Adhyaya 48
Kashi KhandaPurva ArdhaAdhyaya 48

Adhyaya 48

ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನು ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕಥೆಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಾರದರು ವೈಭವಶಾಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರಿಂದ ಸತ್ಕೃತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ರೂಪಗರ್ವದಿಂದ ಮದಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣಪುತ್ರ ಸಾಂಬನು ಯಥೋಚಿತ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಾರದರು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನ ವರ್ತನೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ-ನೈತಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯೌವನಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮನಸ್ಸು ಅಶಾಂತವಾಗುವುದು—ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನು ವಿಚಾರಿಸಿ, ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಸಾಂಬನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಶೋಧನ-ಶಿಕ್ಷಾರೂಪವಾಗಿ ಕುಷ್ಠರೋಗದ ಶಾಪವನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ—ಕಾಶಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಕೃಷ್ಣನು ಸಾಂಬನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಶೈವಾಧಿಕಾರದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಜಲಗಳು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ-ಶುದ್ಧಿಗೆ ಸಮರ್ಥವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನು ಸೂರ್ಯದೇವ (ಅಂಶುಮಾಲಿ/ಆದಿತ್ಯ)ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಸಾಂಬಕುಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ/ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ-ಪೂಜೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಸಹಜರೂಪ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿ ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಾತಃ ಸಾಂಬಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯ ಪೂಜೆ, ಹಾಗೂ ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ಸಪ್ತಮಿ (ರವಿ-ಸಪ್ತಮಿ) ವ್ರತಾಚರಣೆ ರೋಗಶಮನ, ಶೋಕಹರಣ, ಸರ್ವಮಂಗಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದ್ರೌಪದಾದಿತ್ಯ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.

Shlokas

Verse 1

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे द्वारवत्यां यदूद्वहः । दानवानां वधार्थाय भुवोभारापनुत्तये

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣ, ಕೇಳು. ದ್ವಾರವತಿಯಲ್ಲಿ ಯದುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ) ದಾನವರ ವಧಾರ್ಥವೂ ಭೂಭಾರ ನಿವಾರಣಾರ್ಥವೂ ಅವತರಿಸಿದನು.

Verse 2

आविरासीत्स्वयं कृष्णः कृष्णवर्त्मप्रतापवान् । वासुदेवो जगद्धाम देवक्या वसुदेवतः

ಸ್ವಯಂ ಕೃಷ್ಣನು ಅವತರಿಸಿದನು—ಕೃಷ್ಣಮಾರ್ಗದ ಪ್ರತಾಪದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ. ಅವನು ವಾಸುದೇವ, ಜಗದ್ದಾಮ; ದೇವಕಿಯಿಂದ (ವಸುದೇವ ವಂಶದಲ್ಲಿ) ಜನಿಸಿದನು.

Verse 3

साशीतिलक्षं तस्यासन्कुमारा अर्कवर्चसः । स्वर्गे पितादृशा बालाः सुशीला न हि कुंभज

ಅವನಿಗೆ ಎಂಭತ್ತು ಲಕ್ಷ ಕುಮಾರರು ಇದ್ದರು—ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವರು. ಹೇ ಕುಂಭಜ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಂದೆಯಂತೆಯೇ ಸುಶೀಲರು, ಸದಾಚಾರಿಗಳು.

Verse 4

अतीवरूपसंपन्ना अतीव सुमहाबलाः । अतीव शस्त्रशास्त्रज्ञा अतीव शुभलक्षणाः

ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ರೂಪಸಂಪನ್ನರು, ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಗಳು; ಶಸ್ತ್ರ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣರು, ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು.

Verse 6

तांद्रष्टुं मानसः पुत्रो ब्रह्मणस्तपसांनिधिः । कृतवल्कलकौपीनो धृत कृष्णाजिनांबरः । गृहीतब्रह्मदंडश्च त्रिवृन्मौंजी सुमेखलः । उरस्थलस्थ तुलसी मालया समलंकृतः

ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸ ಪುತ್ರನೂ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯೂ ಆದ ನಾರದನು, ನಾರುಮಡಿ ಮತ್ತು ಕೌಪೀನವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೃಷ್ಣಾಜಿನವನ್ನು ಹೊದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಮೂರು ಎಳೆಗಳ ಮುಂಜ ಹುಲ್ಲಿನ ನಡುಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ತುಳಸಿ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿ ಹೊರಟನು.

Verse 7

गोपीचंदननिर्यास लसदंगविलेपनः । तपसा कृशसर्वांगो मूर्तो ज्वलनवज्ज्वलन्

ಅವರ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಗೋಪಿಚಂದನದ ಲೇಪನದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವರ ಇಡೀ ದೇಹವು ಕೃಶವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 8

आजगामांबरचरो नारदो द्वारकापुरीम् । विश्वकर्मविनिर्माणां जितस्वर्गपुरीश्रियम्

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ನಾರದರು ದ್ವಾರಕಾಪುರಿಗೆ ಬಂದರು. ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ನಗರದ ಸೌಂದರ್ಯವು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ವೈಭವವನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವಂತಿತ್ತು.

Verse 9

तंदृष्ट्वा नारदं सर्वे विनम्रतरकंधराः । प्रबद्ध मूर्धांजलयः प्रणेमुर्वृष्णिनंदनाः

ಆ ನಾರದ ಮುನಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ವೃಷ್ಣಿ ವಂಶದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕುಮಾರರು ಅತ್ಯಂತ ವಿನಯದಿಂದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಬಾಗಿಸಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

Verse 10

सांबः स्वरूपसौंदर्य गर्वसर्वस्वमोहितः । न ननाम मुनिं तत्र हसंस्तद्रूपसंपदम्

ಆದರೆ ಸಾಂಬನು ತನ್ನ ರೂಪ ಸೌಂದರ್ಯದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮೈಮರೆತು, ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಲಿಲ್ಲ; ಬದಲಾಗಿ ಮುನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಿಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಕ್ಕನು.

Verse 11

सांबस्य तमभिप्रायं विज्ञाय स महामुनिः । विवेश सुमहारम्यं नारदः कृष्णमंदिरम्

ಸಾಂಬನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಮಹಾಮುನಿ ನಾರದನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಂದಿರ-ಪ್ರಾಸಾದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 12

कृष्णोथ दृष्ट्वाऽगच्छंतं प्रत्युद्गम्य च नारदम् । मधुपर्केण संपूज्य स्वासने चोपवेशयत्

ಆಮೇಲೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ನಾರದನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಎದುರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು; ಮಧುಪರ್ಕದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ತನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು.

Verse 13

कृत्वा कथा विचित्रार्थास्तत एकांतवर्तिनः । कृष्णस्य कर्णेऽकथयन्नारदः सांबचेष्टितम्

ವಿವಿಧ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾರ್ಥದ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ನಾರದನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನ ಚೇಷ್ಟೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.

Verse 14

अवश्यं किंचिदत्राऽस्ति यशोदानंदवर्धन । प्रायशस्तन्न घटतेऽसंभाव्यं नाथ वास्त्रियाम्

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಏನೋ ಇದೆ, ಯಶೋದಾನಂದವರ್ಧನನೇ! ಏಕೆಂದರೆ ಇಂತಹುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ನಾಥನೇ; ಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅದು ಇನ್ನೂ ಅಸಂಭಾವ್ಯವೇ.

Verse 15

यूनां त्रिभुवनस्थानां सांबोऽतीव सुरूपवान् । स्वभावचंचलाक्षीणां चेतोवृत्तिः सुचंचला

ತ್ರಿಭುವನದ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಸಾಂಬನು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನು; ಸ್ವಭಾವತಃ ಚಂಚಲ ನೇತ್ರಗಳಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಯೂ ಬಹಳ ಚಂಚಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 16

अपेक्षंते न मुग्धाक्ष्यः कुलं शीलं श्रुतं धनम् । रूपमेव समीक्षंते विषमेषु विमोहिताः

ವಿಷಯಮೋಹದಲ್ಲಿ ಮರುಳಾದ ಮುಗ್ಧನಯನಿಯರು ಕುಲ, ಶೀಲ, ವಿದ್ಯೆ, ಧನ ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಗೋಜಿನ ರಾಗಪಾಶದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರು ರೂಪವನ್ನೇ ಮಾತ್ರ ನೋಡುವರು।

Verse 18

वामभ्रुवां स्वभावाच्च नारदस्य च वाक्यतः । विज्ञाताऽखिलवृत्तांतस्तथ्यं कृष्णोप्यमन्यत

ಸುಂದರ ಭ್ರೂವತಿಯರ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಲೂ ನಾರದನ ವಚನಗಳಿಂದಲೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದು ಅದನ್ನು ಸತ್ಯವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದನು।

Verse 19

तावद्धैर्यंचलाक्षीणां तावच्चेतोविवेकिता । यावन्नार्थी विविक्तस्थो विविक्तेर्थिनि नान्यथा

ಚಂಚಲನಯನಿಯರ ಧೈರ್ಯವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ವಿವೇಕಶಕ್ತಿಯೂ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತವೆ—ಪ್ರಲೋಭಕನು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿಲ್ಲದವರೆಗೆ; ಏಕಾಂತಕಾಂಕ್ಷಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಏಕಾಂತವಾದರೆ ಹಾಗಲ್ಲ।

Verse 20

इत्थं विवेचयंश्चित्ते कृष्णः क्रोधनदीरयम् । विवेकसेतुनाऽस्तभ्य नारदं प्राहिणोत्सुधीः

ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಿಸಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ವಿವೇಕಸೇತುವಿನಿಂದ ಕ್ರೋಧನದಿಯ ಉಗ್ರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ತಡೆದು, ನಂತರ ಆ ಸುಧೀ ನಾರದನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು।

Verse 21

सांबस्य वैकृतं किंचित्क्वचित्कृष्णोनवैक्षत । गते देवमुनौ तस्मिन्वीक्षमाणोप्यहर्निशम्

ಆ ದೇವಮುನಿ ಹೊರಟ ಬಳಿಕವೂ, ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಗಮನಿಸಿದರೂ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಸಾಂಬನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ವೈಕೃತ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 22

कियत्यपि गते काले पुनरप्याययौ मुनिः । मध्ये लीलावतीनां च ज्ञात्वा कृष्णमवस्थितम्

ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಮುನಿಯು ಮತ್ತೆ ಬಂದನು. ಲೀಲಾಮಯ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಧ್ಯೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಅವನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ಆಗಮಿಸಿದನು.

Verse 23

बहिः क्रीडंतमाहूय सांबमित्याह नारदः । याहि कृष्णांतिकं तूर्णं कथयागमनं मम

ಹೊರಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಬನನ್ನು ಕರೆದು ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—“ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಆಗಮನವನ್ನು ತಿಳಿಸು.”

Verse 24

सांबोपि यामि नोयामि क्षणमित्थमचिंतयत् । कथं रहःस्थ पितरं यामि स्त्रैणसखंप्रति

ಸಾಂಬನೂ ಕ್ಷಣಕಾಲ ಯೋಚಿಸಿದನು—“ಹೋಗುವೇನಾ, ಹೋಗದೆಯೇನಾ? ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿರುವ ತಂದೆಯ ಬಳಿಗೆ, ರತಿಕ್ರೀಡೆಯ ಸಖಿಯೊಡನೆ ಇರುವವರ ಬಳಿಗೆ ನಾನು ಹೇಗೆ ಹೋಗಲಿ?”

Verse 25

न यामि च कथं वाक्यादस्याहं ब्रह्मचारिणः । ज्वलदंगारसंकाश स्फुरत्सर्वांगतेजसः

“ನಾನು ಹೋಗದಿದ್ದರೆ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯ ವಚನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮೀರಿ ನಡೆಯಲಿ? ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗದಲ್ಲೂ ಜ್ವಲಿಸುವ ಅಂಗಾರದಂತೆ ತೇಜಸ್ಸು ಸ್ಫುರಿಸುತ್ತಿದೆ.”

Verse 26

प्रणमत्सुकुमारेषु व्रीडितोयं मयैकदा । इदानीमपि नो यायामस्य वाक्यान्महामुनेः

“ಒಮ್ಮೆ ಸೌಮ್ಯಜನರ ಮುಂದೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನು ನನಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಉಂಟುಮಾಡಿದ್ದ; ಆದರೂ ಈಗಲೂ ಆ ಮಹಾಮುನಿಯ ವಚನದಿಂದ ನಾನು ಹೋಗುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾರೆ.”

Verse 27

अत्याहितं तदस्तीह तदागोद्वयदर्शनात् । पितुः कोपोपि सुश्लाघ्यो मयि नो ब्राह्मणस्य तु

ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಅಪಾಯವಿದೆ—ಆ ಸೂಚನೆ, ಆ ಎರಡು ಹಸುಗಳ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನು ಅದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ತಂದೆಯ ಕೋಪವೂ ಸಹ್ಯ; ಆದರೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೋಪ ಸಹ್ಯವಲ್ಲ.

Verse 28

ब्रह्मकोपाग्निनिर्दग्धाः प्ररोहंति न जातुचित् । अपराग्निविनिर्दग्धारो हंते दावदग्धवत्

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಕೋಪಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದವು ಎಂದಿಗೂ ಮತ್ತೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟವು ದಾವಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಕಾಡಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.

Verse 29

इति ध्यात्वा क्षणं सांबोऽविशदंतःपुरंपितुः । मध्ये स्त्रैणसभंकृष्णं यावज्जांबवतीसुतः

ಹೀಗೆ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಜಾಂಬವತೀಸುತ ಸಾಂಬನು ತಂದೆಯ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 30

दूरात्प्रणम्य विज्ञप्तिं स चकार सशंकितः । तावत्तमन्वगच्छच्च नारदः कार्यसिद्धये

ದೂರದಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಶಂಕಿತನಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಾರದರೂ ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಂದರು.

Verse 31

ससंभ्रमोथ कृष्णोपि दृष्ट्वा सांबं च नारदम् । समुत्तस्थौ परिदधत्पीतकौशेयमंबरम्

ಸಾಂಬನನ್ನೂ ನಾರದನನ್ನೂ ಕಂಡು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಗೌರವದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ತನ್ನ ಹಳದಿ ಕೌಶೇಯ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.

Verse 32

उत्थिते देवकीसूनौ ताः सर्वा अपि गोपिकाः । विलज्जिताः समुत्तस्धुर्गृह्णंत्यः स्वंस्वमंबरम्

ದೇವಕೀಸುತನು ಎದ್ದ ಕೂಡಲೆ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಗೋಪಿಕೆಯರೂ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ತಮತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು।

Verse 33

महार्हशयनीये तं हस्ते धृत्वा महामुनिम् । समुपावेशयत्कृष्णः सांबश्च क्रीडितुं ययौ

ಕೃಷ್ಣನು ಮಹಾಮುನಿಯ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಅವರನ್ನು ಮಹಾರ್ಹ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದನು; ಸಾಂಬನು ಆಟವಾಡಲು ಹೊರಟನು।

Verse 34

तासां स्खलितमालोक्य तिष्ठंतीनां पुरो मुनिः । कृष्णलीलाद्रवीभूतवरांगानां जगौ हरिम्

ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ತಡಕಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣಲೀಲೆಯಿಂದ ದ್ರವಗೊಂಡ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಅವರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮುನಿಯು ಹರಿಯನ್ನು (ಕೃಷ್ಣನನ್ನು) ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।

Verse 35

पश्यपश्य महाबुद्धे दृष्ट्वा जांबवतीसुतम् । इमाः स्खलितमापन्नास्तद्रूपक्षुब्धचेतसः

“ನೋಡು, ನೋಡು, ಓ ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ! ಜಾಂಬವತೀಸುತನನ್ನು ಕಂಡು ಇವರು ತಡಕಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಅವನ ರೂಪವು ಇವರ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಕ್ಷೋಭಿಸಿದೆ।”

Verse 36

कृष्णोपि सांबमाहूय सहसैवाशपत्सुतम् । सर्वा जांबवतीतुल्याः पश्यंतमपि दुर्विधेः

ಕೃಷ್ಣನೂ ಸಾಂಬನನ್ನು ಕರೆದು ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು—“ಓ ದುರ್ಭಾಗ್ಯವಂತನೇ! ಇವರೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ಜಾಂಬವತಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಲಿ!”

Verse 37

यस्मात्त्वद्रूपमालोक्य गोपाल्यः स्खलिता इमाः । तस्मात्कुष्ठी भव क्षिप्रमकांडागमनेन च

ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನೋಡಿ ಈ ಗೋಪಿಕೆಯರು ತಡಬಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ತಕ್ಷಣ ಕುಷ್ಠರೋಗಿಯಾಗು, ಮತ್ತು ಆ ರೋಗವು ವಿಳಂಬವಿಲ್ಲದೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಬರುವುದಾಗಲಿ।

Verse 38

वेपमानो महाव्याधिभयात्सांबोपि दारुणात् । कृष्णं प्रसादयामास बहुशः पापशांतये

ಆ ಭಯಾನಕ ಮಹಾವ್ಯಾಧಿಯ ಭೀತಿಯಿಂದ ನಡುಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಬನೂ ಪಾಪಶಾಂತಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದನು।

Verse 39

कृष्णोप्यनेन संजानन्सांबं स्वसुतमौरसम् । अब्रवीत्कुष्ठमोक्षाय व्रज वैश्वेश्वरीं पुरीम्

ಕೃಷ್ಣನೂ ಇದರಿಂದ ಸಾಂಬನು ನಿಜವಾಗಿ ತನ್ನ ಔರಸಪುತ್ರನೆಂದು ಅರಿತು ಹೇಳಿದರು—“ಕುಷ್ಠಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ವೈಶ್ವೇಶ್ವರಿ ಪುರಿ, ಅಂದರೆ ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಹೋಗು।”

Verse 40

तत्र ब्रध्नं समाराध्य प्रकृतिं स्वामवाप्स्यसि । महैनसां क्षयो यत्र नास्ति वाराणसीं विना

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಧ್ನನನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿದರೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವೆ; ಮಹಾಪಾಪಗಳ ಕ್ಷಯವು ವಾರಾಣಸಿಯನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆಡೆ ಇಲ್ಲ।

Verse 41

यत्र विश्वेश्वरः साक्षाद्यत्र स्वर्गापगा च सा । येषां महैनसां दृष्टा मुनिभिर्नैव निष्कृतिः । तेषां विशुद्धिरस्त्येव प्राप्य वाराणसीं पुरीम्

ಯಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ವಿರಾಜಮಾನನಾಗಿದ್ದಾನೋ ಮತ್ತು ಯಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ವರ್ಗಾಪಗಾ ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುತ್ತಿದೆಯೋ—ಯಾರ ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಗೆ ಮುನಿಗಳೂ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತರೂಪದ ನಿಷ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲವೋ, ಅವರಿಗೂ ವಾರಾಣಸಿ ಪುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 42

न केवलं हि पापेभ्यो वाराणस्यां विमुच्यते । प्राकृतेभ्योपि पापेभ्यो मुच्यते शंकराज्ञया

ವಾರಾಣಸಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಕೇವಲ ಪಾಪಗಳಿಂದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಶಂಕರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಸಹಜವಾದ, ಜನ್ಮಜಾತ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಮಲಿನತೆಗಳಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 43

अथवा विदितं नो ते वल्लवीनां विचेष्टितम् । विनाष्टौनायिकाः कृष्ण कामयंतेऽबलाह्यमुम्

ಅಥವಾ ನಿನಗೆ ಗೋಪಿಯರ ಚೇಷ್ಟೆಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೋ; ಪ್ರಿಯವಿಯೋಗದಲ್ಲಿ, ಹೇ ಕೃಷ್ಣ, ಕಾಮಾರ್ತ ನಾಯಕಿಯರು ಅಯೋಗ್ಯವನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 44

तत्रानंदवने शंभोस्तवशाप निराकृतिः । सांब तत्त्वेरितं याहि नान्यथा शापनिर्वृतिः

ಅಲ್ಲಿ ಶಂಭುವಿನ ಆನಂದವನದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಶಾಪವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ। ಹೇ ಸಾಂಬ, ತತ್ತ್ವವಚನದಂತೆ ಹೋಗು; ಶಾಪನಿವೃತ್ತಿಗೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ।

Verse 45

ततः कृष्णं समापृच्छ्य कर्मनिर्मुक्तचेष्टितः । नारदः कृतकृत्यः सन्ययावाकाशवर्त्मना

ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ಕರ್ಮಬಂಧನರಹಿತ ಚೇಷ್ಟೆಯುಳ್ಳ ಕೃತಕೃತ್ಯ ನಾರದನು ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ಹೊರಟನು।

Verse 46

सांबो वाराणसीं प्राप्य समाराध्यांशुमालिनम् । कुंडं तत्पृष्ठतः कृत्वा निजां प्रकृतिमाप्तवान्

ಸಾಂಬನು ವಾರಾಣಸಿಗೆ ತಲುಪಿ ಅಂಶುಮಾಲಿನ (ಸೂರ್ಯದೇವ)ನನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಆರಾಧಿಸಿ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕುಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ತನ್ನ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು) ಪಡೆದನು।

Verse 47

सांबादित्यस्तदारभ्य सर्वव्याधिहरो रविः । ददाति सर्वभक्तेभ्योऽनामयाः सर्वसंपदः

ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನು—ಸೂರ್ಯದೇವನು—ಸರ್ವರೋಗಹರನಾಗಿ, ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರಿಗೆ ನಿರಾಮಯತೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ವಸಂಪತ್ತನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 48

सांबकुंडे नरः स्नात्वा रविवारेऽरुणोदये । सांबादित्यं च संपूज्य व्याधिभिर्नाभिभूयते

ರವಿವಾರ ಅರುಣೋದಯದಲ್ಲಿ ಸಾಂಬಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದವನು ರೋಗಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 49

न स्त्री वैधव्यमाप्नोति सांबादित्यस्य सेवनात् । वंध्या पुत्रं प्रसूयेत शुद्धरूपसमन्वितम्

ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನ ಭಕ್ತಿಸೇವೆಯಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ವೈಧವ್ಯವು ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ವಂಧ್ಯೆಯೂ ಶುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಶುಭರೂಪಸಂಪನ್ನ ಪುತ್ರನನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಬಹುದು.

Verse 50

शुक्लायां द्विज सप्तम्यां माघे मासि रवेर्दिने । महापर्व समाख्यातं रविपर्व समं शुभम्

ಹೇ ದ್ವಿಜನೇ! ಮಾಘಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಸಪ್ತಮಿ ರವಿದಿನದಲ್ಲಿ ಬಂದರೆ, ಅದು ‘ಮಹಾಪರ್ವ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ—ಶುಭ ‘ರವಿಪರ್ವ’ ಸಮಾನವೆಂದು ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದೆ.

Verse 51

महारोगात्प्रमुच्येत तत्र स्नात्वारुणोदये । सांबादित्यं प्रपूज्यापि धर्ममक्षयमाप्नुयात्

ಅಲ್ಲಿ ಅರುಣೋದಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಾರೋಗದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ಅಕ್ಷಯ ಧರ್ಮಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 52

सन्निहत्यां कुरुक्षेत्रे यत्पुण्यं राहुदर्शने । तत्पुण्यं रविसप्तम्यां माघे काश्यां न संशयः

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಸನ್ನಿಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರಾಹು ದರ್ಶನದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯವು ಯಾವದೋ, ಅದೇ ಪುಣ್ಯವು ಮಾಘಮಾಸದ ರವಿ-ಸಪ್ತಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ—ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ।

Verse 53

मधौमासि रवेर्वारे यात्रा सांवत्सरी भवेत् । अशोकैस्तत्र संपूज्य कुंडे स्नात्वा विधानतः

ಮಧು ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ರವಿವಾರ ಮಾಡಿದ ಯಾತ್ರೆ ‘ಸಾಂವತ್ಸರೀ’ ಅಂದರೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಪುಣ್ಯಫಲದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು।

Verse 54

सांबादित्यं नरो जातु न शोकैरभिभूयते । संवत्सरकृतात्पापाद्बहिर्भवति तत्क्षणात्

ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ ನರನು ಎಂದಿಗೂ ಶೋಕದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಪಾಪಗಳು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 55

विश्वेशात्पश्चिमाशायां सांबेनात्र महात्मना । सम्यगाराधिता मूर्तिरादित्यस्य शुभप्रदा

ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಸಾಂಬನು ಇಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯನ ಶುಭಪ್ರದ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧಿಸಿದನು।

Verse 56

इयं भविष्या तन्मूर्तिरगस्ते त्वत्पुरोऽकथि । तामभ्यर्च्य नमस्कृत्य कृत्वाष्टौ च प्रदक्षिणाः । नरो भवति निष्पापः काशीवास फलं लभेत्

ಹೇ ಅಗಸ್ತ್ಯ! ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು—‘ಈ ಮೂರ್ತಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ।’ ಇದನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಎಂಟು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನು ಪಾಪರಹಿತನಾಗಿ ಕಾಶೀವಾಸದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 57

सांबादित्यस्य माहात्म्यं कथितं ते महामते । यच्छ्रुत्वापि नरो जातु यमलोकं न पश्यति

ಹೇ ಮಹಾಮತೇ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಾಂಬಾದಿತ್ಯನ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದೆನು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮನುಷ್ಯನು ಎಂದಿಗೂ ಯಮಲೋಕವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 58

इदानीं द्रौपदादित्यं कथयिष्यामि तेनघ । तथा द्रौपदआदित्यः संसेव्यो भक्तसिद्धिदः

ಈಗ, ಹೇ ನಿರಘನೇ! ನಾನು ದ್ರೌಪದಾದಿತ್ಯನನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವೆನು. ದ್ರೌಪದಾದಿತ್ಯನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನೀಡುವದರಿಂದ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವ್ಯನು.