನಾನು ಆ ಪರिहासದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 71

विकल्पः स्वच्छचित्तेति गिरिजैषा मम प्रिया । प्रायेण भूतिलिप्तानामन्यथा चिंतिता हृदि

ಓ ಗಿರಿಜೆ, ಇದು ನನ್ನ ಪ್ರಿಯ ದೃಷ್ಟಿ—ಸ್ವಚ್ಛಚಿತ್ತದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಕಲ್ಪ (ಸಂದೇಹ) ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂತಿಲಿಪ್ತರಾದ, ಅಂದರೆ ಸಂಸಾರಧೂಳಿನಿಂದ ಮಸುಕಾದವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 72

अस्मादृशानां कृष्णांगि प्रवर्तंतेऽन्यथा गिरः । यद्येवं कुपिता भीरु न ते वक्ष्याम्यहं पुनः

ಹೇ ಕೃಷ್ಣಾಂಗಿಯೇ, ನಮ್ಮಂತಹವರ ಮಾತುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ನೀ ಹೀಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಭೀರು, ನಾನು ಮತ್ತೆ ನಿನಗೆ ಮಾತಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 73

नर्मवादी भविष्यामि जहि कोपं सुचिस्मिते । शिरसा प्रणतस्तेऽहं रचितस्ते मयाञ्जलिः

ನಾನು ಮೃದು ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯಮಿಶ್ರಿತ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಆಡುತ್ತೇನೆ—ಹೇ ಸುಚಿಸ್ಮಿತೆ, ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಡು. ಶಿರಸಾ ನಮನ ಮಾಡಿ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮಿಸುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಅಂಜಲಿ ಜೋಡಿಸಿದ್ದೇನೆ.

Verse 74

दीनेनाप्यपमानेन निंदिता नमि विक्रियाम् । वरमस्मि विनम्रोऽपि न त्वं देवि गुणान्विता

ದೀನನ ಅಪಮಾನದಿಂದಲೂ ನಿಂದಿತನಾದರೂ ನಾನು ನನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾನು ವಿನಮ್ರನಾಗಿ ಇರುವುದೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು; ಆದರೆ ಹೇ ದೇವಿ, ನೀನು ಗುಣಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.

Verse 75

इत्यनेकैश्चाटुवाक्यैः सूक्तैर्देवेन बोधिता । कोपं तीव्रं न तत्याज सती मर्मणि घट्टिता

ಈ ರೀತಿ ದೇವನು ಅನೇಕ ಚಾಟುವಾಕ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಸೂಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬೋಧಿಸಿದರೂ, ಮರ್ಮಕ್ಕೆ ತಾಕಿದ ಕಾರಣ ಸತೀ ತನ್ನ ತೀವ್ರ ಕೋಪವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 76

अवष्टब्धावथ क्षिप्त्वा पादौ शंकरपाणिना । विपर्यस्तालका वेगाद्गन्तुमैच्छत शैलजा

ಆಮೇಲೆ ಅವಳು ತಾನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತು, ಶಂಕರನ ಕೈಯನ್ನು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಂದ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದಳು. ವೇಗದಿಂದ ಅವಳ ಕೂದಲು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಯಿತು; ಶೈಲಜೆ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದಳು.

Verse 77

तस्यां व्रजन्त्यां कोपेन पुनराह पुरांतकः । सत्यं सर्वैरवयवैः सुतेति सदृशी पितुः

ಅವಳು ಕೋಪದಿಂದ ಹೊರಟಾಗ ಪುರಾಂತಕನೂ ಕೋಪಗೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು— “ಸತ್ಯವೇ, ಓ ಪುತ್ರಿ! ನಿನ್ನ ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ತಂದೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸದೃಶಳಾಗಿದ್ದೀಯೆ।”

Verse 78

हिमाचलस्य श्रृंगैस्तैर्मेघमालाकुलैर्मनः । तथा दुरवागाह्योऽसौ हृदयेभ्यस्तवाशयः

ಹಿಮಾಚಲದ ಶಿಖರಗಳು ಮೇಘಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವಂತೆ, ನಿನ್ನ ಆಶಯವು ಹೃದಯಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೂ ದುರವಗಾಹ್ಯವಾಗಿಯೇ ಇದೆ।

Verse 79

काठिन्यं कष्टमस्मिंस्ते वनेभ्यो बहुधा गतम् । कुटिलत्वं नदीभ्यस्ते दुःसेव्यत्वं हिमादपि

ನಿನ್ನ ಕಠಿಣತೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಂತಿದೆ; ನಿನ್ನ ಕುಟಿಲತೆ ನದಿಗಳಿಂದ; ನಿನ್ನ ದುಃಸೇವ್ಯತೆ ಹಿಮ-ತುಷಾರದಿಂದಲೂ ಬಂದಂತಿದೆ।

Verse 80

संक्रांतं सर्वमेवैतत्तव देवी हिमाचलात् । इत्युक्ता सा पुनः प्राह गिरिशं सैलजा तदा

“ಓ ದೇವಿ! ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಿಮಾಚಲಜಾ ದೇವಿಯಿಂದಲೇ ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸಂಕ್ರಾಂತವಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸೈಲಜೆಯು ಆಗ ಗಿರೀಶನಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು।

Verse 81

कोपकंपितधूम्रास्या प्रस्फुरद्दशनच्छदा । मा शर्वात्मोपमानेन निंद त्वं गुणिनो जनान्

ಕೋಪದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತ ಮುಖ ಧೂಮ್ರವರ್ಣಗೊಂಡು, ಹಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತುಟಿಗಳು ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು— “ಹೇ ಶರ್ವ! ನಿನ್ನನ್ನು ಸರ್ವಾತ್ಮನೆಂದು ಅಳೆಯುತ್ತ ಗುಣಿಗಳಾದ ಜನರನ್ನು ನಿಂದಿಸಬೇಡ।”

Verse 82

तवापि दुष्टसंपर्कात्संक्रांतं सर्वमेवहि । व्यालेभ्योऽनेकजिह्वत्वं भस्मनः स्नेहवन्ध्यता

ನಿನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ನಿಜವಾಗಿ ದುಷ್ಟಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಂಕ್ರಾಂತವಾಗಿದೆ—ಸರ್ಪಗಳಿಂದ ಬಹುಜಿಹ್ವತ್ವ, ಭಸ್ಮದಿಂದ ಸ್ನೇಹವಂಧ್ಯತೆ।

Verse 83

हृत्कालुष्यं शशांकात्ते दुर्बोधत्वं वृषादपि । अथवा बहुनोक्तेन अलं वाचा श्रमेण मे

ಶಶಾಂಕದಿಂದ ನೀ ಹೃದಯದ ಕಲುಷವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವೆ, ವೃಷಭದಿಂದ ದುರ್ಬೋಧತ್ವವನ್ನು. ಇನ್ನು ಸಾಕು—ಬಹು ಮಾತಿನಿಂದ ನನ್ನ ವಾಕ್ಶ್ರಮ ಏಕೆ?

Verse 84

श्मशानवास आसीस्त्वं नग्नत्वान्न तव त्रपा । निर्घृणत्वं कपालित्वादेवं कः शक्नुयात्तवं

ನೀ ಶ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದೆ; ನಗ್ನತ್ವದಿಂದ ನಿನಗೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲ. ಕಪಾಲಧಾರಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಘೃಣತೆ—ಇಂತಹ ನಿನ್ನನ್ನು ಯಾರು ತಡೆಯಬಲ್ಲರು?