Adhyaya 21

Verse 1

ध्रुव उवाच । नमो हिरण्यगर्भाय सर्वसृष्टिविधायिने । हिरण्यरेतसे तुभ्यं सुहिरण्यप्रदायिने

ಧ್ರುವನು ಹೇಳಿದನು—ಹಿರಣ್ಯಗರ್ಭಾ, ಸಮಸ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಯ ವಿಧಾತನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹಿರಣ್ಯರೇತಸೇ, ಮಂಗಳಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ವರ್ಣವನ್ನು ನೀಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 2

नमो हरस्वरूपाय भूतसंहारकारिणे । महाभूतात्मभूताय भूतानां पतये नमः

ಹರಸ್ವರೂಪನೇ, ಭೂತಸಂಹಾರ ಮಾಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಹಾಭೂತಗಳ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನೇ, ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳ ಅಧಿಪತியே, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 3

नमः स्थितिकृते तुभ्यं विष्णवे प्रभविष्णवे । तृष्णाहराय कृष्णाय महाभार सहिष्णवे

ಸ್ಥಿತಿಕರ್ತನೇ ವಿಷ್ಣುವೇ, ಸರ್ವಪ್ರಭಾವಿ ವಿಷ್ಣುವೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ತೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ಹರಿಸುವ ಕೃಷ್ಣನೇ, ಮಹಾಭಾರವನ್ನು ಸಹನದಿಂದ ಹೊರುವವನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 4

नमो दैत्यमहारण्य दाववह्निस्वरूपिणे । दैत्यद्रुमकुठाराय नमस्ते शार्ङ्गपाणये

ದೈತ್ಯಮಹಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದಾವಾಗ್ನಿಸ್ವರೂಪನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ದೈತ್ಯವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವ ಕುಠಾರಸ್ವರೂಪನೇ, ಹೇ ಶಾರ್ಙ್ಗಪಾಣಿ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ।

Verse 5

नमः कौमोदकीव्यग्र कराग्राय गदाधर । महादनुजनाशाय नमो नंदकधारिणे

ಕೌಮೋದಕೀ ಗದೆಯನ್ನು ಅಗ್ರಹಸ್ತದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೀಪ್ತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದ ಗದಾಧರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಹಾದಾನವರ ನಾಶಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಂದಕ ಖಡ್ಗಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 6

नमः श्रीपतये तुभ्यं नमश्चक्रधराय च । धराधराय वाराह रूपिणे परमात्मने

ಶ್ರೀಪತಿಯಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಚಕ್ರಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ ವರಾಹರೂಪ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 7

नमः कमलहस्ताय कमलावल्लभाय ते । नमो मत्स्यादिरूपाय नमः कौस्तुभवक्षसे

ಕಮಲಹಸ್ತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಮಲಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ವಲ್ಲಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮತ್ಸ್ಯಾದಿ ರೂಪಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕೌಸ್ತುಭಮಣಿಯಿಂದ ಶೋಭಿತ ವಕ್ಷಸ್ಥಲಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 8

नमो वेदांतवेद्याय नमः श्रीवत्सधारिणे । नमो गुणस्वरूपाय गुणिने गुणवर्जिते

ವೇದಾಂತದಿಂದ ವೇದ್ಯನಾದ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶ್ರೀವತ್ಸಚಿಹ್ನಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗುಣಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಗುಣಾಧೀಶನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಗುಣಾತೀತನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 9

नमस्ते पद्मनाभाय पांचजन्यधराय च । वासुदेव नमस्तुभ्यं देवकीनंदनाय च

ಪದ್ಮನಾಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖಧಾರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ವಾಸುದೇವ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದೇವಕೀನಂದನನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 10

प्रद्युम्नाय नमस्तुभ्यमनिरुद्धाय ते नमः । नमः कंसविनाशाय नमश्चाणूरमर्दिने

ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕಂಸವಿನಾಶಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಚಾಣೂರಮರ್ಧನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ॥

Verse 11

दामोदरहृषीकेश गोर्विदाच्युतमाधव । उपेंद्रकैटभाऽराते मधुहंतरधोक्षज

ಹೇ ದಾಮೋದರ, ಹೃಷೀಕೇಶ, ಗೋವಿಂದ, ಅಚ್ಯುತ, ಮಾಧವ; ಹೇ ಉಪೇಂದ್ರ; ಕೈಟಭಶತ್ರು; ಮಧುಹಂತ; ಹೇ ಅಧೋಕ್ಷಜ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ॥

Verse 12

नारायणाय नरकहारिणे पापहारिणे । वामनाय नमस्तुभ्यं हरये शौरये नमः

ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ನರಕದುಃಖಹಾರಕನಿಗೆ, ಪಾಪಹಾರಕನಿಗೆ. ವಾಮನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹರಿಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶೌರಿಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ॥

Verse 13

अनंताय नमस्तुभ्यमनंतशयनाय च । रुक्मिणीपतये तुभ्यं रुक्मिप्रमथनाय च

ಅನಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಅನಂತಶಯನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ರುಕ್ಮಿಣೀಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ರುಕ್ಮಿಯನ್ನು ದಮನಿಸಿದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ॥

Verse 14

चैद्यहंत्रे नमस्तुभ्यं दानवारेसुरारये । मुकुंदपरमानंद नंदगोपप्रियाय च

ಚೈದ್ಯಹಂತನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ದಾನವಶತ್ರುವಿಗೆ, ದೇವವಿರೋಧಿಗಳ ಶತ್ರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಮುಕುಂದ, ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪ, ನಂದಗೋಪಪ್ರಿಯನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ॥

Verse 15

नमस्ते पुंडरीकाक्ष दनुजेंद्र निषूदिने । नमो गोपालरूपाय वेणुवादनकारिणे

ಪದ್ಮನೇತ್ರ ಪ್ರಭುವೇ, ದನುಜೇಂದ್ರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗೋಪಾಲರೂಪಧಾರಿಯೇ, ಮಧುರ ವೇಣುನಾದ ಮಾಡುವವನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 16

गोपीप्रियाय केशिघ्ने गोवर्धनधराय च । रामाय रघुनाथाय राघवाय नमोनमः

ಗೋಪಿಯರಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನೇ, ಕೇಶೀಘ್ನನೇ, ಗೋವರ್ಧನಧಾರಿಯೇ—ನಿನಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ರಾಮ, ರಘುನಾಥ, ರಾಘವ—ನಿನಗೆ ನಮೋ ನಮಃ.

Verse 17

रावणारे नमस्तुभ्यं विभीषणशरण्यद । अजाय जयरूपाय रणांगणविचक्षण

ರಾವಣಾರಿಯೇ, ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ಶರಣಾಗತಿದಾತನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಅಜನಾದವನೇ, ಜಯಸ್ವರೂಪನೇ, ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ವಿಚಕ್ಷಣನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 18

क्षणादि कालरूपाय नानारूपाय शार्ङ्गिणे । गदिने चक्रिणे तुभ्यं दैत्यचक्रविमर्दिने

ಕ್ಷಣಾದಿ ಕಾಲಸ್ವರೂಪನೇ, ನಾನಾರೂಪಧಾರಿಯೇ, ಶಾರ್ಙ್ಗಧನುರ್ಧರನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಗದಾ-ಚಕ್ರಧಾರಿಯೇ, ದೈತ್ಯಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಮರ್ಧಿಸುವವನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 19

बलाय बलभद्राय बलारातिप्रियाय च । बलियज्ञप्रमथन नमो भक्तवरप्रद

ಬಲಸ್ವರೂಪನೇ, ಬಲಭದ್ರನೇ, ಬಲಾರಾತಿಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದವನೇ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಬಲಿಯಜ್ಞವನ್ನು ದಮನಿಸಿದವನೇ, ಭಕ್ತವರಿಗೆ ವರಪ್ರದನೇ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 20

हिरण्यकशिपोर्वक्षो विदारण रणप्रिय । नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च

ಹೇ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವನ್ನು ವಿದಾರಿಸಿದ, ಧರ್ಮಯುದ್ಧಪ್ರಿಯನೇ! ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯದೇವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಗೋ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹಿತಕಾರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 21

नमस्ते धर्मरूपाय नमः सत्त्वगुणाय च । नमः सहस्रशिरसे पुरुषाय पराय च

ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಶುದ್ಧ ಸತ್ತ್ವಗುಣಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ಸಹಸ್ರಶಿರಸ್ಸು ಪುರುಷನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪರಮ ಪರಾತ್ಪರನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 22

सहस्राक्ष सहस्रांघ्रे सहस्रकिरणाय च । सहस्रमूर्ते श्रीकांत नमस्ते यज्ञपूरुष

ಹೇ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಸಹಸ್ರಪಾದ! ಹೇ ಸಹಸ್ರಕಿರಣ! ಹೇ ಸಹಸ್ರಮೂರ್ತಿ, ಶ್ರೀಕಾಂತ! ಯಜ್ಞಪುರುಷನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 23

वेदवेद्यस्वरूपाय नमो वेदप्रियाय च । वेदाय वेदगदिने सदाचाराध्वगामिने

ವೇದಗಳಿಂದ ವೇದ್ಯವಾದ ಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವೇದಪ್ರಿಯನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ನೀನೇ ವೇದ, ವೇದವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವವನು, ಸದಾಚಾರದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವವನು—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 24

वैकुंठाय नमस्तुभ्यं नमो वैकुंठवासिने । विष्टरश्रवसे तुभ्यं नमो गरुडगामिने

ಹೇ ವೈಕುಂಠನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ವೈಕುಂಠಧಾಮವಾಸಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ। ವ್ಯಾಪಕ ಕೀರ್ತಿಯುಳ್ಳ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಗರುಡವಾಹನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 25

विष्वक्सेन नमस्तुभ्यं जगन्मय जनार्दन । त्रिविक्रमाय सत्याय नमः सत्यप्रियाय च

ಹೇ ವಿಷ್ವಕ್ಸೇನ! ಜಗನ್ಮಯ ಜನಾರ್ದನ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಾದ ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪನಿಗೂ, ಸತ್ಯಪ್ರಿಯನಿಗೂ ನಮಃ.

Verse 26

केशवाय नमस्तुभ्यं मायिने ब्रह्मागायिने । तपोरूपाय तपसां नमस्ते फलदायिने

ಹೇ ಕೇಶವ! ಮಾಯಾಧಾರಿ, ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ತಪಸ್ಸ್ವರೂಪನೇ, ಎಲ್ಲ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲದಾತನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಃ.

Verse 27

स्तुत्याय स्तुतिरूपाय भक्तस्तुतिरताय च । नमस्ते श्रुतिरूपाय श्रुत्याचार प्रियाय च

ಸ್ತುತ್ಯನಾದವನೇ, ಸ್ತುತಿಸ್ವರೂಪನೇ, ಭಕ್ತರ ಸ್ತುತಿಯಲ್ಲಿ ರಮಿಸುವವನೇ—ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಶ್ರುತಿಸ್ವರೂಪನೇ, ಶ್ರುತ್ಯಾಚಾರಪ್ರಿಯನೇ—ನಿಮಗೆ ನಮಃ.

Verse 28

अंडजाय नमस्तुभ्यं स्वेदजाय नमोस्तु ते । जरायुज स्वरूपाय नम उद्भिज्जरूपिणे

ಅಂಡಜರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸ್ವೇದಜರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ನಮೋऽಸ್ತು ತೇ. ಜರಾಯುಜಸ್ವರೂಪನೇ, ಉದ್ಭಿಜ್ಜರೂಪಿಣೇ—ನಿಮಗೆ ನಮಃ.

Verse 29

देवानामिंद्ररूपोसि ग्रहाणामसि भानुमान् । लोकानां सत्यलोकोऽसि सिंधूनां क्षीरसागरः

ದೇವರಲ್ಲಿ ನೀವು ಇಂದ್ರರೂಪ; ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಭಾನುಮಾನ ಸೂರ್ಯ. ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಸತ್ಯಲೋಕ; ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಕ್ಷೀರಸಾಗರ.

Verse 30

सुरापगाऽसि सरितां सरसां मानसं सरः । हिमवानसि शैलानां धेनूनां कामधुग्भवान्

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಸುರಾಪಗಾ ಗಂಗೆ; ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಸರೋವರ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಿಮವಾನ್; ಧೇನುಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಾಮಧೇನು, ಇಚ್ಛಾಪೂರ್ತಿ ಮಾಡುವವಳು.

Verse 31

धातूनां हाटकमसि स्फटिकश्चोपलेष्वसि । नीलोत्पलं प्रसूनेषु वृक्षेषु तुलसी भवान्

ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಹಾಟಕ (ಸುವರ್ಣ); ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕ. ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲೋತ್ಪಲ; ಮರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ತುಳಸಿ.

Verse 32

सर्वपूज्यशिलानां वै शालग्राम शिला भवान् । मुक्तिक्षेत्रेषु काशी त्वं प्रयागस्तीर्थपंक्तिषु

ಪೂಜ್ಯ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ನೀನು ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ. ಮುಕ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಕಾಶೀ; ತೀರ್ಥಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಪ್ರಯಾಗ.

Verse 33

वर्णेषु श्वेतवर्णोऽसि द्विपदां ब्राह्मणो भवान् । गरुडोस्यंडजेष्वीश व्यवहारेषु वाग्भवान्

ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ವೇತವರ್ಣ; ದ್ವಿಪದಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಅಂಡಜಗಳಲ್ಲಿ, ಹೇ ಈಶ್ವರ, ನೀನು ಗರುಡ; ಎಲ್ಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ವಾಣಿ.

Verse 34

वेदेषूपनिषद्रूपा मंत्राणां प्रणवोह्यसि । अक्षराणामकारोसि यज्वनां सोमरूपधृक्

ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಉಪನಿಷತ್‌ಸ್ವರೂಪ; ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪ್ರಣವ ‘ಓಂ’. ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ‘ಅ’; ಯಜ್ವರಿಗೆ ನೀನು ಸೋಮರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನು.

Verse 35

प्रतापिनामग्निरसि क्षमाऽसि त्वं क्षमावताम् । दातॄणामसि पर्जन्यः पवित्राणां परोह्यसि

ಪ್ರತಾಪಿಗಳಿಗೇ ನೀನೇ ಅಗ್ನಿ; ಕ್ಷಮಾಶೀಲರಿಗೆ ನೀನೇ ಕ್ಷಮೆ. ದಾತರಿಗೆ ನೀನೇ ಪೋಷಿಸುವ ಪರ್ಜನ್ಯಮೇಘ; ಪವಿತ್ರರಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪರಮ—ಹೇ ಕಾಶೀಶ್ವರ।

Verse 36

चापोसि सर्वशस्त्राणां वातो वेगवतामसि । मनोसींद्रियवर्गेषु निर्भयाणां करोह्यसि

ಎಲ್ಲ ಶಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಧನುಸ್ಸು; ವೇಗವಂತರಲ್ಲಿ ನೀನೇ ವಾಯು. ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ನಿರ್ಭಯತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ—ಹೇ ಪ್ರಭು।

Verse 37

व्योमव्याप्तिमतां त्वं वै परमात्माऽसि चात्मनाम् । संध्योपास्तिर्भवान्देव सर्वनित्येषु कर्मसु

ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ವ್ಯೋಮವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುವವರಿಗೆ ನೀನೇ ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪರಮಾತ್ಮ. ಹೇ ದೇವಾ, ಎಲ್ಲ ನಿತ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಸಂಧ್ಯೋಪಾಸನೆಯ ರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀಯೆ।

Verse 38

क्रतूनामश्वमेधोसि दानानामभयं भवान् । लाभानां पुत्रलाभोसि वसंतस्त्वमृतुष्वहो

ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅಶ್ವಮೇಧ; ದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅಭಯದಾನ. ಲಾಭಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪುತ್ರಲಾಭ; ಋತುಗಳಲ್ಲಿ—ಅಹೋ!—ನೀನೇ ವಸಂತ।

Verse 39

युगानां प्रथमोसि त्वं तिथीनां त्वं कुहूर्ह्यसि । पुष्योसि नक्षत्रगणे संक्रमः सर्वपर्वसु

ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಮೊದಲ ಯುಗ; ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ‘ಕುಹೂ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನಕ್ಷತ್ರಗಣದಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪುಷ್ಯ; ಎಲ್ಲ ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಸಂಕ್ರಮರೂಪ।

Verse 40

योगेषु व्यतिपातस्त्वं तृणेषु हि कुशो भवान् । उद्यमानां हि सर्वेषां निर्वाणं त्वमसि प्रभो

ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ವ್ಯತಿಪಾತ, ತೃಣಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಕುಶ. ಓ ಪ್ರಭೋ, ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯತ್ನಿಸುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನೀನೇ ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣ.

Verse 41

सर्वासामिह बुद्धीनां धर्मबुद्धिर्भवानज । अश्वत्थः सर्ववृक्षेषु सोमवल्ली लतासु च

ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬುದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ, ಓ ಅಜ. ಎಲ್ಲಾ ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಅಶ್ವತ್ಥ, ಲತಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಸೋಮವಳ್ಳಿ.

Verse 42

प्राणायामोसि सर्वेपु साधनेषु शुचिष्वहो । सर्वदः सर्वलिंगेषु श्रीमान्विश्वेश्वरो भवान्

ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ—ಅಹೋ, ಓ ಶುದ್ಧನೇ. ಎಲ್ಲ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಸರ್ವದಾತ; ನೀನೇ ಶ್ರೀಮಾನ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ.

Verse 43

मित्राणां हि कलत्रं त्वं धर्मस्त्वं सर्वबंधुषु । त्वत्तो नान्यज्जगत्यस्मिन्नारायण चराचरे

ಮಿತ್ರರಿಗೆ ನೀನು ಕಲತ್ರಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಿಯ; ಎಲ್ಲ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಧರ್ಮ. ಓ ನಾರಾಯಣ, ಈ ಚರಾಚರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 44

त्वमेव माता त्वं तातस्त्वं सुतस्त्वं महाधनम् । त्वमेव सौख्यसंपत्तिस्त्वमायुर्जीवनेश्वरः

ನೀನೇ ತಾಯಿ, ನೀನೇ ತಂದೆ; ನೀನೇ ಪುತ್ರ, ನೀನೇ ಮಹಾಧನ. ನೀನೇ ಸುಖಸಂಪತ್ತು; ನೀನೇ ಆಯುಷ್ಯ—ಜೀವನೇಶ್ವರ.

Verse 45

सा कथा यत्र ते नाम तन्मनो यत्त्वदर्पितम् । तत्कर्म यत्त्वदर्थं वै तत्तपो यद्भवत्स्मृतिः

ನಿನ್ನ ನಾಮ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಾಗುವ ಕಥೆಯೇ ಪವಿತ್ರ ಕಥೆ; ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಮನಸ್ಸೇ ನಿಜ ಮನಸ್ಸು. ನಿನ್ನಾರ್ಥವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯವೇ ಕರ್ಮ; ನಿನ್ನ ಸ್ಮರಣೆಯೇ ತಪಸ್ಸು.

Verse 46

तद्धनं धनिनां शुद्धं यत्त्वदर्थे व्ययीकृतम् । स एव सकलः कालो यस्मिञ्जिष्णो त्वमर्च्यसे

ಧನಿಗಳ ಧನವು ನಿನ್ನಾರ್ಥವಾಗಿ ವ್ಯಯವಾದಾಗಲೇ ಶುದ್ಧ. ಹೇ ಜಿಷ್ಣು, ನಿನ್ನನ್ನು ಅರ್ಚಿಸುವ ಕಾಲವೇ ಸಮಸ್ತ ಕಾಲ—ಸಾರ್ಥಕ ಸಮಯ.

Verse 47

तावच्च जीवितं श्रेयो यावत्त्वं हृदि वर्तसे । रोगाः प्रशममायांति त्वत्पादोदक सेवनात्

ನೀನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಜೀವನ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ. ನಿನ್ನ ಪಾದೋದಕವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ ರೋಗಗಳು ಶಮನಗೊಂಡು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 48

महापापानि गोविंद बहुजन्मार्जितान्यपि । सद्यो विलयमायांति वासुदेवेति कीर्तनात्

ಹೇ ಗೋವಿಂದ, ಅನೇಕ ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಿತವಾದ ಮಹಾಪಾಪಗಳೂ ‘ವಾಸುದೇವ’ ಎಂಬ ನಾಮಕೀರ್ತನೆಯಿಂದ ತಕ್ಷಣವೇ ಲಯವಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 49

अहो पुंसां महामोहस्त्वहो पुंसां प्रमादता । वासुदेवमनादृत्य यदन्यत्र कृतश्रमाः

ಅಹೋ, ಜನರಲ್ಲಿ ಎಂಥ ಮಹಾಮೋಹ, ಎಂಥ ಪ್ರಮಾದ! ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಆದರಿಸದೆ ಅವರು ಬೇರೆಡೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 50

इदमेव हि मांगल्यमिदमेव धनार्जनम् । जीवितस्य फलं चैतद्यद्दामोदरकीर्तनम्

ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಪರಮ ಮಂಗಳ, ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಧನಾರ್ಜನೆ; ಜೀವನದ ಫಲವೂ ಇದೇ—ದಾಮೋದರನ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಸ್ತುತಿ।

Verse 51

अधोक्षजात्परोधर्मो नार्थो नारायणात्परः । न कामः केशवादन्यो नापवर्गो हरिं विना

ಅಧೋಕ್ಷಜನ ಭಕ್ತಿಗಿಂತ ಉನ್ನತ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ನಾರಾಯಣನಿಗಿಂತ ಪರಮಾರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಕೇಶವನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಮನೆ ಇಲ್ಲ; ಹರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮೋಕ್ಷವಿಲ್ಲ।

Verse 52

इयमेव परा हानिरुपसर्गो यमेवहि । अभाग्यं परमं चैतद्वासुदेवं न यत्स्मरेत्

ಇದೇ ಪರಮ ನಷ್ಟ, ಇದೇ ನಿಜವಾದ ಉಪಸರ್ಗ; ಪರಮ ದುರ್ದೈವ ಇದೇ—ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸದೆ ಇರುವುದು।

Verse 53

हरेराराधनं पुंसां किं किं न कुरुते बत । पुत्रमित्रकलत्रार्थ राज्यस्वर्गापवर्गदम्

ಹರಿಯ ಆರಾಧನೆ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಏನು ಏನು ಸಾಧಿಸದು? ಅದು ಪುತ್ರ, ಮಿತ್ರ, ಪತ್ನಿ, ಧನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ರಾಜ್ಯ, ಸ್ವರ್ಗ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನೂ ಪ್ರಸಾದಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 54

हरत्यघं ध्वंसयति व्याधीनाधीन्नियच्छति । धर्मं विवर्धयेत्क्षिप्रं प्रयच्छति मनोरथम्

ಇದು ಪಾಪವನ್ನು ಹರಿ, ಬೇರುಸಹಿತ ನಾಶಮಾಡಿ, ರೋಗಗಳನ್ನೂ ಮಾನಸಿಕ ತಾಪಗಳನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮವನ್ನು ಶೀಘ್ರ ವೃದ್ಧಿಸಿ, ಮನೋರಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ।

Verse 55

भगवच्चरणद्वंद्वं निर्द्द्वंद्व ध्यानमुत्तमम् । पापिनापि प्रसंगेन विहितं स्वहितं परम्

ಭಗವಂತನ ಪಾದಯುಗ್ಮದ ಮೇಲೆ ದ್ವಂದ್ವರಹಿತವಾದ, ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪ ಧ್ಯಾನವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ. ಪಾಪಿಯೂ ಸತ್ಸಂಗದ ಪ್ರಸಂಗದಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ ತನ್ನ ಪರಮ ಹಿತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 56

पापिनां यानि पापानि महोपपदभांज्यपि । सुलीनध्यानसंपन्नो नामोच्चारो हरेर्हरेत्

ಪಾಪಿಗಳ ಪಾಪಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಇರಲಿ—ಮಹಾಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವವುಗಳಾದರೂ—ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಲೀನವಾದ ಧ್ಯಾನಸಹಿತ ಹರಿನಾಮೋಚ್ಚಾರಣೆ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಹರಣಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 57

प्रमादादपि संस्पृष्टो यथाऽनलकणो दहेत् । तथौष्ठपुटसंस्पृष्ट हरिनाम हरेदघम्

ಹೇಗೆ ಅಗ್ನಿಕಣವು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ದಹಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿನಾಮ—ಕೇವಲ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ—ಪಾಪವನ್ನು ದಹಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ.

Verse 58

नितांतं कमलाकांते शांतचित्तं विधाय यः । संशीलयेत्क्षणं नूनं कमला तत्र निश्चला

ಯಾರು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿ ಕಮಲಾಕಾಂತ (ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ)ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವಾದರೂ ಆ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾನೋ—ಅಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ (ಲಕ್ಷ್ಮೀ) ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನೆಲಸುತ್ತಾಳೆ.

Verse 59

अयमेव परोधर्मस्त्विदमेव परं तपः । इदमेव परं तीर्थं विष्णुपादांबु यत्पिबेत

ಇದೇ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಇದೇ ಪರಮ ತಪಸ್ಸು; ಇದೇ ಪರಮ ತೀರ್ಥ—ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಾಂಬು (ಚರಣಾಮೃತ)ವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವುದು.

Verse 60

तवोपहारं भक्त्याय सेवते यजपूरुष । सेवितस्तेन नियतं पुरोडाशो महाधिया

ಹೇ ಯಜ್ಞಪುರುಷಾ! ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಉಪಹಾರ-ಹವಿಸ್ಸನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಮಹಾಧಿಯಿಂದ ಪುರೋಡಾಶವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇವಿತವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 61

स चैवावभृथस्नातः स च गंगाजलाप्लुतः । विष्णुपादोदकं कृत्वा शंखे यः स्नाति मानवः

ಶಂಖದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುಪಾದೋದಕವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಅದರಿಂದ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಮಾನವನು, ಅವಭೃಥಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವನೂ ಗಂಗಾಜಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದವನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ।

Verse 62

शालग्राम शिला येन पूजिता तुलसी दलैः । स पारिजातमालाभिः पूज्यते सुरसद्मनि

ತೂಲಸಿದಳಗಳಿಂದ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದವನು, ದೇವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 63

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वा यदि वेतरः । विष्णुभक्ति समायुक्तो ज्ञेयः सर्वोत्तमश्च सः

ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ವೈಶ್ಯನಾಗಲಿ, ಶೂದ್ರನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಾಗಲಿ—ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಯುಕ್ತನಾದವನೇ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು।

Verse 64

शंखचक्रांकिततनुः शिरसां मंजरीधरः । गोपीचंदनलिप्तांगो दृष्टश्चेत्तदघं कुतः

ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಶಿರಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಮಂಜರಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು, ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪೀಚಂದನ ಲೇಪಿಸಿಕೊಂಡ ಭಕ್ತನನ್ನು ನೋಡಿದರೆ—ಪಾಪವು ಎಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ?

Verse 65

प्रत्यहं द्वादशशिलाः शालग्रामस्य योऽर्चयेत् । द्वारवत्याः शिलायुक्तः स वैकुंठे महीयते

ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನ ದ್ವಾದಶ ಪವಿತ್ರ ಶಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಾಲಗ್ರಾಮವನ್ನು, ದ್ವಾರವತೀ-ಶಿಲೆಯೊಡನೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ।

Verse 66

तुलसी यस्य भवने प्रत्यहं परिपूज्यते । तद्गृहं नोपसर्पंति कदाचिद्यमकिंकराः

ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಿಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಯಮನ ಕಿಂಕರರು ಎಂದಿಗೂ ಸಮೀಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 67

हरिनामाक्षरमुखं भाले गोपीमृदांकितम् । तुलसीमालितोरस्कं स्पृशेयुर्नयमानुगाः

ಯಾರ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಹರಿನಾಮಾಕ್ಷರಗಳು, ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ; ನುದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪೀಚಂದನ ತಿಲಕ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಮಾಲೆ—ಅಂಥವನನ್ನು ಯಮಾನುಗರು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಧೈರ್ಯಪಡರು।

Verse 68

गोपीमृत्तुलसी शंखः शालग्रामः सचक्रकः । गृहेपि यस्य पंचैते तस्य पापभयं कुत

ಗೋಪೀಚಂದನ, ತುಳಸಿ, ಶಂಖ, ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಚಿಹ್ನ—ಯಾರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಐದು ಇದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಪಾಪಭಯ ಎಲ್ಲಿ?

Verse 69

ये मुहूर्ताः क्षणा ये च या काष्ठा ये निमेषकाः । ऋते विष्णुस्मृतेर्यातास्तेषु मुष्टो यमेन सः

ವಿಷ್ಣುಸ್ಮರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕಳೆದ ಮುಹೂರ್ತಗಳು, ಕ್ಷಣಗಳು, ಕಾಷ್ಠೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಮೇಷಗಳು—ಆ ವ್ಯರ್ಥ ಕಾಲಗಳಿಗಾಗಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಮನಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ।

Verse 70

क्व द्वयक्षरं हरेर्नाम स्फुलिंगसदृशं ज्वलेत । महती पातकानां च राशिस्तूलोपमा क्व च

ದ್ವಯಾಕ್ಷರ ಹರಿನಾಮ ಸ್ಫುಲಿಂಗದಂತೆ ಜ್ವಲಿಸುತ್ತದೆ; ಪಾಪಗಳ ಮಹಾರಾಶಿ ಹತ್ತಿಯ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ—ಹೋಲಿಕೆ ಎಲ್ಲಿದೆ? ಆ ಸ್ಫುಲಿಂಗವೇ ಅದನ್ನು ದಹಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 71

गोविंद परमानंदं मुकुंदं मधुसूदनम । त्यक्त्वान्यं नैव जानामि न भजामि स्मरामि न

ಗೋವಿಂದ—ಪರಮಾನಂದಸ್ವರೂಪಿ; ಮುಕುಂದ; ಮಧುಸೂದನ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ತಿಳಿಯೆನು, ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಭಜಿಸೆನು, ಬೇರೆ ಯಾರನ್ನೂ ಸ್ಮರಿಸೆನು।

Verse 72

न नमामि न च स्तौमि न पश्यामीह चक्षुषा । न स्पृशामि न वायामि गायामि न न हरिं विना

ಹರಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ನಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸ್ತುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೂ ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸಂಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ—ಹರಿಯಿಲ್ಲದೆ।

Verse 73

जले स्थले च पातालेप्यनिले चानलेऽचले । विद्याधरासुरसुरे किं नरे वानरे नरे

ನೀರಿನಲ್ಲಿ, ನೆಲದಲ್ಲಿ, ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿಯೂ; ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ—ವಿದ್ಯಾಧರರು, ಅಸುರರು, ದೇವರುಗಳಲ್ಲಿ—ಮಾನವರು, ವಾನರರು ಎಂದರೆ ಇನ್ನೇನು: ನಾನು ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣುತ್ತೇನೆ।

Verse 74

तृणेस्त्रैणे च पाषाणे तरुगुल्मलतासु च । सर्वत्र श्यामलतनुं वीक्षे श्रीवत्सवक्षसम्

ಹುಲ್ಲು-ತೃಣದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ಮರ-ಗುಲ್ಮ-ಲತಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ—ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶ್ಯಾಮಲ ದೇಹಧಾರಿ, ವಕ್ಷಸ್ಥಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವತ್ಸಧಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ।

Verse 75

सर्वेषां हृदयावासः साक्षात्साक्षी त्वमेव हि । बहिरंतर्विना त्वां तु नह्यन्यं वेद्मि सर्वगम्

ನೀನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವೆ; ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ ನೀನೇ. ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ನಾನು ಬೇರೆ ಯಾವ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪರಮಪ್ರಭುವನ್ನೂ ಅರಿಯೆನು.

Verse 76

इत्युक्त्वा विररामासौ शिवशर्मन्ध्रुवस्तदा । देवोपि भगवान्विष्णुस्तमुवाच प्रसन्नदृक्

ಇಂತೆ ಹೇಳಿ ಶಿವಶರ್ಮನೆಂಬ ಧ್ರುವನು ಆಗ ಮೌನನಾದನು. ನಂತರ ಪ್ರಸನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯ ದೇವಾಧಿದೇವ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 77

श्रीभगवानुवाच । अपि बाल विशालाक्ष ध्रुव ध्रुवमतेऽनघ । परिज्ञातो मया सम्यक्तवहृत्स्थो मनोरथः

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಓ ಬಾಲಕ, ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ ಧ್ರುವಾ! ಧೃಢಮತಿಯಾದ ನಿರಪರಾಧಿ! ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿರುವ ಮನೋರಥವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 78

अन्नाद्भवंति भूतानि वृष्टेरन्नसमुद्भवः । तद्वृष्टेः कारणं सूर्यः सूर्याधारो ध्रुवैधि भोः

ಅನ್ನದಿಂದ ಭೂತಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ; ಮಳೆಯಿಂದ ಅನ್ನವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಳೆಯ ಕಾರಣ ಸೂರ್ಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಓ ಧ್ರುವಾ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗು.

Verse 79

ज्योतिश्चक्रस्य सर्वस्य ग्रहर्क्षादेः समंततः । गगने भ्रमतो नित्यं त्वमाधारो भविष्यसि

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಭ್ರಮಿಸುವ ಗ್ರಹ-ನಕ್ಷತ್ರಾದಿ ಸಮಸ್ತ ಜ್ಯೋತಿಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ನೀನೇ ಆಧಾರವಾಗುವೆ.

Verse 80

मेढीभूतस्तु वै सर्वान्वायुपाशैर्नियंत्रितान् । आकल्पं तत्पदं तिष्ठ भ्रामयञ्ज्योतिषांगणान्

ನೀನು ಧುರಿಯಂತೆ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ವಾಯುಪಾಶಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸು; ಆ ಕಲ್ಪಪರ್ಯಂತ ಆ ಪದದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕಗಣಗಳನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಣಗೊಳಿಸು।

Verse 81

आराध्य श्री महादेवं पुरापदमिदं मया । आसादियत्तदेतत्ते तपसा प्रतिपादितम्

ಹಿಂದೆ ನಾನು ಶ್ರೀಮಹಾದೇವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೆ; ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅದೇ ಪದವು ಈಗ ನಿನಗೆ ಪ್ರದತ್ತವಾಗಿದೆ।

Verse 82

केचिच्चतुर्युगं यावत्केचिन्मन्वंतरं ध्रुव । तिष्ठंति त्वं तु वै कल्पं पदमेतत्प्रशास्यसि

ಹೇ ಧ್ರುವಾ! ಕೆಲವರು ಚತುರ್ಯುಗದವರೆಗೆ, ಕೆಲವರು ಮನ್ವಂತರದವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ನೀನು ಈ ಪದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಲ್ಪಕಾಲ ಆಳುವೆ।

Verse 83

मनुनापि न यत्प्रापि किमन्यैर्मानवैर्ध्रुव । तत्पदं विहितं त्वत्साच्छक्राद्यैरपि दुर्लभम्

ಹೇ ಧ್ರುವಾ! ಮನುಗೂ ದೊರಕದ ಆ ಪದವು ಇತರ ಮಾನವರಿಗೆ ಹೇಗೆ? ಆ ಪದವು ನಿನ್ನಿಗಾಗಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಶಕ್ರಾದಿ ದೇವರಿಗೂ ಅದು ದುರ್ಲಭ।

Verse 84

अन्यान्वरान्प्रयच्छामि स्तवेनानेन तोषितः । सुनीतिरपि ते माता त्वत्समीपे चरिष्यति

ಈ ಸ್ತವದಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಾನು ನಿನಗೆ ಇತರ ವರಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತೇನೆ; ನಿನ್ನ ತಾಯಿ ಸುನೀತಿಯೂ ನಿನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುವಳು।

Verse 85

इदं स्तोत्रवरं यस्तु पठिष्यति समाहितः । त्रिसंध्यं मनुजस्तस्य पापं यास्यति संक्षयम्

ಯಾವ ಮಾನವನು ಸಮಾಹಿತಚಿತ್ತದಿಂದ ಪ್ರಾತಃ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ, ಸಾಯಂಕಾಲ—ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಪಾಪವು ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 86

न तस्य सदनं लक्ष्मीः परित्यक्ष्यत्यसंशयम् । न जनन्या वियोगश्च न बंधुकलहोदयः

ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಅವನ ಮನೆಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ತ್ಯಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ತಾಯಿಯಿಂದ ವಿಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಹವೂ ಉದಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 87

ध्रुवस्तुतिरियं पुण्या महापातकनाशिनी । ब्रह्महापि विशुद्ध्येत का कथेतर पापिनाम्

ಈ ಧ್ರುವಸ್ತುತಿ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದುದು, ಮಹಾಪಾತಕಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು. ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪಿಯೂ ಶುದ್ಧನಾಗಬಹುದು—ಇನ್ನಿತರ ಪಾಪಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು!

Verse 88

महापुण्यस्य जननी महासंपत्तिदायिनी । महोपसर्गशमनी महाव्याधिविनाशिनी

ಇದು ಮಹಾಪುಣ್ಯದ ಜನನಿ, ಮಹಾಸಂಪತ್ತಿಯನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುವುದು; ಮಹಾ ಉಪಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಭಾರೀ ವ್ಯಾಧಿಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು।

Verse 89

यस्याऽस्तिपरमा भक्तिर्मयि निर्मलचेतसः । ध्रुवस्तुतिरियं तेन जप्या मत्प्रीतिकारिणी

ನಿರ್ಮಲಚಿತ್ತದಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪರಮಭಕ್ತಿ ಇರುವವನು ಈ ಧ್ರುವಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಜಪರೂಪವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು; ಇದು ನನಗೆ ಪ್ರೀತಿಕರವಾಗಿದೆ।

Verse 90

समस्त तीर्थस्नानेन यत्फलं लभते नरः । तत्फलं सम्यगाप्नोति जपन्स्तुत्यानया मुदा

ಸಮಸ್ತ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಪಡೆಯುವ ಫಲವೇ, ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಹರ್ಷದಿಂದ ಜಪಿಸಿದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।

Verse 91

संति स्तोत्राण्यनेकानि मम प्रीतिकराणि च । ध्रुवस्तुतेर्न चैतस्याः कलामर्हंति षोडशीम्

ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಅನೇಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಿದ್ದರೂ, ಅವು ಈ ಧ್ರುವ-ಸ್ತುತಿಯ ಹದಿನಾರನೇ ಅಂಶಕ್ಕೂ ಸಮವಲ್ಲ।

Verse 92

श्रुत्वापीमां स्तुतिं मर्त्यः श्रद्धया परया मुदा । पातकैर्मुच्यते सद्यो महत्पुण्यमवाप्नुयात्

ಈ ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಪರಮ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಕೇವಲ ಕೇಳಿದರೂ ಮನುಷ್ಯನು ತಕ್ಷಣ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 93

अपुत्रः पुत्रमाप्नोति निर्धनो धनमाप्नुयात् । अभक्तो भक्तिमाप्नोति कीर्तनाच्च ध्रुवस्तुतेः

ಧ್ರುವ-ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸಿದರೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನು ಪುತ್ರನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ದರಿದ್ರನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಕೂಡ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 94

दत्त्वा दानान्यनेकानि कृत्वा नाना व्रतानि च । यथालाभानवाप्नोति तथा स्तुत्याऽनया नरः

ಅನೇಕ ದಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ನಾನಾ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಹೇಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಸ್ತುತಿಯ ಮೂಲಕವೂ ಮನುಷ್ಯನು ಆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ।

Verse 95

त्यक्त्वा सर्वाणि कार्याणि त्यक्त्वा जप्यान्यनेकशः । ध्रुवस्तुतिरियं जप्या सर्वकामप्रदायिनी

ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಅನೇಕ ಇತರ ಜಪಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಈ ಧ್ರುವಸ್ತುತಿಯನ್ನೇ ನಿತ್ಯ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಇದು ಸರ್ವಕಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನಮಾಡುತ್ತದೆ.

Verse 96

श्रीभगवानुवाच । ध्रुवावधेहि वक्ष्यामि हितं तव महामते । येन ते निश्चलं सम्यक्पदमेतद्भविष्यति

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಧ್ರುವಾ, ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕೇಳು. ಮಹಾಮತೇ, ನಿನ್ನ ಹಿತಕರವಾದುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಇದರಿಂದ ಈ ಪರಮ ನಿಶ್ಚಲ ಪದವು ನಿನಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು.

Verse 97

अहं जिगमिषुस्त्वासं पुरीं वाराणसीं शुभाम् । साक्षाद्विश्वेश्वरो यत्र तिष्ठते मोक्षकारणम्

ನಾನು ಆ ಶುಭವಾದ ವಾರಾಣಸೀ ಪುರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅಲ್ಲಿ ಸాక్షಾತ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನೇ ಸ್ವಯಂ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ—ಮೋಕ್ಷಕಾರಣನಾಗಿ.

Verse 98

विपन्नानां च जंतूनां यत्र विश्वेश्वरः स्वयम् । कर्णे जापं प्रकुरुते कर्मनिर्मूलन क्षमम्

ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನು ಸ್ವಯಂ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಜಪ (ಉಪದೇಶ) ಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅದು ಕರ್ಮಮೂಲವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ.

Verse 99

अस्य संसारदुःखस्य सर्वोपद्रवदायिनः । उपाय एक एवास्ति काशिकानंदभूमिका

ಎಲ್ಲ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಈ ಸಂಸಾರದ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಉಪಾಯವಿದೆ—ಕಾಶಿಯ ಆನಂದಭೂಮಿ.

Verse 100

इदं रम्यमिदं नेति बीजं दुःखमहातरोः । तस्मिन्काश्यग्निना दग्धे दुःखस्यावसरः कुतः

“ಇದು ರಮ್ಯ, ಇದು ಅಲ್ಲ” ಎಂಬ ಗ್ರಹಣ‑ತ್ಯಾಗವೇ ದುಃಖಮಹಾವೃಕ್ಷದ ಬೀಜ. ಆ ಬೀಜ ಕಾಶಿಯ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಗ್ಧವಾದರೆ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಎಲ್ಲಿ?

Verse 110

कार्तिकस्य चतुर्दश्यां विश्वेशं यो विलोकयेत् । स्नात्वा चोत्तरवाहिन्यां न तस्य पुनरागतिः

ಕಾರ್ತಿಕ ಚತುರ್ದಶಿಯಂದು ಯಾರು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಉತ್ತರवाहಿನೀ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಪುನರಾಗಮನ (ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಇಲ್ಲ.

Verse 120

अत्र ब्रह्मपुरीं कृत्वा यो विप्रेभ्यः प्रयच्छति । वर्षाशनेन संयुक्तां तस्य पुण्यफलं शृणु

ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ‘ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿ’ಯನ್ನು ಮಾಡಿ ವಿಪ್ರರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿ, ಮಳೆಗಾಲದ ಭೋಜನದೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತಾನೋ—ಅವನ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 130

नरो ध्रुवस्य चरितं प्रसंगेन स्मरन्नपि । न पापैरभिभूयेत महत्पुण्यमवाप्नुयात्

ಮನುಷ್ಯನು ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಾದರೂ ಧ್ರುವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅಭಿಭವಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.