Adhyaya 5

Verse 1

पराशर उवाच । ततो ध्यानेन विश्वेशमालोक्य स मुनीश्वरः । सूत प्रोवाच तां पुण्यां लोपामुद्रामिदं वचः

ಪರಾಶರನು ಹೇಳಿದರು—ಆಮೇಲೆ ಆ ಮುನೀಶ್ವರನು ಧ್ಯಾನಯೋಗದಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ, ಹೇ ಸೂತ, ಪುಣ್ಯವತಿಯಾದ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಈ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು।

Verse 2

अयि पश्य वरारोहे किमेतत्समुपस्थितम् । क्व तत्कार्यं क्व च वयं मुनिमार्गानुसारिणः

ಹೇ ವರಾರೋಹೆ, ನೋಡು—ಇದು ಏನು ಸಂಭವಿಸಿದೆ? ಆ ಕಾರ್ಯ ಎಲ್ಲಿ, ನಾವು ಎಲ್ಲಿ—ಮುನಿಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಾವು?

Verse 3

येन गोत्रभिदा गोत्रा विपक्षा हेलया कृताः । भवेत्कुंठितसामर्थ्यः स कथं गिरिमात्रके

ಯಾರು ‘ಗೋವರ್ಧನಧಾರಿ’ಯಾಗಿ ವಿರೋಧಿ ಗೋತ್ರಗಳನ್ನು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ತೃಣಪ್ರಾಯ ಮಾಡಿದರೋ, ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಲ್ಲಿನಷ್ಟೇ ಇರುವ ಪರ್ವತದಿಂದ ಹೇಗೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಬಹುದು?

Verse 4

कल्पवृक्षोंऽगणे यस्य कुलिशं यस्य चायुधम् । सिद्ध्यष्टकं हि यद्द्वारि स सिद्ध्यै प्रार्थयेद्द्विजम्

ಯಾರ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವಿದೆಯೋ, ಯಾರ ಆಯುಧ ವಜ್ರವೋ, ಯಾರ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಳು ನಿಂತಿರುವವೋ—ಅವನು ಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುವನು?

Verse 5

क्रियंते व्याकुलाः शैला अहो दावाग्निना प्रिये । तद्वृद्धिस्तंभने शक्तिः क्व गतासाऽशुशुक्षणेः

ಪ್ರಿಯೆ, ಅಹೋ—ದಾವಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಪರ್ವತಗಳೂ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿವೆ; ಅದರ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆದು ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಶೋಷಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಎಲ್ಲಿ ಹೋದದು?

Verse 6

नियन्ता सर्वभूतानां योसौ दण्डधरः प्रभुः । स किं दंडयितुं नालमेकं तं ग्रावमात्रकम्

ಸರ್ವಭೂತಗಳ ನಿಯಂತನಾದ ದಂಡಧಾರಿ ಪ್ರಭು—ಅವನು ಆ ಒಂದು ತೃಣಸಮಾನ, ಕಲ್ಲುಕಣದಷ್ಟಾದವನನ್ನೂ ದಂಡಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಲ್ಲವೇ?

Verse 7

आदित्या वसवो रुद्रास्तुषिताः स मरुद्गणाः । विश्वेदेवास्तथा दस्रौ ये चान्येपि दिवौकसः

ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ತುಷಿತರು, ಮರುದ್ಗಣಗಳು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನೌ (ದಸ್ರೌ) ಮತ್ತು ಇತರ ದಿವೌಕಸರು—ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳು—

Verse 8

येषां दृक्पातमात्रेण पतंति भुवनान्यपि । ते किं समर्था नो कांते नगवृद्धिनिषेधने

ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿಪಾತಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಲೋಕಗಳೂ ಪತನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೋ—ಹೇ ಕಾಂತೆ! ಅವರು ಪರ್ವತದ ಉಬ್ಬುವ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲವೇ?

Verse 9

आज्ञातं कारणं तच्च स्मृतं वाक्यं सुभाषितम् । काशीमुद्दिश्य यद्गीतं मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

ಅದರ ಕಾರಣ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ; ಮತ್ತು ಆ ಸುಭಾಷಿತ ವಾಕ್ಯ ಸ್ಮರಣದಲ್ಲಿದೆ—ಕಾಶಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ತತ್ತ್ವದರ್ಶಿ ಮುನಿಗಳು ಹಾಡಿದದು.

Verse 10

अविमुक्तं न मोक्तव्यं सर्वथैव मुमुक्षुभिः । किंतु विघ्ना भविष्यंति काश्यां निवसतां सताम्

ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿಗಳು ಅವಿಮುಕ್ತ (ಕಾಶೀ) ಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಆದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸತ್ಪುರುಷರಿಗೆ ವಿಘ್ನಗಳು ಸಂಭವಿಸುವವು.

Verse 11

उपस्थितोयं कल्याणि सोंऽतरायो महानिह । न शक्यतेऽन्यथाकर्तुं विश्वेशो विमुखो यतः

ಹೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಂತರಾಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿವಾರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ವಿಮುಖನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 12

काशीद्विजाशीर्भिरहो यदाप्ता कस्तां मुमुक्षुर्यदिवामुमुक्षुः । ग्रासं करस्थं स विसृज्य हृद्यं स्वकूर्परं लेढि विमूढचेताः

ಅಹೋ! ಕಾಶಿಯ ದ್ವಿಜರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ದೊರೆತ ಕಾಶಿಯನ್ನು—ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲದಿರಲಿ—ಯಾರು ತ್ಯಜಿಸುವರು? ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಹಿ ಗ್ರಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತನ್ನ ಮೊಣಕೈ ನಕ್ಕುವುದು ವಿಮೂಢಚಿತ್ತನ ಕೆಲಸ.

Verse 13

अहो जना बालिशवत्किमेतां काशीं त्यजेयुः सुकृतैकराशिम् । शालूककंदः प्रतिमज्जनं किं लभेत तद्वत्सुलभा किमेषा

ಅಹೋ! ಜನರು ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಈ ಕಾಶಿಯನ್ನು—ಪುಣ್ಯದ ಏಕ ರಾಶಿಯನ್ನು—ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸುವರು? ಮುಳುಗದೆ ಕಮಲಕಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆಯೇ? ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಕಾಶಿ ಇಷ್ಟು ಸುಲಭವೇ?

Verse 14

भवांतरा वर्जित पुण्यराशिं कृच्छैर्महद्भिर्ह्यवगम् यकाशीम् । प्राप्यापि किं मूढधियोन्यतो वै यियासवो दुर्गतिमुद्यियासवः

ಕಾಶೀ ಪುಣ್ಯದ ನಿಧಿ; ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತ್ಯಜಿಸದದ್ದು, ಮಹಾ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದಲೇ ತಲುಪಬಹುದಾದದ್ದು. ಅದನ್ನು ಪಡೆದ ಮೇಲೂ ಮೂಢಬುದ್ಧಿಗಳು ಏಕೆ ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುವರು—ದುರ್ಗತಿಯತ್ತ ಓಡಲು ಉತ್ಸುಕರಾದಂತೆ?

Verse 15

क्व काशिका विश्वपदप्रकाशिका क्व कार्यमन्यत्परितोतिदुःखम् । तत्पंडितोन्यत्र कुतः प्रयाति किं याति कूष्मांडफलं ह्यजास्ये

ಎಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಕಾ—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಮಪದವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದು—ಎಲ್ಲಿ ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಸುತ್ತಲೂ ದುಃಖವನ್ನೇ ತರುವವು! ಹಾಗಿರಲು ಪಂಡಿತನು ಬೇರೆಡೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುವನು? ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ಫಲವು ಮೇಕೆಯ ಬಾಯಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ?

Verse 16

काशीं प्रकाशीं कृतपुण्यराशिं हा शीघ्रनाशी विसृजेन्नरः किम् । नूनं स्वनूनं सुकृतं तदीयं मदीयमेवं विवृणोति चेतः

ಹಾಯ್, ಶೀಘ್ರ ನಾಶವಾಗುವ ಮನುಷ್ಯನು ಕೃತಪುಣ್ಯರಾಶಿಯ ನಿಧಿಯಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಯ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಏಕೆ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು? ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಮನಸ್ಸೇ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ‘ಆ ಪುಣ್ಯ ಅವರದು, ನನ್ನದು ಅಲ್ಲ.’

Verse 17

नरो न रोगी यदिहाविहाय सहायभूतां सकलस्य जंतोः । काशीमनाशी सुकृतैकराशिमन्यत्र यातुं यततां न चान्यः

ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕಳಾದ, ಅವಿನಾಶಿನಿಯಾದ, ಪುಣ್ಯದ ಏಕನಿಧಿಯಾದ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗಲು ಯತ್ನಿಸುವವನು ನಿಜಕ್ಕೂ ರೋಗಿಯೇ.

Verse 18

वित्रस्तपापां त्रिदशैर्दुरापां गंगां सदापां भवपाशशापाम् । शिवाविमुक्ताममृतैकशुक्तिं भुक्ताविमुक्तानपरित्यजन्ति

ಅವಳ ಕೃಪಾರಸವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಿದವರು ಗಂಗೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅವಳ ಮುಂದೆ ಪಾಪಗಳು ನಡುಗುತ್ತವೆ, ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ದುರ್ಲಭಳು, ಸದಾ ಜೀವದಾಯಿನಿ, ಭವಬಂಧನದ ಪಾಶಕ್ಕೆ ಶಾಪ ನೀಡುವಳು; ‘ಶಿವಾವಿಮುಕ್ತಾ’, ಅಮೃತದ ಏಕ ಶುಕ್ತಿ—ಅವಳ ಭಕ್ತರನ್ನೂ ಅವರು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 19

हंहो किमंहो निचिताः प्रलब्धा बंहीयसायास भरेण काशीम् । प्रभूतपुण्यद्रविणैकपण्यां प्राप्यापि हित्वा क्व च गंतुमुद्यताः

ಹಾಯ್, ಎಂಥ ಭಾರೀ ಪಾಪ! ಅಪಾರ ಶ್ರಮದಿಂದ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆದು—ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪುಣ್ಯಧನವೇ ಏಕೈಕ ವ್ಯಾಪಾರ—ಅವಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವರು ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ?

Verse 20

अहो जनानां जडता विहाय काशीं यदन्यत्र न यंति चेतः । परिस्फुरद्गांगजलाभिरामां कामारिशूलाग्रधृतां लयेपि

ಅಹೋ, ಜನರ ಜಡತೆ ಎಷ್ಟು! ಕಾಶಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವರ ಚಿತ್ತ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ—ಮಿನುಗುವ ಗಂಗಾಜಲದಿಂದ ಮನೋಹರವಾದ ಆ ಕಾಶಿ, ಪ್ರಳಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಮಾರಿಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲಾಗ್ರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 21

रेरे भवे शोकजलैकपूर्णे पापेस्मलोकाः पतिताब्धिमध्ये । विद्राणनिद्राणविरोधिपापां काशीं परित्यज्यतरिं किमर्थम्

ಅಯ್ಯೋ ಅಯ್ಯೋ! ಈ ಭವಸಂಸಾರ ಶೋಕಜಲದಿಂದಲೇ ತುಂಬಿದೆ; ಜನರು ಪಾಪಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಾರೆ. ಪಾಪವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಿ ಅವಿದ್ಯಾನಿದ್ರೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ನೌಕೆಯಾದ ಕಾಶಿ ಇರುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದಾಟಲು ಏಕೆ?

Verse 22

न सत्पथेनापि न योगयुक्त्या दानैर्नवा नैव तपोभिरुग्रैः । काशी द्विजाशीर्भिरहो सुलभ्या किंवा प्रसादेन च विश्वभर्तुः

ಸತ್ಪಥದಿಂದಲೂ, ಯೋಗಸಾಧನೆಯಿಂದಲೂ, ದಾನದಿಂದಲೂ, ಉಗ್ರತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಕಾಶಿ ಇಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದು; ಅದು ದ್ವಿಜರ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಅಥವಾ ಜಗದ್ಭರ್ತನಾದ ಪ್ರಭುವಿನ ಕೃಪಾಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 23

धर्मस्तु संपत्तिभरैः किलोह्यतेप्यर्थो हि कामैर्बहुदानभोगकैः । अन्यत्रसर्वं स च मोक्ष एकः काश्यां न चान्यत्र तथायथात्र

ಇತರತ್ರ ಧರ್ಮವೂ ಧನಭಾರದಿಂದ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ; ಅರ್ಥವೂ ಅನೇಕ ಭೋಗಗಳ ಆಸೆಯಿಂದ ಕಾಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೋಕ್ಷ ಒಂದೇ—ಅದು ಕಾಶಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ, ಬೇರೆಡೆ ಇಲ್ಲ; ಇಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ.

Verse 24

क्षेत्रं पवित्रं हि यथाऽविमुक्तं नान्यत्तथायच्छ्रुतिभिः प्रयुक्तम् । न धर्मशास्त्रैर्न च तैःपुराणैस्तस्माच्छरण्यं हि सदाऽविमुक्तम्

ಅವಿಮುಕ್ತಕ್ಷೇತ್ರದಂತೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ; ವೇದವಚನಗಳೂ ಬೇರೆ ಯಾವುದನ್ನೂ ಹಾಗೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿಲ್ಲ. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಾಗಲಿ ಪುರಾಣಗಳಾಗಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಿಮುಕ್ತವೇ ಸದಾ ಶರಣ್ಯ.

Verse 25

सहोवाचेति जाबालिरारुणेसिरिडामता । वरणापिंगला नाडी तदंतस्त्वविमुक्तकम्

‘ಹೀಗೆ ಜಾಬಾಲಿ ಆರುಣಿಗೆ ಹೇಳಿದರು’ ಎಂದು ಪರಂಪರೆ. ವರಣಾ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಲಾ ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಡಿಗಳು; ಅವುಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶವೇ ಅವಿಮುಕ್ತ.

Verse 26

सा सुषुम्णा परानाडी त्रयं वाराणसीत्वसौ । तदत्रोत्क्रमणे सर्वजंतूनां हि श्रुतौ हरः

ಆ ಪರಮ ನಾಡಿ ಸುಷುಮ್ನಾ; ಈ ತ್ರಯವೇ ವಾರಾಣಸಿಯ ಸ್ವರೂಪ. ಇಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ವ ಜೀವಿಗಳ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಹರ (ಶಿವ) ತಾರಕೋಪದೇಶವಾಗಿ ಶ್ರವಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.

Verse 27

तारकं ब्रह्मव्याचष्टे तेन ब्रह्म भवंति हि । एवं श्लोको भवत्येष आहुर्वै वेदवादिनः

ಅವನು ತಾರಕವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಜೀವಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಶ್ಲೋಕ—ಎಂದು ವೇದವಾದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 28

भगवानंतकालेऽत्र तारकस्योपदेशतः । अविमुक्तेस्थिताञ्जन्तून्मोचयेन्नात्र संशयः

ಇಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ತಾರಕೋಪದೇಶದ ಮೂಲಕ ಅವಿಮುಕ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 29

नाविमुक्तसमंक्षेत्रं नाविमुक्तसमा गतिः । नाविमुक्तसमं लिंगं सत्यं सत्यं पुनःपुनः

ಅವಿಮುಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವಿಲ್ಲ, ಅವಿಮುಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಗತಿಯಿಲ್ಲ; ಅವಿಮುಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಲಿಂಗವಿಲ್ಲ—ಸತ್ಯಂ ಸತ್ಯಂ ಪುನಃಪುನಃ.

Verse 30

अविमुक्तं परित्यज्य योन्यत्र कुरुते रतिम् । मुक्तिं करतलान्मुक्त्वा सोन्यां सिद्धिं गवेषयेत्

ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬೇರೆಡೆ ಆಸಕ್ತಿ ಮಾಡುವವನು, ಕೈತಳದಲ್ಲಿರುವ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುವವನಂತೆಯೇ.

Verse 31

इत्थं सुनिश्चित्य मुनिर्महात्मा क्षेत्रप्रभावं श्रुतितः पुराणात् । श्रीविश्वनाथेन समं न लिंगं पुरी न काशी सदृशी त्रिकोट्याम्

ಹೀಗೆ ಶ್ರುತಿ–ಪುರಾಣ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರಪ್ರಭಾವವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ಮುನಿಯು ತಿಳಿದನು—ತ್ರಿಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವನಾಥನ ಸಮಾನ ಲಿಂಗವಿಲ್ಲ; ಕಾಶಿಯ ಸಮಾನ ಪುರಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 32

श्रीकालराजं च ततः प्रणम्य विज्ञापयामास मुनीशवर्यः । आपृच्छनायाहमिहागतोस्मि श्रीकाशिपुर्यास्तु यतः प्रभुस्त्वम्

ನಂತರ ಶ್ರೀಕಾಲರಾಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ವಿನಯದಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದನು—“ವಿದಾಯ ಪಡೆಯಲು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಶ್ರೀಕಾಶೀಪುರಿಯ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ ನೀವೇ.”

Verse 33

हा कालराजप्रति भूतमत्र प्रत्यष्टमिप्रत्यवनीसुतार्कम् । नाराधये मूलफलप्रसूनैः किं मय्यनागस्यपराधदृक्स्याः

ಹಾ ಕಾಲರಾಜ! ನಾನು ನಿರಪರಾಧಿ; ಆದರೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವನ್ನು ನೋಡುತ್ತೀರಿ? ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯಷ್ಟಮಿಯೂ ಪ್ರತಿಯಮಾವಾಸ್ಯೆಯೂ ಮೂಲ-ಫಲ-ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆರಾಧನೆ ನಾನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೇ?

Verse 34

हा कालभैरव भवानभितो भयार्तान्माभैष्ट चे तिभणनैः स्वकरं प्रसार्य । मूर्तिं विधाय विकटां कटुपापभोक्त्रीं वाराणसीस्थितजनान्परिपाति किं न

ಹೇ ಕಾಲಭೈರವ! ನೀನು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಭಯಾರ್ತರಾದ ವಾರಾಣಸಿಯ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲವೇ—ಸ್ವಹಸ್ತವನ್ನು ಚಾಚಿ ‘ಮಾ ಭೈಷ್ಟ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಪಾಪದ ಕಟುಫಲವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವ ಭೀಕರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ?

Verse 35

हे यक्षराज रजनीकर चारुमूर्ते श्रीपूर्णभद्रसुतनायक दंडपाणे । त्वं वै तपोजनितदुःखमवैपि सर्वं किं मां बहिर्नयसि काशिनिवासिरक्षिन्

ಹೇ ಯಕ್ಷರಾಜ! ಚಂದ್ರನಂತೆ ಸುಂದರಮೂರ್ತಿಯವನೇ, ಶ್ರೀಪೂರ್ಣಭದ್ರನ ಪುತ್ರರ ನಾಯಕ, ದಂಡಪಾಣೀ! ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಜನಿಸುವ ಎಲ್ಲ ದುಃಖವನ್ನೂ ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾಶಿನಿವಾಸಿಗಳ ರಕ್ಷಕನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಹೊರಗೆ ಏಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೀಯ?

Verse 36

त्वमन्नदस्त्वं किल जीवदाता त्वं ज्ञानदस्त्वं किल मोक्षदोपि । त्वमंत्यभूषां कुरुषे जनानां जटाकलापैरुरगेंद्रहारैः

ನೀನೇ ಅನ್ನದಾತ, ನೀನೇ ನಿಜವಾಗಿ ಜೀವದಾತ. ನೀನೇ ಜ್ಞಾನದಾತ, ನೀನೇ ಮೋಕ್ಷದಾತವೂ ಹೌದು. ನಿನ್ನ ಜಟಾಕಲಾಪಗಳೂ ನಾಗೇಂದ್ರಹಾರಗಳೂ ಜನರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಆಭರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 37

गणौ त्वदीयौ किल संभ्रमोद्भ्रमावत्रस्थवृत्तांत विचारकोविदौ । संभ्रांतिमुत्पाद्यपरामसाधून्क्षेत्रात्क्षणं दूरयतस्त्वमुष्मात्

ನಿನ್ನ ಈ ಇಬ್ಬರು ಗಣರು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಅವರು ಮಹಾ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ನಿನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಯೋಗ್ಯರನ್ನು ಈ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

शृणु प्रभो ढुंढिविनायक त्वं वाचं मदीयां तुरटाम्यनाथवत् । त्वत्स्थाः समस्ताः किल विघ्नपूगाः किमत्र दुर्वृत्तवदास्थितोहम्

ಪ್ರಭು ಢುಂಢಿ-ವಿನಾಯಕ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ಅನಾಥನಂತೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅಳಲುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಸಮಸ್ತ ವಿಘ್ನಪೂಗಗಳು ನಿನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ದುರ್ವೃತ್ತನಂತೆ ಏಕೆ ನಿಂತಿದ್ದೇನೆ?

Verse 39

शृण्वंत्वमी पंच विनायकाश्च चिंतामणिश्चापि कपर्दिनामा । आशागजाख्यौ च विनायकौ तौ शृणोत्वसौ सिद्धिविनायकश्च

ಈ ಐದು ವಿನಾಯಕರು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿ—ಚಿಂತಾಮಣಿ ಮತ್ತು ಕಪರ್ದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು; ಹಾಗೆಯೇ ಆಶಾ ಮತ್ತು ಗಜ ಎಂಬ ಆ ಇಬ್ಬರು ವಿನಾಯಕರು. ಮತ್ತು ಆ ಸಿದ್ಧಿ-ವಿನಾಯಕನೂ ಕೇಳಲಿ.

Verse 40

परापवादो न मया किलोक्तः परापकारोपि मया कृतो न । परस्वबुद्धिः परदारबुद्धिः कृता मया नात्र क एष पाकः

ನಾನು ಪರರ ನಿಂದೆ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಪರರಿಗೆ ಅಪಕಾರವೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಪರಧನದ ಆಸೆ, ಪರಸ್ತ್ರೀಯ ಆಸೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಬಂದಿರುವ ಈ ಫಲವೇನು?

Verse 41

गंगा त्रिकालं परिसेविता मया श्रीविश्वनाथोपि सदा विलोकितः । यात्राः कृतास्ताः प्रतिपर्वसर्वतः कोयंविपाको मम विघ्नहेतुः

ನಾನು ತ್ರಿಕಾಲವೂ ಗಂಗಾಸೇವೆ ಮಾಡಿದೆನು; ಸದಾ ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಾಥನ ದರ್ಶನವನ್ನೂ ಕಂಡೆನು. ಪ್ರತಿಪರ್ವದಲ್ಲಿಯೂ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದೆನು—ಹಾಗಾದರೆ ಇದು ನನ್ನ ಯಾವ ಕರ್ಮವಿಪಾಕ, ವಿಘ್ನಕಾರಣವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ?

Verse 42

मातर्विशालाक्षि भवानिमंगले ज्येष्ठेशिसौभाग्यविधानसुंदरि । विश्वेविधे विश्वभुजे नमोस्तु ते श्रीचित्रघंटे विकटे च दुर्गिके

ಹೇ ಮಾತೆ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಹೇ ಭವಾನಿ ಮಂಗಳೇ; ಹೇ ಜ್ಯೇಷ್ಠೇಶ್ವರಿ, ಸೌಭಾಗ್ಯವಿಧಾನಸುಂದರಿ. ಹೇ ವಿಶ್ವವಿಧಾತ್ರಿ, ವಿಶ್ವಭುಜಾ (ಪಾಲಿನಿ), ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಹೇ ಶ್ರೀ ಚಿತ್ರಘಂಟೆ, ಹೇ ವಿಕಟೆ, ಹೇ ದುರ್ಗೆ!

Verse 43

साक्षिण्य एता किलकाशिदेवताः शृण्वंतु न स्वार्थमहं व्रजाम्यतः । अभ्यर्थितो देवगणैः करो मि किं परोपकाराय न किं विधीयते

ಕಾಶಿಯ ಈ ದೇವತೆಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಕೇಳಲಿ—ನಾನು ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವಗಣಗಳು ಬೇಡಿಕೊಂಡಾಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಪರೋಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಏನು ಮಾಡದೇ ಇರಬೇಕು?

Verse 44

दधीचिरस्थीनि न किं पुरा ददौ जगत्त्रयं किं न ददेऽर्थिने बलिः । दत्तः स्म किं नो मधुकैटभौ शिरो बभूव तार्क्ष्योपि च विष्णुवाहनम्

ದಧೀಚಿ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಎಲುಬುಗಳನ್ನೂ ದಾನ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೇ? ಬಲಿಯು ಯಾಚಕನಿಗೆ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ನೀಡಲಿಲ್ಲವೇ? ಮಧು–ಕೈಟಭರ ಶಿರಸ್ಸು ನೀಡಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲವೇ? ಹಾಗೆಯೇ ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ) ವಿಷ್ಣುವಾಹನನಾಗಲಿಲ್ಲವೇ?

Verse 45

आपृच्छ्य सर्वान्समुनीन्मुनीश्वरः सबालवृद्धानपि तत्रवासिनः । तृणानि वृक्षांश्चलताः समस्ताः पुरीं परिक्रम्य च निर्ययौ च

ಮುನೀಶ್ವರನು ಎಲ್ಲ ಮುನಿಗಳಿಗೂ, ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಬಾಲ-ವೃದ್ಧರಿಗೂ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದನು. ನಗರವನ್ನು ಪರಿಕ್ರಮಿಸಿ ಹೊರಟನು; ತೃಣಗಳೂ ಮರಗಳೂ ಸಹ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸಿದಂತಾಯಿತು.

Verse 46

प्रोषितस्य परितोपि लक्षणैर्नीचवर्त्मपरिवर्तिनोपि वा । चंद्रमौलिमवलोक्य यास्यतः कस्य सिद्धिरिह नो परिस्फुरेत्

ಬಹುಕಾಲ ದೂರವಿದ್ದವನಾಗಲಿ, ನೀಚ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿದವನಾಗಲಿ—ಚಂದ್ರಮೌಳಿಯಾದ ಶಿವನನ್ನು ನೋಡಿ ಹೊರಟರೆ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವನ ಯಾವ ಸಿದ್ಧಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸದೆ ಇರಬಹುದೇ?

Verse 47

वरं हि काश्यां तृणवृक्षगुल्मकाश्चरंति पापं न चरंति नान्यतः । वयं चराणां प्रथमा धिगस्तु नो वाराणसींहाद्य विहाय गच्छतः

ಕಾಶಿಯ ತೃಣ, ವೃಕ್ಷ, ಗುಲ್ಮಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಧನ್ಯ—ಅವು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾವು ಸಂಚಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲವರು; ಧಿಕ್ಕಾರ ನಮಗೆ, ಇಂದು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಿದ್ದೇವೆ.

Verse 48

असिं ह्युपस्पृश्य पुनःपुनर्मुनिः प्रासादमालाः परितो विलोकयन् । उवाच नेत्रे सरले प्रपश्यतं काशीं युवां क्वक्व पुरी त्वियं बत

ಸೀಮೆಯನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಪ್ರಾಸಾದಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡುತ್ತ ಮುನಿ ಹೇಳಿದರು—“ಓ ನನ್ನ ಸರಳ ನೇತ್ರಗಳೇ, ಕಾಶಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡು; ಅಯ್ಯೋ, ಇಂತಹ ಪುರಿ ಎಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಿ ಇದೆ?”

Verse 49

स्वैरं हसंत्वद्य विधाय तालिकां मिथःकरेणापि करं प्रगृह्य । सीमाचरा भूतगणा व्रजाम्यहं विहाय काशीं सुकृतैकराशिम्

ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಭೂತಗಣಗಳು ಇಂದು ಸ್ವೈರವಾಗಿ ನಗಲಿ—ತಾಳಿಯಿಟ್ಟು, ಪರಸ್ಪರ ಕೈ ಹಿಡಿಯಲಿ; ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ಸತ್ಕೃತಿಗಳ ಏಕ ರಾಶಿಯಾದ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟಿದ್ದೇನೆ.

Verse 50

इत्थं विलप्य बहुशः स मुनिस्त्वगस्त्यस्तत्क्रौंचयुग्मवदहो अबलासहायः । मूर्च्छामवाप महतीं विरही वजल्पन्हाकाशिकाशि पुनरेहि च देहि दृष्टिम्

ಹೀಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ವಿಲಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುನಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ—ಅಯ್ಯೋ, ಕ್ರೌಂಚಯುಗ್ಮದಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬನು ಸಂಗಾತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುವಂತೆ—ವಿರಹದಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಮಹಾ ಮೂರ್ಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಅಳುತ್ತ ಹೇಳಿದರು—“ಹಾ ಕಾಶಿ, ಹಾ ಕಾಶಿ! ಮತ್ತೆ ಬಾ; ನನಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು!”

Verse 51

स्थित्वा क्षणं शिवशिवेति शिवेति चोक्त्वा यावःप्रियेति कठिनाहि दिवौकसस्ते । किं न स्मरेस्त्रिजगती सुखदानदक्षं त्र्यक्षं प्रहित्यमदनं यदकारितैस्तु

ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ನಿಂತು ನೀನು ಮರುಮರು “ಶಿವ! ಶಿವ!” ಎಂದು, ನಂತರ “ಹೇ ಯಾವಃಪ್ರಿಯೆ!” ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಹೇ ದೇವಗಣ, ನೀವು ಎಷ್ಟು ಕಠೋರಹೃದಯರು! ತ್ರಿಲೋಕಕ್ಕೆ ಸುಖದಾನಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥ ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಏಕೆ ಸ್ಮರಿಸುವುದಿಲ್ಲ—ಅವನು ಸಂಕಲ್ಪಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮದನ (ಕಾಮ)ನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು ಅಲ್ಲವೇ?

Verse 52

यावद्व्रजेत्त्रिचतुराणि पदानि खेदात्स्वेदोदबिंदुकणिकांचितभालदेशः । प्रत्युद्गमाऽकरणतः किल मे विनाशस्तावद्धराभयवरादिव संचुकोच

ಕ್ಲಾಂತಿಯಿಂದ ಅವನು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನಲಾಟದ ಮೇಲೆ ಬೆವರಿನ ಹನಿಗಳು ಮಿನುಗಿದವು. “ನಾನು ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ವಿನಾಶ!” ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ಪರ್ವತ ತಕ್ಷಣವೇ ಕುಗ್ಗಿತು—ರಕ್ಷಾವರದ ಭಯದಿಂದ (ಮತ್ತು ಅದರ ಬಂಧನದಿಂದ) ಎಂಬಂತೆ.

Verse 53

तपोयानमिवारुह्य निमेषार्धेन वै मुनिः । अग्रे ददर्श तं विंध्यं रुद्धांबरमथोन्नतम्

ತಪಸ್ಸಿನ ರಥವನ್ನೇರಿದಂತೆ, ಮುನಿಯು ಅರ್ಧ ನಿಮಿಷದಲ್ಲೇ ಮುಂದೆ ವಿಂಧ್ಯವನ್ನು ಕಂಡನು—ಎತ್ತರವಾಗಿ, ಆಕಾಶವನ್ನೇ ತಡೆದಂತೆ ನಿಂತಿದ್ದನ್ನು.

Verse 54

चकंपे चाचलस्तूर्णं दृष्ट्वैवाग्रस्थितम मुनिम् । तमगस्त्यं सपत्नीकं वातापील्वल वैरिणम्

ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಮುನಿಯನ್ನು—ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಅಗಸ್ತ್ಯನನ್ನು, ವಾತಾಪಿ-ಇಲ್ವಲರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈರಿಯನ್ನು—ಕಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ಪರ್ವತ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕಂಪಿಸಿತು.

Verse 55

तपःक्रोधसमुत्थाभ्यां काशीविरहजन्मना । प्रलयानलवत्तीव्रं ज्वलंतं त्रिभिरग्निभिः

ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದದು, ಕಾಶೀವಿರಹದಿಂದ ಜನಿಸಿದದು—ಪ್ರಳಯಾಗ್ನಿಯಂತೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ—ಅವನು ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 56

गिरिः खर्वतरो भूत्वा विविक्षुरवनीमिव । आज्ञाप्रसादः क्रियतां किंकरोस्मीति चाब्रवीत

ಪರ್ವತವು ಖರ್ವನಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕೆಂಬಂತೆ ಬಯಸಿತು. ಆಗ ಅದು—“ನಿಮ್ಮ ಕೃಪಾಮಯ ಆಜ್ಞೆ ನೆರವೇರಲಿ; ನಾನು ಯಾವ ಸೇವೆ ಮಾಡಲಿ?” ಎಂದು ಹೇಳಿತು.

Verse 57

अगस्त्य उवाच । विंध्य साधुरसि प्राज्ञ मां च जानासि तत्त्वतः । पुनरागमनं चेन्मे तावत्खर्वतरो भव

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ವಿಂಧ್ಯಾ! ನೀನು ಸಾಧುವೂ ಪ್ರಾಜ್ಞನೂ; ನನ್ನನ್ನು ತತ್ತ್ವತಃ ತಿಳಿದಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಬರುವವರೆಗೆ ನೀನು ಹೀಗೆಯೇ ಖರ್ವನಾಗಿ ಇರು.”

Verse 58

इत्युक्त्वा दक्षिणामाशां सनाथामकरोन्मुनिः । निजैश्चरणविन्यासैस्तया साध्व्या तपोनिधिः

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಮುನಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಕಸಹಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ತಪೋನಿಧಿಯಾದ ಅವನು ಆ ಸಾಧ್ವಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪಾದವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ನಡೆದನು.

Verse 59

गते तस्मिन्मुनिवरे वेपमानस्तदा गिरिः । पश्यत्युत्कंठमिव च गतश्चेत्साध्वभूत्ततः

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮುನಿ ಹೊರಟ ಬಳಿಕ ಪರ್ವತವು ನಡುಗಿತು; ಉತ್ಕಂಠೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ನಿಂತಿತು. ಆದರೆ ಅವನು ಹೋದ ನಂತರ ಅದು ಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ನಿಯಮದಿಂದಲೇ ಉಳಿಯಿತು.

Verse 60

अद्याजातः पुनरहं न शप्तो यदगस्तिना । न मया सदृशो धन्य इति मेने स वै गिरिः

“ಇಂದು ನಾನು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆದಂತಿದ್ದೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ನನಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನಂತ ಧನ್ಯನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ!” ಎಂದು ಆ ಪರ್ವತವು ಮನಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿತು.

Verse 61

अरुणोपि च तत्काले कालज्ञो ऽश्वानकालयत् । जगत्स्वास्थ्यमवापोच्चैः पूर्ववद्भानुसंचरैः

ಆಗ ಕಾಲಜ್ಞನಾದ ಅರುಣನು ಸೂರ್ಯನ ಅಶ್ವಗಳನ್ನು ಜೂತಗೊಳಿಸಿದನು. ಸೂರ್ಯನು ಪೂರ್ವವತ್ ಸಂಚರಿಸಿದಾಗ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು.

Verse 62

अद्य श्वो वा परश्वो वाप्यागमिप्यति वै मुनिः । इति चिंतामहाभारैर्गिरिराक्रांतवत्स्थितः

“ಇಂದು, ನಾಳೆ ಅಥವಾ ನಾಡಿದ್ದು—ಮುನಿ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತಾನೆ.” ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿ, ಆತ ಚಿಂತಾಭಾರದ ಭಾರದಿಂದ ಪರ್ವತದಡಿ ನುಗ್ಗಿದವನಂತೆ ನಿಂತನು.

Verse 63

नाद्यापि मुनिरायाति नाद्यापिगिरिरेधते । यथा खलजनानां हि मनोरथमहीरुहः

ಇಂದಿಗೂ ಮುನಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಇಂದಿಗೂ ಗಿರಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ದುಷ್ಟರ ಮನೋರಥ-ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷವು ಎಂದಿಗೂ ಪುಷ್ಪಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ.

Verse 64

विवर्धिषति यो नीचः परासूयां समुद्वहन् । दूरे तद्वृद्धिवार्ताऽस्तां प्राग्वृद्धेरपि संशयः

ಪರರ ಮೇಲಿನ ಅಸೂಯೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಏಳಲು ಯತ್ನಿಸುವ ನೀಚನಿಗೆ ‘ಸಮೃದ್ಧಿ’ ಎಂಬ ಮಾತೇ ದೂರ; ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ಅವನ ವೃದ್ಧಿಯೇ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ.

Verse 65

मनोरथा न सिद्ध्येयुः सिद्धा नश्यंत्यपि ध्रुवम् । खलानां तेन कुशलि विश्वं विश्वेशरक्षितम्

ದುಷ್ಟರ ಮನೋರಥಗಳು ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಸಿದ್ಧಿಯಾದರೂ ಅವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದೆ.

Verse 66

विधवानां स्तना यद्वद्धृद्येव विलयंति च । उन्नम्योन्नम्य तत्रोच्चैस्तद्वत्खलमनोरथाः

ವಿಧವೆಯರ ಸ್ತನಗಳು ಮರುಮರು ಏರಿ ಕೊನೆಗೆ ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲೇ ಲೀನವಾಗುವಂತೆ, ದುಷ್ಟನ ಮನೋರಥಗಳೂ ಮರುಮರು ಏರಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತವೆ।

Verse 67

भवेत्कूलंकपा यद्वदल्पवर्षेणकन्नदी । खलर्धिरल्पवर्षेण तद्वत्स्यात्स्वकुलंकपा

ಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆಯಿಂದಲೇ ಚಿಕ್ಕ ಹೊಳೆ ಉಕ್ಕಿ ದಂಡೆ ಒಡೆದಂತೆ, ದುಷ್ಟನಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಂದ ಐಶ್ವರ್ಯವು ತನ್ನ ಕುಲಗೌರವವನ್ನು ಒಡೆದು ಅಪಕೀರ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 68

अविज्ञायान्य सामर्थ्यं स्वसामर्थ्यं प्रदर्शयेत । उपहासमवाप्नोति तथैवायमिहाचलः

ಇತರರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅರಿಯದೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವವನು ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೇ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ವತವೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ।

Verse 69

व्यास उवाच । गोदावरीतटं रम्यं विचरन्नपि वै मुनिः । न तत्याज च तं तापं काशीविरहजं परम्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು— ಆ ಮುನಿ ಗೋದಾವರಿಯ ಸುಂದರ ತಟದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಾಶೀವಿರಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಪರಮ ತಾಪವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ।

Verse 70

उदीची दिक्स्पृशमपि स मुनिर्मातरिश्वनम् । प्रसार्य बाहू संश्लिष्य काश्याः पृच्छेदनामयम्

ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದಾದಷ್ಟೇ; ಆ ಮುನಿಯು ಕೈಗಳನ್ನು ಚಾಚಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಕಾಶಿಯ ಅನಾಮಯವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು।

Verse 71

लोपामुद्रे न सा मुद्रा कापीह जगतीतले । वाराणस्याः प्रदृश्येत तत्कर्ता न यतो विधिः

ಹೇ ಲೋಪಾಮುದ್ರೇ! ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮುದ್ರಾ-ಚಿಹ್ನವು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವಾರಾಣಸಿಯ ದಿವ್ಯ ಲಕ್ಷಣ; ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಿಯೂ ಕರ್ತನೂ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾರರು.

Verse 72

क्वचित्तिष्ठन्क्वचिज्जल्पन्क्वचिद्धावन्क्वचित्स्खलन् । क्वच्चिचोपविशंश्चेति बभ्रामेतस्ततो मुनिः

ಒಮ್ಮೆ ನಿಂತು, ಒಮ್ಮೆ ಮಾತನಾಡಿ; ಈಗ ಓಡಿ, ಈಗ ಜಾರಿ ಬೀಳಿ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೂತು—ಹೀಗೆ ಆ ಮುನಿ ಕಂಡದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು ಅಲೆದಾಡಿದನು.

Verse 73

ततो व्रजन्ददर्शाग्रे पुण्यराशिस्तपोधनः । चंचच्चंद्रगताभासां भाग्यवानिव सुश्रियम्

ನಂತರ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ತಪೋಧನನು ಮುಂದೆ ಪುಣ್ಯರಾಶಿಯಂತಿರುವ ದಿವ್ಯ ಕಿರಣವನ್ನು ಕಂಡನು—ಚಲಿಸುವ ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆಯಂತೆ ಮಿನುಗುತ್ತ, ಭಾಗ್ಯವೇ ಸುಂದರ ರೂಪ ತಾಳಿದಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 74

विजित्यभानु नाभानुं दिवापि समुदित्वराम् । निर्वापयंतीमिव तां स्वचेतस्तापसंततिम्

ಅವಳ ಕಾಂತಿ ಹಗಲಲ್ಲಿಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶವಾಗಿ ಉದಯಿಸಿತು, ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದಂತೆ; ಆ ಬೆಳಕು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿರಂತರ ದಾಹವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ ಆರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋಚಿತು.

Verse 75

तत्रागस्त्यो महालक्ष्मीं ददृशे सुचिरं स्थिताम्

ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಳಾಗಿ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 76

रात्रावब्जेषु संकोचो दर्शेष्वब्जः क्वचिद्व्रजेत् । क्षीरोदे मंदरत्रासात्तदत्राध्युषितामिव

ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಗಳು ಸಂಕೋಚಗೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಪದ್ಮವು ಅರಳುವಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ, ಮಂದರಭಯದ ನಂತರ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಂತೆ ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬಂತೆ ತೋರ್ಪಟ್ಟಳು।

Verse 77

यदारभ्य दधारैनां माधवो मानतः किल । तदारभ्य स्थितां नूनं सपत्नीर्ष्यावशादिव

ಮಾಧವನು ಗೌರವದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ—ಸಪತ್ನಿಯ ಈರ್ಷ್ಯಾವಶದಿಂದ ಬಂಧಿತಳಾದಂತೆ।

Verse 78

त्रैलोक्यं कोलरूपेण त्रासयंतं महासुरम् । विनिहत्य स्थितां तत्र रम्ये कोलापुरे पुरे

ಕೋಲ (ವರಾಹ) ರೂಪದಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನು ಭಯಪಡಿಸಿದ ಮಹಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಅವಳು ಅಲ್ಲಿ ರಮ್ಯವಾದ ಕೋಲಾಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದಳು।

Verse 79

संप्राप्याथ महालक्ष्मीं मुनिवर्यः प्रणम्य च । तुष्टाव वाग्भिरिष्टाभिरिष्टदां हृष्टमानसः

ನಂತರ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಮುನಿವರ್ಯನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹರ್ಷಿತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಷ್ಟವಚನಗಳಿಂದ ಇಷ್ಟಪ್ರದಾಯಿನಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು।

Verse 80

अगस्तिरुवाच । मातर्नमामि कमले कमलायताक्षि श्रीविष्णुहृत्कमलवासिनि विश्वमातः । क्षीरोदजे कमलकोमलगर्भ गौरि लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಮಾತೆ! ಹೇ ಕಮಲೇ, ಕಮಲಾಯತಾಕ್ಷಿ! ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ವಿಶ್ವಮಾತೆ! ಕ್ಷೀರಸಾಗರಜನಿತೆ, ಕಮಲಕೋಮಲ ಗರ್ಭವಳ್ಳ ಗೌರಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ! ನಮಿಸುವವರ ಶರಣ್ಯೆ, ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು।

Verse 81

त्वं श्रीरुपेंद्रसदने मदनैकमातर्ज्योत्स्नासि चंद्रमसि चंद्रमनोहरास्ये । सूर्ये प्रभासि च जगत्त्रितये प्रभासि लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये

ಉಪೇಂದ್ರ (ವಿಷ್ಣು) ಸದನದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಶ್ರೀರೂಪಿಣಿ, ಹೇ ಮದನನ ಏಕಮಾತೆ; ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನೆ, ಚಂದ್ರಸಮಾನ ಮನೋಹರ ಮುಖವಳಿಯೆ. ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪ್ರಭೆ, ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವೆ. ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ನಮಿಸುವವರ ಶರಣ್ಯೆ, ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು.

Verse 82

त्वं जातवेदसि सदा दह्नात्मशक्तिर्वेधास्त्वया जगदिदं विविधं विदध्यात् । विश्वंभरोपि बिभृयादखिलं भवत्या लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये

ನೀನೇ ಸ್ವಯಂ ಜಾತವೇದ (ಸರ್ವಜ್ಞ ಅಗ್ನಿ)—ಅಗ್ನಿಯ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸದಾ ನೀನೇ. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ವೇಧಾ (ಬ್ರಹ್ಮ) ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಜಗತ್ತನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ವಿಶ್ವಂಭರ (ವಿಷ್ಣು) ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ನಮಿಸುವವರ ಶರಣ್ಯೆ, ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು.

Verse 83

त्वत्त्यक्तमेतदमले हरते हरोपि त्वं पासि हंसि विदधासि परावरासि । ईड्यो बभूव हरिरप्यमले त्वदाप्त्या लक्ष्मि प्रसीद सततं नमतां शरण्ये

ಹೇ ನಿರ್ಮಲೇ! ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಿದುದನ್ನು ಹರ (ಶಿವ)ನೂ ಹರಣಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ನೀನು ರಕ್ಷಿಸುವೆ, ಸಂಹರಿಸುವೆ, ದಾನಮಾಡುವೆ; ನೀನೇ ಪರಾ-ಅಪರಾ, ಎಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗಳೂ. ಹೇ ಮಲರಹಿತ ಲಕ್ಷ್ಮೀ! ನಿನ್ನನ್ನು ಪಡೆದರಿಂದ ಹರಿಯೂ (ವಿಷ್ಣು) ಪೂಜ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ನಮಿಸುವವರ ಶರಣ್ಯೆ, ಸದಾ ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗು.

Verse 84

शूरः स एव स गुणी बुधः धन्यो मान्यः स एव कुलशील कलाकलापैः । एकः शुचिः स हि पुमान्सकलेपि लोके यत्रापतेत्तव शुभे करुणाकटाक्षः

ಅವನೇ ನಿಜ ಶೂರ, ಅವನೇ ಗುಣವಂತ, ಜ್ಞಾನಿ, ಧನ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯ—ಕುಲ, ಶೀಲ, ಕಲಾಕಲಾಪಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧನು. ಹೇ ಶುಭೇ ದೇವಿ, ಯಾರ ಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಕರುಣಾಕಟಾಕ್ಷ ಬೀಳುತ್ತದೋ, ಅವನೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಶುದ್ಧ ಪುರುಷನು.

Verse 85

यस्मिन्वसेः क्षणमहोपुरुषे गजेऽश्वे स्त्रैणे तृणे सरसि देवकुले गृहेऽन्ने । रत्ने पतत्त्रिणि पशौ शयने धरायां सश्रीकमेव सकले तदिहास्तिनान्यत्

ನೀನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆಯೋ—ಪುರುಷನಲ್ಲಿ, ಗಜ-ಅಶ್ವದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಯಲ್ಲಿ, ತೃಣದಲ್ಲಿ, ಸರಸಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವಕುಲದಲ್ಲಿ, ಗೃಹದಲ್ಲಿ, ಅನ್ನದಲ್ಲಿ, ರತ್ನದಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷಿಯಲ್ಲಿ, ಪಶುವಿನಲ್ಲಿ, ಶಯನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಧರೆಯ ಮೇಲೆ—ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಶ್ರೀಸಂಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ (ಮಂಗಳಕರವಾದುದು).

Verse 86

त्वत्स्पृष्टमेव सकलं शुचितां लभेत त्वत्त्यक्तमेव सकलं त्वशुचीह लक्ष्मि । त्वन्नाम यत्र च सुमंगलमेव तत्र श्रीविष्णुपत्नि कमले कमलालयेऽपि

ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ! ನೀನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದುದೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ; ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಿದುದೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿನ್ನ ನಾಮ ಇರುವಲ್ಲಿಯೇ ನಿಜವಾದ ಸುಮಂಗಲ—ಹೇ ಕಮಲೇ, ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುಪತ್ನಿ, ಕಮಲಾಲಯೇ।

Verse 87

लक्ष्मीं श्रियं च कमलां कमलालयां च पद्मां रमां नलिनयुग्मकरां च मां च । क्षीरोदजाममृतकुंभकरामिरां च विष्णुप्रियामिति सदाजपतां क्व दुःखम्

ಯಾರು ಸದಾ ಈ ನಾಮಗಳನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತಾರೋ—‘ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಶ್ರೀ, ಕಮಲಾ, ಕಮಲಾಲಯಾ, ಪದ್ಮಾ, ರಮಾ, ಎರಡು ಕಮಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಕರಯುಗ್ಮವಳಾದ ಮಾಂ, ಕ್ಷೀರೋದಜಾ, ಅಮೃತಕುಂಭಧಾರಿಣಿ, ಇರಾ, ವಿಷ್ಣುಪ್ರಿಯಾ’—ಅವರಿಗೆ ದುಃಖ ಎಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ?

Verse 88

इति स्तुत्वा भगवतीं महालक्ष्मीं हरिप्रियाम् । प्रणनाम सपत्नीकः साष्टांगं दंडवन्मुनिः

ಇಂತೆ ಹರಿಪ್ರಿಯೆಯಾದ ಭಗವತಿ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ದಂಡವತ್ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು।

Verse 89

श्रीरुवाच । उत्तिष्ठोत्तिष्ठ भद्रं ते मित्रावरुणसंभव । पतिव्रते त्वमुत्तिष्ठ लोपामुद्रे शुभव्रते

ಶ್ರೀ ಹೇಳಿದರು—ಎದ್ದೇಳು, ಎದ್ದೇಳು; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ಹೇ ಮಿತ್ರಾವರುಣಸಂಭವ. ಹೇ ಪತಿವ್ರತೆ, ಎದ್ದೇಳು; ಹೇ ಶುಭವ್ರತೆ ಲೋಪಾಮುದ್ರೇ!

Verse 90

स्तुत्यानया प्रसन्नोहं व्रियतां यद्धृदीप्सितम् । राजपुत्रि महाभागे त्वमिहोपविशामले

ಈ ಸ್ತುತಿಯಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ವರವಾಗಿ ಬೇಡು. ಹೇ ರಾಜಪುತ್ರಿ, ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ—ಹೇ ನಿರ್ಮಲೇ, ಇಲ್ಲಿ ಕೂತುಕೊ.

Verse 91

त्वदंगलक्षणैरेभिः सुपवित्रैश्च ते व्रतैः । निर्वापयितुमिच्छामि दैत्यास्त्रैस्तापितां तनुम्

ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಈ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಲೂ, ನಿನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತಗಳ ಬಲದಿಂದಲೂ, ದೈತ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ದಗ್ಧವಾದ ನನ್ನ ಈ ದೇಹವನ್ನು ಶೀತಳಗೊಳಿಸಿ ಶಮನಪಡಿಸಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 92

इत्युक्त्वा मुनिपत्नीं तां समालिंग्य हरिप्रिया । अलंचकार च प्रीत्या बहुसौभाग्यमंडनैः

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಹರಿಪ್ರಿಯೆ ಆ ಮುನಿಪತ್ನಿಯನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಹುಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಅನೇಕ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದಳು.

Verse 93

पुनराह मुने जाने तव हृत्तापकारणम् । सचेतनं दुनोत्येव काशीविश्लेषजोऽनलः

ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದಳು—ಓ ಮುನೇ, ನಿನ್ನ ಹೃದಯತಾಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಕಾಶೀವಿಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಅಗ್ನಿ, ಸಚೇತನನನ್ನೂ ಸ್ಥಿರಧೀರನನ್ನೂ ಸಹ ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಕಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 94

यदा स देवो विश्वेशो मंदरं गतवान्पुरा । तदा काशीवियोगेन जाता तस्येदृशी दशा

ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆ ದೇವ ವಿಶ್ವೇಶನು ಮಂದರ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ, ಕಾಶೀವಿಯೋಗದಿಂದ ಅವನಿಗೂ ಇಂತಹದೇ ಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 95

तत्प्रवृत्तिं पुनर्ज्ञातुं ब्रह्माणं केशवं गणान् । गणेश्वरं च देवांश्च प्रेषयामास शूलधृक्

ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಶೂಲಧಾರಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು, ಕೇಶವನನ್ನು, ಗಣಗಳನ್ನು, ಗಣೇಶ್ವರನನ್ನು ಹಾಗೂ ಇತರ ದೇವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು.

Verse 96

ते च काशीगुणान्सर्वे विचार्य च पुनःपुनः । व्रजंत्यद्यापि न क्वापि तादृगस्ति क्व वा पुरी

ಅವರು ಕಾಶಿಯ ಸರ್ವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಇಂದಿಗೂ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾರೆ—ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುರಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 97

इति श्रुत्वाथ स मुनिः प्रत्युवाच श्रियं ततः । प्रणिपत्य महाभागो भक्तिगर्भमिदं वचः

ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಮಹಾಭಾಗ ಮುನಿ ಶ್ರೀಗೆ ಪ್ರತಿಯುತ್ತರ ನೀಡಿದನು; ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಭಕ್ತಿಗರ್ಭಿತ ವಚನಗಳನ್ನು ನುಡಿದನು।

Verse 98

यदि देयो वरो मह्यं वरयोग्योस्म्यहं यदि । तदा वाराणसी प्राप्तिः पुनरस्त्वेष मे वरः

ನನಗೆ ವರ ನೀಡಲಾಗುವುದಾದರೆ—ನಾನು ವರಯೋಗ್ಯನಾದರೆ—ಅಂದಾಗ ಇದೇ ನನ್ನ ವರ: ನನಗೆ ಪುನಃ ವಾರಾಣಸೀ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಆಗಲಿ।

Verse 99

ये पठिष्यंति च स्तोत्रं त्वद्भक्त्या मत्कृतं सदा । तेषां कदाचित्संतापो मास्तु मास्तु दरिद्रता

ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ರಚಿಸಿದ ಈ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಸದಾ ಪಠಿಸುವವರಿಗೆ—ಎಂದಿಗೂ ಸಂತಾಪ ಉಂಟಾಗದಿರಲಿ; ದಾರಿದ್ರ್ಯ ಬಾರದಿರಲಿ।

Verse 100

मास्तु चेष्टवियोगश्च मास्तु संपत्ति संक्षयः । सर्वत्र विजयश्चास्तु विच्छेदो मास्तु संततेः

ಅವರಿಗೆ ಧರ್ಮ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ವಿಯೋಗವಾಗದಿರಲಿ; ಸಂಪತ್ತಿನ ಕ್ಷಯವಾಗದಿರಲಿ। ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಜಯವಾಗಲಿ; ಸಂತತಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದವಾಗದಿರಲಿ।

Verse 109

इति लब्ध्वा वरं सोथ महालक्ष्मीं प्रणम्य च । ययावगस्तिर्यत्रास्ति कुमारशिखिवाहनः

ಹೀಗೆ ವರವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ನಂತರ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮುನಿಯು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ—ಅಲ್ಲಿ ಮಯೂರವಾಹನ ಕುಮಾರ (ಸ್ಕಂದ) ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿರುವ ಕಡೆಗೆ—ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದನು।