Home›Skanda Purana›Kashi Khanda›Purva Ardha›Adhyaya 48›Shloka 1
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे द्वारवत्यां यदूद्वहः । दानवानां वधार्थाय भुवोभारापनुत्तये

Transliteration

skaṃda uvāca | śṛṇuṣva maitrāvaruṇe dvāravatyāṃ yadūdvahaḥ | dānavānāṃ vadhārthāya bhuvobhārāpanuttaye

Translation

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮೈತ್ರಾವರುಣ, ಕೇಳು. ದ್ವಾರವತಿಯಲ್ಲಿ ಯದುಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠನು (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ) ದಾನವರ ವಧಾರ್ಥವೂ ಭೂಭಾರ ನಿವಾರಣಾರ್ಥವೂ ಅವತರಿಸಿದನು.

Word by Word
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शृणुष्वlisten
शृणुष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थक), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मैत्रावरुणेO Maitrāvaruṇa
मैत्रावरुणे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमैत्रावरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; समासः—मैत्र + वारुण (द्वन्द्व/समाहार-प्राय, ‘Maitra and Varuṇa-related’)
द्वारवत्याम्in Dvāravatī
द्वारवत्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वारवती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन
यदूद्वहःthe foremost of the Yadus
यदूद्वहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयदू + उद्वह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; समासः—यदूनाम् + उद्वहः (षष्ठी-तत्पुरुष)
दानवानाम्of the Dānavas (demons)
दानवानाम्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
वधार्थायfor the purpose of killing
वधार्थाय:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवध + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—वधस्य अर्थः (षष्ठी-तत्पुरुष); प्रयोजनार्थे चतुर्थी
भुवःof the earth
भुवः:
Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन (वैकल्पिकं प्रथमा बहुवचन-रूपं; अत्र ‘पृथिव्याः’ अर्थे)
भारापनुत्तयेfor the removal of the burden
भारापनुत्तये:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान-प्रयोजन)
TypeNoun
Rootभार + अपनुत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4), एकवचन; समासः—भारस्य अपनुत्तिः (षष्ठी-तत्पुरुष); प्रयोजनार्थे चतुर्थी
Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvāravatī (Dvārakā)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Maitrāvaruṇa

Visual Art Cues

Scene: Skanda, radiant and martial, addresses a sage (Maitrāvaruṇa) and begins the account of Kṛṣṇa’s manifestation in Dvāravatī for slaying Dānavas and lightening Earth’s burden.

Characters & Entities
S
Skanda
M
Maitrāvaruṇa
D
Dvāravatī (Dvārakā)
Y
Yadūdvaha (Kṛṣṇa)
D
Dānavas
E
Earth (Bhū)

FAQs

Divine descent is portrayed as dharma-restoration—removing oppressive forces and rebalancing the world.

Dvāravatī (Dvārakā), presented as the setting for Kṛṣṇa’s manifest purpose.

No explicit ritual; it introduces a narrative of avatāra and cosmic purpose.

←Previous Verse
Next Verse→