Adhyaya 25

Verse 1

व्यास उवाच । शृणु सूत प्रवक्ष्यामि कथां कलशजन्मनः । यामाकर्ण्य नरो भूयाद्विरजा ज्ञानभाजनम्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸೂತ, ಕೇಳು; ನಾನು ಕಲಶಜನ್ಮನಾದ (ಅಗಸ್ತ್ಯ) ಋಷಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವೆನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ನಿರ್ಮಲನಾಗಿ ಜ್ಞಾನಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 2

गिरिं प्रदक्षिणीकृत्य श्रीसंज्ञं कलशोद्भवः । सपत्नीको ददर्शाथ रम्यं स्कंदवनं महत्

‘ಶ್ರೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಕಲಶೋದ್ಭವ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಆ रम್ಯವಾದ ಮಹತ್ ಸ್ಕಂದವನವನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 3

सर्वर्तं कुसुमाढ्यं च रसवत्फलपादपम् । सुसेव्य कंदमूलाढ्यं सुवल्कलमहीरुहम्

ಆ ವನವು ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುಷ್ಪಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ರಸಮಯ ಫಲಧಾರಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬಹುದಾದದು, ಕಂದಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧ, ಸುಂದರ ವಲ್ಕಲಧಾರಿಯಾದ ಮಹಾವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 4

निवीतश्वापदगणं ससरित्पल्वलावृतम् । स्वच्छ गंभीरकासारं सारं सर्वभुवः परम्

ಆ ವನವು ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಪಲ್ವಲಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಸರೋವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಶ್ರಯವಾಗಿತ್ತು.

Verse 5

नानापतत्रिसंघुष्टं नानामुनिजनोषितम् । तपःसंकेतनिलयमिवैकं संपदां पदम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವದಿಂದ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತು; ನಾನಾ ಮುನಿಗಣಗಳ ನಿವಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಧಾಮದಂತೆ, ಸಮಸ್ತ ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಂದೇ ಪೀಠದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 6

लोहितो नाम तत्रास्ति गिरिः स्वर्णगिरिप्रभः । सुकंदरप्रस्रवणः स्वसानु शिखरप्रभः

ಅಲ್ಲಿ ‘ಲೋಹಿತ’ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿತ್ತು; ಅದು ಸ್ವರ್ಣಶಿಖರದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಗುಹೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹರಿಯುವ ಜಲಧಾರೆಗಳು ಇದ್ದು, ತನ್ನ ಸಾನು-ಶಿಖರಗಳ ಕాంతಿಯಿಂದ ಮಿನುಗುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 7

कैलासस्यैकशकलं कर्मभूमाविहागतम् । तपस्तप्तुमिव प्रोच्चैर्नानाश्चर्यसमन्वितम्

ಅದು ಕರ್ಮಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬಂದ ಕೈಲಾಸದ ಒಂದೇ ತುಂಡಿನಂತೆ ತೋಚಿತು. ಎತ್ತರವಾಗಿ ನಿಂತು, ನಾನಾ ಅದ್ಭುತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿ, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲುಂದೇ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣಿತು.

Verse 8

तत्राद्राक्षीन्मुनिश्रेष्ठोऽगस्त्यः साक्षात्षडाननम् । प्रणम्य दंडवद्भूमौ सपत्नीको महातपाः

ಅಲ್ಲಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಸాక్షಾತ್ ಷಡಾನನ (ಸ್ಕಂದ)ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದನು. ಆ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಪತ್ನಿಯೊಡನೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿ ಬಿದ್ದನು.

Verse 9

तुष्टाव गिरिजासूनुं सूक्तैः श्रुतिसमुद्भवैः । तथा स्वकृतया स्तुत्या प्रबद्ध करसंपुटः

ಕರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಅವನು ಗಿರಿಜಾಸುತ (ಸ್ಕಂದ)ನನ್ನು ಶ್ರುತಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸೂಕ್ತಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದನು; ಹಾಗೆಯೇ ತನ್ನದೇ ರಚಿತ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದಲೂ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು.

Verse 10

अगस्तिरुवाच । नमोस्तु वृंदारकवृंदवंद्य पादारविंदाय सुधाकराय । षडाननायामितविक्रमाय गौरीहृदानंदसमुद्भवाय

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವವೃಂದದಿಂದ ವಂದಿತ ಪದ್ಮಪಾದಗಳವನೇ, ಚಂದ್ರಸಮ ಶೀತಲ ಕೃಪಾಮಯ ಪ್ರಭುವೇ, ಅಪಾರ ವಿಕ್ರಮಶಾಲಿ ಷಡಾನನನೇ, ಗೌರಿಹೃದಯಾನಂದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 11

नमोस्तु तुभ्यं प्रणतार्तिहंत्रे कर्त्रे समस्तस्य मनोरथानाम् । दात्रे रथानां परतारकस्य हंत्रे प्रचंडासुर तारकस्य

ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಶರಣಾಗತರ ಆರ್ಥಿಯನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವವನೇ, ಸಮಸ್ತ ಮನೋರಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವವನೇ, ಪರಮ ತಾರಕನಿಗೆ ದಿವ್ಯ ರಥವನ್ನು ದಾನಿಸುವವನೇ, ಪ್ರಚಂಡ ಅಸುರ ತಾರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೇ।

Verse 12

अमूर्तमूर्ताय सहस्रमूर्तये गुणाय गुण्याय परात्पराय । अपारपाराय परापराय नमोस्तु तुभ्यं शिखिवाहनाय

ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ನಿರಾಕಾರವೂ ಸಕಾರವೂ ಆಗಿರುವವನೇ; ಸಹಸ್ರರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ; ಗುಣಸ್ವರೂಪವೂ ಗುಣ್ಯದ ಪರಮ ಗಮ್ಯವೂ ಆಗಿರುವವನೇ; ಪರಾತ್ಪರನೇ; ಅಪಾರ ಪಾರವಿರುವವನೇ; ಪರಾಪರಾತೀತನೇ—ಹೇ ಶಿಖಿವಾಹನ, ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 13

नमोस्तु ते ब्रह्मविदांवराय दिगंबरायांबर संस्थिताय । हिरण्यवर्णाय हिरण्यबाहवे नमो हिरण्याय हिरण्यरेतसे

ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ದಿಗಂಬರ ತಪಸ್ವೀ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನೇ; ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣನೇ, ಸ್ವರ್ಣಬಾಹುವೇ—ಸ್ವರ್ಣಸ್ವರೂಪ, ಸ್ವರ್ಣತೇಜ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 14

तपःस्वरूपाय तपोधनाय तपःफलानां प्रतिपादकाय । सदा कुमाराय हिमारमारिणे तणीकृतैश्वर्य विरागिणे नमः

ನಮಸ್ಕಾರ—ತಪಸ್ಸೇ ಸ್ವರೂಪನಾದವನೇ, ತಪೋಧನನೇ, ತಪಫಲಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸುವವನೇ; ಸದಾ ಕುಮಾರನೇ; ಹಿಮಾರಶತ್ರುವೇ; ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ತೃಣಸಮಾನವೆಂದು ಕಾಣುವ ವೈರಾಗ್ಯಶೀಲನೇ।

Verse 15

नमोस्तु तुभ्यं शरजन्मने विभो प्रभातसूर्यारुणदंतपंक्तये । बालाय चाबालपराक्रमाय षाण्मातुरायालमनातुराय

ಹೇ ವಿಭೋ, ಶರಜನ್ಮನಾದ ಪ್ರಭು! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿಮ್ಮ ದಂತಪಂಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾತದ ಅರುಣ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಲನಾಗಿಯೂ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿದ ಪರಾಕ್ರಮವಿರುವ ನಿಮಗೆ ಪ್ರಣಾಮ; ಷಾಣ್ಮಾತುರ—ಆರು ಮಾತೃಗಳ ಪುತ್ರ, ಸರ್ವಸಮರ್ಥ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗದ ನಿಮಗೆ ವಂದನೆ।

Verse 16

मीढुष्टमायोत्तरमीढुषे नमो नमो गणानां पतये गणाय । नमोस्तु ते जन्मजरातिगाय नमो विशाखाय सुशक्तिपाणये

ಅತಿದಾತನಿಗೂ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾತನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗಣಗಳ ಪತಿಗೆ, ಸ್ವಯಂ ಗಣಸ್ವರೂಪನಿಗೆ—ಪುನಃ ಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ. ಜನ್ಮ-ಜರೆಯನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವಿಶಾಖ—ಬಲಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿ (ವೇಲು) ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ ನಿಮಗೆ ವಂದನೆ।

Verse 17

सर्वस्य नाथस्य कुमारकाय क्रौंचारये तारकमारकाय । स्वाहेय गांगेय च कार्तिकेय शैवेय तुभ्यं सततं नमोऽस्तु

ಸರ್ವರ ನಾಥನಾದ ಕುಮಾರನಿಗೆ, ಕ್ರೌಂಚಶತ್ರುವಿಗೆ, ತಾರಕಮಾರಕನಿಗೆ—ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸ್ವಾಹೇಯ, ಗಾಂಗೇಯ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಶೈವೇಯ—ನಿನಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಣಾಮವಾಗಲಿ।

Verse 18

इत्थं परिष्टुत्य स कार्तिकेयं नमो नमस्त्वित्यभिभाषमाणः । द्विस्त्रिःपरिक्रम्य पुरो विवेश स्थितो मुनीशोपविशेति चोक्तः

ಈ ರೀತಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, “ನಮೋ ನಮಸ್ತೇ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ, ಅವನು ಎರಡು-ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಅವರ ಸಮ್ಮುಖಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವನಿಗೆ—“ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಉಪವೇಶಿಸು” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು।

Verse 19

कार्तिकेय उवाच । क्षेमोस्ति कुंभज मुने त्रिदशैकसहायकृत् । जाने त्वामिह संप्राप्तं तथा विंध्याचलोन्नतिम्

ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಕುಂಭಜ ಮುನೇ, ನಿನಗೆ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವನೇ! ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಂಧ್ಯಾಚಲದ ಏರಿಕೆಯ ವಿಷಯವೂ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ।

Verse 20

अविमुक्ते महाक्षेत्रे क्षेमं त्र्यक्षेण रक्षिते । यत्र क्षीणायुषां साक्षाद्विरूपाक्षोऽस्ति मोक्षदः

ಅವಿಮುಕ್ತ ಮಹಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರನ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಕ್ಷೇಮವು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೀಣಾಯುಷ್ಯರಿಗಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ (ಶಿವ) ಮೋಕ್ಷದಾತನಾಗಿ ಸನ್ನಿಹಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 21

भूर्भुवः स्वस्तले वापि न पातालतले मलम् । नोर्ध्वलोके मया दृष्टं तादृक्क्षेत्रं क्वचिन्मुने

ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ, ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಲ—ಹೇ ಮುನೇ, ಅಂಥ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಿಲ್ಲ।

Verse 22

अहमेकचरोप्यत्र तत्क्षेत्रप्राप्तये मुने । तप्ये तपांसिनाद्यापि फलेयुर्मे मनोरथाः

ಹೇ ಮುನೇ, ನಾನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿದರೂ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನ ಮನೋರಥಗಳು ಫಲಿಸಲಿ।

Verse 23

न तत्पुण्यैर्न तद्दानैर्न तपोभिर्न तज्जपैः । न लभ्यं विविधैर्यज्ञैर्लभ्यमैशादनुग्रहात्

ಅದು (ಕಾಶೀಪ್ರಾಪ್ತಿ) ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದಾನದಿಂದಲ್ಲ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದಲ್ಲ, ಜಪದಿಂದಲ್ಲ, ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ; ಅದು ಈಶ (ಶಿವ)ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 24

ईश्वरानुग्रहादेव काशीवासः सुदुर्लभः । सुलभः स्यान्मुने नूनं न वै सुकृतकोटिभिः

ಈಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಕಾಶೀವಾಸ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭ; ಹೇ ಮುನೇ, ಕೋಟಿ ಸುಕೃತಗಳಿಂದಲೂ ಅದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 25

अन्यैव काचित्सा सृष्टिर्विधातुर्याऽतिरेकिणी । न तत्क्षेत्रगुणान्वक्तुमीश्वरोऽपीश्वरो यतः

ಅದು (ಕಾಶೀ) ವಿಧಾತನ ಸೃಷ್ಟಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದ, ಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪದ ಸೃಷ್ಟಿ. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ದೇವದೇವನಾದ ಮಹಾದೇವನೇ ಅದರ ಅಧಿಷ್ಠಾತಾ ಹಾಗೂ ಮೂಲಶಕ್ತಿ.

Verse 26

अहो मतेः सुदौर्बल्यमहोभाग्यस्य दौर्विधम् । अहो मोहस्य माहात्म्यं यत्काशीह न सेव्यते

ಅಯ್ಯೋ! ಮನಸ್ಸು ಎಷ್ಟು ದುರ್ಬಲ; ಅಯ್ಯೋ! ಭಾಗ್ಯ ಎಷ್ಟು ವಿಪರೀತ. ಅಯ್ಯೋ! ಮೋಹದ ಮಹಿಮೆ ಎಂಥದು—ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಉಪಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 27

शरीरं जीर्यते नित्यं संजीर्यंतींद्रियाण्यपि । आयुर्मृगो मृगयुना कृतलक्ष्यो हि मृत्युना

ದೇಹವು ನಿತ್ಯ ಕ್ಷೀಣವಾಗುತ್ತದೆ; ಇಂದ್ರಿಯಗಳೂ ಕ್ರಮೇಣ ಜೀರ್ಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಯುಷ್ಯವು ಒಂದು ಮೃಗ; ಮರಣರೂಪದ ಬೇಟೆಗಾರನು ಅದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.

Verse 28

सापदं संपदं ज्ञात्वा सापायं कायमुच्चकैः । चपला चपलं चायुर्मत्वा काशीं समाश्रयेत्

ಸಂಪತ್ತು ಅಪಾಯಸಹಿತವೆಂದು, ಈ ಕಾಯವು ಅನೇಕ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದದೆಂದು ತಿಳಿದು; ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಚಂಚಲ, ಆಯುಷ್ಯವೂ ಚಂಚಲವೆಂದು ಮನಗಂಡು—ಕಾಶಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

Verse 29

यावन्नैत्यायुषश्चांतस्तावत्काशी न मुच्यते । कालः कलालवस्यापि संख्यातुं नैव विस्मरेत्

ನಿಯತ ಆಯುಷ್ಯದ ಅಂತ್ಯ ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು. ಕಾಲವು ಕಲಾ-ಲವದಂತಹ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅಂಶಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನೂ ಎಂದಿಗೂ ಮರೆತುದಿಲ್ಲ.

Verse 30

जरानिकटनिक्षिप्ता बाधंते व्याधयो भृशम् । तथापि देहो नानेहो नाहो काशीं समीहते

ಮುದಿತನ ಸಮೀಪಿಸಿ ಘೋರ ವ್ಯಾಧಿಗಳು ದೇಹವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿಸಿದರೂ, ಕಾಶಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ತನಕ ಈ ದೇಹ ನಿರಾಶೆಯಾಗದು, ಅಳಲೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 31

तीर्थस्नानेन जप्येन परोपकरणोक्तिभिः । विनार्थं लभ्यते धर्मो धर्मादर्थः स्वयं भवेत्

ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ, ಜಪ ಮತ್ತು ಪರೋಪಕಾರಕರವಾದ ವಚನಗಳಿಂದ ಲೋಕವ್ಯಯವಿಲ್ಲದೆ ಧರ್ಮ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ; ಧರ್ಮದಿಂದ ಅರ್ಥಸಂಪತ್ತು ಸ್ವತಃ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 32

विनैवार्थार्जनोपायं धर्मादर्थो भवेद्ध्रुवम् । अतोऽर्थचिंतामुत्सृज्य धर्ममेकं समाश्रयेत्

ಸಾಮಾನ್ಯ ಧನಾರ್ಜನೋಪಾಯಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಧರ್ಮದಿಂದ ಅರ್ಥವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಾಭಚಿಂತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಧರ್ಮವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು।

Verse 33

धर्मादर्थोऽर्थतः कामः कामात्सर्वसुखोदयः । स्वर्गोपि सुलभो धर्मात्काश्ये का दुर्लभा परम्

ಧರ್ಮದಿಂದ ಅರ್ಥ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಅರ್ಥದಿಂದ ಧರ್ಮಸಮ್ಮತ ಕಾಮನೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ; ಕಾಮನೆಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸೌಖ್ಯಗಳ ಉದಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮದಿಂದ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಸುಲಭ—ಹಾಗಾದರೆ ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಏನು ದುರ್ಲಭ?

Verse 34

उपायत्रयमेवात्र स्थाणुर्निर्वाणकारणम् । शर्वाण्यग्रेव भाणाद्धा परिनिर्णीय सर्वतः

ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ) ಮೋಕ್ಷಕಾರಣವೆಂದು ಮೂರು ಉಪಾಯಗಳನ್ನೇ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಶರ್ವಾಣಿಯೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಿ ತನ್ನ ವಚನದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ।

Verse 35

पूर्वं पाशुपतो योगस्ततस्तीर्थं सितासितम् । ततोप्येकमनायासमविमुक्तं विमुक्तिदम्

ಮೊದಲು ಪಾಶುಪತ ಯೋಗ; ನಂತರ ‘ಸಿತಾಸಿತ’ ಎಂಬ ತೀರ್ಥ. ಆದರೆ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಸುಲಭ ಏಕಮಾರ್ಗ—ಅವಿಮುಕ್ತ, ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ.

Verse 36

श्रीशैल हिमशैलाद्या नानान्यायतनानि च । त्रिदंडधारणंचापि संन्यासः सर्वकर्मणाम्

ಶ್ರೀಶೈಲ, ಹಿಮಶೈಲ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿದಂಡಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವಕರ್ಮಸನ್ನ್ಯಾಸ—ಇವನ್ನೂ (ಮಾರ್ಗಗಳೆಂದು) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 37

तपांसि नानारूपाणि व्रतानि नियमा यमाः । सिंधूनामपि संभेदा अरण्यानि बहून्यपि

ನಾನಾರೂಪದ ತಪಸ್ಸುಗಳು, ವ್ರತಗಳು, ನಿಯಮ-ಯಮಗಳು; ನದಿಗಳ ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಬಹು ಅರಣ್ಯಗಳು—ಇವನ್ನೂ (ಸಾಧನ) ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

Verse 38

मानसान्यपि भौमानि धारातीर्थादिकानि च । ऊषराश्चापि पीठानि ह्यच्छिन्नाम्नायपाठनम्

ಮಾನಸ (ಅಂತರಂಗ) ತೀರ್ಥಗಳೂ, ಭೌಮ (ಭೂಮಿಯ) ತೀರ್ಥಗಳೂ—ಧಾರಾತೀರ್ಥಾದಿಗಳು; ಕಠೋರ ಸಾಧನಾ ಪೀಠಗಳೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಅಚ್ಛಿನ್ನ ಆಮ್ನಾಯ ಪರಂಪರೆಯ ಪಠಣ—ಇವನ್ನೂ (ಸಾಧನ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

जपश्चापि मनूनां च तथाऽग्निहवनानि च । दानानि नानाक्रतवो देवतोपासनानि च

ಮಂತ್ರಜಪ, ಅಗ್ನಿಹವನ, ದಾನ, ನಾನಾವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳು, ಮತ್ತು ದೇವತೋಪಾಸನೆ—ಇವೆಲ್ಲವೂ (ಧರ್ಮಸಾಧನ) ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿತವಾಗಿವೆ.

Verse 40

त्रिरात्रं पंचरात्राणि सांख्ययोगादयस्तथा । विष्णोराराधनं श्रेष्ठं मुक्तयेऽभिहितं किल

ತ್ರಿರಾತ್ರ, ಪಂಚರಾತ್ರ ವ್ರತಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಖ್ಯ‑ಯೋಗಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಆದರೂ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರಾಧನೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಧನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 41

पुर्यश्चापि समाख्यातानृतजंतु विमुक्तिदा । कैवल्यसाधनानीह भवंत्येव विनिश्चितम्

ದೇಹಧಾರಿಗಳಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ವಿಮುಕ್ತಿ ನೀಡುವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪುಣ್ಯಪುರಿಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಕೈವಲ್ಯಸಾಧನಗಳೇ ಆಗುತ್ತವೆ—ಇದು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ।

Verse 42

एतानि यानि प्रोक्तानि काशीप्राप्तिकराणि च । प्राप्य काशीं भवेन्मुक्तो जंतुर्नान्यत्रकुत्रचित्

ಕಾಶೀಪ್ರಾಪ್ತಿಕರವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಜೀವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೂ, ಹಾಗಿಲ್ಲ।

Verse 43

अतएव हि तत्क्षेत्रं पवित्रमतिचित्रकृत् । विश्वेशितुः प्रियनित्यं विष्वग्ब्रह्माण्डमंडले

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪರಮ ಪವಿತ್ರವೂ ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತವೂ ಆಗಿದೆ; ಸಮಸ್ತ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ।

Verse 44

इदमेव हि तत्क्षेत्रं कुशलप्रश्नकारणम् । एह्येहि देहि मे स्पर्शं निजगात्रस्य सुव्रत

ಇದೇ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಕುಶಲ‑ಮಂಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಬಾ, ಬಾ—ಓ ಸುವ್ರತ! ನಿನ್ನದೇ ದೇಹಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು।

Verse 46

त्रिरात्रमपिये काश्यां वसंति नियतेंद्रियाः । तेषां पुनंति नियतं स्पृष्टाश्चरणरेणवः

ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮೂರು ರಾತ್ರಿಗಳಾದರೂ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ವಾಸಿಸುವವರ ಪಾದಧೂಳಿನ ಸ್ಪರ್ಶವೂ ನಿತ್ಯ ಇತರರನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 47

त्वं तु तत्र कृतावासः कृतपुण्यमहोच्चयः । उत्तरप्रवहा स्नान जातपिंगलमूर्धजः

ಆದರೆ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯಸಂಚಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದೀ; ಉತ್ತರಪ್ರವಾಹೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಕೂದಲು ಪಿಂಗಲ (ತಾಮ್ರವರ್ಣ)ವಾಗಿದೆ।

Verse 48

तव तत्र तु यत्कुंडमगस्तीश्वरसन्निधौ । तत्र स्नात्वा च पीत्वा च कृतसर्वोदकक्रियः

ಮತ್ತೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತೀಶ್ವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿನ್ನ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ಅದರ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಉದಕಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ನೆರವೇರಿಸಿದವನಾಗೆಣೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 49

पितॄन्पिंडैः समभ्यर्च्य श्रद्धाश्राद्धविधानतः । कृत्यकृत्यो भवेज्जंतुर्वाराणस्याः फलं लभेत्

ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಧಾನದಂತೆ ಪಿಂಡಗಳಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಸಮ್ಯಕ್ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಮನುಷ್ಯನು ಕೃತ್ಯಕೃತ್ಯನಾಗಿ ವಾರಾಣಸಿಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 50

इत्युक्त्वा सर्वगात्राणि स्पष्ट्वा कुंभोद्भवस्य च । स्कंदोऽमृतसरोवारि विगाह्य सुखमाप्तवान्

ಇಂತೆಂದು ಹೇಳಿ ಕುಂಭೋದ್ಭವ (ಅಗಸ್ತ್ಯ) ಋಷಿಯ ಸರ್ವಾಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ಸ್ಕಂದನು ಅಮೃತಸರೋವರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸುಖಾನಂದವನ್ನು ಪಡೆದನು।

Verse 51

जय विश्वेश नेत्राणि विनिमील्य वदन्नपि । ततः किंचित्क्षणं दध्यौ गुहः स्थाणुसुनिश्चलः

“ಜಯ ವಿಶ್ವೇಶ!” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಗುಹ (ಸ್ಕಂದ) ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು; ನಂತರ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ ಸ್ಥಾಣು (ಶಿವ)ನಂತೆ ಪರಮ ನಿಶ್ಚಲನಾಗಿ ನಿಂತನು।

Verse 52

स्कंदे विसर्जितध्याने सुप्रसन्नमनोमुखे । प्रतीक्ष्य वागवसरं पप्रच्छाथ मुनिर्गुहम्

ಸ್ಕಂದನು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮುಖ ಪ್ರಸನ್ನವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಮಾತಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದು ಮುನಿಯು ಗుహನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 53

अगस्तिरुवाच । स्वामिन्यथा भगवता भगवत्यै पुराऽकथि । वाराणस्यास्तु महिमा हिमशैलभुवे मुदा

ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದರು—ಸ್ವಾಮೀ! ಭಗವಾನ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಮಶೈಲದಲ್ಲಿ ಹರ್ಷದಿಂದ ಭಗವತಿಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾರಾಣಸಿಯ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 54

त्वया यथा समाकर्णि तदुत्संगनिवासिना । तथा कथय षड्वक्त्र तत्क्षेत्रं मेऽतिरोचते

ನೀನು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಾದ (ಶಿವನ) ಬಳಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಕೇಳಿದ್ದಿಯೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಹೇಳು, ಓ ಷಡ್ವಕ್ತ್ರ; ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರಮ್ಯವಾಗಿದೆ।

Verse 55

स्कंद उवाच । शृणुष्व मैत्रावरुणे यथा भगवताऽकथि । तत्क्षेत्रस्याविमुक्तस्य मम मातुः पुरः पुरा

ಸ್ಕಂದನು ಹೇಳಿದರು—ಮೈತ್ರಾವರುಣ (ಅಗಸ್ತ್ಯ)ನೇ, ಕೇಳು; ಭಗವಾನ್ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅವಿಮುಕ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಹೇಳುವೆನು।

Verse 56

श्रुतं च यत्तदुत्संगे स्थितेन स्थिरचेतसा । माहात्म्यं तच्छृणु मुने कथ्यमानं मयाऽनघ

ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ ನಾನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು—ಓ ಮುನಿಯೇ, ಓ ನಿರ್ದೋಷನೇ, ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುವ ಆ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 57

गुह्यानां परमं गुह्यमविमुक्तमिहेरितम् । तत्र संनिहिता सिद्धिस्तत्र नित्यं स्थितो विभुः

ಇಲ್ಲಿ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಗುಹ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಗುಹ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಸದಾ ಸನ್ನಿಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವಿಭು ನಿತ್ಯ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 58

भूर्लोके नैव संलग्नं तत्क्षेत्रं त्वंतरिक्षगम् । अयोगिनो न वीक्षंते पश्यंत्येव च योगिनः

ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಬಂಧಿತವಲ್ಲ; ಅದು ಅಂತರಿಕ್ಷಗ, ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಅತೀತ. ಅಯೋಗಿಗಳು ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ; ಯೋಗಿಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೋಡುವರು.

Verse 59

यस्तत्र निवसेद्विप्र संयतात्मा समाहितः । त्रिकालमपि भुंजानो वायुभक्षसमो भवेत्

ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂಯತಾತ್ಮನಾಗಿ ಸಮಾಹಿತನಾಗಿ ವಾಸಿಸುವವನು—ತ್ರಿಕಾಲವೂ ಭುಂಜಿಸಿದರೂ ವಾಯುಭಕ್ಷನ ಸಮಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 60

निमेषमात्रमपि यो ह्यविमुक्तेऽतिभक्तिभाक् । ब्रह्मचर्यसमायुक्तं तेन तप्तं महत्तपः

ಅವಿಮುಕ್ತದಲ್ಲಿ ನಿಮೇಷಮಾತ್ರವಾದರೂ ಅತಿಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ—ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಸಮಾಯುಕ್ತನಾಗಿ—ಇರುವವನು ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ತಪಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 61

यस्तु मासं वसेद्धीरो लघ्वाहारो जितेंद्रियः । सर्वं तेन व्रतं चीर्णं दिव्यं पाशुपतं भवेत्

ಧೀರನಾಗಿ, ಲಘ್ವಾಹಾರದಿಂದ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಯಾರು ಕಾಶಿ (ಅವಿಮುಕ್ತ) ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ವಾಸಮಾಡುವನೋ—ಅವನು ಅದರಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ವ್ರತವು ದಿವ್ಯ ಪಾಶುಪತವಾಗಿ ಶಿವಪ್ರಸಾದಕರವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 62

संवत्सरं वसंस्तत्र जितक्रोधो जितेंद्रियः । अपरस्वविपुष्टांगः परान्नपरिवर्जकः

ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಾ—ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ—ಪರಧನದಿಂದ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ಪೋಷಿಸದೆ, ಇತರರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಅನ್ನವನ್ನೂ ತಿರಸ್ಕರಿಸದೆ; ಅವನು ಆ ಪವಿತ್ರ ವಾಸದ ಯೋಗ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 63

परापवादरहितः किंचिद्दानपरायणः । समाः सहस्रमन्यत्र तेन तप्तं महत्तपः

ಪರನಿಂದೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ದಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವವನು—ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮತ್ತು ಆಚಾರದಿಂದ, ಬೇರೆಡೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಮಹತ್ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 64

यावज्जीवं वसेद्यस्तु क्षेत्रमाहात्म्यविन्नरः । जन्ममृत्यु भयं हित्वा स याति परमां गतिम्

ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದು ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನು, ಜನನ-ಮರಣದ ಭಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಪರಮಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 65

न योगैर्या गतिर्लभ्या जन्मांतरशतैरपि । अन्यत्रहेलया साऽत्र लभ्येशस्य प्रसादतः

ಯೋಗಸಾಧನೆಗಳಿಂದಲೂ ನೂರಾರು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯದ ಆ ಗತಿ, ಇಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸುಲಭವಾಗಿ—ಈಶ್ವರ (ಶಿವ)ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ—ಲಭಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 66

ब्रह्महा योऽभिगच्छेद्वै दैवाद्वाराणसीं पुरीम् । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्याद्ब्रह्महत्या निवर्तते

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹಂತಕನಾದವನು ಸಹ ದೈವಯೋಗದಿಂದ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪವು ನಿವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 67

आदेहपतनं यावद्योविमुक्तं न मुंचति । न केवलं ब्रह्महत्या प्रकृतिश्च निवर्तते

ದೇಹಪತನವಾಗುವವರೆಗೆ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಬಿಡದವನಿಗೆ, ಕೇವಲ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬಂಧನರೂಪ ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ನಿವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 68

अनन्यमानसो भूत्वा तत्क्षेत्रं यो न मुंचति । स मुंचति जरामृत्युं गर्भवासं सुदुःसहम्

ಏಕಾಗ್ರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಬಿಡದವನು, ಜರಾ-ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಃಸಹ ಗರ್ಭವಾಸದಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 69

अविमुक्तं निषेवेत देवर्षिगणसेवितम् । यदीच्छेन्मानवो धीमान्न पुनर्जननं भुवि

ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಬಯಸದಿದ್ದರೆ, ದೇವರ್ಷಿಗಣಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲಿ.

Verse 70

अविमुक्तं न मुंचेत संसारभयमोचनम् । प्राप्य विश्वेश्वरं देवं न स भूयोऽभिजायते

ಸಂಸಾರಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಬಿಡಬಾರದು; ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವರನ್ನು ಪಡೆದವನು ಮತ್ತೆ ಜನ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 71

कृत्वा पापसह्स्राणि पिशाचत्वं वरंत्विह । न तु क्रतुशतप्राप्यः स्वर्गः काशीपुरीं विना

ಸಾವಿರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚತ್ವವೇ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ; ಏಕೆಂದರೆ ನೂರು ಕ್ರತುಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಕಾಶೀಪುರಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಜವಾಗಿ ಸಿಗದು.

Verse 72

अंतकाले मनुष्याणां भिद्यमानेषु मर्मसु । वातेनातुद्यमानानां स्मृतिर्नैवोपजायते

ಮರಣಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಭೇದವಾಗುತ್ತಾ ಒಳವಾಯುವಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುವಾಗ, ಸ್ಮೃತಿ ಎಂದಿಗೂ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 73

तत्रोत्क्रमणकाले तु साक्षाद्विश्वेश्वरः स्वयम् । व्याचष्टे तारकं ब्रह्म येनासौ तन्मयो भवेत्

ಅಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಸ್ವತಃ ತಾರಕಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅದರಿಂದ ಆ ಜೀವನು ಅವನ ಸ್ವರೂಪಮಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 74

अशाश्वतमिदं ज्ञात्वा मानुष्यं बहुकिल्बिषम् । अविमुक्तं निषेवेत संसारभयनाशनम्

ಈ ಮಾನವಜೀವನ ಅಶಾಶ್ವತವೂ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದುದೆಂದು ತಿಳಿದು, ಸಂಸಾರಭಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.

Verse 75

विघ्रैरालोड्यमानोपि योऽविमुक्तं न मुंचति । नैःश्रेयसी श्रियं प्राप्य दुःखांतं सोधिगच्छति

ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ಬಿಡದವನು, ಪರಮ ನೈಃಶ್ರೇಯಸೀ ಶ್ರೀಯನ್ನು ಪಡೆದು ದುಃಖಾಂತವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ.

Verse 76

महापापौघशमनीं पुण्योपचयकारिणीम् । भुक्तिमुक्तिप्रदामंते को न काशीं सुधीः श्रयेत्

ಮಹಾಪಾಪಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಪುಣ್ಯಸಂಚಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಗವೂ ಮೋಕ್ಷವೂ ನೀಡುವ ಕಾಶಿಯನ್ನು ಯಾವ ವಿವೇಕಿ ಶರಣಾಗುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 77

एवं ज्ञात्वा तु मेधावी नाविमुक्तं त्यजेन्नरः । अविमुक्तप्रसादेन विमुक्तो जायते यतः

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಮೇಧಾವಿ ನರನು ಅವಿಮುಕ್ತವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಾರದು; ಏಕೆಂದರೆ ಅವಿಮುಕ್ತದ ಪ್ರಸಾದದಿಂದಲೇ ನಿಜವಾದ ವಿಮುಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 78

अविमुक्तस्य माहात्म्यं षड्भिर्वक्त्रैः कथं मया । वक्तुं शक्यं न शक्नोति सहस्रास्योपि यत्परम्

ಅವಿಮುಕ್ತದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಆರು ಮುಖಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಿ? ಅದರ ಪರಮ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಹಸ್ರಮುಖನಾದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳಲಾರನು.

Verse 458

अपि काश्याः समागच्छत्स्पर्शवत्स्पर्श इष्यते । मयात्र तिष्ठता नित्यं किंतु त्वं तत आगतः

ಕಾಶಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವವನ ಸ್ಪರ್ಶವೂ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಪರ್ಶವೆಂದು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ತಂಗಿದ್ದರೂ, ನೀನು ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಂದೆ.