Adhyaya 67

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । तस्यैवानन्तरं तात जलमध्ये व्यवस्थितम् । लुङ्केश्वरमिति ख्यातं सुरासुरनमस्कृतम्

ಶ್ರೀಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ತಾತ! ಅದರ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಲಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ‘ಲುಙ್ಕೇಶ್ವರ’ವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಸ್ಥಳವಿದೆ; ಅದಕ್ಕೆ ದೇವರೂ ಅಸುರರೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 2

इदं तीर्थं महापुण्यं नानाश्चर्यं महीतले । अस्य तीर्थस्य माहात्म्यमुत्पत्तिं शृणु भारत

ಈ ತೀರ್ಥವು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹೇ ಭಾರತ! ಈ ತೀರ್ಥದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ಕೇಳು.

Verse 3

आसीत्पुरा महावीर्यो दानवो बलदर्पितः । कालपृष्ठ इति ख्यातः सुतो ब्रह्मसुतस्य च

ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲದ ದರ್ಪದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾದ ಮಹಾವೀರ್ಯ ದಾನವನು ಇದ್ದನು. ಅವನು ‘ಕಾಲಪೃಷ್ಠ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದು, ಬ್ರಹ್ಮನ ಪುತ್ರನ ಪುತ್ರನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟನು.

Verse 4

गङ्गातटं समाश्रित्य चचार विपुलं तपः । अधोमुखोऽपि संस्थित्वापिबद्धूममहर्निशम्

ಗಂಗಾತಟವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಅಪಾರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿ ನಿಂತರೂ ದಿನರಾತ್ರಿ ಧೂಮವನ್ನೇ ಪಾನಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.

Verse 5

ततश्चानन्तरं देवस्तिष्ठते ह्युमया सह । दृष्ट्वा तं पार्वती सा तु तपस्युग्रे व्यवस्थितम्

ಅನಂತರ ತಕ್ಷಣವೇ ದೇವ ಮಹಾದೇವನು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತನು. ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಪಾರ್ವತಿ ಗಮನಿಸಿದಳು.

Verse 6

पश्य पश्य महादेव धूमाशी तिष्ठते नरः । प्रसीद तं कुरुष्वाद्य देहि शीघ्रं वरं विभो

“ನೋಡಿ, ನೋಡಿ, ಓ ಮಹಾದೇವ! ಈ ನರನು ಧೂಮವನ್ನೇ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಓ ವಿಭೋ, ಇಂದು ಅವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವರವನ್ನು ನೀಡು.”

Verse 7

ईश्वर उवाच । यदुक्तं वचनं देवि न तन्मे रोचते प्रिये । स्वकार्यं च सदा चिन्त्यं परकार्यं विसर्जयेत्

ಈಶ್ವರನು ಉವಾಚ—“ಪ್ರಿಯ ದೇವಿ, ನೀನು ಹೇಳಿದ ವಚನ ನನಗೆ ರುಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸದಾ ಸ್ವಕರ್ಮವನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸಬೇಕು; ಪರಕಾರ್ಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.”

Verse 8

मूर्खस्त्रीबालशत्रूणां यश्छन्देनानुवर्तते । व्यसने पतते घोरे सत्यमेतदुदीरितम्

ಮೂರ್ಖರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಗಳ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆಯುವವನು ಘೋರ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ—ಇದು ಸತ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ।

Verse 9

देव्युवाच । भार्ययाभ्यर्थितो भर्ता कारणं बहु भाषते । लघुत्वं याति सा नारी एवं शास्त्रेषु पठ्यते

ದೇವಿಯು ಹೇಳಿದರು—ಪತ್ನಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಒತ್ತಡಗೊಂಡ ಪತಿ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ; ಆಗ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಲಘುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ—ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದೆ।

Verse 10

प्राणत्यागं करिष्यामि यदि मां त्वं न मन्यसे । पार्वत्या प्रेरितो देवो गतोऽसौ दानवं प्रति

ನೀನು ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಪಾರ್ವತಿಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ದೇವರು ಆ ದಾನವನ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು।

Verse 11

ईश्वर उवाच । किमर्थं पिबसे धूमं किमर्थं तप्यसे तपः । किं दुःखं किं नु सन्तापो वद कार्यमभीप्सितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಕುಡಿಯುತ್ತೀ? ಏಕೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತೀ? ಇದು ಯಾವ ದುಃಖ, ಯಾವ ದಹನ? ಹೇಳು—ನಿನ್ನ ಅಭೀಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವೇನು?

Verse 12

युवा त्वं दृश्यसेऽद्यापि वर्षविंशतिरेव च । तदाचक्ष्व हि मे सर्वं तपसः कारणं महत्

ನೀನು ಇನ್ನೂ ಯುವನಾಗಿಯೇ ಕಾಣುತ್ತೀಯ—ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳು: ಈ ಮಹಾ ತಪಸ್ಸಿನ ಕಾರಣವೇನು?

Verse 13

दानव उवाच । अचला दीयतां भक्तिर्मम स्थैर्यं तवोपरि । अपरं वर्षसाहस्रं निर्विघ्नं मे गतं विभो

ದಾನವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ವಿಭೋ! ನನಗೆ ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಅಚಲ ಭಕ್ತಿಯನ್ನೂ, ನಿನ್ನ ಮೇಲಿನ ದೃಢ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನೂ ದಯಪಾಲಿಸು. ಹೇ ಮಹಾಬಲವಂತನೇ, ನನ್ನಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಕಳೆದಿವೆ.

Verse 14

दिवसानां सहस्रे द्वे पूर्णे त्वत्तपसा मम

ನಿನ್ನನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಿದ ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಎರಡು ಸಾವಿರ ದಿನಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ.

Verse 15

ईश्वर उवाच । याचयाभीप्सितं कार्यं तुष्टोऽहं तव सुव्रत । देवस्य वचनं श्रुत्वा चिन्तयामास दानवः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಸುವ್ರತ! ನಿನಗೆ ಅಭೀಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಕೇಳು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ದೇವನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದಾನವನು ಚಿಂತನೆಗೆ ತೊಡಗಿದನು.

Verse 16

किं नाकं याचयाम्यद्य किमद्य सकलां महीम् । एवं संचिन्तयामास कामबाणेन पीडितः

“ಇಂದು ನಾನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕೋ, ಅಥವಾ ಇಂದು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ಕೇಳಬೇಕೋ?”—ಎಂದು ಕಾಮಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 17

दानव उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दास्यसि मे प्रभो । सङ्ग्रामैस्तु न तुष्टोऽहं बलं नास्तीति किंचन

ದಾನವನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಪ್ರಭೋ! ನನಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆ ಎಂದರೆ, ತಿಳಿ—ನಾನು ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ತೃಪ್ತನಲ್ಲ; ನನ್ನಲ್ಲಿ ಬಲವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಲ್ಲ.

Verse 18

यस्य मूर्धन्यहं देव पाणिना समुपस्पृशे । देवदानवगन्धर्वो भस्मसाद्यातु तत्क्षणात्

ಓ ದೇವರೇ! ನಾನು ಯಾರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡುತ್ತೇನೆಯೋ, ಅವನು ದೇವನಾಗಲಿ, ದಾನವನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಗಂಧರ್ವನಾಗಲಿ, ಆ ಕ್ಷಣವೇ ಭಸ್ಮವಾಗಲಿ.

Verse 19

ईश्वर उवाच । यत्त्वया चिन्तितं किंचित्तत्सर्वं सफलं तव । उत्तिष्ठ गच्छ शीघ्रं त्वं भवनं प्रति दानव

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು: "ನೀನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಸಫಲವಾಗುವುದು. ಎಲೈ ದಾನವನೇ! ಏಳು, ಬೇಗನೆ ನಿನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಗು."

Verse 20

दानव उवाच । स्थीयतां देवदेवेश यावज्ज्ञास्यामि ते वरम् । युष्मन्मूर्ध्नि न्यसे पाणिं प्रत्ययो मे भवेद्यथा

ದಾನವನು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ದೇವದೇವೇಶನೇ! ನಿಲ್ಲು, ನಿನ್ನ ವರವನ್ನು ನಾನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವವರೆಗೂ ಹೋಗಬೇಡ. ನನಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಬರುವಂತೆ ನಿನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡುತ್ತೇನೆ."

Verse 21

ततश्चानन्तरं देवश्चिन्तयानो महेश्वरः । न स्कन्दो न हरिर्ब्रह्मा यः कार्येषु क्षमोऽधुना

ಆ ಬಳಿಕ ಮಹೇಶ್ವರನು ಚಿಂತಿಸತೊಡಗಿದನು: "ಈಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂದನಾಗಲಿ, ಹರಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಲಿ ಯಾರೂ ಇದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಲ್ಲ."

Verse 22

ज्ञात्वा चैवापदं प्राप्तां देवः प्रार्थयते वृषम् । अनेन सह पापेन युध्यस्व साम्प्रतं क्षणम्

ಆಪತ್ತು ಬಂದೊದಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತ ದೇವರು ವೃಷಭನನ್ನು (ನಂದಿಯನ್ನು) ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು: "ನೀನು ಈಗ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಈ ಪಾಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡು."

Verse 23

करं प्रासारयद्दैत्यो देवं मूर्ध्नि किल स्पृशेत् । लाङ्गूलेनाहतो दैत्यो विषण्णः पतितो भुवि

ದೈತ್ಯನು ಕೈ ಚಾಚಿ, ದೇವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬೇಕೆಂದು ಯತ್ನಿಸಿದನು. ಆದರೆ ಬಾಲಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು ವಿಷಣ್ಣನಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 24

देवस्तु दक्षिणामाशां गतश्चैवोमया सह । भयभीतो निरीक्षेत ग्रीवां भज्य पुनःपुनः

ಆದರೆ ದೇವನು ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೆರಳಿದನು. ಭಯದಿಂದ ಅವನು ಮರುಮರು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನೋಡುತ್ತ, ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪುನಃಪುನಃ ತಿರುಗಿಸಿದನು.

Verse 25

गते चादर्शनं देवे युयुधे वृषभेण सः । द्वावेतौ बलिनां श्रेष्ठौ युयुधाते महाबलौ

ದೇವನು ತೆರಳಿ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಿಗದಾಗ ಅವನು ವೃಷಭನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಬಲಿಗಳು, ಬಲಿಷ್ಠರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರು, ಪರಸ್ಪರ ಸಮರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.

Verse 26

प्रहारैर्वज्रसदृशैः कोपेन घटिकात्रयम् । पाणिभ्यां न स्पृशेद्यो वै वृषभस्य शिरस्तथा

ವಜ್ರದಂತ ಪ್ರಹಾರಗಳಿಂದ ಕ್ರೋಧಿಸಿ ಮೂರು ಘಟಿಕೆಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಡಿದರೂ, ಅವನು ಕೈಗಳಿಂದ ವೃಷಭನ ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 27

हत्वा लाङ्गूलपातेन आगतो वृषभस्तदा । उत्थितश्चाप्यसौ दैत्यो व्रजते वृषपृष्ठतः

ಆಗ ವೃಷಭನು ಬಾಲದ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೆಡವಿ ಮುಂದೆ ಬಂದನು. ಆದರೂ ಆ ದೈತ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಎದ್ದು, ವೃಷಭನ ಬೆನ್ನಿನ ಹಿಂದೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.

Verse 28

वायुवेगेन सम्प्राप्तो यत्र देवो महेश्वरः । आगतं दानवं दृष्ट्वा वृषो वचनमब्रवीत्

ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನು ಇದ್ದನು. ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾನವನನ್ನು ನೋಡಿ ವೃಷಭನು ಈ ವಚನವನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

Verse 29

आरुह्य पृष्ठे मे देव शीघ्रमेव हि गम्यताम् । आरुह्य वृषभं देवो जगाम चोमया सह

“ದೇವಾ, ನನ್ನ ಬೆನ್ನೇರಿರಿ; ತಕ್ಷಣವೇ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಡೋಣ.” ಆಗ ದೇವನು ವೃಷಭವನ್ನು ಏರಿ ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 30

नाकं प्राप्तस्ततो देवो गतः शक्रस्य मन्दिरम् । नात्यजद्देवपृष्ठं तु दानवो बलदर्पितः

ಆಮೇಲೆ ದೇವನು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪಿ ಶಕ್ರನ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಆದರೆ ಬಲದ ಗರ್ವದಿಂದ ಮದಿಸಿದ ದಾನವನು ದೇವನ ಬೆನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.

Verse 31

इन्द्रलोकं परित्यज्य ब्रह्मलोकं गतस्तदा । यत्रयत्र व्रजेद्देवो भयात्सह दिवौकसैः

ಇಂದ್ರಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅವನು ಆಗ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ದೇವನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದನೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಿಗೆ ದಿವೌಕಸರು ಭಯದಿಂದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹೋದರು.

Verse 32

अपश्यत्तत्र तत्रैव पृष्ठे लग्नं तु दानवम् । सर्वांल्लोकान् भ्रमित्वा तु देवो विस्मयमागतः

ಅಲ್ಲಲ್ಲಿಯೇ ಅವನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದಾನವನನ್ನು ಕಂಡನು. ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ದೇವನು ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡನು.

Verse 33

न स्थानं विद्यते किंचिद्यत्र विश्रम्यते क्षणम् । देवदानवयोस्तत्र युद्धं ज्ञात्वा सुदारुणम्

ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರವೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರು–ದಾನವರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಆ ಯುದ್ಧವು ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವೆಂದು ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲರೂ ವ್ಯಾಕುಲರಾದರು.

Verse 34

हर्षितात्मा मुनिस्तत्र चिरं नृत्यति नारदः । धन्योऽहमद्य मे जन्म जीवितं च सुजीवितम्

ಅಲ್ಲಿ ಹರ್ಷಭರಿತ ಮನಸ್ಸಿನ ಮುನಿ ನಾರದನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನೃತ್ಯಮಾಡಿದನು. “ಇಂದು ನಾನು ಧನ್ಯನು; ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಧನ್ಯ, ನನ್ನ ಜೀವನವೂ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಜೀವಿತ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು.

Verse 35

महान्तं च कलिं दृष्ट्वा संतोषः परमोऽभवत् । देवदानवयोस्तत्र युद्धं त्यक्त्वा च नारदः

ಆ ಕಲಹವು ಮಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ನಾರದನಿಗೆ ಪರಮ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವರು–ದಾನವರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾರದನು ಹೊರಟನು.

Verse 36

आजगाम ततो विप्रो यत्र देवो महेश्वरः । दृष्ट्वा देवोऽथ तं विप्रं प्रतिपूज्याब्रवीदिदम्

ನಂತರ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ (ನಾರದ) ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವರು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ದೇವರು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 37

भो नारद मुनिश्रेष्ठ जानीषे केशवं क्वचित् । गत्वा तत्र च शीघ्रं त्वं केशवाय निवेदय

“ಓ ನಾರದ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಕೇಶವನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆಯೇ? ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಶವನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸು.”

Verse 38

नारद उवाच । देवदानवसिद्धानां गन्धर्वोरगरक्षसाम् । सर्वेषामेव देवेशो हरते ध्रुवमापदम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ದೇವರು, ದಾನವರು, ಸಿದ್ಧರು, ಗಂಧರ್ವರು, ನಾಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು—ಎಲ್ಲರಿಗೂ ದೇವೇಶ್ವರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆಪತ್ತನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 39

असंभाव्यं न वक्तव्यं मनसापि न चिन्तयेत् । ईदृशीं नैव बुध्यामि आपदं च विभो तव

ಅಸಂಭವವಾದುದನ್ನು ಹೇಳಬಾರದು; ಮನಸ್ಸಲ್ಲಿಯೂ ಅದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಬಾರದು. ಓ ವಿಭೋ, ನಿನಗೆ ಇಂತಹ ಆಪತ್ತು ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾರೆ.

Verse 40

ईश्वर उवाच । गच्छ नारद शीघ्रं त्वं यत्र देवो जनार्दनः । विदितं च त्वया सर्वं यत्कृतं दानवेन तु

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ನಾರದಾ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದೇವ ಜನಾರ್ದನ ಇರುವ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು. ದಾನವನು ಮಾಡಿದದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.

Verse 41

अवध्यो दानवो ह्येष सेन्द्रैरपि मरुद्गणैः । गत्वा तु केशवं देवं निवेदय महामुने

ಈ ದಾನವನು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಮರುದ್ಗಣಗಳಿಗೂ ಅವಧ್ಯನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಮಹಾಮುನಿ, ಹೋಗಿ ದೇವ ಕೇಶವನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸು.

Verse 42

नारद उवाच । न तु गच्छाम्यहं देव सुप्तः क्षीरोदधौ सुखी । केशवः प्रेरणे ह्येषामादेशो दीयतां प्रभो

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವ, ನಾನು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಕೇಶವನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಶಯನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅವನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದಲೇ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ಪ್ರಭೋ, ನೀವೇ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿರಿ.

Verse 43

मात्रा स्वस्रा दुहित्रा वा राजानं च तथा प्रभुम् । गुरुं चैवादितः कृत्वा शयानं न प्रबोधयेत्

ತಾಯಿ, ಸಹೋದರಿ ಅಥವಾ ಪುತ್ರಿಯೂ—ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನನ್ನಾಗಲಿ ಪ್ರಭುವನ್ನಾಗಲಿ—ಶಯನದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಎಬ್ಬಿಸಬಾರದು. ಮೊದಲು ಗುರುವಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಯಥೋಚಿತ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಶಯನಸ್ಥ ಗುರುವನ್ನೂ ಎಬ್ಬಿಸಬಾರದು.

Verse 44

ईश्वर उवाच । यदि क्वचिदगारेषु वह्निरुत्पद्यते महान् । निधनं यान्ति तत्रस्था यद्बुध्येरन्नसूरयः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಯಾವುದೋ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಚಾನಕ ಮಹಾ ಅಗ್ನಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ವಿವೇಕಿಗಳು ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅರಿಯದಿದ್ದರೆ.

Verse 45

नारद उवाच । शीघ्रं गच्छ महादेव आत्मानं रक्ष सुप्रभो । गच्छाम्यहं न सन्देहो यत्र देवो जनार्दनः

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಶೀಘ್ರ ಹೋಗು, ಓ ಮಹಾದೇವ; ನಿನ್ನನ್ನು ನೀನೇ ರಕ್ಷಿಸಿಕೋ, ಓ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಪ್ರಭು. ನಾನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ದೇವ ಜನಾರ್ದನ (ವಿಷ್ಣು) ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.

Verse 46

ततो नन्दिमहाकालौ स्तम्भहस्तौ भयानकौ । जघ्नतुर्दानवं तत्र मुद्गरादिभिरायुधैः

ಆಮೇಲೆ ನಂದಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾಲ—ಭಯಾನಕರು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು—ಅಲ್ಲಿ ಆ ದಾನವನನ್ನು ಗದೆ ಮೊದಲಾದ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಂಹರಿಸಿದರು.

Verse 47

त्रयोऽपि च महाकायाः सप्ततालप्रमाणकाः । न शमो जायते तेषां युध्यतां च परस्परम्

ಆ ಮೂವರೂ ಮಹಾಕಾಯರು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಏಳು ತಾಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಎತ್ತರದವರು; ಪರಸ್ಪರ ಯುದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 48

ततश्चानन्तरं विप्रोऽगच्छत्तं केशवं प्रति । सुप्तं क्षीरार्णवेऽपश्यच्छेषपर्यङ्कसंस्थितम्

ಅನಂತರ ಆ ವಿಪ್ರನು ಕೇಶವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು. ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಶೇಷಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು।

Verse 49

लक्ष्म्या पादयुगं गृह्य ऊरूपरि निवेशितम् । अप्सरोगीयमानं तु भक्त्यानम्य च केशवम्

ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಿ ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಯುಗ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತನ್ನ ಊರುಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಳು. ಅಪ್ಸರೆಯರು ಗಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾರದನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಶವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು।

Verse 50

अद्य मे सफलं जन्म जीवितं च सुजीवितम् । उत्थापयस्व देवेशं लक्ष्मि त्वमविशङ्किता

ಇಂದು ನನ್ನ ಜನ್ಮ ಸಫಲವಾಯಿತು, ಜೀವನವೂ ಧನ್ಯವಾಯಿತು. ಹೇ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ದೇವೇಶನನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸು।

Verse 51

नारदस्य वचः श्रुत्वा पदाङ्गुष्ठं व्यमर्दयत् । नारदस्तिष्ठते द्वारि उत्तिष्ठ मधुसूदन

ನಾರದನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವಳು ಪ್ರಭುವಿನ ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಮರ್ಧಿಸಿದಳು. ‘ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಾರದನು ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ—ಎದ್ದೇಳು, ಹೇ ಮಧುಸೂದನ!’

Verse 52

देवोऽपि नारदं दृष्ट्वा परं हर्षमुपागतः । स्वागतं तु मुनिश्रेष्ठ सुप्रभाताद्य शर्वरी

ದೇವನೂ ನಾರದನನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಮ ಹರ್ಷಗೊಂಡನು. ‘ಸ್ವಾಗತ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ! ಇಂದು ರಾತ್ರಿಯು ಶುಭ ಪ್ರಭಾತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ’ ಎಂದನು।

Verse 53

नारद उवाच । अद्य मे सफलं देव प्रभातं तव दर्शनात् । कुशलं च न देवानां शीघ्रमुत्तिष्ठ गम्यताम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ಇಂದು ನಿನ್ನ ದರ್ಶನದಿಂದ ನನ್ನ ಪ್ರಭಾತ ಸಫಲವಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕ್ಷೇಮವಿಲ್ಲ; ಶೀಘ್ರ ಎದ್ದು, ನಾವು ಹೊರಡಬೇಕು.

Verse 54

श्रीविष्णुरुवाच । ब्रह्मा चेन्द्रश्च रुद्रश्च ये चान्ये तु मरुद्गणाः । आपदः कारणं यच्च तत्समाख्यातुमर्हसि

ಶ್ರೀವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ, ರುದ್ರ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮರುದ್ಗಣಗಳು—ಅವರಿಗೆ ಬಂದ ಆಪತ್ತಿನ ಕಾರಣವೇನು, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಸಮ್ಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಬೇಕು.

Verse 55

नारद उवाच । दानवेन महातीव्रं तपस्तप्तं सुदारुणम् । रुद्रेण च वरो दत्तो भस्मत्वं मनसेप्सितम्

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಒಬ್ಬ ದಾನವನು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ, ಭಯಂಕರವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು. ಆಗ ರುದ್ರನು ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು—ಇತರರನ್ನು ಭಸ್ಮಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ.

Verse 56

वरदानबलेनैव स देवं हन्तुमर्हति । ईदृशं चेष्टितं ज्ञात्वा नीतो देवोऽमरैः सह

ಆ ವರದಾನದ ಬಲದಿಂದ ಅವನು ದೇವನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಲು ಸಮರ್ಥನು. ಇಂತಹ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದು, ದೇವನನ್ನು ಅಮರರೊಂದಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು.

Verse 57

नारदस्य वचः श्रुत्वा जगाम समुनिर्हरिः । दृष्ट्वा देवस्तमीशानं गच्छन्तं दिशमुत्तराम्

ನಾರದನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರಿ—ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು—ಹೊರಟನು. ದೇವನು ಈಶಾನನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದನು.

Verse 58

दृष्ट्वा देवं च रुद्रोऽथ परिष्वज्य पुनःपुनः । नमस्कृत्य जगन्नाथं देवं च मधुसूदनः

ದೇವನನ್ನು ಕಂಡು ರುದ್ರನು ಅವನನ್ನು ಮರುಮರು ಆಲಿಂಗಿಸಿದನು. ನಂತರ ಮಧುಸೂದನ (ವಿಷ್ಣು) ಜಗನ್ನಾಥ, ವಿಶ್ವನಾಥ ಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.

Verse 59

विष्णुरुवाच । भयस्य कारणं देव कथ्यतां च महेश्वर । देवदानवयक्षाणां प्रेषयेयं यमालयम्

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವ, ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ಈ ಭಯದ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳು. ದೇವರು, ದಾನವರು, ಯಕ್ಷರನ್ನು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು.

Verse 60

ललाटे च कृतो धर्मो युष्माकं च महेश्वर । छित्त्वा शिरस्तथाङ्गानि इन्द्रियाणि न संशयः

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ದಂಡವಿಧಾನದ ಧರ್ಮವು ನಿಮ್ಮ ಲಲಾಟದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ—ಶಿರಸ್ಸು, ಅಂಗಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವುದು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 61

ईश्वर उवाच । नास्ति सौख्यं च मूर्खेषु नास्ति सौख्यं च रोगिषु । पराधीनेन सौख्यं तु स्त्रीजिते च विशेषतः

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—ಮೂರ್ಖರಲ್ಲಿ ಸುಖವಿಲ್ಲ, ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಪರಾಧೀನನಿಗೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀಗೆ ಜಯಗೊಂಡವನಿಗೆ.

Verse 62

स्त्रीजितेन मया विष्णो वरो दत्तस्तु दानवे । यस्य मूर्ध्नि न्यसेत्पाणिं स भवेद्भस्मपुंजवत्

ಹೇ ವಿಷ್ಣೋ! ಸ್ತ್ರೀವಶನಾಗಿ ನಾನು ಆ ದಾನವನಿಗೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ—ಅವನು ಯಾರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ಭಸ್ಮರಾಶಿಯಂತೆ ಆಗುವನು.

Verse 63

अजेयश्चामरश्चैव मया ह्युक्तः स केशव । हन्तुमिच्छति मां पाप उपायस्तव विद्यते

ಓ ಕೇಶವನೇ, ನಾನು ಅವನನ್ನು ಅಜೇಯ ಮತ್ತು ಅಮರನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆನು. ಆ ಪಾಪಿಯು ಈಗ ನನ್ನನ್ನೇ ಕೊಲ್ಲಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ನಿನ್ನ ಬಳಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಉಪಾಯವಿದ್ದರೆ ತಿಳಿಸು.

Verse 64

विष्णुरुवाच । गच्छन्तु अमराः सर्वे युष्माभिः सह शङ्कर । उपायं सर्जयाम्यद्य वधार्थं दानवस्य च

ವಿಷ್ಣು ಹೇಳಿದನು: "ಓ ಶಂಕರನೇ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲಿ. ಆ ದಾನವನ ವಧೆಗಾಗಿ ನಾನಿಂದು ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ."

Verse 65

रेवायाश्च तटे तिष्ठ देव त्वममरैः सह । कालक्षेपो न कर्तव्यो गम्यतां त्वरितं प्रभो

"ಓ ದೇವನೇ, ನೀನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ರೇವಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರು. ತಡಮಾಡಬೇಡ, ಓ ಪ್ರಭುವೇ, ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೋಗು."

Verse 66

दक्षिणा यत्र गङ्गा च रेवा चैव महानदी । यत्रयत्र च दृश्येत प्राची चैव सरस्वती

ಎಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾನದಿ ರೇವಾ ಇವೆಯೋ, ಎಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವವಾಹಿನಿ ಸರಸ್ವತಿಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯೋ.

Verse 67

। अध्याय

ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.

Verse 68

सप्तजन्मकृतं पापं नश्यते नात्र संशयः । एतत्तीर्थं महापुण्यं सर्वपातकनाशनम्

ಏಳು ಜನ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ತೀರ್ಥವು ಮಹಾಪುಣ್ಯಕರ, ಸರ್ವ ಪಾತಕನಾಶಕ.

Verse 69

गम्यतां तत्र देवेश लुङ्केशं त्वं सहामरैः । विष्णोस्तु वचनादेव प्रविष्टो ह्रदमुत्तमम्

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಅಮರರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಅಲ್ಲಿ ಲುಂಕೇಶನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು. ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಚನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅವನು ಆ ಉತ್ತಮ ಹ್ರದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 70

रतिं सुमहतीं चक्रे सह तत्र मरुद्गणैः । ततश्चानन्तरं देवो मायां कृत्वा ह्यनेकधा

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರ ರತಿ (ಆನಂದ) ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ದೇವನು ಅನೇಕ ವಿಧವಾಗಿ ಮಾಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.

Verse 71

वसन्तमासं संसृज्य उद्यानवनशोभितम् । अशोकैर्बकुलैश्चैव ब्रह्मवृक्षैः सुशोभनैः

ಅವನು ವಸಂತ ಋತುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉದ್ಯಾನ-ವನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದನು—ಅಶೋಕ, ಬಕುಲ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಬ್ರಹ್ಮವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ.

Verse 72

श्रीवृक्षैश्च कपित्थैश्च शिरीषैर्राजचम्पकैः । श्रीफलैश्च तथा तालैः कदम्बोदुम्बरैस्तथा

ಅದು ಶ್ರೀವೃಕ್ಷಗಳು, ಕಪಿತ್ಥಗಳು, ಶಿರೀಷಗಳು, ರಾಜಚಂಪಕಗಳು; ಶ್ರೀಫಲಗಳು, ತಾಳವೃಕ್ಷಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಕದಂಬ ಮತ್ತು ಉದುಂಬರ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 73

अश्वत्थादिद्रुमैश्चैव नानावृक्षैरनेकशः । नानापुष्पैः सुगन्धाढ्यैर्भ्रमरैश्च निनादितम्

ಅಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾದಿ ದ್ರುಮಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷಗಳು ಅಪಾರವಾಗಿದ್ದವು. ನಾನಾ ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಅದು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಭ್ರಮರಗಳ ಮಧುರ ಗುಂಜಾರದಿಂದ ನಿನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 74

तस्मिन्मध्ये महावृक्षो न्यग्रोधश्च सुशोभनः । बहुपक्षिसमायुक्तः कोकिलारावनादितः

ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾವೃಕ್ಷ—ಅತಿಶಯ ಶೋಭನವಾದ ನ್ಯಗ್ರೋಧ (ವಟವೃಕ್ಷ)—ನಿಂತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ಕೋಕಿಲೆಗಳ ಕೂಜಿನಿಂದ ಮಧುರವಾಗಿ ನಿನಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು.

Verse 75

कृष्णेन च कृतं तस्मिन्कन्यारूपं च तत्क्षणात् । न तस्याः सदृशी कन्या त्रैलोक्ये सचराचरे

ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕನ್ಯಾರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಚರಾಚರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಆಕೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಕನ್ಯೆ ಮತ್ತಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ.

Verse 76

अन्याश्च कन्यकाः सप्त सुरूपाः शुभलोचनाः । दिव्यरूपधराः सर्वा दिव्याभरणभूषिताः

ಮತ್ತೂ ಇನ್ನೂ ಏಳು ಕನ್ಯೆಯರು ಇದ್ದರು—ಸುಂದರರೂಪಿಣಿಯರು, ಶುಭನಯನಗಳವರು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ದಿವ್ಯರೂಪಧಾರಿಣಿಯರು, ದಿವ್ಯಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 77

पुमांसमभिकाङ्क्षन्त्यो यद्येकः कामयेत्स्त्रियः । मौक्तिकैर्रत्नमाणिक्यैर्वैडूर्यैश्च सुशोभनैः

ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು, ಪುರುಷನನ್ನು ಆಕಾಂಕ್ಷಿಸುವ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಯದಿ ಕಾಮಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಮೌಕ್ತಿಕಗಳು, ರತ್ನ-ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ವೈಡೂರ್ಯಗಳಿಂದ (ಬೆಕ್ಕಿನಕಣ್ಣು ಕಲ್ಲು) ಸುಶೋಭಿತರಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 78

कामहारैश्च वंशैश्च बद्धो हिन्दोलकः कृतः । आरूढाश्च महाकन्या गायन्ते सुस्वरं तदा

ಕಾಮೋದ್ರೇಕಕರ ಹಾರಗಳೂ ಬಿದಿರಿನ ದಂಡಗಳೂ ಬಿಗಿದು ಒಂದು ಹಿಂಡೋಲಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಗ ಮಹಾಕನ್ಯೆಯರು ಅದೇರಿಕೊಂಡು ಮಧುರ ಸುಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು.

Verse 79

मारुतः शीतलो वाति वनं स्पृष्ट्वा सुशोभनम् । वातेन प्रेरितो गन्धो दानवो घ्राणपीडितः

ಶೀತಲವಾದ ಮಾರುತವು ಸುಂದರವಾದ ವನವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಬೀಸಿತು. ಆ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹರಡಿದ ಸುಗಂಧ ದಾನವನಿಗೆ ತಲುಪಿ ಅವನ ಘ್ರಾಣವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು.

Verse 80

ततः कुसुमगन्धेन विस्मयं परमं गतः । आघ्राय चेदृशं पुण्यं न दृष्टं न श्रुतं मया

ಆಮೇಲೆ ಕುಸುಮಗಂಧದಿಂದ ಅವನು ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. “ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಆಘ್ರಾಯಿಸಿ ನಾನು ಎಂದೂ ನೋಡಿಲ್ಲ, ಕೇಳಿಲ್ಲ” ಎಂದನು.

Verse 81

वने चिन्तयतः किंचिद्ध्वनिगीतं सुशोभनम् । गीतस्य च ध्वनिं श्रुत्वा मोहितो मायया हरेः

ವನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಗೀತಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂತು. ಆ ಹಾಡಿನ ನಾದವನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಹರಿಯ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದನು.

Verse 82

व्याधस्यैव महाकूटे पतन्ति च यथा मृगाः । कालस्पृष्टस्तथा कृष्णे पतितश्च नराधिप

ಹೇ ನರಾಧಿಪ! ಹೇಗೆ ಮೃಗಗಳು ಬೇಟೆಗಾರನ ಮಹಾಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ಅವನು ಕೃಷ್ಣನ ಯುಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪತನಗೊಂಡನು.

Verse 83

दृष्ट्वा कन्यां च तां दैत्यो मूर्च्छया पतितो भुवि । पतितेन तु दृष्टैका कन्या वटतले स्थिता

ಆ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡು ದೈತ್ಯನು ಮೂರ್ಛೆಹೋಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು. ಬಿದ್ದಿರುವಾಗ, ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.

Verse 84

आस्यं दृष्ट्वा तु नारीणां पुनः कामेन पीडितः । गृहीत्वा हेमदण्डं तु तां पातयितुमिच्छति

ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಕಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದನು. ಚಿನ್ನದ ದಂಡವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದನು.

Verse 85

कन्योवाच । मा मानुस्पर्शयत्वं हि कुमार्यहं कुलोत्तम । भो मुञ्च मुञ्च मां शीघ्रं यावद्गच्छाम्यहं गृहम्

ಕನ್ಯೆಯು ಹೇಳಿದಳು - ಎಲೈ ಕುಲೋತ್ತಮನೇ! ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಡ, ನಾನು ಕನ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನನ್ನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಬಿಡು, ಬಿಡು, ನಾನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.

Verse 86

दानव उवाच । अहं विवाहमिच्छामि त्वया सह सुशोभने । भूपृष्ठे सकले राज्ञी भवस्येवं न संशयः

ದಾನವನು ಹೇಳಿದನು - ಎಲೈ ಸುಂದರಿಯೇ! ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನೀನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಂಡಲಕ್ಕೆ ರಾಣಿಯಾಗುವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 87

कन्योवाच । पिता रक्षति कौमार्ये भर्ता रक्षति यौवने । पुत्रो रक्षति वृद्धत्वे न स्त्री स्वातन्त्र्यमर्हति

ಕನ್ಯೆಯು ಹೇಳಿದಳು - ಕೌಮಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಯೌವನದಲ್ಲಿ ಪತಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಮಗನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸ್ತ್ರೀಯು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಲ್ಲ.

Verse 88

न स्वातन्त्र्यं ममैवास्ति उत्पन्नाहं महत्कुले । याच्यस्तु मत्पिता भ्राता मातापि हि तथैव च

ನನಗೆ ಸ್ವಂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿಲ್ಲ; ನಾನು ಮಹತ್ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ತಂದೆ, ಅಣ್ಣ/ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನೂ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

Verse 89

दानव उवाच । यदि मां नेच्छसे त्वद्य स्वातन्त्र्यं नावलम्बसे । ममापि च तदा हत्या सत्यं च शुभलोचने

ದಾನವನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಇಂದು ನನ್ನನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸದೆ, ನಿನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸದೆ ಇದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೂ ಹತ್ಯೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಓ ಶುಭಲೋಚನೆ, ಇದು ಸತ್ಯ.

Verse 90

कन्योवाच । विश्वासो नैव कर्तव्यो यादृशे तादृशे नरे । नराः स्त्रीषु विचित्राश्च लम्पटाः काममोहिताः

ಕನ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು—ನಿನ್ನಂತಹ ಪುರುಷನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬಾರದು. ಪುರುಷರು ಸ್ತ್ರೀಯರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರರು—ಲಂಪಟರು, ಕಾಮಮೋಹಿತರು.

Verse 91

परिणीय तु मां त्वं हि भुङ्क्ष्व भोगान्मया सह । जन्मनाशो भवेत्पश्चान्न त्वं नान्यो भवेन्मम

ಮೊದಲು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೋ; ನಂತರ ನನ್ನೊಡನೆ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸು. ಬಳಿಕ ಪ್ರಾಣನಾಶವಾದರೂ, ನನಗೆ ನೀನು (ದೂಷಕನಾಗಿ) ಇರಬಾರದು; ಮತ್ತಾರೂ ಇರಬಾರದು.

Verse 92

ब्राह्मणी क्षत्रिणी वैशी शूद्री यावत्तथैव च । द्वितीयो न भवेद्भर्ता एकाकी चेह जन्मनि

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಣಿ, ವೈಶ್ಯೆ, ಶೂದ್ರಿ—ಯಾವಳೇ ಆಗಿರಲಿ; ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಗಂಡ ಇರಬಾರದು; ಒಬ್ಬನೇ ಪತಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಾಗಿರಬೇಕು.

Verse 93

दानव उवाच । यत्त्वया गदितं वाक्यं तन्मया धारितं हृदि । प्रत्ययं मे कुरुष्वाद्य यत्ते मनसि रोचते

ದಾನವನು ಹೇಳಿದನು—ನೀನು ಹೇಳಿದ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಇಂದು ನನಗೆ ದೃಢಭರವಸೆ ನೀಡು; ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ರುಚಿಸುವುದನ್ನೇ ಮಾಡು.

Verse 94

कन्योवाच । जानीष्व गोपकन्यां मां क्रीडामि सखिभिः सह । अस्मत्कुलेषु यद्दिव्यं तत्कुरुष्व यथाविधि

ಕನ್ಯೆ ಹೇಳಿದಳು—ನನ್ನನ್ನು ಗೋಪಕನ್ಯೆ ಎಂದು ತಿಳಿ; ನಾನು ಸಖಿಯರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೀಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಮ್ಮ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ದಿವ್ಯಾಚಾರವನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸು.

Verse 95

न तद्दिव्यं कुलेऽस्माकं विषं कोशं न तत्तुला । गोपान्वयेषु सर्वेषु हस्तः शिरसि दीयते

ನಮ್ಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ‘ಅದ್ಭುತ’ವಿಲ್ಲ—ವಿಷಕೋಶವೂ ಇಲ್ಲ, ಅಂಥ ತೂಕದ ತ್ರಾಸೂ ಇಲ್ಲ. ಗೋಪವಂಶದ ಎಲ್ಲ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಡುತ್ತಾರೆ (ಆಶೀರ್ವಾದಾರ್ಥ).

Verse 96

कामान्धेनैव राजेन्द्र निक्षिप्तो मस्तके करः । तत्क्षणाद्भस्मसाद्भूतो दग्धस्तृणचयो यथा

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಕಾಮಾಂಧನಾಗಿ ಅವನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೈ ಇಟ್ಟನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು—ಬೆಂಕಿಗೆ ತೃಣರಾಶಿ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾಗುವಂತೆ.

Verse 97

केशवोपरि देवैस्तु पुष्पवृष्टिः शुभा कृता । हृष्टाः सर्वेऽगमन्देवाः स्वस्थानं विगतज्वराः

ಆಮೇಲೆ ದೇವರುಗಳು ಕೇಶವನ ಮೇಲೆ ಶುಭ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳು ಹರ್ಷಗೊಂಡು, ಜ್ವರ-ಕ್ಲೇಶ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದರು.

Verse 98

क्षीरोदं केशवो गच्छत्कालपृष्ठे निपातिते । य इदं शृणुयाद्भक्त्या चरितं दानवस्य च

ದಾನವನು ಪಾತಿತನಾದಾಗ ಕೇಶವನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ದಾನವಚರಿತೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಮಾಡುವನೋ…

Verse 99

स जयी जायते नित्यं शङ्करस्य वचो यथा । एतस्मात्कारणाद्राजंल्लिङ्गेश्वरमिति श्रुतम्

ಶಂಕರನ ವಚನದಂತೆ ಅವನು ನಿತ್ಯವೂ ಜಯಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಓ ರಾಜನೇ, ಇದು ‘ಲಿಂಗೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.

Verse 100

लीनं च पातकं यस्मात्स्नानमात्रेण नश्यति । त्वगस्थि शोणितं मांसं मेदःस्नायुस्तथैव च

ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಲೀನವಾದ ಪಾತಕವು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಚರ್ಮ, ಎಲುಬು, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ, ಮೇದಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರೂ ಸಹ.

Verse 101

मज्जाशुक्रगतं पापं नश्यते जन्मकोटिजम् । लुङ्केश्वरे महाराज तोयं पिबति भक्तितः

ಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ, ಕೋಟಿ ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪವೂ—ಓ ಮಹಾರಾಜ—ಲುಂಕೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತೀರ್ಥಜಲವನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.

Verse 102

त्रिभिः प्रसृतिमात्राभिः पापं याति सहस्रधा । विशेषेण चतुर्दश्यामुभौ पक्षौ तु चाष्टमी

ಮೂರು ಅಂಜಲಿ-ಪ್ರಮಾಣ ಮಾತ್ರದಿಂದ ಪಾಪವು ಸಹಸ್ರಧಾ ಚೂರುಚೂರಾಗುತ್ತದೆ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚತುರ್ದಶಿ (ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ) ಹಾಗೂ ಅಷ್ಟಮಿಯಲ್ಲಿಯೂ.

Verse 103

उपोष्य यो नरो भक्त्या पित्ःणां पाण्डुनन्दन । उद्धृतास्तेन ते सर्वे नारकीयाः पितामहाः

ಹೇ ಪಾಂಡುನಂದನ! ಪಿತೃಗಳ ನಿಮಿತ್ತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಉಪವಾಸ ಮಾಡುವ ನರನಿಂದ, ನರಕಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಿದ್ದವರಾದರೂ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತಾಮಹರು ಉದ್ಧಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 104

काकिणीं चैव यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । तेन दानफलं सर्वं कुरुक्षेत्रादिकं च यत्

ವೇದಪಾರಗನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಕಾಕಿಣೀ ಮಾತ್ರವಾದರೂ ದಾನ ಮಾಡುವವನು, ಸಮಸ್ತ ದಾನಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ—ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಾದಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪುಣ್ಯವೂ ಸಹ।

Verse 105

प्राप्तं तु नान्यथा राजञ्छङ्करो वदते त्विदम् । स्पर्शलिङ्गमिदं राजञ्छङ्करेण तु निर्मितम्

ಹೇ ರಾಜನ್! ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯೇ ಹಾಗೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲ; ಸ್ವಯಂ ಶಂಕರನೇ ಇದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹೇ ರಾಜನ್! ಇದು ಶಂಕರನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಸ್ಪರ್ಶಲಿಂಗವಾಗಿದೆ.

Verse 106

स्पर्शमात्रे मनुष्याणां रुद्रवासोऽभिजायते । तेन दानफलं सर्वं कुरुक्षेत्रादिकं च यत्

ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಾನವರಿಗೆ ರುದ್ರಲೋಕವಾಸ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಅದರ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ತ ದಾನಫಲವೂ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಾದಿಗಳ ಪುಣ್ಯವೂ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 107

एतस्मात्कारणाद्राजंल्लोकपालाश्च रक्षकाः । दुर्गा च रक्षणे सृष्टा चतुर्हस्तधरा शुभा

ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹೇ ರಾಜನ್, ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ರಕ್ಷಕರಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು; ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ದುರ್ಗಾದೇವಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು—ಶುಭಳಾದ ಚತುರ್ಹಸ್ತಧಾರಿಣಿ।

Verse 108

धनदो लोकपालेशो रक्षकश्चेश्वरस्य च । रक्षति च सदा कालं ग्रहव्यापाररूपतः

ಧನದ (ಕುಬೇರ) ಲೋಕಪಾಲಕರಲ್ಲಿ ಅಧಿಪತಿ, ಈಶ್ವರನಿಗೂ ರಕ್ಷಕನು; ಗ್ರಹವ್ಯಾಪಾರರೂಪದಿಂದ ಸದಾ ಕಾಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 109

पुत्रभ्रातृसमारूपैः स्वामिसम्बन्धरूपिभिः । लङ्केश्वरं च राजेन्द्र देवैर्नाद्यापि मुच्यते

ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಪುತ್ರತ್ವ-ಭ್ರಾತೃತ್ವದಂತೆ ಸ್ವಾಮಿ-ಸಂಬಂಧರೂಪ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಬದ್ಧನಾದ ಲಂಕೇಶ್ವರನನ್ನು ದೇವರುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.