Adhyaya 3

Verse 1

। व्यास उवाच । श्रूयतां नृपशार्दूल कथां पौराणिकीं शुभाम् । यां श्रुत्वा सर्वपापेभ्यो मुच्यते नात्र संशयः

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು - ಎಲೈ ರಾಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಈ ಶುಭ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳು, ಇದನ್ನು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಸಕಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 2

एकदा धर्मराजो वै तपस्तेपे सुदुष्करम् । ब्रह्मविष्णुमहेशाद्यैर्जलवर्षांतपादिषाट्

ಒಮ್ಮೆ ಧರ್ಮರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಅವನು ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು ಮುಂತಾದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿದನು.

Verse 3

आदौ त्रेतायुगे राजन्वर्षाणामयुतत्रयम् । मध्येवनं तपस्यंतमशोकतरुमूलगम्

ಎಲೈ ರಾಜನೇ! ತ್ರೇತಾಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅವನು ಮೂವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು.

Verse 4

शुष्कस्नायुपिनद्धास्थिसंचयं निश्चलाकृतिम् । वल्मीककीटिकाकोटिशोषिताशेषशोणितम्

ಅವನ ದೇಹವು ಒಣಗಿದ ನರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಎಲುಬಿನ ಹಂದರದಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿತ್ತು. ಗೆದ್ದಲು ಹುಳುಗಳು ಅವನ ರಕ್ತವನ್ನೆಲ್ಲ ಹೀರಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು.

Verse 5

निर्मांसकीकसचयं स्फटिकोपलनिश्चलम् । शंखकुदेंदुतहिनमहाशंखलसच्छ्रियम्

ಅದು ಮಾಂಸರಹಿತ ಅಸ್ಥಿಸಂಚಯವಾಗಿ, ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆಯಂತೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು; ಶಂಖ, ಕುಂದಪುಷ್ಪ, ಚಂದ್ರಪ್ರಭೆ ಮತ್ತು ಹಿಮದಂತೆ ಉಜ್ವಲವಾದ ಕాంతಿಯಿಂದ ಮಹಾಶಂಖಮಾಲೆಯಂತೆ ದಿವ್ಯಶೋಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು.

Verse 6

सत्त्वावलंबितप्राणमायुःशेषेण रक्षितम् । निश्वासोच्छ्वास पवनवृत्तिसूचितजीवितम्

ಅವನ ಪ್ರಾಣವು ಒಳಗಿನ ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದ ಆಧಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿಂತಿತ್ತು; ಉಳಿದ ಆಯುಷ್ಯ ಕಷ್ಟದಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವನು ಜೀವಂತನೆಂಬುದು ಉಸಿರಾಟ-ನಿಶ್ವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕ್ಷೀಣವಾದ ಗಾಳಿಚಲನೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 7

निमेषोन्मेषसंचारपशुनीकृतजन्तुकम् । पिशंगितस्फुरद्रश्मिनेत्रदीपितदिङ्मुखम्

ಅವನ ಕಣ್ಮಿಟುಕಿಸುವ (ನಿಮೇಷೋನ್ಮೇಷ) ಲಯದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಗಳು ವಶಗೊಂಡಂತಾಗುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವನ ಪಿಂಗಲ ವರ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸ್ಫುರಿಸುವ ಕಿರಣಗಳು ದಿಕ್ಕುಗಳ ಮುಖವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಯಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 8

तत्तपोग्निशिखादाव चुंबितम्लानकाननम् । तच्छांत्युदसुधावर्षसंसिक्ताखिलभूरुहम

ಆ ಕಾಡು ಅವನ ತಪೋಅಗ್ನಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು ಮುತ್ತಿಟ್ಟಂತೆ ಸುಟ್ಟು ಒಣಗಿಹೋಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅವನ ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಹರಿದ ಅಮೃತವರ್ಷೆಯಂತೆ ಎಲ್ಲ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಮತ್ತೆ ಸಿಂಚಿತವಾದವು.

Verse 9

साक्षात्तपस्यंतमिव तपो धृत्वा नराकृतिम् । निराकृतिं निराकाशं कृत्वा भक्तिं च कांचनम्

ತಪಸ್ಸೇ ಮಾನವರೂಪ ಧರಿಸಿ ಸాక్షಾತ್ ತಪಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಅದು ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ನಿರಾಕಾರವಾದ, ಆಕಾಶಸಮಾನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಮೀಪಗೊಳಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಸಾಕಾರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.

Verse 10

कुरंगशावैर्गणशो भ्रमद्भिः परिवारितम् । निनादभीषणास्यैश्च वनजैः परिरक्षितम्

ಆ ವನವು ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಕುರಂಗ-ಶಾವಕಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಭೀಕರ ಮುಖಗಳೂ ಭಯಾನಕ ನಿನಾದಗಳೂಳ್ಳ ವನಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 11

एतादृशं महाभीमं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः । ध्यायंतं च महादेवं सर्वेषां चाभयप्रदम्

ಇಂತಹ ಮಹಾಭೀಕರ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು, ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ಸಮಾಧಿಸ್ಥ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು—ಅವನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುವವನು.

Verse 12

ब्रह्माद्या दैवता सर्वे कैलासं प्रति जग्मिरे । पारिजाततरुच्छायामासीनं च सहोमया

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳು ಕೈಲಾಸದತ್ತ ತೆರಳಿದರು; ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾರಿಜಾತ ವೃಕ್ಷದ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಉಮೆಯೊಡನೆ ಆಸೀನರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 13

नदिर्भृंगिर्महाकालस्तथान्ये च महागणाः । स्कन्दस्वामी च भगवान्गणपश्च तथैव च । तत्र देवाः सब्रह्माद्याः स्वस्वस्थानेषु तस्थिरे

ಅಲ್ಲಿ ನಂದಿ, ಭೃಂಗಿ, ಮಹಾಕಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಗಣರು ಇದ್ದರು; ಭಗವಾನ್ ಸ್ಕಂದಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಗಣಪನೂ ಇದ್ದರು. ನಂತರ ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತರು.

Verse 14

ब्रह्मोवाच । नमोस्त्वनंतरूपाय नीलश्च नमोऽस्तु ते । अविज्ञातस्वरूपाय कैवल्यायामृताय च

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅನಂತರೂಪನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ನೀಲಕಂಠನೆ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಯಾರ ಸ್ವರೂಪವು ಅವಿಜ್ಞೇಯವೋ, ಆ ಕೈವಲ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಅಮೃತಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 15

नांतं देवा विजानंति यस्य तस्मै नमोनमः । यं न वाचः प्रशंसंति नमस्तस्मै चिदात्मने

ಯಾರ ಅಂತವನ್ನು ದೇವರೂ ತಿಳಿಯರು, ಆ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಾಣಿ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲಾರದ ಆ ಚಿದಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 16

योगिनो यं हृदः कोशे प्रणिधानेन निश्चलाः । ज्योतीरूपं प्रपश्यति तस्मै श्रीब्रह्मणे नमः

ಗಾಢ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ನಿಶ್ಚಲರಾದ ಯೋಗಿಗಳು ಹೃದಯ-ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರೂಪವಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೋ, ಆ ಶ್ರೀಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 17

कालात्पराय कालाय स्वेच्छया पुरुषाय च । गुणत्रयस्वरूपाय नमः प्रकृतिरूपिणे

ಕಾಲನಾಗಿಯೂ ಕಾಲಾತೀತನಾಗಿರುವವನಿಗೆ, ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕ್ರಿಯಿಸುವ ಪುರುಷನಿಗೆ; ತ್ರಿಗುಣಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 18

विष्णवे सत्त्वरूपाय रजोरूपाय वेधसे । तमोरूपाय रुद्राय स्थितिसर्गांतकारिणे

ಸತ್ತ್ವರূপ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ರಜೋರೂಪ ವೇಧಸ (ಬ್ರಹ್ಮ)ನಿಗೆ, ತಮೋರೂಪ ರುದ್ರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಸ್ಥಿತಿ, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ (ಪ್ರಳಯ) ಮಾಡುವವನಿಗೆ.

Verse 19

नमो बुद्धिस्वरूपाय त्रिधाहंकाररूपिणे । पंचतन्मात्ररूपाय नमः प्रकृतिरूपिणे

ಬುದ್ಧಿಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ತ್ರಿವಿಧ ಅಹಂಕಾರಸ್ವರೂಪನಿಗೆ, ಪಂಚ ತನ್ಮಾತ್ರಾಸ್ವರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪ್ರಕೃತಿರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸುವವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 20

नमो नमः स्वरूपाय पंचबुद्धींद्रियात्मने । क्षित्यादिपंचरूपाय नमस्ते विषयात्मने

ಪಂಚ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿಮಗೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಕ್ಷಿತಿ ಮೊದಲಾದ ಪಂಚರೂಪ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಾತ್ಮನಾದ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 21

नमो ब्रह्मांडरूपाय तदंतर्वर्तिने नमः । अर्वाचीनपराचीनविश्वरूपाय ते नमः

ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಅದರೊಳಗೆ ಅಂತರ್ವರ್ತಿಯಾಗಿ ಇರುವ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸಮೀಪ-ದೂರ, ಮುಂದು-ಪರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಆವರಿಸುವ ವಿಶ್ವರೂಪ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 22

अनित्यनित्यरूपाय सदसत्पतये नमः । नमस्ते भक्तकृपया स्वेच्छावि ष्कृतविग्रह

ಅನಿತ್ಯ-ನಿತ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ, ಸತ್-ಅಸತ್‌ಗಳ ಅಧಿಪತಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭಕ್ತರ ಮೇಲಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವನೇ, ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 23

तव निश्वसितं वेदास्तव वेदोऽखिलं जगत् । विश्वाभूतानि ते पादः शिरो द्यौः समवर्तत

ವೇದಗಳು ನಿಮ್ಮ ನಿಶ್ವಾಸವೇ; ಅಖಿಲ ಜಗತ್ತು ನಿಮ್ಮ ವೇದವೇ. ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳು; ದ್ಯೌಲೋಕವೇ ನಿಮ್ಮ ಶಿರಸ್ಸಾಗಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 24

नाभ्या आसीदंतरिक्षं लोमानि च वनस्पतिः । चंद्रमा मनसो जातश्चक्षोः सूर्यस्तव प्रभो

ಹೇ ಪ್ರಭು! ನಿಮ್ಮ ನಾಭಿಯಿಂದ ಅಂತರಿಕ್ಷವು ಉಂಟಾಯಿತು; ನಿಮ್ಮ ರೋಮಗಳಿಂದ ವನಸ್ಪತಿಗಳು. ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಚಂದ್ರನು ಜನಿಸಿದನು; ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಕಟವಾದನು.

Verse 25

त्वमेव सर्वं त्वयि देव सर्वं सर्वस्तुति स्तव्य इह त्वमेव । ईश त्वया वास्यमिदं हि सर्वं नमोऽस्तु भूयोऽपि नमो नमस्ते

ಓ ದೇವಾ! ನೀನೇ ಸರ್ವವೂ; ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸರ್ವವೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ತುತಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನು ನೀ ಒಬ್ಬನೇ. ಓ ಈಶ್ವರಾ! ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ—ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮೋ, ನಿನಗೆ ವಂದನೆ।

Verse 26

इति स्तुत्वा महादेवं निपेतुर्दंडवत्क्षितौ । प्रत्युवाच तदा शंभुर्वरदोऽस्मि किमिच्छति

ಈ ರೀತಿ ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಅವರು ದಂಡವತ್‌ವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಆಗ ಶಂಭು ಉತ್ತರಿಸಿದನು—“ನಾನು ವರದಾತ; ನಿಮಗೆ ಏನು ಬೇಕು?”

Verse 27

महादेव उवाच । कथं व्यग्राः सुराः सर्वे बृहस्पतिपुरोगमाः । तत्समाचक्ष्व मां ब्रह्मन्भवतां दुःखकारणम्

ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು—“ಬೃಹಸ್ಪತಿಯನ್ನು ಮುಂಚಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಏಕೆ ವ್ಯಗ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ? ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್ (ಬ್ರಹ್ಮಾ), ನಿಮ್ಮ ದುಃಖದ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು।”

Verse 28

ब्रह्मोवाच । नीलकंठ महादेव दुःखनाशाभयप्रद । शृणु त्वं दुःखमस्माकं भवतो यद्वदाम्यहम्

ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ನೀಲಕಂಠ ಮಹಾದೇವ, ದುಃಖನಾಶಕ, ಅಭಯಪ್ರದ! ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು—ಇದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ದುಃಖ।”

Verse 29

धर्मराजोऽपि धर्मात्मा तपस्तेपे सुदुःसहम् । न जानेऽसौ किमिच्छति देवानां पदमुत्तमम्

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಧರ್ಮರಾಜನು ಕೂಡ ಅತ್ಯಂತ ದುಸ್ಸಹ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಏನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ನನಗೆ ತಿಳಿಯದು—ಬಹುಶಃ ದೇವರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿಯನ್ನು।

Verse 30

तेन त्रस्तास्तत्तपसा सर्व इंद्रपुरोगमाः । भवतोंघ्रौ चिरेणैव मनस्तेन समर्पितम् । तमुत्थापय देवेश किमिच्छति स धर्मराट्

ಆ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಭೀತರಾದ ಇಂದ್ರಪ್ರಮುಖ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೇ ದೇವೇಶ್ವರಾ, ಅವರನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಧರ್ಮರಾಜನು ಏನು ಬಯಸುತ್ತಾನೋ ತಿಳಿಯಿರಿ.

Verse 31

ईश्वर उवाच । भवतां नास्ति नु भयं धर्मात्सत्यं ब्रवीम्यहम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಾನು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಧರ್ಮದಿಂದ ನಿಮಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 32

तत उत्थाय ते सर्वे देवाः सह दिवौकसः । रुद्रं प्रदक्षिणीकृत्य नमस्कृत्वा पुनःपुनः

ನಂತರ ಆ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ದಿವ್ಯಲೋಕವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎದ್ದು, ರುದ್ರನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು.

Verse 33

इन्द्रेण सहिताः सर्वे कैलात्पुनरागताः । स्वस्वस्थाने तदा शीघ्रं गताः सर्वे दिवौकसः

ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೈಲಾಸದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಮರಳಿ ಬಂದರು. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದಿವ್ಯಲೋಕವಾಸಿಗಳು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋದರು.

Verse 34

इन्द्रोऽपि वै सुधर्मायां गतवान्प्रभुरीश्वरः । न निद्रां लब्धवांस्तत्र न सुखं न च निर्वृतिम्

ಪ್ರಭು, ಈಶ್ವರಸಮಾನ ಇಂದ್ರನೂ ಸುದರ್ಮಾ ಸಭೆಗೆ ಹೋದನು; ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ನಿದ್ರೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಸುಖವೂ ಇಲ್ಲ, ನಿವೃತಿಯ ಶಾಂತಿಯೂ ಇಲ್ಲ.

Verse 35

मनसा चिंतयामास विघ्नं मे समुपस्थितम् । अवाप महतीं चितां तदा देवः शचीपतिः

ಆಗ ಶಚೀಪತಿ ಇಂದ್ರನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ನನ್ನ ಮುಂದೆ ವಿಘ್ನವು ಉದ್ಭವಿಸಿದೆ.” ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ದೇವನು ಮಹಾ ಚಿಂತೆಯೂ ವ್ಯಾಕುಲತೆಯೂ ಹೊಂದಿದನು.

Verse 36

मम स्थानं पराहर्तुं स्तपस्तेपे सुदुश्चरम् । सर्वान्देवान्समाहूय इदं वचनमब्रवीत्

ನನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ದುಶ್ಚರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 37

इन्द्र उवाच । शृण्वंतु देवताः सर्वा मम दुःखस्य कारणम् । दुःखेन मम यल्लब्धं तत्किं वा प्रार्थयेद्यमः । बृहस्पतिः समालोक्य सर्वान्दे वानथाब्रवीत्

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—“ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳೂ ನನ್ನ ದುಃಖದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿರಿ. ನಾನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಯಮನು ಏಕೆ ಬೇಡಬೇಕು?” ಆಗ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರತಿವಚನ ನೀಡಿದನು.

Verse 38

बृहस्पतिरुवाच । तपसे नास्ति सामर्थ्यं विघ्नं कर्तुं दिवौकसः । उर्वश्याद्या समाहूय संप्रेष्यंतां च तत्र वै

ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದನು—“ಇಂತಹ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಬಲಾತ್ಕಾರವಾಗಿ ವಿಘ್ನ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸ್ವರ್ಗವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉರ್ವಶಿ ಮೊದಲಾದ ಅಪ್ಸರಸರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ ಅತ್ತ ಕಳುಹಿಸಿರಿ.”

Verse 39

तासामाकारणार्थाय प्रतिद्वारं प्रतस्थिवान् । स गत्वा ताः समादाय सभायां शीघ्रमाययौ

ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಲು ಅವನು ಪ್ರತಿದ್ವಾರಕ್ಕೂ ತೆರಳಿದನು. ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಭಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದನು.

Verse 40

आगतास्ता हरिः प्राह महत्कार्यमुपस्थितम् । गच्छन्तु त्वरिताः सर्वा धर्मारण्यं प्रति द्रुतम्

ಅವರು ಬಂದಾಗ ಹರಿ ಹೇಳಿದರು—“ಮಹತ್ತಾದ ಕಾರ್ಯ ಸಮೀಪಿಸಿದೆ. ನೀವು ಎಲ್ಲರೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗಿರಿ; ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋಗಿರಿ.”

Verse 41

यत्र वै धर्मराजोसौ तपश्चक्रे सुदुष्करम् । हास्यभावकटाक्षैश्च गीतनृत्यादिभिस्तथा

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಧರ್ಮರಾಜನು ಅತಿದುರ್ಲಭವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದನು; ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅವರು ಹಾಸ್ಯಭಾವದ ಕಟಾಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗೀತ-ನೃತ್ಯಾದಿ ಕಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದರು.

Verse 42

तं लोभयध्वं यमिनं तपःस्थानाच्च्युतिर्भवेत् । देवस्य वचनं श्रुत्वा तथा अप्सरसां गणाः

“ಆ ಯತಿಯನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಿರಿ; ಅವನು ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚ್ಯುತಿಯಾಗಲಿ.” ದೇವರ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅಪ್ಸರೆಯರ ಗುಂಪು ಹಾಗೆಯೇ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.

Verse 43

मिथः संरेभिरे कर्तुं विचार्य च परस्परम् । धर्मारण्यं प्रतस्थेसावुर्वशी स्वर्वरांगना

ಪರಸ್ಪರ ವಿಚಾರಿಸಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಂದರಿ ಉರ್ವಶಿ ಧರ್ಮಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟಳು.

Verse 44

तुष्टुवुः पुष्पवर्षाश्च ससृजुस्तच्छिरस्यमी । ततस्तु देवैर्विप्रैश्च स्तूयमानः समंततः

ಅವರು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಅವನ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು. ನಂತರ ದೇವರುಗಳೂ ವಿಪ್ರರೂ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಸರ್ವತ್ರ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 45

निर्ययौ परमप्रीत्या वनं परमपावनम् । बिल्वार्कखदिराकीर्णं कपित्थधवसंकुलम्

ಅವನು ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಪರಮ ಪಾವನವಾದ ವನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ಅದು ಬಿಲ್ವ, ಅರ್ಕ, ಖದಿರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಪಿತ್ಥ ಮತ್ತು ಧವ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ದಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು।

Verse 46

न सूर्यो भाति तत्रैव महांधकार संयुतम् । निर्जनं निर्मनुष्यं च बहुयोजनमायतम्

ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೂ ಸಹ ಏನೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಮಹಾ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ನಿರ್ಜನ, ಮಾನವರಹಿತ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 47

मृगैः सिंहैर्वृतं घोरेरन्यैश्चापि वनेचरैः । पुष्पितैः पादपैः कीर्णं सुमनोहरशाद्वलम्

ಆ ವನವು ಜಿಂಕೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಯಂಕರ ವನಚರಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೂ ಅದು ಪುಷ್ಪಿತ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅತೀ ಮನೋಹರವಾದ ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 48

विपुलं मधुरानादैर्नादितं विहगैस्तथा । पुंस्कोकिलनिनादाढ्यं झिल्लीकगणनादितम्

ಆ ವಿಶಾಲ ವನವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಧುರ ನಾದಗಳಿಂದ ನಿನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಪುಂ-ಕೋಕಿಲಗಳ ಗಾನದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಝಿಲ್ಲೀಕಗಳ ಗುಂಪಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 49

प्रवृद्धविकटैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम् । वृक्षैराच्छादिततलं लक्ष्म्या परमया युतम्

ಆ ಸ್ಥಳವು ಬೆಳೆದ ಭಾರೀ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಸುಖಕರ ಛಾಯೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದವು; ನೆಲವೂ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಪರಮ ಲಕ್ಷ್ಮೀ—ಉನ್ನತ ಶೋಭೆ ಹಾಗೂ ಸಮೃದ್ಧಿ—ಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 50

नापुष्पः पादपः कश्चिन्नाफलो नापि कंटकी । षट्पदैरप्यनाकीर्णं नास्मिन्वै काननेभवेत्

ಆ ಪವಿತ್ರ ಕಾನನದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪವಿಲ್ಲದ ಮರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಫಲವಿಲ್ಲದದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಳ್ಳಿನದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರದ ಸ್ಥಳವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ।

Verse 51

विहंगैर्नादितं पुष्पैरलंकृतमतीव हि । सर्वर्तुकुसमैर्वृक्षैः सुखच्छायैः समावृतम्

ಆ ವನವು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮಧುರ ನಾದದಿಂದ ನಿನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಎಲ್ಲ ಋತುಗಳಲ್ಲೂ ಹೂ ಬೀರುವ, ಸುಖಕರ ಛಾಯೆ ನೀಡುವ ಮರಗಳಿಂದ ಅದು ಸರ್ವತ್ರ ಆವರಿತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 52

मारुताकलितास्तत्र द्रुमाः कुसुमशाखिनः । पुष्पवृष्टिं विचित्रां तु विसृजंति च पादपाः

ಅಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿದ ಪುಷ್ಪಶಾಖೆಗಳಿರುವ ಮರಗಳು ಅದ್ಭುತವಾದ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿತು; ಆ ಪಾದಪಗಳು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೂವಿನ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಚೆಲ್ಲಿದವು।

Verse 53

दिवस्पृशोऽथ संपुष्टाः पक्षिभिर्मधुरस्वनैः । विरेजुः पादपास्तत्र सुगन्धकुसुमैर्वृताः

ನಂತರ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ ಆ ಮರಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದವು; ಮಧುರಸ್ವರದ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು, ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ಅವು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದವು।

Verse 54

तिष्ठंति च प्रवालेषु पुष्पभारावनादिषु । रुवंति मधुरालापाः षट्पदा मधुलिप्सवः

ಅವು কোমಲ ಮೊಗ್ಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನ ಭಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದವು; ಜೇನು ಬಯಸುವ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮಧುರ ಆಲಾಪದಿಂದ ಗುನುಗುತಿದ್ದವು।

Verse 55

तत्र प्रदेशांश्च बहूनामोदांकुरमंडितान् । लतागृह परिक्षिप्तान्मनसः प्रीतिवर्द्धनान्

ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅನೇಕ ಮನೋಹರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಂಡಳು—ಆನಂದಕರ ನವಾಂಕುರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಲತಾಗೃಹಗಳಿಂದ ಪರಿವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವವುಗಳಾಗಿದ್ದವು।

Verse 56

संपश्यंती महातेजा बभूव मुदिता तदा । परस्पराश्लिष्टशाखैः पादपैः कुसमाचितैः

ಅದನ್ನು ಕಂಡ ಆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿನಿ ಆಗ ಹರ್ಷಿತಳಾದಳು; ಪುಷ್ಪಭಾರದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಆಲಿಂಗಿಸಿದಂತೆ ಜೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು।

Verse 57

अशोभत वनं तत्तु महेंद्रध्वजसन्निभैः । सुखशीतसुगन्धी च पुष्परेणुवहोऽनिलः

ಆ ವನವು ಮಹೇಂದ್ರಧ್ವಜಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಶೋಭಿಸಿತು; ಪುಷ್ಪರೇಣುವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ಸುಖಕರ, ಶೀತಲ, ಸುಗಂಧ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿತು।

Verse 58

एवंगुणसमायुक्तं ददर्श सा वनं तदा । तदा सूर्योद्भवां तत्र पवित्रां परिशोभिताम्

ಇಂತಹ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮನ್ವಿತವಾದ ಆ ವನವನ್ನು ಅವಳು ಆಗ ಕಂಡಳು; ಅಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದ, ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ‘ಸೂರ್ಯೋದ್ಭವಾ’ ನದಿಯನ್ನೂ ಕಂಡಳು।

Verse 59

आश्रमप्रवरं तत्र ददर्श च मनोरमम् । पतिभिर्वालखिल्यैश्च वृतं मुनिगणा वृतम्

ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮನೋಹರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡಳು; ಅದು ಪೂಜ್ಯ ವಾಲಖಿಲ್ಯ ಋಷಿಗಳಿಂದಲೂ ಮುನಿಗಣಗಳಿಂದಲೂ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 60

अग्न्यगारैश्च बहुभिर्वृक्षशाखावलंबितैः । धूगम्रपानकणैस्तत्र दिग्वासोयतिभिस्तथा

ಆ ಸ್ಥಳವು ಅನೇಕ ಅಗ್ನ್ಯಾಗಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ವೃಕ್ಷಶಾಖೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೂಗುತ್ತಿದವು. ಯಜ್ಞಾಗ್ನಿಯ ಧೂಮಕಣಗಳ ನಡುವೆ ದಿಗಂಬರ ಯತಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 61

पाल्या वन्या मृगास्तत्र सौम्या भूयो बभूविरे । मार्जारा मूषकैस्तत्र सर्पैश्च नकुलास्तथा

ಅಲ್ಲಿ ವನ್ಯಮೃಗಗಳೂ ಸೌಮ್ಯಸ್ವಭಾವಿಗಳಾಗಿ, ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಂತೆ ಕಂಡವು. ಹಾಗೆಯೇ ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಇಲಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ನಕುಲಗಳು ಸರ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಅಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.

Verse 62

मृगशावैस्तथा सिंहाः सत्त्वरूपा बभूविरे । परस्परं चिक्रीडुस्ते यथा चैव सहोदराः । दूराद्ददर्श च वनं तत्र देवोऽब्रवीत्तदा

ಮೃಗಶಾವಕರ ನಡುವೆ ಸಿಂಹಗಳೂ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಧರಿಸಿದವು. ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಸಹೋದರರಂತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ದೂರದಿಂದ ಆ ವನವನ್ನು ಕಂಡ ದೇವನು ಆಗ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 63

इन्द्र उवाच । अयं च खलु धर्मराड् तपस्तुग्रेवतिष्ठते । मम राज्याभिकांक्षोऽसावतोर्थे यत्यतामिह

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು—ಈ ಧರ್ಮರಾಟ್ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಉಗ್ರತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ನನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಿ.

Verse 64

तपोविघ्नं प्रकुर्वंतु ममाज्ञा तत्र गम्यताम् । इन्द्रस्य वचनं श्रुत्वा उर्वशी च तिलोत्तमा

“ಅವನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ವಿಘ್ನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿರಿ—ಇದು ನನ್ನ ಆಜ್ಞೆ; ಅಲ್ಲಿ ಹೋಗಿರಿ.” ಇಂದ್ರನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಉರ್ವಶಿ ಮತ್ತು ತಿಲೋತ್ತಮಾ (ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು).

Verse 65

सुकेशी मंजुघोषा च घृताची मेनका तथा । विश्वाची चैव रंभा च प्रम्लोचा चारुभाषिणी

ಅಲ್ಲಿ ಸುಕೇಶೀ ಮತ್ತು ಮಂಜುಘೋಷಾ, ಘೃತಾಚೀ ಮತ್ತು ಮೆನಕಾ; ಹಾಗೆಯೇ ವಿಶ್ವಾಚೀ, ರಂಭಾ ಮತ್ತು ಮಧುರಭಾಷಿಣಿ ಪ್ರಮ್ಲೋಚಾ—ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 66

पूर्वचित्तिः सुरूपा च अनुम्लोचा यशस्विनी । एताश्चान्याश्च बहुशस्तत्र संस्था व्यचिंतयन्

ಪೂರ್ವಚಿತ್ತಿ, ಸುರೂಪಾ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿನಿ ಅನುಮ್ಲೋಚಾ—ಇವರೂ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಪ್ಸರೆಯರು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು; ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪುನಃ ಪುನಃ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು।

Verse 67

परस्परं विलोक्यैव शंकमाना भयेन हि । यमश्चैव तथा शक्र उभौ वायतनं हि वः

ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಭಯಸಂಶಯದಿಂದ ಹಿಂಜರಿದರು; ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಮ ಮತ್ತು ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ)—ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರವೂ ಆಶ್ರಯವೂ ಆಗಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು।

Verse 68

एवं विचार्य बहुधा वर्द्धनी नाम भारत । सर्वासामप्सरसां श्रेष्ठा सर्वाभरणभूषिता

ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಹೇ ಭಾರತ, ಅವರು ‘ವರ್ಧನೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರು—ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ, ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತೆ।

Verse 69

उवाचैवोर्वशी तत्र किं खिद्यसि शुभानने । देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं मायारूपबलेन च । वर्णधर्मो यथा भूयात्करिष्ये पाकशासन

ಅಲ್ಲಿ ಉರ್ವಶೀ ಹೇಳಿದರು—“ಹೇ ಶುಭಾನನೆ, ನೀನು ಏಕೆ ಖಿನ್ನಳಾಗಿದ್ದೀಯ? ದೇವರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಮಾಯಾ ಹಾಗೂ ರೂಪಬಲದ ಮೂಲಕ, ಹೇ ಪಾಕಶಾಸನ (ಇಂದ್ರ), ವರ್ಣಧರ್ಮವು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗುವಂತೆ ನಾನು ಕಾರ್ಯಮಾಡುವೆನು।”

Verse 70

इन्द्र उवाच । साधुसाधु महाभागे वर्द्धनी नाम सुव्रता । शीघ्रं गच्छ स्वयं भद्रे कुरु कार्यं कृशोदरि

ಇಂದ್ರನು ಹೇಳಿದನು— ಸಾಧು ಸಾಧು, ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತೀ! ಸುವ್ರತೆಯೇ, ವರ್ಧನೀ ಎಂಬ ನಾಮವಳ್ಳವಳೇ. ಹೇ ಭದ್ರೇ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೀನೇ ಹೋಗು; ಹೇ ಕೃಶೋದರೀ, ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 71

धीराणामवने शक्ता नान्या सुभ्रु त्वया विना । वर्द्धनी च तथेत्युक्त्वा गता यत्र स धर्मराट्

ಹೇ ಸುಭ್ರೂ, ಧೀರರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಮತ್ತಾರೂ ಶಕ್ತರಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವರ್ಧನೀ ‘ತಥಾಸ್ತು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಧರ್ಮರಾಟ (ಯಮ) ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋದಳು.

Verse 72

महता भूषणेनैव रूपं कृत्वा मनोरमम् । कुंकुमैः कज्जलैर्वस्त्रैर्भूषणैश्चैव भूषिता

ಮಹತ್ತಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದಲೇ ಅವಳು ಮನೋಹರ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು; ಕುಂಕುಮ, ಕಾಜಲ, ಉತ್ತಮ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು.

Verse 73

कुसुमं च तथा वस्त्रं किंकिणीकटिराजिता । झणत्कारैस्तथा कष्टैर्भूषिता च पदद्वये

ಕುಸುಮಗಳೂ ವಸ್ತ್ರಗಳೂ ಅವಳನ್ನು ಸೊಬಗುಗೊಳಿಸಿದವು; ಕಟಿಭಾಗವು ಕಿಂಕಿಣಿಗಳಿಂದ ರಾಜಿಸಿತು. ಝಣಝಣಿಸುವ ನೂಪುರಗಳಿಂದ ಎರಡೂ ಪಾದಗಳೂ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.

Verse 74

नानाभूषणभूषाढ्या नानाचंदनचर्चिता । नानाकुसुम मालाढ्या दुकूलेनावृता शुभा

ನಾನಾವಿಧ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿ, ನಾನಾ ಚಂದನಲೇಪಗಳಿಂದ ಅನುಲೇಪಿತಳಾಗಿ, ನಾನಾ ಕುಸುಮಮಾಲೆಗಳಿಂದ ವಿಭೂಷಿತಳಾಗಿ—ಶುಭಳಾದ ಅವಳು—ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರೇಷ್ಮೆಯ ದುಕೂಲದಿಂದ ಆವೃತಳಾಗಿದ್ದಳು.

Verse 75

प्रगृह्य वीणां संशुद्धां करे सर्वांगसुन्दरी । नर्तनं त्रिविधं तत्र चक्रे लोकमनोरमम्

ಆ ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿಯು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧವಾದ, ಸುಸ್ವರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿ ಲೋಕಮನೋಹರವಾದ ತ್ರಿವಿಧ ನೃತ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದಳು।

Verse 76

तारस्वरेण मधुरैर्वंशनादेन मिश्रितम्

ಅದು ಮಧುರವಾದ ತಾರಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಂಶೀನಾದದ ಮನೋಹರ ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಯಿತು।

Verse 77

मूर्च्छनातालसंयुक्तं तंत्रीलयसमन्वितम् । क्षणेन सहसा देवो धर्मराजो जितात्मवान् । विमनाः स तदा जातो धर्मराजो नृपात्मजः

ಮೂರ್ಚ್ಛನೆ ಮತ್ತು ತಾಳದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ, ತಂತ್ರೀಲಯದಿಂದ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಆ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಜಿತಾತ್ಮನಾದ ದೇವ ಧರ್ಮರಾಜನು ಸಹಸಾ ವಿಮನಸ್ಕನಾದನು, ಹೇ ನೃಪಾತ್ಮಜ।

Verse 78

युधिष्ठिर उवाच । आश्चर्यं परमं ब्रह्मञ्जातं मे ब्रह्मसत्तम । कथं ब्रह्मोपपन्नस्य तपश्छेदो बभूव ह

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನನಗೆ ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಛೇದ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು?

Verse 79

धर्मे धरा च नाकश्च धर्मे पातालमेव च । धर्मे चंद्रार्कमापश्च धर्मे च पवनोऽनलः

ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ಭೂಮಿಯೂ ಸ್ವರ್ಗವೂ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ಪಾತಾಳವೂ ಇದೆ. ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರು ಮತ್ತು ಜಲ; ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ಪವನ ಮತ್ತು ಅನಲವೂ ಇವೆ।

Verse 80

धर्मे चैवाखिलं विश्वं स धर्मो व्यग्रतां कथम् । गतः स्वामिंस्तद्वैयग्र्यं तथ्यं कथय सुव्रत

ಧರ್ಮದಲ್ಲೇ ಈ ಸಮಸ್ತ ವಿಶ್ವವೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಅದೇ ಧರ್ಮವು ಹೇಗೆ ವ್ಯಗ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು? ಸ್ವಾಮೀ, ಆ ವ್ಯಗ್ರತೆಯ ನಿಜ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಸುವ್ರತ।

Verse 81

व्यास उवाच । पतनं साहसानां च नरकस्यैव कारणम् । योनिकुण्डमिदं सृष्टं कुंभीपाकसमं भुवि

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಸಾಹಸಿಗಳ ಪತನವೇ ನರಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ‘ಯೋನಿಕುಂಡ’ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ಕುಂಭೀಪಾಕ ನರಕದ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ.

Verse 82

नेत्ररज्ज्वा दृढं बद्ध्वा धर्षयंति मनस्विनः । कुचरूपैर्महादंडैस्ताड्यमानमचेतसम्

ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅವರು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಅಚೇತನನಾಗಿ, ವಿಕೃತವಾದ ಭಾರೀ ದಂಡಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 83

कृत्वा वै पातयंत्याशु नरकं नृपसत्तम । मोहनं सर्वभूतानां नारी चैवं विनिर्मिता

ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿ ಅವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ (ಮನುಷ್ಯನನ್ನು) ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೇ ನೃಪಸತ್ತಮ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಯು ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೆ ಮೋಹನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.

Verse 85

तावत्तपोभिवृद्धिस्तु तावद्दानं दया दमः । तावत्स्वाध्यायवृत्तं च तावच्छौचं धृतं व्रतम्

ಎಷ್ಟು ಕಾಲವೋ ಅಷ್ಟು ಕಾಲವೇ ತಪಸ್ಸಿನ ವೃದ್ಧಿ; ಅಷ್ಟು ಕಾಲವೇ ದಾನ, ದಯೆ ಮತ್ತು ದಮ ಇರುತ್ತವೆ; ಅಷ್ಟು ಕಾಲವೇ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸದಾಚಾರ ಸ್ಥಿರ; ಅಷ್ಟು ಕಾಲವೇ ಶೌಚ ಮತ್ತು ಧೃತವ್ರತ ಅಚಲ.

Verse 86

यावत्त्रस्तमृगीदृष्टिं चपलां न विलोकयेत् । तावन्माता पिता तावद्धाता तावत्ससुहृज्जनः

ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಚಪಲವಾದ, ಭೀತ ಮೃಗೀದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರೇ ನಿಜ ರಕ್ಷಕರು; ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ವಿಧಾತ ಸಹಾಯಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಸುಹೃದ್ಜನವೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ।

Verse 87

तावल्लज्जा भयं तावत्स्वाचारस्तावदेव हि । ज्ञानमौदार्यमैश्वर्यं तावदेव हि भासते । यावन्मत्तांगनापाशैः पातितो नैव बन्धनैः

ಲಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಪಾಪಭಯ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ; ಸದಾಚಾರವೂ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ, ಔದಾರ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯವೂ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ—ಉನ್ಮತ್ತ (ಅವಿವೇಕಿ) ಸ್ತ್ರೀಯ ಪಾಶಬಂಧನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಮನುಷ್ಯನು ಪತಿತನಾಗುವ ಮೊದಲು ತನಕ।