Adhyaya 39

Verse 1

स्कंद उवाच । पुनः स नारदोऽगस्त्य देव्याः प्राक्समुपागतः । तद्वृत्तांतमशेषं च हरायावेदितुं ययौ

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಅಗಸ್ತ್ಯ! ನಾರದನು ಮೊದಲು ದೇವಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ನಂತರ ಆ ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹರಿಗೆ (ಶಿವನಿಗೆ) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಲು ಹೊರಟನು.

Verse 2

दृष्ट्वा स नारदः शंभुं नंदिना सह संकथाम् । कांचित्तर्जनिविन्यास पूर्वं कुर्वंतमानमत्

ನಾರದನು ನಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಂಭುವನ್ನು ನೋಡಿ, ಮೊದಲು ತರ್ಜನಿಯಿಂದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಕೇತ ಮಾಡಿ, ವಿನಯದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 3

उपाविशच्च शैलादि विसृष्टासनमुत्तमम् । वैलक्ष्यं नाटयन्किंचित्क्षणं जोषं समास्थितः

ಶೈಲಜನಾದ (ಶಿವನ) ನೀಡಿದ ಉತ್ತಮ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕುಳಿತನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಅಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೌನವಾಗಿ ಇದ್ದನು.

Verse 4

आकारेणैव सर्वज्ञस्तद्वृत्तांतं विवेद ह । अवादीच्च मुनिं शंभुः कुतो मौनावलंबनम्

ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ ಪ್ರಭುವು ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಅರಿತನು. ಶಂಭುವು ಮುನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—“ನೀನು ಮೌನವನ್ನು ಏಕೆ ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದೀ?”

Verse 5

शरारिणां स्थितिरियमुत्पत्तिप्रलयात्मिका । दिव्यान्यपि शरीराणि कालाद्यांत्येवमेव हि

ದೇಹಧಾರಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೇ—ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಳಯಸ್ವಭಾವವುಳ್ಳದು. ದಿವ್ಯ ದೇಹಗಳೂ ಕಾಲಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯವಾಗುತ್ತವೆ—ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ.

Verse 6

दृश्यं विनश्वरं सर्वं विशेषाद्यदनीश्वरम् । ततोऽत्र चित्रं किं ब्रह्मन्कंकालः कालयेन्न वै

ಕಾಣುವದೆಲ್ಲವೂ ನಾಶ್ವರ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನವಲ್ಲದುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಇಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನು? ಕಾಲವು ಕಂಕಾಲವನ್ನೂ ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 7

अभाविनो हि भावस्य भावः क्वापि न संभवेत् । भाविनोपि हि नाभावस्ततो मुह्यंति नो बुधाः

ಆಗದಿರುವದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಾವ ಉಂಟಾಗದು; ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಅಭಾವವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಮೋಹಗೊಳ್ಳರು.

Verse 8

शंभूदीरितमाकर्ण्य स इत्थं मुनिपुंगवः । प्रोक्तवान्सत्यमेवैतद्यद्देवेन प्रभाषितम्

ಶಂಭು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮುನಿಪುಂಗವನು ಹೀಗೆಂದನು—“ದೇವನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದುದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸತ್ಯವೇ.”

Verse 9

अवश्यमेव यद्भाव्यं तद्भूतं नात्र संशयः । परं मां बाधतेत्यंतं चिंतैका चित्तमाथिनी

ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಒಂದೇ ಚಿಂತೆಯು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮಥಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 10

नापचीयेत ते किंचिन्नोपचीयेत तत्त्वतः । अव्ययत्वाच्च पूर्णत्वाद्धानिवृद्धी कृतस्त्वयि

ತತ್ತ್ವತಃ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಕ್ಷಯವಾಗದು, ಏನೂ ವೃದ್ಧಿಯಾಗದು. ನೀನು ಅವ್ಯಯನು, ನಿತ್ಯಪೂರ್ಣನು; ‘ಹಾನಿ’ ‘ಲಾಭ’ ಎಂಬವು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಆರೋಪಿತ ಕಲ್ಪನೆಗಳಷ್ಟೇ.

Verse 11

अहो वराकः संसारः क्व भविष्यत्यनीश्वरः । आरभ्याद्यदिनं न त्वामर्चयिष्यंति केपि यत्

ಅಯ್ಯೋ, ಸಂಸಾರ ಎಷ್ಟೋ ದೀನ! ಈಶ್ವರನಿಲ್ಲದೆ ಅದು ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ? ಇಂದಿನಿಂದ ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸದಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೇನು ಶರಣು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?

Verse 12

यतः प्रजापतिर्दक्षो न त्वामाहूतवान्क्रतौ । तेनाद्यरीढि तं दृष्ट्वा देवर्षिमनुजा अपि

ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನು ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಅವನನ್ನು ಕಂಡ ದೇವರ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು—ಆ ದೋಷವನ್ನು ಅರಿತು—ಅವನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 13

तव रीढां करिष्यंति किमैश्वर्येण रीढिनाम् । प्राप्तावहेडना लोके जितकालभया अपि । अथैश्वर्येण संपन्नाः प्रतिष्ठाभाजनं किमु

ನಿನ್ನ ಶರಣು ಪಡೆದವರಿಗೆ ಲೋಕೈಶ್ವರ್ಯವೇನು ಬೇಕು? ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವಹೇಳನವಾದರೂ ಅವರು ಕಾಲ–ಮರಣಭಯವನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಸಂಪನ್ನರಾದರೆ ಇನ್ನೇನು ‘ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ’ ಬೇಕು?

Verse 14

महीयसायुषा तेषां वसुभिर्भूरिभिश्च किम् । येऽभिमानधनानेह लब्धरीढाः पदेपदे

ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವೋ ಅಪಾರ ಧನವೋ ಏಕೆ? ಇಲ್ಲಿ ಅಹಂಕಾರವನ್ನೇ ಧನವೆಂದು ಭಾವಿಸುವವರು—ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೆ ಆಸರೆ ದೊರಕಿದರೂ—ತತ್ತ್ವತಃ ಒಳಗೆ ಶೂನ್ಯರಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.

Verse 15

अचेतनाश्च सावज्ञा जीवंतोपि न कीर्तये । अभिमानधना धन्या वरं योषित्सुसासती

ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಚೇತನರೂ ಅವಜ್ಞಾಭಾವಿಗಳೂ ಆದವರು ಕೀರ್ತನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯರಲ್ಲ. ಅಹಂಕಾರವನ್ನೇ ಧನವೆಂದುಕೊಂಡ ‘ಧನ್ಯ’ರಿಗಿಂತ ಸुसತಿ ಸ್ತ್ರೀಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು.

Verse 16

या त्वद्विनिंदाश्रवणात्तृणीचक्रे स्वजीवितम् । इत्याकर्ण्य महाकालः सम्यग्ज्ञात्वा सतीव्ययम्

ನಿನ್ನ ನಿಂದೆಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ತೃಣದಂತೆ ಎಣಿಸಿದಳು—ಎಂದು ಕೇಳಿ ಮಹಾಕಾಲನು ಸತಿಯ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ತಿಳಿದು (ಕರ್ಮಕ್ಕೆ) ಉದ್ಗತನು ಆಯಿತ್.

Verse 17

सत्यं मुने सती देवी तृणीचक्रे स्वजीवितम् । जोषं स्थिते मुनौ तत्र तन्महाकालसाध्वसात्

ಸತ್ಯವೇ, ಮುನೇ! ದೇವಿ ಸತಿಯು ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ತೃಣದಂತೆ ಎಣಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತದ್ದು ಮಹಾಕಾಲನ ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ.

Verse 18

रुद्रश्चातीवरुद्रोभूद्बहुकोपाग्निदीपितः । ततस्तत्कोपजाद्वह्निराविरासीन्महाद्युतिः

ರುದ್ರನು ಅತೀವ ಉಗ್ರನಾಗಿ, ತೀವ್ರ ಕೋಪಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದನು. ಆ ಕೋಪಜನ್ಯ ವಹ್ನಿಯಿಂದ ಮಹಾತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.

Verse 19

प्रत्यक्षः प्रतिमाकारः कालमृत्युप्रकंपनः । उवाच च प्रणम्येशं भुशुंडीं महतीं दधत्

ಅವನು ಪ್ರತಕ್ಷ ಸಾಕಾರರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು—ಕಾಲಮೃತ್ಯುಗಳನ್ನೂ ಕಂಪಿಸುವವನು. ಈಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಮಹಾ ಭುಶುಂಡಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 20

आज्ञां देहि पितः किं ते करवै दास्यमुत्तमम् । ब्रह्मांडमेककवलं करवाणि त्वदाज्ञया

ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು, ಹೇ ಪಿತಃ—ನಾನು ನಿನಗೆ ಯಾವ ಪರಮ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲಿ? ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಕವಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧನಿದ್ದೇನೆ।

Verse 21

पिबामि चार्णवान्सप्ताप्येकेन चुलुकेन वै । रसातलं वा पातालं पातालं वा रसातलम्

ಒಂದೇ ಚುಲುಕಿನಿಂದ ನಾನು ಏಳು ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನೂ ಕುಡಿಯಬಲ್ಲೆ; ಹಾಗೆಯೇ ರಸಾತಲವನ್ನು ಪಾತಾಳವಾಗಲಿ, ಪಾತಾಳವನ್ನು ರಸಾತಲವಾಗಲಿ, ತಿರುಗಿಸಬಲ್ಲೆ।

Verse 22

त्वदाज्ञया नयामीश विनिमय्य स्वहेलया । सलोकपालमिंद्रं वा धृत्वा केशैरिहानये

ಹೇ ಈಶ್ವರಾ! ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಸ್ವಲೀಲೆಯಿಂದ ಲೋಕಪಾಲರೊಡನೆ ಇಂದ್ರನನ್ನೂ ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ತರಬಲ್ಲೆ।

Verse 23

अपि वैकुंठनाथश्चेत्तत्साहाय्यं करिष्यति । तदा तं कुंठितास्त्रं च करिष्यामि त्वदाज्ञया

ವೈಕುಂಠನಾಥನೇ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ನಾನು ಆ ಅಸ್ತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿ ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸುವೆ।

Verse 24

दनुजा दितिजाः के वै वरा कारणदुर्बलाः । तेषु चोत्कटतां कोपि धत्ते तं प्रणिहन्म्यहम्

ದಾನವ-ದಿತಿಜರು ಯಾರು? ವರಗಳಿಂದಲೇ ಬಲಿಷ್ಠರಾದರೂ ಸ್ವಭಾವತಃ ದುರ್ಬಲರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಉಗ್ರ ದರ್ಪ ತೋರಿದರೂ, ಅವನನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸುವೆ।

Verse 25

कालं बध्नामि वा संख्ये मृत्योर्वा मृत्युमर्थये । स्थावरेषु चरेष्वत्र मयि कुद्धे रणांगणे

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಲವನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಬಲ್ಲೆ, ಅಥವಾ ಮೃತ್ಯುವಿಗೇ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಬೇಡಬಲ್ಲೆ. ನಾನು ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದಾಗ ಸ್ಥಾವರ-ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಭಯ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 26

त्वद्बलेन महेशान न कोपि स्थैर्यमेष्यति । ममपादतलाघातादेतद्वै क्षोणिमंडलम्

ಓ ಮಹೇಶಾನ! ನಿನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಯಾರೂ ಸ್ಥಿರರಾಗಿರಲಾರರು. ನನ್ನ ಪಾದತಳದ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ತ ಕ್ಷೋಣಿಮಂಡಲವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 27

कदलीदलवद्वाताद्वेपते सरसातलम् । चूर्णीकरोमि दोर्दंडघाताच्चैतान्कुलाचलान्

ಗಾಳಿಗೆ ನಡುಗುವ ಬಾಳೆಎಲೆಯಂತೆ ರಸಾತಲವರೆಗೆ ಈ ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಭುಜದಂಡದ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಈ ಕುಲಾಚಲಗಳನ್ನು ನಾನು ಚೂರ್ಣಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 28

किं बहूक्तेन देह्याज्ञां ममासाध्यं न किंचन । त्वत्पादबलमासाद्य कृतं विद्ध्यद्यचिंतितम्

ಇನ್ನೇನು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಲಿ? ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ—ನನಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪಾದಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಇಂದು ಅಚಿಂತ್ಯವೂ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 29

इति प्रतिज्ञां तस्येशः श्रुत्वा कृतममन्यत । कृतकृत्यमिवात्यंतं तं मुदा प्रत्युवाच च

ಅವನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಈಶ್ವರನು ಅದನ್ನು ನೆರವೇರಿದಂತೆಯೇ ಎಣಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧಿಸಿದಂತಾಗಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು.

Verse 30

महावीरोसि रे भद्र मम सर्वगणेष्विह । वीरभद्राख्यया त्वं हि प्रथितिं परमां व्रज

ಎಲೈ ಭದ್ರನೇ! ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಮಹಾವೀರನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ನೀನು 'ವೀರಭದ್ರ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಮ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದು.

Verse 31

कुरु मे सत्वरं कार्यं दक्षयज्ञं क्षयं नय । ये त्वां तत्रावमन्यंते तत्साहाय्यविधायिनः

ನನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡು, ದಕ್ಷಯಜ್ಞವನ್ನು ನಾಶಮಾಡು. ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವವರು...

Verse 32

ते त्वयाप्यवमंतव्या व्रज पुत्र शुभोदय । इत्याज्ञां मूर्ध्नि चाधाय स ततः पारमेश्वरीम्

ಅವರನ್ನೂ ನೀನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಹೋಗು ಮಗನೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ. ಪರಮೇಶ್ವರನ ಆ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ...

Verse 33

हरं प्रदक्षिणीकृत्य जग्मिवानतिरंहसा । ततस्तदनुगाञ्शंभुः स्वनिःश्वाससमुद्गतान्

ಹರನಿಗೆ (ಶಿವನಿಗೆ) ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತೆರಳಿದನು. ನಂತರ ಶಂಭುವು ತನ್ನ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನುಚರರನ್ನು...

Verse 34

शतकोटिमितानुग्रान्गणानन्न्यानवासृजत् । ते गणा वीरभद्रं तं यांतं केचित्पुरोगताः

ನೂರು ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿರುವ ಇತರ ಉಗ್ರ ಗಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಆ ಗಣಗಳು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಆ ವೀರಭದ್ರನ ಮುಂದೆ ಕೆಲವರು ಸಾಗಿದರು.

Verse 35

केचित्तदनुगा जाताः केचित्तत्पार्श्वगा ययुः । अंबरं तैः समाक्रांतं तेजोवीजित भास्करैः

ಕೆಲವರು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಜೊತೆಯಾಗಿ ನಡೆದರು. ಅವರ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕಾಶ ತುಂಬಿತು; ಅವರ ಕಾಂತಿ ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಮಸುಕುಗೊಳಿಸಿತು।

Verse 36

शृंगाग्राणि गिरीणां च कैश्चिदुत्पाटितानि वै । आचूडमूलाः कैश्चिच्च विधता वै शिलोच्चयाः

ಕೆಲವರು ಪರ್ವತಗಳ ಶೃಂಗಾಗ್ರಗಳನ್ನೇ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಶಿಲಾಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಮೂಲದಿಂದ ಚೂಡವರೆಗೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು।

Verse 37

उत्पाट्य महतो वृक्षान्केचित्प्राप्ता मखांगणम् । कैश्चिदुत्पाटिता यूपाः केचित्कुंडान्यपूपुरन्

ಕೆಲವರು ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಬೇರುಸಹಿತ ಕಿತ್ತು ಮಖಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಕೆಲವರು ಯೂಪಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಯಜ್ಞಕುಂಡಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದರು।

Verse 38

मंडपं ध्वंसयामासुः केचित्क्रोधोद्धुरागणाः । अचीखनन्वै वेदीश्च केचिद्वै शूलपाणयः । अभक्षयन्हवींष्यन्ये पृषदाज्यं पपुः परे

ಕ್ರೋಧೋದ್ದುರರಾದ ಕೆಲ ಗಣರು ಮಂಟಪವನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದರು. ಶೂಲಪಾಣಿಗಳಾದ ಕೆಲವರು ವೇದಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದರು. ಇತರರು ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪೃಷದಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರು।

Verse 39

दध्वंसुरन्नराशींश्च केचित्पर्वतसन्निभान् । केचिद्वै पायसाहाराः केचिद्वै क्षीरपायिनः

ಕೆಲವರು ಪರ್ವತಸಮಾನವಾದ ಅನ್ನರಾಶಿಗಳನ್ನು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವರು ಪಾಯಸವನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಹಾಲನ್ನು ಪಾನಮಾಡಿದರು।

Verse 40

केचित्पक्वान्नपुष्टांगा यज्ञपात्राण्यचूर्णयन् । अमोटयन्स्रुचादंडान्केचिद्दोर्दंडशालिनः

ಕೆಲವರು ಪಕ್ವಾನ್ನದಿಂದ ಪುಷ್ಟವಾದ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚೂರ್ನಮಾಡಿದರು; ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಬಲಿಷ್ಠ ಭುಜಗಳವರು ಕೋಪದಿಂದ ಸ್ರುಚಿಗಳ ದಂಡಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು।

Verse 41

व्यभजञ्छकटान्केचित्पशून्केचिदजीगिलन् । अग्निं निर्वापयामासुः केचिदत्यग्नितेजसः

ಕೆಲವರು ಶಕಟಗಳನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕಿದರು, ಕೆಲವರು ಯಜ್ಞಪಶುಗಳನ್ನು ನುಂಗಿದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಅಗ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ನಂದಿಸಿದರು।

Verse 42

स्वयं परिदधुश्चान्ये दुकूलानि मुदा युताः । जगृहुः केचन पुरा रत्नानां पर्वतं कृतम्

ಇತರರು ಹರ್ಷದಿಂದ ಸುಂದರ ದುಕೂಲ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಧರಿಸಿದರು; ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಹಿಂದೆ ರಾಶಿಮಾಡಿದ್ದ—ರತ್ನಗಳ ಪರ್ವತದಂತೆ—ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡರು।

Verse 43

एकेन च भगो देवः पश्यंश्चक्रे विलोचनः । पूष्णो दंतावलीमन्यः पातयामास कोपितः

ಒಬ್ಬನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ದೇವ ಭಗನನ್ನು ಅಂಧನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು; ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಕೋಪದಿಂದ ಪೂಷಣನ ದಂತಾವಳಿಯನ್ನು ಕೆಡವಿದನು।

Verse 44

यज्ञः पलायितो दृष्टः केनचिन्मृगरूपधृक् । शिरोविरहितश्चक्रे तेन चक्रेण दूरतः

ಮೃಗರೂಪ ಧರಿಸಿ ಓಡುತ್ತಿದ್ದ ಯಜ್ಞನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು; ಯಾರೋ ಆ ಚಕ್ರದಿಂದ ಅವನ ಶಿರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಶಿರೋವಿಹೀನನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದರು।

Verse 45

एकः सरस्वतीं यांतीं दृष्ट्वा निर्नासिकां व्यधात् । अदितेरोष्ठपुटकौ छिन्नावन्येन कोपिना

ಒಬ್ಬನು ಸರಸ್ವತಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವಳ ಮೂಗನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕೋಪದಿಂದ ಅದಿತಿಯ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಸೀಳಿದನು.

Verse 46

अर्यम्णो बाहुयुगलं तथोत्पाटितवान्परः । अग्नेरुत्पाटयामास कश्चिज्जिह्वां प्रसह्य च

ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಅರ್ಯಮನ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದನು; ಮತ್ತು ಒಬ್ಬನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದನು.

Verse 47

चिच्छेद वायोर्वृषणं पार्षदोन्यः प्रतापवान् । पाशयित्वा यमं कश्चित्को धर्म इति पृष्टवान्

ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರತಾಪಿ ಪಾರ್ಷದನು ವಾಯುವಿನ ವೃಷಣಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ಒಬ್ಬನು ಯಮನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ 'ಧರ್ಮವೆಂದರೇನು?' ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.

Verse 48

यत्र धर्मे महेशो न प्रथमं परिपूज्यते । नैरृतं संगृहीत्वान्यः केशेष्वातो्ल्यचासकृत्

'ಯಾವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರನು ಮೊದಲು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲವೋ (ಅದು ಧರ್ಮವಲ್ಲ).' ಹೀಗೆಂದು ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ನೈಋತನನ್ನು ಕೂದಲಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪದೇ ಪದೇ ಎಳೆದನು.

Verse 49

अनीश्वरं हविर्भुक्तं त्वयेत्या ताडयत्पदा । कुबेरमपरो धृत्वा पादयोरधुनोद्बलात्

'ನೀನು ಈಶ್ವರನಿಲ್ಲದೆ ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿದೆ!' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಒಬ್ಬನು ಒದ್ದನು; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕುಬೇರನನ್ನು ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಲವಾಗಿ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದನು.

Verse 50

वामयामास बहुशो भक्षिता ह्यध्वराहुतीः । एकादशाऽपि ये रुद्रा लोकपालैकपंक्तयः

ಅವನು ಮರುಮರು ಅಶಾಂತಿ ಉಂಟುಮಾಡಿದನು; ಯಜ್ಞದ ಆಹುತಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಲೋಕಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಏಕಾದಶ ರುದ್ರರೂ ಸಹ ಅದರಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಗೊಂದಲಗೊಂಡರು.

Verse 51

रुद्राख्या धारणवशात्प्रमथैस्तेऽवहेलिताः । वरुणोदरमापीड्य प्रमथोन्यो बलेनहि

ಕೇವಲ ಹೆಸರನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ‘ರುದ್ರ’ರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವರು ಪ್ರಮಥರಿಂದ ಅವಹೇಳಿತರೂ ಪರಾಭೂತರೂ ಆದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಮಥನು ಬಲದಿಂದ ವರుణನ ಉದರವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಒತ್ತಿದನು.

Verse 52

बहिरुद्गिरयामास यद्दत्तं चेशवर्ज्जितम् । मायूरीं तनुमासाद्य सहस्राक्षो महामतिः

ಈಶನನ್ನು ವಜ್ರಿಸಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದುದನ್ನು ಅವನು ಹೊರಗೆ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿಬಿಟ್ಟನು. ನಂತರ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಮಹಾಮತಿ ಇಂದ್ರನು ಮಯೂರಿ (ಹೆಣ್ಣು ನವಿಲು) ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.

Verse 53

उड्डीय गिरिमाश्रित्यच्छन्नः कौतुकमैक्षत । ब्राह्मणान्प्रमथा नत्वा यातयातेतिचाब्रुवन्

ಹಾರಿಹೋಗಿ ಪರ್ವತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಆ ಕೌತುಕವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಪ್ರಮಥರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ—‘ಹೋಗಿರಿ, ಹೋಗಿರಿ, ಮುಂದುವರಿಯಿರಿ!’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 54

प्रमथाः कालयामासुरन्यानपि च याचकान् । इत्थं प्रमथिते यागे प्रमथैः प्रथमागतैः । वीरभद्रः स्वतः प्राप्तः प्रमथानीकिनी वृतः

ಪ್ರಮಥರು ಇತರ ಯಾಚಕರನ್ನೂ ಸಹ ಸಂಹರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಮೊದಲಾಗಿ ಬಂದ ಪ್ರಮಥರು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಚೂರಾಗಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಪ್ರಮಥಸೈನ್ಯದಿಂದ ಆವರಿತನಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಸ್ವತಃ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.

Verse 55

यज्ञवाटं श्मशानाभं दृष्ट्वा तैः प्रमथैः पुरा । अतिशोच्यां दशां नीतं वीरभद्रस्ततो जगौ

ಆ ಪ್ರಮಥರು ಯಜ್ಞವಾಟವನ್ನು ಶ್ಮಶಾನಸದೃಶವಾಗಿ ಮಾಡಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವೀರಭದ್ರನು ತೀವ್ರ ಶೋಕದಿಂದ—ಇದನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕರುಣಾಜನಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನುಡಿದನು।

Verse 56

गणाः पश्यत दुर्वृत्तैः प्रारब्धानां च कर्मणाम् । अनीश्वरैरवस्थेयं कुतो द्वेषो महेश्वरे

ಹೇ ಗಣಗಳೇ, ನೋಡಿ—ದುರ್ವೃತ್ತರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲ ಇಂತಹ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಅಧಿಪತ್ಯವಿಲ್ಲದವರ ಗತಿ ಇದು; ಹಾಗಿರಲು ಮಹೇಶ್ವರನ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷ ಏಕೆ?

Verse 57

ये द्विषंति महादेवं सर्वकर्मैकसाक्षिणम् । धर्मकार्ये प्रवृत्तास्तु ते प्राप्स्यंतीदृशं दशाम्

ಸರ್ವಕರ್ಮಗಳ ಏಕಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವವರು, ಧರ್ಮಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡರೂ ಸಹ, ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ।

Verse 58

क्व स दक्षो दुराचारः क्व च यज्ञभुजः सुराः । धृत्वा सर्वानानयत यात द्रुततरं गणाः

ಆ ದುರುಚಾರಿಯಾದ ದಕ್ಷನು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಯಜ್ಞಭಾಗವನ್ನು ಭುಜಿಸುವ ದೇವರುಗಳು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ? ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಡಿ—ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಿರಿ, ಹೇ ಗಣಗಳೇ!

Verse 59

इत्याज्ञा वीरभद्रस्य प्राप्य ते प्रमथा द्रुतम् । यावद्यांत्यग्रतस्तावदृष्टः कुद्धो गदाधरः

ವೀರಭದ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಪ್ರಮಥರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೊರಟರು; ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉಗ್ರನಾದ ಗದಾಧರನನ್ನು ಕಂಡರು।

Verse 60

तेन ते प्रमथाः सर्वे महाबलपराक्रमाः । शुष्कपर्णतृणावस्थां प्रापिता वात्ययेव हि

ಅವನಿಂದ ಆ ಮಹಾಬಲಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಥರು, ಪ್ರಚಂಡ ವಾತ್ಯೆಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕವರಂತೆ, ಒಣ ಎಲೆ-ಹುಲ್ಲಿನ ತುಂಡುಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದರು।

Verse 61

अथ नष्टेषु सर्वेषु प्रमथेषु हरेर्भयात् । चुकोप वीरभद्रः स प्रलयानलसंनिभः

ನಂತರ ಹರಿಯ ಭಯದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಥರು ನಾಶವಾದಾಗ, ವೀರಭದ್ರನು ಯುಗಾಂತ ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ಉಗ್ರಕೋಪದಿಂದ ಜ್ವಲಿಸಿದನು।

Verse 62

ददर्श शार्ङ्गिणं चाग्रे स्वगणैश्च परिष्टुतम् । चतुर्भुजैरसंख्यातैर्जितदैत्यमहाबलैः

ಅವನು ಮುಂದೆ ಶಾರ್ಙ್ಗಧಾರಿ (ವಿಷ್ಣು)ಯನ್ನು ಕಂಡನು; ತನ್ನ ಗಣಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಚತುರ್ಭುಜ ಮಹಾಬಲಿಗಳು ಅವನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದರು।

Verse 63

चक्रिभिर्गदिभिर्जुष्टं खड्गिभिश्चापि शार्ङ्गिभिः । वीरभद्रस्ततः प्राह दृष्ट्वा तं दैत्यसूदनम्

ಚಕ್ರಧಾರಿಗಳು, ಗದಾಧಾರಿಗಳು, ಖಡ್ಗಧಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನುರ್ಧಾರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆ ದೈತ್ಯಸೂದನನನ್ನು ನೋಡಿ, ವೀರಭದ್ರನು ಆಗ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 64

त्वं तु यज्ञपुमानत्र महायज्ञप्रवर्तकः । रक्षिता निजवीर्येण दक्षस्य त्र्यक्षवैरिणः

‘ನೀನೇ ಇಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಪುರುಷನು, ಈ ಮಹಾಯಜ್ಞದ ಪ್ರವર્તಕನು; ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಸ್ವವೀರ್ಯದಿಂದ ತ್ರ್ಯಕ್ಷಪ್ರಭುವಿನ ವೈರಿ ದಕ್ಷನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವವನು.’

Verse 65

किं वा दक्षं समानीय देहि युध्यस्व वा मया । न दास्यसि च चेद्दक्षं ततस्तं रक्ष यत्नतः

ಅಥವಾ ದಕ್ಷನನ್ನು ಕರೆತಂದು ನನ್ನ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸು; ಇಲ್ಲವೇ ನನ್ನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು. ದಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಡದೆ ಇದ್ದರೆ, ಅವನನ್ನು ಮಹಾ ಯತ್ನದಿಂದ ಕಾಪಾಡು.

Verse 66

प्रायशः शंभुभक्तेषु यतस्त्वं प्रोच्यसेऽग्रणीः । एकोनेऽब्जसहस्रेप्राग्ददौ नेत्रांबुजं भवान्

ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀನು ಶಂಭುಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಣಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಹಿಂದೆ ಸಾವಿರ ಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ, ನೀನು ನಿನ್ನದೇ ಪದ್ಮನೇತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 67

तुष्टेन शंभुना दत्तं तुभ्यं चक्रं सुदर्शनम् । यत्साहाय्यमवाप्याजौ त्वं जयेर्दनुजाधिपान्

ತೃಪ್ತನಾದ ಶಂಭುವು ನಿನಗೆ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಅದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೀನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದನುಜಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತೀ.

Verse 68

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य वीरभद्रस्य चोर्जितम् । जिज्ञासुस्तद्बलं विष्णुर्वीरभद्रमुवाच ह

ವೀರಭದ್ರನ ಆ ಪ್ರಬಲ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನ ಬಲವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ ವಿಷ್ಣು ವೀರಭದ್ರನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 69

त्वं शंभोः सुत देशीयो गणानां प्रवरोस्यहो । राजादेशमनुप्राप्य ततोप्यतिबलो महान्

ನೀ ಶಂಭುವಿನ ಪುತ್ರ, ಅವನದೇ ಧಾಮದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನು; ನಿಜಕ್ಕೂ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ನೀನು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಅತಿಬಲವಂತನೂ ಮಹಾನೂ ಆಗಿದ್ದೀ.

Verse 70

योसि सोस्यहमप्यत्र दक्षरक्षणदक्षधीः । पश्यामि तव सामर्थ्यं कथं दक्षं हरिष्यसि

ನೀನು ಯಾರು ಆಗಿರಲಿ, ನಾನೂ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇನೆ—ದಕ್ಷನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ, ತೀಕ್ಷ್ಣಬುದ್ಧಿಯವನು. ಈಗ ನಿನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇನೆ; ದಕ್ಷನನ್ನು ನೀನು ಹೇಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವೆ?

Verse 71

इत्युक्तो वीरभद्रः स तेन वै शार्ङ्गधन्वना । प्रमथान्दृष्टिभंग्यैव प्रेरयामास संगरे

ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವ (ವಿಷ್ಣು) ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ, ವೀರಭದ್ರನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿಯ ಭಂಗಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಮಥರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು.

Verse 72

अथ तैः प्रमथैर्विष्णोरनुगा गदिता रणे । आददानास्तृणं वक्त्रे णापिताः पाशवीं दशाम्

ನಂತರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರಮಥರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಚರರನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸಿದರು; ಅವರ ಬಾಯಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ತುಂಬಿಸಿ, ಮೊಂಡನ ಮಾಡಿ ಅವಮಾನಿಸಿದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ಪಶುವಿನಂತ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದರು.

Verse 73

ततस्तार्क्ष्यरथः क्रुद्धस्त्वेकैकं रणमूर्धनि । सहस्रेणसहस्रेण बाणानां हृद्यताडयत्

ನಂತರ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯರಥಾರೂಢನಾದ ಆ ಕ್ರುದ್ಧ ವೀರನು ಯುದ್ಧದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬನನ್ನು ಗುರಿಮಾಡಿ, ಸಾವಿರಾರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 74

ते भिन्नवक्षसः सर्वे गणा रुधिरवर्षिणः । वासंतीं कैंशुकीं शोभां परिप्रापूरणाजिरे

ಆ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳ ವಕ್ಷಸ್ಥಲಗಳು ಭೇದಿತವಾಗಿದ್ದು ರಕ್ತವರ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಅವರು ಯಜ್ಞಾಂಗಣವನ್ನು ವಸಂತದಂತೆ, ಕಿಂಶುಕಪುಷ್ಪಗಳ ಅರుణಶೋಭೆಯಂತೆ ತುಂಬಿಸಿದರು.

Verse 75

क्षरंत इव मातंगाः स्रवंत इव पर्वताः । मदेन धातुरागेण मिश्रैः शुशुभिरे गणाः

ಮದಜಲ ಸುರಿಸುವ ಆನೆಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಧಾತುಗಳನ್ನು ಸುರಿಸುವ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ, ಮದ ಮತ್ತು ಧಾತುರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಗಣಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 76

ततः प्रहस्य गणपोऽब्रवीद्वै कुंठनायकम् । हे शार्ङ्गधन्वञ्जाने त्वां त्वं रणांगण पंडितः

ಆಗ ನಗುತ್ತಾ ಆ ಗಣಪತಿಯು ವೈಕುಂಠನಾಯಕನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, 'ಎಲೈ ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವನೇ! ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ, ನೀನು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತನು.'

Verse 77

परं युध्यसि दैत्येंद्रैर्दानवेंद्रैर्न पार्षदैः । इत्युक्ता वीरभद्रेण भुशुंडीकलिताकरे

'ನೀನು ದೈತ್ಯೇಂದ್ರರ ಮತ್ತು ದಾನವೇಂದ್ರರ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೀಯೇ ಹೊರತು ಪಾರ್ಷದರೊಂದಿಗಲ್ಲ!' ಎಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭುಶುಂಡಿ ಆಯುಧವನ್ನು ಹಿಡಿದ ವೀರಭದ್ರನು ನುಡಿದನು.

Verse 78

गदिनाऽथ गदा तूर्णं दैत्येंद्रगिरिरेणुकृत् । ततः प्रहतवान्वीरो भुशुंड्या तं गदाधरम्

ಆಗ ಗದಾಧಾರಿಯು ದೈತ್ಯೇಂದ್ರನೆಂಬ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವ ಗದೆಯನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ವೀರನು ಭುಶುಂಡಿಯಿಂದ ಆ ಗದಾಧರನನ್ನು ಪ್ರಹರಿಸಿದನು.

Verse 79

तदंगसंगमासाद्य विदद्रे शतधा तया । कौमोदकी प्रहारेण वीरभद्रं प्रतापिनम्

ಆ ಕೌಮೋದಕೀ ಗದೆಯ ಪ್ರಹಾರವು ದೇಹಕ್ಕೆ ತಗುಲಿದ ಕೂಡಲೇ, ಆ ಪ್ರತಾಪಿ ವೀರಭದ್ರನು ನೂರು ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿಹೋದನು.

Verse 80

जघान वासुदेवोपि तरसाऽज्ञातवेदनम् । ततः खट्वांगमादाय गदाहस्तं गदाधरम्

ಆಗ ವಾಸುದೇವನೂ ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಅಜ್ಞಾತವೇದನನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಖಟ್ವಾಂಗ ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗದಾಹಸ್ತನಾದ ಗದಾಧರನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 81

आताड्य सव्यदोर्दंडे गदां भूमावपातयत् । कुपितोयं मधुद्वेषी चक्रेणाताडयच्च तम्

ಅವನ ಎಡ ಭುಜದಂಡಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದು ಗದೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಕೋಪಗೊಂಡ ಮಧುದ್ವೇಷಿ ಚಕ್ರದಿಂದಲೂ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದನು.

Verse 82

स च चक्रं समागच्छद्दृष्ट्वा सस्मार शंकरम् । शंकरस्मरणाच्चक्रं मनाग्वक्रत्वमाप्य च । कंठमासाद्यवीरस्य सम्यग्जातं सुदर्शनम्

ಚಕ್ರವು ತನ್ನತ್ತ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ಶಂಕರಸ್ಮರಣಮಾತ್ರದಿಂದ ಚಕ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಕ್ರವಾಗಿ, ವೀರನ ಕಂಠವನ್ನು ತಲುಪಿ ಸುಧರ್ಶನವು ಅಲ್ಲಿ ಆಭರಣದಂತೆ ಸಮ್ಯಕ್ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 83

तेन चक्रेण शुशुभे नितरां स गणेश्वरः । वीरलक्ष्म्यावृत इव समरे विजयस्रजा

ಆ ಚಕ್ರದಿಂದ ಗಣೇಶ್ವರನು ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದನು—ಸಮರದಲ್ಲಿ ವೀರಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ ವಿಜಯಸ್ರಜೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದವನಂತೆ.

Verse 84

ततः सुदर्शनं दृष्ट्वा तत्कंठाभरणं हरिः । मनाक्स चकितं स्मित्वा ततो जग्राह नंदकम्

ನಂತರ ಹರಿ, ಸುಧರ್ಶನವು ಅವನ ಕಂಠಾಭರಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟು ನಗುನಗುತ್ತಾ, ಬಳಿಕ ನಂದಕ ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದನು.

Verse 85

सनंदकं करं तस्य प्रोद्यतं मधुविद्विषः । पश्यतां दिविसिद्धानां स्तंभयामास हुंकृता

ಮಧುವಿದ್ವೇಷಿ ನಂದಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗ, ದಿವ್ಯಸಿದ್ಧರು ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಗಣನಾಥನು ಘರ್ಜಿತ ‘ಹುಂ’ಕಾರದಿಂದ ಆ ಎತ್ತಿದ ಭುಜವನ್ನು ಸ್ಥಂಭಗೊಳಿಸಿದನು।

Verse 86

अभ्यधावच्च वेगेन गृहीत्वा शूलमुज्ज्वलम् । यावज्जिघांसति हरिं तावदाकाशवाचया

ಅವನು ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ, ಜ್ವಲಿಸುವ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಹಿಡಿದನು; ಹರಿಯನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಹೊರಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆಕಾಶವಾಣಿ (ಅವನನ್ನು) ತಡೆದಿತು।

Verse 87

वारितो गणराजः स मा कार्षीः साहसं त्विति । ततस्तमपहायाशु वीरभद्रो गणोत्तमः

ಆಕಾಶವಾಣಿಯಿಂದ ಗಣರಾಜನು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು—“ಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಡ।” ನಂತರ ಗಣೋತ್ತಮನಾದ ವೀರಭದ್ರನು ಅವನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತಕ್ಷಣ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು।

Verse 88

प्राप्य दक्षं विनद्योच्चैर्धिक्त्वामीश्वरनिंदकम् । यस्येदृगस्ति संपत्तिर्यत्रदेवाः सहायिनः । स कथं सेश्वरं कर्म न कुर्याद्दक्षतांदधत्

ದಕ್ಷನ ಬಳಿಗೆ ತಲುಪಿ ಅವನು ಉಚ್ಚಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಗರ್ಜಿಸಿದನು—“ಧಿಕ್ಕಾರ ನಿನಗೆ, ಈಶ್ವರನಿಂದಕ! ಇಂತಹ ಸಂಪತ್ತು ಹೊಂದಿ, ದೇವರುಗಳೇ ಸಹಾಯಕರಾಗಿರುವವನು ‘ದಕ್ಷ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪರಮೇಶ್ವರಸಂಬಂಧಿ ಕರ್ಮವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಮಾಡದೆ ಬಿಡುವನು?”

Verse 89

येनास्येन पवित्रेण भवता निंदितः शिवः । चूर्णयामि तदास्यं ते चपेटाभिः समंततः

ನೀನು ಪವಿತ್ರವಾದ ಆ ಬಾಯಿಂದ ಶಿವನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದ್ದೆ; ಅದೇ ನಿನ್ನ ಬಾಯನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಚಪೇಟೆಗಳಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾಗಿಸುವೆನು।

Verse 90

इत्युक्त्वा तस्य दक्षस्य हरपारुष्यभाषिणः । चिच्छेद वदनं वीरश्चपेटशतघातनैः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶಿವನ ಕುರಿತು ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ಆ ದಕ್ಷನ ಮುಖವನ್ನು ಆ ವೀರನು ನೂರಾರು ಏಟುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು ಪುಡಿಮಾಡಿದನು.

Verse 91

ततस्त्वदितिमुख्यानां मिलितानां महोत्सवे । त्रोटयामास कर्णादीन्यंगप्रत्यंगकानि च

ತದನಂತರ ಆ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಅದಿತಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಅವನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 92

वेणीदंडाश्च कासांचित्तेनच्छिन्ना महारुषा । कासांचिच्च कराश्छिन्ना कासांचित्कर्तितास्तनाः

ಮಹಾಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಕೆಲವರ ಜಡೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು, ಕೆಲವರ ಕೈಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕೆಲವರ ಸ್ತನಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿದನು.

Verse 93

नासापुटांस्तथान्यासां पाटयामास पार्षदः । चिच्छेद चांगुलीश्चापि तथान्यासां शिवप्रियः

ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಸೇವಕನು ಬೇರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮೂಗುಗಳನ್ನು ಸೀಳಿದನು ಮತ್ತು ಇತರರ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕತ್ತರಿಸಿದನು.

Verse 94

ये ये निनिंदुर्देवेशं ये ये च शुश्रुवुस्तदा । तेषां जिह्वाश्रुतीः कोपादच्छिनच्चाकरोद्द्विधा

ಯಾರು ಯಾರು ದೇವಾಧಿದೇವನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೋ ಮತ್ತು ಯಾರು ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೋ, ಕೋಪದಿಂದ ಅವರ ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಎರಡು ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.

Verse 95

केचिदुल्लंबिता यूपे पाशयित्वा दृढं गले । अधोमुखायै देवेशं विहायात्तं महाहविः

ಕೆಲವರನ್ನು ಯೂಪಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿ ತೂಗಿಹಾಕಿ, ಕಂಠಕ್ಕೆ ಪಾಶವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದರು; ಅಧೋಮುಖರಾಗಿ ದೇವೇಶ್ವರನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಮಹಾಹವಿಯನ್ನು ತಾವೇ ಕಬಳಿಸಿದರು।

Verse 96

द्विजराजश्च धर्मश्च भृगुमारीचिमुख्यकाः । अत्यंतमपमानस्य भाजनं तेन कारिताः

ದ್ವಿಜರಾಜನೂ ಧರ್ಮನೂ, ಭೃಗು–ಮರೀಚಿ ಪ್ರಮುಖ ಋಷಿಗಳೂ—ಅವನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 97

एते जामातरस्तस्य यतो दक्षस्य दुर्धियः । हित्वा महेश्वरममून्सोपश्यदधिकाञ्शिवात्

ಇವರು ಅವನ ಅಳಿಯಂದಿರು; ದುರ್ಧಿ ದಕ್ಷನು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಇವರನ್ನೇ ಶಿವನಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು।

Verse 98

तानि कुंडानि ते यूपास्ते स्तंभाः स च मंडपः । तावेद्यस्तानि पात्राणि तानि हव्यान्यनेकधा

ಆ ಕುಂಡಗಳು, ಆ ಯೂಪಗಳು, ಆ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಆ ಮಂಟಪ; ಆ ವೇದಿಗಳು, ಆ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಹವ್ಯಗಳು—

Verse 99

ते च वै यज्ञसंभारास्ते ते यज्ञप्रवर्तकाः । ते रक्षपालास्तेमंत्रा विनेशुर्हेलयाऽखिलाः

ಆ ಯಜ್ಞಸಂಭಾರಗಳು, ಆ ಯಜ್ಞಪ್ರವರ್ತಕರು, ಆ ರಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಆ ಮಂತ್ರಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ಅವಹೇಳನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾದವು।

Verse 100

स्तोकेनैव हि कालेन यथर्धिः परवंचनात् । अर्जिता नश्यति क्षिप्रं दक्षसंपद्गताऽशिवा

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪರರನ್ನು ವಂಚಿಸಿ ಗಳಿಸಿದ ಧನವು ಶೀಘ್ರ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ದಕ್ಷನಿಗೆ ಬಂದ ಅಶುಭ ಸಂಪತ್ತಿನಂತೆ।

Verse 110

विधीरितमिति श्रुत्वा स्मित्वा देवो महेश्वरः । वीरमाज्ञापयामास यथापूर्वं प्रकल्पय

“ವಿಧಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು” ಎಂದು ಕೇಳಿ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ನಗುತ್ತಾ ವೀರನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು: “ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು।”

Verse 120

काश्यां लिंगप्रतिष्ठायैः कृताऽत्र सुकृतात्मभिः । सर्वे धर्माः कृतास्तैस्तु त एव पुरुषार्थिनः

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಾತ್ಮರು ಲಿಂಗಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಕರ್ಮಗಳು ನೆರವೇರಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ; ಅವರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಪುರುಷಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವವರು।

Verse 130

स्तुत्वा नानाविधैः स्तोत्रैः प्रसन्नं वीक्ष्य शंकरम् । प्रोवाच देवदेवेशं यदि देयो वरो मम

ನಾನಾವಿಧ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿಂದ ಶಂಕರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇವದೇವೇಶನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕಾದರೆ…”

Verse 139

श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं दक्षेश्वरसमुद्भवम् । नरो न लिप्यते पापैरपराधालयोपि हि

ದಕ್ಷೇಶ್ವರದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಈ ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಲಿಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ—ಅವನು ಅಪರಾಧಗಳ ಆಲಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ।