Adhyaya 9

Verse 1

व्यास उवाच । श्रूयतां राजशार्दूल पुण्यमाख्यानमुत्तमम् । स्तूयमानो । जगन्नाथ इदं वचनमब्रवीत्

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ! ಈ ಪರಮೋತ್ತಮ ಪುಣ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೇಳು. ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರಲು ಜಗನ್ನಾಥನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 2

विष्णुरुवाच । किमर्थमागताः सर्वे ब्रह्माद्याः सुरसत्तमाः । पृथिव्यां कुशलं कच्चित्कुतो वो भयमागतम्

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ? ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕುಶಲವೇ? ನಿಮಗೆ ಭಯ ಎಲ್ಲಿಿಂದ ಬಂದಿದೆ?

Verse 3

ततः प्रोवाच वै हृष्टो ब्रह्मा तं केशवं वचः । न भयं विद्यतेऽस्माकं त्रैलोक्ये सचराचरे

ಆಮೇಲೆ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೇಶವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು—ಚರಾಚರ ಸಮೇತ ತ್ರಿಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಭಯವಿಲ್ಲ.

Verse 4

एकविज्ञापनार्थाय आगतोऽहं तवांतिके । तदहं संप्रवक्ष्यामि तदेतच्छृणु मे वचः

ಒಂದು ಮಾತ್ರ ವಿನಂತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ನಾನು ನಿನ್ನ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ. ಅದನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ನನ್ನ ಮಾತು ಕೇಳು.

Verse 5

परं तु पूर्वं धर्मेण स्थापितं तीर्थमुत्तमम् । तद्द्रष्टुकामोऽहं देव त्वत्प्रसादाज्जनार्दन

ಆದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದಿಂದ ಪರಮೋತ್ತಮವಾದ ತೀರ್ಥವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹೇ ದೇವ ಜನಾರ್ದನ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ಆ ತೀರ್ಥವನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 6

तत्र त्वं देवदेवेश गमने कुरु मानसम् । यथा सत्तीर्थतां याति धर्मारण्यमनुत्तमम्

ಆದುದರಿಂದ ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸು; ಆಗ ಅನುತ್ತಮ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯವು ಸತೀರ್ಥತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ.

Verse 7

विष्णुरुवाच । साधुसाधु महाभाग त्वर्यतां तत्र मा चिरम् । ममापि चित्तं तत्रैव तद्दर्शनेस्ति लालसम्

ವಿಷ್ಣುವು ಹೇಳಿದರು— “ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಹಾಭಾಗ! ಅಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗೋಣ; ವಿಳಂಬ ಮಾಡಬೇಡ. ನನ್ನ ಮನಸ್ಸೂ ಆ ಸ್ಥಳದ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಲಾಲಸೆಯಿಂದಿದೆ.”

Verse 8

व्यास उवाच । तार्क्ष्यमारुह्य गोविंद स्तत्रागाच्छीघ्रमेव हि । ततो धर्मेण ते देवाः सेंद्राः सर्षिगणास्तथा

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು— “ತಾರ್ಕ್ಷ್ಯ (ಗರುಡ)ನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಗೋವಿಂದನು ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ನಂತರ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವರುಗಳು ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಣವೂ ಮುಂದುವರಿದರು.”

Verse 9

ब्रह्मविष्णुमहेशाद्या दृष्टा दूरान्मुमोद च । धर्मराजोपि तान्दृष्ट्वा देवा न्विष्णुपुरोगमान्

ದೂರದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ಕಂಡು ಅವನು ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಆ ದೇವರನ್ನು ಕಂಡು ಧರ್ಮರಾಜನೂ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟನು.

Verse 10

आगतः स्वाश्रमात्तत्र पूजां प्रगृह्य तत्पुरः । आसनादुत्थितः शीघ्रं सपर्याद्यं प्रगृह्य च । एकैकस्य चकाराथ पूजां चैव पृथक्पृथक्

ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಪೂಜಾಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅವರ ಮುಂದೆ ಹೋದನು. ಆಸನದಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ಆತಿಥ್ಯ-ಸತ್ಕಾರದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.

Verse 11

चकार पूजां विधिवत्तेषां तत्रार्कनंदनः । आसनेषूपवेश्याथ पूजां कृत्वा गरीयसीम्

ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಕನಂದನ (ಧರ್ಮರಾಜ)ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಅವರ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಆಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ, ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 12

यम उवाच । तीर्थरूपमिदं क्षेत्रं प्रसादाद्देवकीसुत । त्वत्तोषविधिना चाद्य कृपया च शिवस्य च

ಯಮನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಕೀಸುತ, ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ತೀರ್ಥರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ನಿನ್ನನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದ ವಿಧಿಯಿಂದಲೂ ಶಿವನ ಕೃಪೆಯಿಂದಲೂ ಇದರ ಪಾವನತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.

Verse 13

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं तपः । अद्य मे सफलं स्थानं काजेशानां समागमात्

ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು, ಇಂದು ನನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಸಫಲವಾಯಿತು. ಇಂದು ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಸಫಲವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈಶಾನ ದೇವತೆಗಳ ಮಂಗಳ ಸಮಾಗಮ ಸಂಭವಿಸಿದೆ.

Verse 14

व्यास उवाच । एवं स्तुतस्तदा विष्णुः प्रोवाच मधुरं वचः । तुष्टोऽस्मि धर्म राजेंद्र अहं स्तोत्रेण ते विभो

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣುವು ಮಧುರ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಧರ್ಮರಾಜೇಂದ್ರ, ಹೇ ವಿಭೋ! ನಿನ್ನ ಸ್ತೋತ್ರದಿಂದ ನಾನು ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ.”

Verse 15

किंचित्प्रार्थय मत्तोऽहं करोमि तव वांछितम् । यत्तेऽस्त्यभीप्सितं तुभ्यं तद्ददामि न संशयः

“ನನ್ನಿಂದ ಏನಾದರೂ ಬೇಡು; ನಿನ್ನ ವಾಂಛಿತವನ್ನು ನಾನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿನಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಅಭೀಪ್ಸಿತವಾದುದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ—ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ.”

Verse 16

यम उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश वांछितं कुरुषे यदि । धर्मारण्ये महापुण्ये ऋषीणामाश्रमान्कुरु

ಯಮನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ದೇವೇಶ, ನನ್ನ ವಾಂಛೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದಾದರೆ, ಈ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

Verse 17

वसंति वाडवा यत्र यजंति चैव याज्ञिकाः । वेदनिर्घोषसंयुक्तं भाति तत्तीर्थमुत्तमम्

ಯಲ್ಲಿ ವಾಡವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಲ್ಲಿ ಯಾಜ್ಞಿಕರು ನಿರಂತರ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಯಲ್ಲಿ ವೇದಘೋಷ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೋ—ಅಲ್ಲಿ ಆ ತೀರ್ಥವು ಪರಮೋತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 18

अब्राह्मणमिदं तीर्थं पीडयिष्यंति जन्तवः । तस्मात्त्वं वाडवाञ्छौरे समानय ऋषी न्बहून् । धर्मारण्यं यथा भाति त्रैलोक्ये सचराचरे

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಲ್ಲದ ಈ ತೀರ್ಥವನ್ನು ಜೀವಿಗಳು ಪೀಡಿಸುವರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ಶೌರೇ, ಅನೇಕ ವಾಡವರನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಅನೇಕ ಋಷಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸು—ಧರ್ಮಾರಣ್ಯವು ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚರಾಚರসহಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ।

Verse 19

ततो विष्णुः सहस्राक्षः सहस्रशीर्षः सहस्रपात् । सहस्रशस्तदा रूपं कृतवान्धर्मवत्सलः । यस्मिन्स्थाने च ये विप्राः सदाचाराः शुभव्रताः

ಆಮೇಲೆ ಸಹಸ್ರನೇತ್ರ, ಸಹಸ್ರಶಿರ, ಸಹಸ್ರಪಾದನಾದ ಧರ್ಮವತ್ಸಲ ವಿಷ್ಣು ಅನೇಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದನು. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸದಾಚಾರಿಗಳು, ಶುಭವ್ರತಧಾರಿಗಳು ಆದ ವಿಪ್ರರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದರು।

Verse 20

अशेषधर्मकुशलाः सर्वशास्त्रविशारदाः । तपोज्ञाने महाख्याता ब्रह्मयज्ञपरायणाः । स्थापिता ऋषयः सर्वे सहस्राण्यष्टादशैव तु

ಆ ಋಷಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾದರು—ಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರು, ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರು, ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರಖ್ಯಾತರು, ಬ್ರಹ್ಮಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು. ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹದಿನೆಂಟು ಸಾವಿರ.

Verse 21

नानादेशात्समानीय स्थापितास्तत्र तैः सुरैः । आश्रमांश्च बहूंस्तत्र काजेशैरपि निर्मितान्

ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಂದ ಕರೆತಂದು ಆ ದೇವತೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಜೇಶರಿಂದಲೂ ಅನೇಕ ಆಶ್ರಮಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು।

Verse 22

धर्मोपदेशात्कृष्णेन ब्रह्मणा च शिवेन च । स्वेस्वे स्थाने यथायोग्ये स्थापयामास केशवः

ಕೃಷ್ಣ, ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವರು ನೀಡಿದ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೇಶವನು ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು।

Verse 23

युधिष्ठिर उवाच । कस्मिन्वंशे समुत्पन्ना ब्राह्मणा वेदपारगाः । स्थापिताः सपरीवाराः पुत्रपौत्रसमावृताः । शिष्यैश्च बहुभिर्युक्ता अग्निहोत्रपरायणाः । तेषां स्थानानि नामानि यथावच्च वदस्व मे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ವೇದಪಾರಗರಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಾವ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು? ಅವರು ಕುಟುಂಬಸಹಿತ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತರಾಗಿ, ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರಿಂದ ಆವರಿತರಾಗಿ, ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 24

व्यास उवाच । श्रूयतां नृपशार्दूल धर्म्मारण्यनिवासिनाम्

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ, ಧರ್ಮ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಕೇಳು।

Verse 25

महात्मनां ब्राह्मणानामृषीणामूर्ध्वरेतसाम् । तेषां वै पुत्रपौत्राणां नामानि च वदाम्यहम्

ಊರ್ಧ್ವರೇತಸ್ಸುಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಋಷಿಗಳ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ।

Verse 26

चतुर्विशतिगोत्राणि द्विजानां पांडवर्षभ । तेषां शाखाः प्रशाखाश्च पुत्रपौत्रादयस्तथा

ಓ ಪಾಂಡವವೃಷಭ, ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಗೋತ್ರಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳಿಗೆ ಶಾಖೆ-ಪ್ರಶಾಖೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರಾದಿ ಪರಂಪರೆಗಳೂ ಇವೆ।

Verse 27

जज्ञिरे बहवः पुत्राः शतशोऽथ सहस्रशः । चतुर्विशतिमुख्यानां नामानि प्रवदामि ते । द्विजानामृषयः प्रोक्ताः प्रवराणि तथा शृणु

ನೂರಾರು ಹಾಗೂ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು. ಈಗ ನಾನು ನಿನಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಗೋತ್ರಗಳ ನಾಮಗಳನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ದ್ವಿಜರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಋಷಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವರಗಳನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 28

भारद्वाजस्तथा वत्सः कौशिकः कुश एव च । शांडिल्यः काश्यपश्चैव गौतमश्छांधनस्तथा

ಭಾರದ್ವಾಜ, ವತ್ಸ, ಕೌಶಿಕ ಮತ್ತು ಕುಶ; ಶಾಂಡಿಲ್ಯ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಗೌತಮ ಹಾಗೂ ಛಾಂಧನ—ಇವು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಂಶ-ಗೋತ್ರಗಳು.

Verse 29

जातूकर्ण्यस्तथा वत्सो वसिष्ठो धारणस्तथा । आत्रेयो भांडिलश्चैव लौकिकाश्च इतः परम्

ಜಾತೂಕರ್ಣ್ಯ ಮತ್ತು ವತ್ಸ; ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಧಾರಣ; ಆತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ಭಾಂಡಿಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಇದಾದ ನಂತರ ಲೌಕಿಕ ಗೋತ್ರಗಳೂ (ಉಲ್ಲೇಖಿತ).

Verse 30

कृष्णायनोपमन्युश्च गार्ग्यमुद्गलमौषकाः । पुण्यासनः पराशरः कौंडिन्यश्च ततः परम्

ಕೃಷ್ಣಾಯನ ಮತ್ತು ಉಪಮನ್ಯು; ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಮುದ್ಗಲ, ಮೌಷಕ; ಪುಣ್ಯಾಸನ, ಪರಾಶರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೌಂಡಿನ್ಯ.

Verse 31

तथा गान्यासनश्चैव प्रवराणि चतुर्विंशतिः । जामदग्न्यस्य गोत्रस्य प्रवराः पंच एव हि

ಹಾಗೆಯೇ ಗಾನ್ಯಾಸನವೂ ಇದೆ—ಈ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು. ಆದರೆ ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವರಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಐದೇ.

Verse 32

भार्गवश्च्यवनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । पंचैते प्रवरा राजन्विख्याता लोकविश्रुताः

ಓ ರಾಜನೇ, ಭಾರ್ಗವ, ಚ್ಯವನ, ಆಪ್ನುವಾನ, ಊರ್ವ ಮತ್ತು ಜಾಮದಗ್ನ್ಯ—ಈ ಐದು ಪ್ರವರರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಖ್ಯಾತರೂ ಸರ್ವತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 33

एवं गोत्रसमुत्पन्ना वाडवा वेदपारगाः । द्विजपूजाक्रियायुक्ता नानाक्रतुक्रियापराः

ಹೀಗೆ ಆ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಾಡವರು ವೇದಪಾರಂಗತರು; ದ್ವಿಜಪೂಜಾ-ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ನಾನಾವಿಧ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 34

गुणेन संहिता आसन् षट्कर्मनिरताश्च ये । एवंविधा महाभागा नानादेशभवा द्विजाः

ಅವರು ಸದ್ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಷಟ್ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಇಂತಹ ಮಹಾಭಾಗ್ಯ ದ್ವಿಜರು ನಾನಾ ದೇಶಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದರು।

Verse 35

भामेवसं तृतीयं च प्रवराः पंच एव हि । भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वजामदग्न्यसंयुताः । आत्रेयोऽर्चनानसश्च श्यावास्येति तृतीयकः

ನಿಜಕ್ಕೂ ಐದು ಪ್ರವರರು ಇದ್ದಾರೆ; ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ಭಾಮೇವಸ. ಅವರು ಭಾರ್ಗವ, ಚ್ಯವನ, ಆಪ್ನುವಾನ, ಊರ್ವ, ಜಾಮದಗ್ನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತರು; ಮೂರನೇ (ತ್ರಯ)ವಾಗಿ ಆತ್ರೇಯ, ಅರ್ಚನಾನಸ, ಶ್ಯಾವಾಸ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ।

Verse 36

अस्मिन्गोत्रे भवा विप्रा दुष्टाः कुटिलगामिनः । धनिनो धर्मनिष्ठाश्च वेदवेदांगपारगाः

ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ವಿಪ್ರರು ದುಷ್ಟರು, ಕಪಟಾಚಾರಿಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವರು ಧನಿಕರು, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು, ವೇದ-ವೇದಾಂಗಪಾರಂಗತರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 37

दानभोगरताः सर्वे श्रौतस्मार्तेषु संमताः । मांडव्यगोत्रे विज्ञेयाः प्रवरैः पंचभिर्युताः

ಅವರೆಲ್ಲರೂ ದಾನ ಮತ್ತು ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೌತ ಸ್ಮಾರ್ತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಐದು ಪ್ರವರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾಂಡವ್ಯ ಗೋತ್ರದವರೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 38

भार्गवश्च्यावनो ऽत्रिश्चाप्नुवानौर्वस्तथैव च । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्राः श्रुतिस्मृतिपरायणाः

ಭಾರ್ಗವ, ಚ್ಯವನ, ಅತ್ರಿ, ಆಪ್ನುವಾನ ಮತ್ತು ಔರ್ವ (ಇವು ಪ್ರವರಗಳು). ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 39

रोगिणो लोभिनो दुष्टा यजने याजने रताः । ब्रह्मक्रिया पराः सर्वे मांडव्याः कुरुसत्तम

ಎಲೈ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮಾಂಡವ್ಯರು ರೋಗಿಗಳು, ಲೋಭಿಗಳು, ದುಷ್ಟರು, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತರು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 40

गार्ग्यस्य गोत्रे ये जातास्तेषां तु प्रवरास्त्रयः । अंगिराश्चांबरीषश्च यौवनाश्वस्तृतीयकः

ಗಾರ್ಗ್ಯ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಗೆ ಮೂರು ಪ್ರವರಗಳಿವೆ. ಅವು ಅಂಗಿರಸ, ಅಂಬರೀಷ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಯೌವನಾಶ್ವ.

Verse 41

अस्मिन्गोत्रे समुत्पन्नाः सद्वृत्ताः सत्यभाषिणः । शांताश्च भिन्नवर्णाश्च निर्द्धनाश्च कुचैलिनः

ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಸದಾಚಾರಿಗಳು, ಸತ್ಯವಂತರು, ಶಾಂತರು, ಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣದವರು, ನಿರ್ಧನರು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

संगवात्सल्ययुक्ताश्च वेदशास्त्रेषु निश्चलाः । वत्सगोत्रे द्विजा भूप प्रवराः पंच एव हि

ಹೇ ರಾಜನೇ! ವತ್ಸಗೋತ್ರದ ದ್ವಿಜರು ಸಂಗ‑ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಯುಕ್ತರಾಗಿ, ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಲರು; ಆ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಐದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವರಗಳಿವೆ।

Verse 43

भार्गवश्च्यवनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । एभिस्तु पंच विख्याता द्विजा ब्रह्मस्वरूपिणः

ಭಾರ್ಗವ, ಚ್ಯವನ, ಆಪ್ನುವಾನ, ಔರ್ವ ಮತ್ತು ಜಮದಗ್ನಿಕ—ಈ ಐವರಿಂದ ಪ್ರವರಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ಇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದ್ವಿಜರು ಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಿಗಳೆಂದು ಖ್ಯಾತರು।

Verse 44

शांता दांताः सुशीलाश्च धर्मपुत्रैः सुसंयुता । वेदाध्ययनहीनाश्च कुशलाः सर्वकर्मसु

ಅವರು ಶಾಂತರು, ದಮಿತರು, ಸುಶೀಲರು; ಧರ್ಮಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಸುಸಂಯುಕ್ತರು. ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರು।

Verse 45

सुरूपाश्च सदाचाराः सर्वधर्मेषु निष्ठिताः । दानधर्म रताः सर्वे अन्नदा जलदा द्विजाः

ಅವರು ಸುರೂಪಿಗಳು, ಸದಾಚಾರಿಗಳು, ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಿತರು. ಎಲ್ಲರೂ ದಾನಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತ—ಅನ್ನದಾತರು, ಜಲದಾತರಾದ ದ್ವಿಜರು।

Verse 46

दयालवः सुशीलाश्च सर्वभूतहिते रताः । काश्यपा ब्राह्मणा राजन्प्रवरत्रयसंयुताः

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಕಾಶ್ಯಪ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಯಾಳುಗಳು, ಸುಶೀಲರು, ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ರತರು; ಹಾಗೂ ಅವರು ಪ್ರವರತ್ರಯದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತರು।

Verse 47

काश्यपश्चापवत्सारो नैध्रुवश्च तृतीयकः । वेदज्ञा गौरवर्णाश्च नैष्ठिका यज्ञकारकाः

ಕಾಶ್ಯಪ, ಆಪವತ್ಸಾರ, ನೈಧ್ರುವ—ಇವರು ತೃತೀಯ ಪ್ರವರಗಳು. ಅವರು ವೇದಜ್ಞರು, ಗೌರವರ್ಣರು, ವ್ರತನಿಷ್ಠರು, ಯಜ್ಞಕರ್ತರು.

Verse 48

प्रियवासा महादक्षा गुरुभक्तिरताः सदा । प्रतिष्ठामानव न्तश्च सर्वभूतहिते रताः

ಅವರು ಪ್ರಿಯ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರು, ಮಹಾದಕ್ಷರು; ಸದಾ ಗುರುಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ರತರು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾವಂತರಾಗಿ ಸರ್ವಭೂತಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 49

यजंते च महायज्ञान्काश्यपेया द्विजातयः । धारीणसगोत्रजाश्च प्रवरैस्त्रिभिरन्विताः

ಕಾಶ್ಯಪೇಯ ದ್ವಿಜರು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧಾರೀಣಸ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರೂ ಮೂರು ಪ್ರವರಗಳಿಂದ ಅನ್ವಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 50

अगस्तिदर्विश्वेताश्व दध्यवाहनसंज्ञकाः । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता धर्मकर्मसमाश्रिताः

ಅಗಸ್ತಿ, ದರ್ವಿಶ್ವೇತಾಶ್ವ, ದಧ್ಯವಾಹನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಕರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 51

कर्मक्रूराश्च ते सर्वे तथैवोदरिणस्तु ते । लंबकर्णा महादंष्ट्रा द्विजा धनपरायणाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರರು; ಹಾಗೆಯೇ ಉದರಿಣರು (ಹೊಟ್ಟೆ ದೊಡ್ಡವರು). ದೀರ್ಘಕರ್ಣರು, ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರರು ಆದ ಆ ದ್ವಿಜರು ಧನಪರಾಯಣರು.

Verse 52

क्रोधिनो द्वेषिणश्चैव सर्वसत्त्वभयंकराः । लौगाक्षसोद्भवा ये वै वाडवाः सत्यसंश्रिताः

ಲೌಗಾಕ್ಷನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಾಡವರು ಸತ್ಯಾಶ್ರಿತರಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ಕ್ರೋಧಿಗಳು, ದ್ವೇಷಿಗಳು, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರರು.

Verse 53

प्रवराश्च त्रयस्तेषां तत्त्वज्ञानस्वरूपकाः । कश्यपश्चैव वत्सश्च वसिष्ठश्च तृतीयकः

ಅವರ ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರವರರು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಸ್ವರೂಪರು—ಕಶ್ಯಪ, ವತ್ಸ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯವನು ವಸಿಷ್ಠ.

Verse 54

सदाचारास्तु विख्याता वैष्णवा बहुवृ त्तयः । रोमभिर्बहुभिर्व्याप्ताः कृष्णवर्णास्तु वाडवाः

ಅವರು ಸದಾಚಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು, ವೈಷ್ಣವಭಕ್ತರು, ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ವಾಡವರು ಬಹು ರೋಮಗಳಿಂದ ಆವೃತರು ಹಾಗೂ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣರು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 55

शांता दाताः सुशीलाश्च स्वदारनिरताः सदा । कुशिकसगोत्रे ये जाताः प्रवरैस्त्रिभिरन्विताः

ಕುಶಿಕಸ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ, ಮೂರು ಪ್ರವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರಾದವರು ಶಾಂತರು, ದಾನಿಗಳು, ಸುಶೀಲರು, ಸದಾ ಸ್ವದಾರನಿರತರು.

Verse 56

विश्वामित्रो देवरात औदलश्च त्रयश्च ये । अस्मिन्गोत्रे तु ये जाता दुर्बला दीनमानसाः

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ದೇವರಾತ ಮತ್ತು ಔದಲ—ಈ ಮೂವರು ಪ್ರವರರು; ಆದರೆ ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕೆಲವರು ದುರ್ಬಲರೂ ದೀನಮನಸ್ಕರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 57

असत्यभाषिणो विप्राः सुरूपा नृपसत्तमाः । सर्व्वविद्याकुशलिनो ब्राह्मणा ब्रह्मसत्तमाः

ಕೆಲವು ವಿಪ್ರರು ಅಸತ್ಯವನ್ನಾಡುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಸುರೂಪರಾದ ನೃಪಸತ್ತಮರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸರ್ವವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕುಶಲರು, ಬ್ರಹ್ಮನಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಸತ್ತಮರೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುವರು.

Verse 58

उपमन्युसगोत्रेयाः प्रवरत्रयसंयुताः । वसिष्ठश्च भरद्वाजस्त्विंद्रप्रमद एव वा

ಉಪಮನ್ಯು ಗೋತ್ರಸ್ಥರು ತ್ರಿಪ್ರವರಸಂಯುತರು—ವಸಿಷ್ಠ, ಭರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ ಕೂಡ.

Verse 59

अस्मिन्गोत्रे तु ये विप्राः क्रूराः कुटिलगामिनः । दूषणा द्वेषिणस्तुच्छाः सर्वसंग्रहतत्पराः

ಆದರೆ ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ವಿಪ್ರರು ಕ್ರೂರರು, ಕಪಟಮಾರ್ಗಗಾಮಿಗಳು, ದೋಷಾನ್ವೇಷಿಗಳು, ದ್ವೇಷಿಗಳು, ತುಚ್ಛಚಿತ್ತರು, ಕೇವಲ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲೇ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದರೆ—ಅಂತಹ ವರ್ತನೆ ನಿಂದನೀಯ.

Verse 60

कलहोत्पादने दक्षा धनिनो मानिनस्तथा । सर्वदैव प्रदुष्टाश्च दुष्टसंगरतास्तथा

ಅವರು ಕಲಹ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷರು, ಧನಿಕರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಹಂಕಾರಿಗಳು; ಸದಾ ದುಷ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರು, ದುಷ್ಟರ ಸಂಗತಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿಗೂ ಒಳಗಾದವರು.

Verse 61

रोगिणो दुर्बलाश्चैव वृत्त्युपकल्पवर्जिताः । वात्स्यगोत्रे भवा विप्राः प्रवरैः पंचभिर्युताः

ವಾತ್ಸ್ಯ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ, ಪಂಚಪ್ರವರಯುಕ್ತ ವಿಪ್ರರು ರೋಗಿಗಳು, ದುರ್ಬಲರು, ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿ-ಉಪಕಲ್ಪ (ಜೀವಿಕಾಸಹಾಯ)ವಿಲ್ಲದವರಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

Verse 62

भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्राः स्थूलाश्च बहुबुद्धयः

ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯ ಪಿತೃಋಷಿಗಳು—ಭಾರ್ಗವ, ಚ್ಯಾವನ, ಆಪ್ನುವಾನ, ಔರ್ವ ಮತ್ತು ಜಮದಗ್ನಿ—ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇಹದಿಂದ ದೃಢರೂ, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧರೂ ಆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 63

सर्वकर्मरता श्चैव सर्वधर्मेषु निश्चलाः । वेदशास्त्रार्थनिपुणा यजने याजने रताः

ಅವರು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ರತರಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಅಚಲರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವೇದ-ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾಗಿ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಇತರರಿಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಿಸುವುದಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 64

सदाचाराः सुरूपाश्च बुद्धितो दीर्घदर्शिनः । वात्स्यायनसगोत्रेयाः प्रवरैः पंचभिर्युताः

ಅವರು ಸದಾಚಾರಿಗಳು, ಸುರೂಪಿಗಳು, ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ದೂರದರ್ಶಿಗಳು. ಅವರು ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನ ಗೋತ್ರದವರು; ಐದು ಪ್ರವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 65

भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वश्च जमदग्निकः । पूर्वोक्ताः प्रवराश्चास्य कथितास्तव भारत

ಭಾರ್ಗವ, ಚ್ಯಾವನ, ಆಪ್ನುವಾನ, ಔರ್ವ ಮತ್ತು ಜಮದಗ್ನಿ—ಇವರೇ ಈ ವಂಶದ ಪೂರ್ವೋಕ್ತ ಪ್ರವರಗಳು, ಹೇ ಭಾರತ! ಅವುಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 66

अस्मिन्गोत्रे तु ये जाता पाकयज्ञरताः सदा । लोभिनः क्रोधिनश्चैव प्रजायन्ते बहुप्रजाः

ಆದರೆ ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕೆಲವರು ಸದಾ ಪಾಕಯಜ್ಞಾದಿ ಗೃಹ್ಯಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಲೋಭಿಗಳೂ ಕ್ರೋಧಿಗಳೂ ಆಗಿ ಬಹುಸಂತಾನಯುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 67

स्नानदानादिनिरताः सर्वदाश्च जितेंद्रियाः । वापीकूपतडागानां कर्तारश्च सहस्रशः । व्रतशीला गुणज्ञाश्च मूर्खा वेदविवर्जिताः

ಅವರು ಸ್ನಾನ-ದಾನಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ನಿರತರಾಗಿ, ಸದಾ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಹಸ್ರಶಃ ವಾಪಿ, ಕೂಪ, ತಡಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವವರು. ವ್ರತಶೀಲರು, ಗುಣಜ್ಞರು—ಆದರೂ ಕೆಲವರು ವೇದಾಧ್ಯಯನವಿಲ್ಲದೆ ಮೂಢರಾಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 68

कौशिकवंशे ये जाताः प्रवरत्रयसंयुताः । विश्वामित्रोऽघर्मषी च कौशिकश्च तृतीयकः

ಕೌಶಿಕ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಪ್ರವರತ್ರಯದಿಂದ ಯುಕ್ತರು—ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅಘಮರ್ಷಣ ಮತ್ತು ತೃತೀಯನಾಗಿ ಕೌಶಿಕ।

Verse 69

अस्मिन्गोत्रे च ये जाता ब्राह्मणा ब्रह्मवेदिनः । शांता दांताः सुशीलाश्च सर्वधर्मपरायणाः

ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬ್ರಹ್ಮವೇದಿಗಳು—ಶಾಂತರು, ದಾಂತರು, ಸುಶೀಲರು, ಸರ್ವಧರ್ಮಪರಾಯಣರು.

Verse 70

अपुत्रिण स्तथा रूक्षास्तेजोहीना द्विजोत्तमाः । भारद्वाजसगोत्रेयाः प्रवरैः पंचभिर्युताः

ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಪುತ್ರರು, ರೂಕ್ಷಸ್ವಭಾವದವರು, ತೇಜೋಹೀನರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಭಾರದ್ವಾಜಸ ಗೋತ್ರೀಯರು; ಪಂಚ ಪ್ರವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 71

अंगिरसो बार्हस्पत्यो भारद्वाजस्तु सैन्यसः । गार्ग्यश्चै वेति विज्ञेयाः प्रवराः पंच एव च

ಅಂಗಿರಸ, ಬಾರ್ಹಸ್ಪತ್ಯ, ಭಾರದ್ವಾಜ, ಸೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಗ್ಯ—ಇವರೇ ಐದು ಪ್ರವರಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.

Verse 72

अस्मिन्गोत्रे च ये जाता वाडवा धनिनः शुभाः । वस्त्रालंकरणोपेता द्विजभक्तिपरायणाः

ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಾಡವರು ಧನಿಕರು ಹಾಗೂ ಶುಭಸ್ವರೂಪರು; ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರ-ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿ, ದ್ವಿಜರ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ) ಭಕ್ತಿ-ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 73

ब्रह्मभोज्यपराः सर्वे सर्वधर्मपरायणाः । काश्यपगोत्रे यै जाताः प्रवरत्रयसंयुताः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಬ್ರಹ್ಮಭೋಜ್ಯ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಭೋಜನ) ಅರ್ಪಣೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರು, ಸರ್ವಧರ್ಮಪರಾಯಣರು; ಕಾಶ್ಯಪ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ತ್ರಿಪ್ರವರಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರು।

Verse 74

काश्यपश्चापवत्सारो रैभ्येति विश्रुतास्त्रयः । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्रा रक्ताक्षाः क्रूरदृष्टयः

ಕಾಶ್ಯಪ, ಆಪವತ್ಸಾರ, ರೈಭ್ಯ—ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮೂರು ಪ್ರವರರು; ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲೇ ರಕ್ತಾಕ್ಷರು, ಕ್ರೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂ ಇರುತ್ತಾರೆ।

Verse 75

जिह्वालौल्यरताः सर्वे सर्वे ते पारमार्थिनः । निर्धना रोगिणश्चैते तस्करानृतभाषिणः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಜಿಹ್ವಾಲೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ (ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಕ್ಚಾಪಲ್ಯ) ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೂ ಪರಮಾರ್ಥವನ್ನು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ; ಇವರು ದರಿದ್ರರು, ರೋಗಿಗಳು, ಕಳ್ಳರು ಮತ್ತು ಅಸತ್ಯಭಾಷಿಗಳು।

Verse 76

शास्त्रार्थावेदिनः सर्वे वेदस्मृतिविवर्जिताः । शुनकेषु च ये जाता विप्रा ध्यानपरायणाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರಾದರೂ ವೇದ-ಸ್ಮೃತಿವಿಹೀನರು; ಶುನಕರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 77

तपस्विनो योगिनश्च वेदवेदांगपारगाः । साधवश्च सदाचारा विष्णुभक्तिपरायणाः

ಅವರು ತಪಸ್ವಿಗಳೂ ಯೋಗಿಗಳೂ ಆಗಿ, ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರು; ಅವರು ಸಾಧುಗಳು, ಸದಾಚಾರಿಗಳು, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರು.

Verse 78

ह्रस्वकाया भिन्नवर्णा बहुरामा द्विजोत्तमाः । दयालाः सरलाः शांता ब्रह्मभोज्यपरायणाः

ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಹ್ರಸ್ವಕಾಯರು, ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣದವರು, ಅನೇಕರು ಮನೋಹರ ಸ್ವಭಾವದವರು; ಅವರು ದಯಾಳು, ಸರಳ, ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ-ಭೋಜ್ಯ (ಪವಿತ್ರ ಆತಿಥ್ಯ)ದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು.

Verse 79

शौनकसेषु ये जाताः प्रवरत्रयसंयुताः । भार्गवशौनहोत्रेति गार्त्स्यप्रमद इति त्रयः

ಶೌನಕ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಪ್ರವರತ್ರಯದಿಂದ ಯುಕ್ತರು—‘ಭಾರ್ಗವ’, ‘ಶೌನಹೋತ್ರ’ ಮತ್ತು ‘ಗಾರ್ತ್ಸ್ಯಪ್ರಮದ’—ಎಂಬ ಈ ಮೂರು ಪ್ರವರಗಳು.

Verse 80

अस्मिन्देशे समुत्पन्ना वाडवा दुःसहा नृप । महोत्कटा महाकायाः प्रलंबाश्च मदोद्धताः

ಓ ನೃಪ! ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವಾಡವರು ಸಹಿಸಲಾಗದವರು—ಅತೀವ ಉಗ್ರರು, ಮಹಾಕಾಯರು, ಪ್ರಲಂಬ ದೇಹದವರು, ಮದ-ಗರ್ವದಿಂದ ಉದ್ದತರು.

Verse 81

क्लेशरूपाः कृष्णवर्णाः सर्वशास्त्रविशारदाः । बहुभुजो मानिनो दक्षा राग द्वेषोपवर्जिताः

ಅವರು ಕ್ಲೇಶರೂಪರು, ಕೃಷ್ಣವರ್ಣರು; ಆದರೂ ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರು. ಅವರು ಬಹುಭುಜರು (ಅತಿಶಯ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು), ಮಾನಗರ್ವಿಗಳು, ದಕ್ಷರು, ರಾಗದ್ವೇಷರಹಿತರು.

Verse 82

सुवस्त्रभूषारूपा वै ब्राह्मणा ब्रह्मवादिनः । वसिष्ठगोत्रे ये जाताः प्रवरत्रयसंयुताः

ಸು-ವಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ, ಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಮನೋಹರರೂಪಿಗಳಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ನಿಜವಾದ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು. ವಸಿಷ್ಠ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ತ್ರಿಪ್ರವರಸಂಯುಕ್ತರೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರು.

Verse 83

वसिष्ठो भारद्वाजश्च इन्द्रप्रमद एव च । अस्मिन्गोत्रे भवा विप्रा वेदवेदांगपारगाः

ವಸಿಷ್ಠ, ಭಾರದ್ವಾಜ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಪ್ರಮದ—ಇವರೇ ಈ ಗೋತ್ರದ ಪ್ರವರರು. ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವೇದ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 84

याज्ञिका यज्ञशीलाश्च सुस्वराः सुखिनस्तथा । द्वेषिणो धनवंतश्च पुत्रिणो गुणिनस्तथा

ಅವರು ಯಾಜ್ಞಿಕರು, ಯಜ್ಞಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠರು; ಮಧುರಸ್ವರರು, ಸುಖಸಂತೋಷಿಗಳೂ ಹೌದು. ಆದರೂ ಅವರು ದ್ವೇಷಿಗಳು, ಧನವಂತರು, ಪುತ್ರವಂತರು ಮತ್ತು ಗುಣವಂತರಾಗಿಯೂ ವರ್ಣಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 85

विशालहृदया राजञ्छूराः शत्रुनिबर्हणाः । गौतमसगोत्रे ये जाताः प्रवराः पंच एव हि

ಹೇ ರಾಜನ್, ಅವರು ವಿಶಾಲಹೃದಯರು, ಶೂರರು, ಶತ್ರುನಾಶಕರು. ಗೌತಮ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರ ಪ್ರವರಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಐದು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 86

कौत्सगार्ग्योमवाहाश्च असितो देवलस्तथा । अस्मिन्गोत्रे च ये जाता विप्राः परमपावनाः

ಕೌತ್ಸ, ಗಾರ್ಗ್ಯ, ಓಮವಾಹ, ಹಾಗೆಯೇ ಅಸಿತ ಮತ್ತು ದೇವಲ—ಇವರೇ (ಈ ಗೋತ್ರದ) ಪ್ರವರರು. ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪರಮಪಾವನರೆಂದು ಗಣ್ಯರು.

Verse 87

परोपकारिणः सर्वे श्रुतिस्मृति परायणाः । बकासनाश्च कुटिलाश्छद्मवृत्तिपरास्तथा

ಎಲ್ಲರೂ ಪರೋಪಕಾರಿಗಳು, ಶ್ರುತಿ‑ಸ್ಮೃತಿಗಳಿಗೆ ಪರಾಯಣರು; ಆದರೂ ಕೆಲವರು ಬಕಸಮಾನ ಕಪಟಿಗಳು, ಕುಟಿಲರು, ಛಲವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 88

नानाशास्त्रार्थनिपुणा नानाभरणभूषिताः । वृक्षादिकर्मकुशला दीर्घरोषाश्च रोगिणः

ಅವರು ನಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು, ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರು; ವೃಕ್ಷಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲರು, ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕೋಪ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತರೂ ಆಗುತ್ತಾರೆ.

Verse 89

आंगिरसगोत्रे ये जाताः प्रवरत्रयसंयुताः । आंगिरसोंबरीषश्च यौवनाश्वस्तृतीयकः

ಆಂಗಿರಸ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ತ್ರಿಪ್ರವರಸಂಯುತರು—ಆಂಗಿರಸ, ಅಂಬರೀಷ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಯೌವನಾಶ್ವ।

Verse 90

अस्मिन्गोत्रे च ये जाताः सत्य संभाषिणस्तथा । जितेंद्रियाः सुरूपाश्च अल्पाहाराः शुभाननाः

ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಸತ್ಯಭಾಷಿಗಳು; ಅವರು ಜಿತೇಂದ್ರಿಯರು, ಸೂರೂಪರು, ಅಲ್ಪಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಶುಭಮುಖರು (ತೇಜಸ್ವಿ ಮುಖವಂತರು).

Verse 91

महाव्रताः पुराणज्ञा महादानपरायणाः । निर्द्वेषिणो लोभयुता वेदाध्य यनतत्पराः

ಅವರು ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಗಳು, ಪುರಾಣಜ್ಞರು, ಮಹಾದಾನದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು; ದ್ವೇಷರಹಿತರು—ಆದರೂ ಲೋಭಯುಕ್ತರು—ಮತ್ತು ವೇದಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತತ್ಪರರು.

Verse 92

दीर्घदर्शिमहातेजो महामायाविमोहिताः । शांडिलसगोत्रेये प्रवरत्रयसंयुताः

ದೀರ್ಘದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಗಳಾದರೂ ಮಹಾಮಾಯೆಯಿಂದ ವಿಮೋಹಿತರಾದವರು—ಶಾಂಡಿಲ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ತ್ರಿಪ್ರವರಸಂಯುತರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 93

असितो देवलश्चैव शांडिलस्तु तृतीयकः । अस्मिन्गोत्रे महाभागाः कुब्जाश्च द्विजसत्तमाः

ಅಸಿತ, ದೇವಲ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯವನು ಶಾಂಡಿಲ—ಇವರು ಈ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರು, ಹಾಗೆಯೇ ಕುಬ್ಜರೂ ಇದ್ದರೂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮರು ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.

Verse 94

नेत्ररोगी महादुष्टा महात्यागा अनायुषः । कलहोत्पादने दक्षाः सर्वसंग्रह तत्पराः

ನೇತ್ರರೋಗದಿಂದ ಪೀಡಿತರು, ಮಹಾದುಷ್ಟರು, ಅತಿತ್ಯಾಗಿಗಳು, ಅಲ್ಪಾಯುಷ್ಕರು—ಕಲಹ ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ದಕ್ಷರು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರು.

Verse 95

मलिना मानिनश्चैव ज्योतिःशास्त्रविशारदाः । आत्रेयसगोत्रे ये जाताः पंचप्रवरसंयुताः

ಮಲಿನಾಚಾರಿಗಳಾದರೂ ಮಾನಭಾವವುಳ್ಳವರು, ಜ್ಯೋತಿಷಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಾರದರು—ಆತ್ರೇಯ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ಪಂಚಪ್ರವರಸಂಯುತರೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.

Verse 96

आत्रेयोऽर्चनानसश्यावाश्वोंगिर सोऽत्रिश्च । अस्मिन्वंशे च ये जाता द्विजास्ते सूर्यवर्चसः

ಆತ್ರೇಯ, ಅರ್ಚನಾನಸ, ಶ್ಯಾವಾಶ್ವ, ಅಂಗಿರಸ್ ಮತ್ತು ಅತ್ರಿ—ಇವರು ಪ್ರವರೆ ಋಷಿಗಳು; ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ದ್ವಿಜರು ಸೂರ್ಯಸಮಾನ ವರ್ಚಸ್ಸುಳ್ಳವರು.

Verse 97

चंद्रवच्छीतलाः सर्वे धर्मारण्ये व्यवस्थिताः । सदाचारा महादक्षाः श्रुतिशास्त्र परायणाः

ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಲರೂ ಸಾಂತ್ವನಕರರೂ ಆಗಿ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸದಾಚಾರಿಗಳು, ಮಹಾದಕ್ಷರು, ಶ್ರುತಿ-ಶಾಸ್ತ್ರಪರಾಯಣರು.

Verse 98

याज्ञिकाश्च शुभाचाराः सत्यशौचपरायणाः । धर्मज्ञा दानशीलाश्च निर्मलाश्च महोत्सुकाः

ಅವರು ಯಜ್ಞಕರ್ತರು, ಶುಭಾಚಾರಿಗಳು, ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಶೌಚದಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರು. ಅವರು ಧರ್ಮಜ್ಞರು, ದಾನಶೀಲರು, ನಿರ್ಮಲ ಜೀವನದವರು, ಮಹೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವರು.

Verse 99

तपःस्वाध्यायनिरता न्यायधर्मपरायणाः

ಅವರು ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಾಯಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 100

युधिष्ठिर उवाच । कथयस्व महाबाहो धर्मारण्यकथामृतम् । यच्छ्रुत्वा मुच्यते पापाद्घोराद्ब्रह्मवधादपि

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಮಹಾಬಾಹೋ! ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದ ಅಮೃತಸಮಾನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳು; ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದವನು ಭಯಂಕರ ಪಾಪಗಳಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಾಪದಿಂದಲೂ ಸಹ, ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 110

मातंगी च महादेवी वाणी च मुकुटेश्वरी । भद्री चैव महाशक्तिः संहारी च महाबला

ಮಾತಂಗೀ ಮಹಾದೇವಿ, ವಾಣಿ ಮುಕುಟೇಶ್ವರಿ, ಭದ್ರೀ ಮಹಾಶಕ್ತಿ, ಸಂಹಾರೀ ಮಹಾಬಲಾ—ಇವು ಅವಳ ಪೂಜ್ಯ ರೂಪಗಳು.

Verse 120

भोभो ब्रह्मन्द्विजातीनां शुश्रूषार्थं प्रकल्पय । सृष्टिर्हि शाश्वतीवाद्य द्विजोघोपि सुखी भवेत् । विष्णोर्वाक्यमभिश्रुत्य ब्रह्मा लोकपितामहः

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್! ದ್ವಿಜಾತಿಗಳ ಶುಶ್ರೂಷಾರ್ಥವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡು. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕ್ರಮ ಶಾಶ್ವತ; ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಸಮೂಹವೂ ಸುಖಿಯಾಗಿರಲಿ. ವಿಷ್ಣುವಾಕ್ಯವನ್ನು ಕೇಳಿ ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹಾಗೆಯೇ ನೆರವೇರಿಸಿದನು.

Verse 121

संस्मरन्कामधेनुं वै स्मरणेनैव तत्क्षणे । आगता तत्र सा धेनुर्धर्मारण्ये पवित्रके

ಕಾಮಧೇನುವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ, ಆ ಸ್ಮರಣದಿಂದಲೇ ಅವಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು—ಪವಿತ್ರವಾದ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ.