Adhyaya 48

Verse 1

उत्तानपाद उवाच । कस्मिन्स्थानेऽवसद्देव सोऽन्धको दैत्यपुंगवः । सर्वान्देवांश्च निर्जित्य कस्मिन्स्थाने समास्थितः

ಉತ್ತಾನಪಾದನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ದಾನವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಆ ಅಂಧಕನು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದನು? ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಈಗ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ?

Verse 2

श्रीमहेश उवाच । प्रविष्टो दानवो यत्र कथयामि नराधिप । पाताललोकमाश्रित्य कन्या विध्वंसते तु सः

ಶ್ರೀಮಹೇಶನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ನರಾಧಿಪ, ಆ ದಾನವನು ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದಾನೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪಾತಾಳಲೋಕವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಅವನು ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 3

तत्र स्थितं तं विज्ञाय चापमादाय केशवः । व्यसृजद्बाणमाग्नेयं दह्यतामिति चिन्तयन्

ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ಕೇಶವನು ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ‘ದಹಿಸಲಿ’ ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಅಗ್ನೇಯ ಬಾಣವನ್ನು ಬಿಡಿದನು.

Verse 4

दह्यमानोऽग्निना सोऽपि वारुणास्त्रं स संदधे । वारुणास्त्रेण महता आग्नेयं शमितं तदा

ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಂಧಾನಿಸಿದನು; ಆ ಮಹಾ ವಾರುಣಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ಬಾಣವು ಆಗ ಶಮನವಾಯಿತು.

Verse 5

ततोऽसौ चिन्तयामास केन बाणो विसर्जितः । कस्यैषा पौरुषी शक्तिः को यास्यति यमालयम्

ನಂತರ ಅವನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಈ ಬಾಣವನ್ನು ಯಾರು ಬಿಡಿದರು? ಈ ಪೌರುಷಶಕ್ತಿ ಯಾರದು? ಯಾರು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು?

Verse 6

ततोऽन्धको मृधे क्रुद्धो बाणमार्गेण निर्गतः । स दृष्ट्वा बाणमार्गेण चापहस्तं जनार्दनम्

ನಂತರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ಅಂಧಕನು ಬಾಣಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹೊರಟನು; ಅದೇ ಬಾಣಪಥವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಧನುಸ್ಸು ಹಿಡಿದ ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಕಂಡನು.

Verse 7

अन्धक उवाच । न शर्म लप्स्यसे ह्यद्य मया दृष्ट्याभिवीक्षितः । न शक्नोषि तथा गन्तुं नागः शार्दूलदर्शनात्

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂದು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ನೀನು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರೆ. ಹುಲಿಯನ್ನು ಕಂಡ ಆನೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗದಂತೆ, ನೀನೂ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 8

आगच्छति यथा भक्ष्यं मार्जारस्य च मूषिकः । न शक्नोषि तथा यातुं संस्थितस्त्वं ममाग्रतः

ಬೆಕ್ಕಿನ ಆಹಾರವಾಗಲು ಇಲಿ ಹೇಗೆ ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿರುವ ನೀನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಲಾರೆ.

Verse 9

अहं त्वां प्रेषयिष्यामि यममार्गे सुदारुणे । अहमन्वेषयिष्यामि किल यास्यामि ते गृहम्

ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಯಮನ ಅತಿಭೀಕರ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವೆನು. ನಿಜವಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ನಿನ್ನ ಮನೆಗೂ ಬರುವೆನು.

Verse 10

उपनीतोऽसि कालेन सङ्ग्रामे मम केशव । ये त्वया निर्जिताः पूर्वं दानवा अप्यनेकशः

ಹೇ ಕೇಶವ, ಕಾಲವೇ ನಿನ್ನನ್ನು ನನ್ನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕರೆತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದೆ—ನೀನು ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ದಾನವ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ್ದೆ.

Verse 11

न भवन्ति पुमांसस्ते स्त्रियस्ताश्चैव केशव । परं न शस्त्रसङ्ग्रामं करिष्यामि त्वया सह

ಹೇ ಕೇಶವ, ನೀನು ಹಿಂದೆ ಜಯಿಸಿದವರು ನಿಜವಾದ ಪುರುಷರು ಅಲ್ಲ—ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಮಾನರು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 12

वदतो दानवेन्द्रस्य न चुकोप स केशवः । अयुध्यमानं तं दृष्ट्वा चिन्तयामास दानवः

ದಾನವೇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಮಾತಾಡಿದರೂ ಕೇಶವನು ಕೋಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಯದೆ ಇರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ದಾನವನು ‘ಇನ್ನು ಏನು ಮಾಡಲಿ?’ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸಿದನು.

Verse 13

द्वन्द्वयुद्धं करिष्यामि निश्चित्य युयुधे नृप । स कृष्णेन पदाक्षिप्तः पतितः पृथिवीतले

“ನಾನು ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿದನು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಾಘಾತದಿಂದ ಅವನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದನು.

Verse 14

मुहूर्तात्स समाश्वस्य उत्थायेदं व्यचिन्तयत् । अशक्तो द्वन्द्वयुद्धाय ततः साम प्रयुक्तवान् । पाणिभ्यां सम्पुटं कृत्वा साष्टाङ्गं प्रणतः शुचिः

ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಎದ್ದು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದನು—ನಾನು ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಅಶಕ್ತನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಸಾಮೋಪಾಯ, ವಿನಯಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿದನು. ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಶುದ್ಧನಾಗಿ, ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 15

अन्धक उवाच । जय कृष्णाय हरये विष्णवे जिष्णवे नमः । हृषीकेश जगद्धात्रे अच्युताय महात्मने

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು—ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಜಯ! ಹರಿಯೇ, ವಿಷ್ಣುವೇ, ಜಿಷ್ಣುವೇ—ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಜಗದ್ಧಾತ್ರೇ, ಹೇ ಅಚ್ಯುತ ಮಹಾತ್ಮನೇ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 16

नमः पङ्कजनाभाय नमः पङ्कजमालिने । जनार्दनाय श्रीशाय श्रीपते पीतवाससे

ಪಂಕಜನಾಭನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಪಂಕಜಮಾಲಿನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಜನಾರ್ದನ, ಶ್ರೀಶ, ಶ್ರೀಪತಿ, ಪೀತವಾಸಧಾರೀ—ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 17

गोविन्दाय नमो नित्यं नमो जलधिशायिने । नमः करालवक्त्राय नरसिंहाय नादिने

ಗೋವಿಂದನಿಗೆ ನಿತ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ; ಸಮುದ್ರಶಾಯಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಭಯಂಕರ ಮುಖದ, ಗರ್ಜಿಸುವ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 18

शार्ङ्गिणे सितवर्णाय शङ्खचक्रगदाभृते । नमो वामनरूपाय यज्ञरूपाय ते नमः

ಶಾರ್ಙ್ಗಧಾರಿಗೆ, ಶುಭ್ರವರ್ಣನಿಗೆ, ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದಾಧಾರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ವಾಮನರೂಪನಿಗೆ ನಮೋ; ಯಜ್ಞರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 19

नमो वराहरूपाय क्रान्तलोकत्रयाय च । व्याप्ताशेषदिगन्ताय केशवाय नमोनमः

ವರಾಹರೂಪನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ತ್ರಿಲೋಕಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಡೆದವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಕೇಶವನಿಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 20

वासुदेव नमस्तुभ्यं नमः कैटभनाशिने । लक्ष्म्यालय सुरश्रेष्ठ नमस्ते सुरनायक

ಹೇ ವಾಸುದೇವ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕೈಟಭನಾಶಕನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಿವಾಸ, ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹೇ ದೇವನಾಯಕ, ನಿನಗೆ ಪ್ರಣಾಮ.

Verse 21

विष्णोर्देवाधिदेवस्य प्रमाणं येऽपि कुर्वते । प्रजापतेर्जगद्धातुस्तेषामपि नमाम्यहम्

ದೇವಾಧಿದೇವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವವರಿಗೂ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಜಗದ್ಧಾತ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡುವವರಿಗೂ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.

Verse 22

समस्तभूतदेवस्य वासुदेवस्य धीमतः । प्रणामं ये प्रकुर्वन्ति तेषामपि नमाम्यहम्

ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಭು, ಧೀಮಂತ ವಾಸುದೇವನಿಗೆ ಯಾರು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೂ ನಾನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 23

तस्य यज्ञवराहस्य विष्णोरमिततेजसः । प्रणामं ये प्रकुर्वन्ति तेषामपि नमाम्यहम्

ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಆ ಯಜ್ಞವರಾಹಸ್ವರೂಪ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಯಾರು ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೂ ನಾನೂ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 24

गुणानां हि निधानाय नमस्तेऽस्तु पुनःपुनः । कारुण्याम्बुनिधे देव सर्वभक्तिप्रियाय च

ಹೇ ಗುಣನಿಧಿ! ನಿಮಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ಹೇ ದೇವ, ಕರುಣಾಸಮುದ್ರ, ಸರ್ವಭಕ್ತಪ್ರಿಯ—ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ।

Verse 25

श्रीभगवानुवाच । तुष्टस्ते दानवेन्द्राहं वरं वृणु यथेप्सितम् । ददामि ते वरं नूनमपि त्रैलोक्यदुर्लभम्

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದಾನವೇಂದ್ರ! ನಾನು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಡು; ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲೂ ದುರ್ಳಭವಾದದ್ದನ್ನೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತೇನೆ।

Verse 26

अन्धक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव वरं दास्यसि चेप्सितम् । तदा ददस्व मे देव युद्धं परमशोभनम् । अवद्धस्तपूतो येनाहं लोकान्गन्तास्मि शोभनान्

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನು ನನ್ನಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತನಾಗಿ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ವರವನ್ನು ನೀಡುವೆಯಾದರೆ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ನನಗೆ ಪರಮಶೋಭನವಾದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸು; ಅದರಿಂದ ನಾನು ಬಂಧನರಹಿತನಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರನಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವೆನು।

Verse 27

श्रीभगवानुवाच । कथं ददामि ते युद्धं तोषितोऽहं त्वया पुनः । न त्वां तु प्रभवेत्कोपः कथं युध्यामि तेऽन्धक

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ನಿನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಾನು ಹೇಗೆ ನೀಡಲಿ? ನೀನು ಮತ್ತೆ ನನ್ನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದ್ದೀ. ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ನನಗೆ ಕೋಪ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಓ ಅಂಧಕ, ಹಾಗಾದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನೊಡನೆ ಹೇಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲಿ?

Verse 28

यदि ते वर्तते बुद्धिर्युद्धं प्रति न संशयः । ततो गच्छस्व युद्धाय देवं प्रति महेश्वरम्

ನಿನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಯುದ್ಧದತ್ತವೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೊರಡು—ದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು.

Verse 29

अन्धक उवाच । न तत्र सिध्यते कार्यं देवं प्रति महेश्वरम्

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು—ಮಹೇಶ್ವರ ದೇವನ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯ ಅಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । पुत्र त्वं शिखरं गत्वा धूनयस्व बलेन च

ಶ್ರೀಭಗವಾನ್ ಹೇಳಿದರು—ಪುತ್ರನೇ, ನೀನು ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನಿನ್ನ ಬಲದಿಂದ ಅದನ್ನು ಕದಲಿಸು.

Verse 31

विधूते तत्र देवेशः कोपं कर्ता सुदारुणम् । कोपितः शङ्करो रौद्रं युद्धं दास्यति दानव

ಅಲ್ಲಿ ಆ ಶಿಖರ ಕದಲಿದಾಗ ದೇವೇಶನು ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ ಕೋಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವನು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಶಂಕರನು, ಓ ದಾನವ, ನಿನಗೆ ರೌದ್ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನೀಡುವನು.

Verse 32

विष्णुवाक्यादसौ पापो गतो यत्र महेश्वरः । कैलासशिखरं प्राप्य धुनोति स्म मुहुर्मुहुः

ವಿಷ್ಣುವಾಕ್ಯದಿಂದ ಆ ಪಾಪಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಕೈಲಾಸಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆ ಶಿಖರವನ್ನು ಮರುಮರು ಬಲವಾಗಿ ಕದಲಿಸಿದನು.

Verse 33

धूनिते तत्र शिखरे कम्पितं भुवनत्रयम् । निपेतुः शिखराग्राणि कम्पमानान्यनेकशः

ಅಲ್ಲಿ ಶಿಖರವನ್ನು ಕದಲಿಸಿದಾಗ ತ್ರಿಭುವನವೂ ಕಂಪಿಸಿತು. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅನೇಕ ಶಿಖರಾಗ್ರಗಳು ಹಲವೆಡೆ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದವು.

Verse 34

चत्वारः सागराः क्षिप्रमेकीभूता महीपते । निपेतुरुल्कापाताश्च पादपा अप्यनेकशः

ಓ ಮಹೀಪತೇ! ನಾಲ್ಕು ಸಾಗರಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದಂತಾಯಿತು. ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳು ಸುರಿದವು; ಅನೇಕ ಮರಗಳೂ ಬೇರುಸಹಿತ ಉರುಳಿ ಬಿದ್ದವು.

Verse 35

उमया सहितो देवो विस्मयं परमं गतः । गाढमालिङ्ग्य गिरिजा देवं वचनमब्रवीत्

ಉಮೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ದೇವನು ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು. ಗಿರಿಜೆಯು ದೇವನನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.

Verse 36

किमर्थं कम्पते शैलः किमर्थं कम्पते धरा । किमर्थं कम्पते नागो मर्त्यः पातालमेव च । किं वा युगक्षयो देव तन्ममाख्यातुमर्हसि

ಈ ಪರ್ವತ ಏಕೆ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ? ಈ ಧರೆಯೇ ಏಕೆ ನಡುಗುತ್ತದೆ? ನಾಗರು, ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಪಾತಾಳವೂ ಏಕೆ ಕದಲುತ್ತಿವೆ? ಓ ದೇವಾ, ಇದು ಯುಗಕ್ಷಯವೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ನನಗೆ ತಿಳಿಸು.

Verse 37

ईश्वर उवाच । कस्यैषा दुर्मतिर्जाता क्षिप्तः सर्पमुखे करः । ललाटे च कृतं वर्म स यास्यति यमालयम्

ಈಶ್ವರನು ನುಡಿದನು—ಯಾರ ದುರ್ಮತಿ ಇಂತೆ ಹುಟ್ಟಿತು? ಸರ್ಪಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೈ ಹಾಕಿ, ಲಲಾಟದಲ್ಲಿ ಕವಚ ಕಟ್ಟಿದನು. ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವನು।

Verse 38

कैलासमाश्रितो येन सुप्तोऽहं येन बोधितः । तं वधिष्ये न सन्देहः सम्मुखो वा भवेद्यदि

ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ನನ್ನ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ಭಂಗಪಡಿಸಿ ನನಗೆ ಎಚ್ಚರ ತಂದವನನ್ನು—ಅವನು ನನ್ನ ಎದುರು ಬಂದರೆ—ನಾನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ವಧಿಸುವೆನು।

Verse 39

चिन्तयामास देवेशो ह्यन्धकोऽयं न संशयः । उपायं चिन्तयामास येनासौ वध्यते क्षणात्

ದೇವೇಶನು ಚಿಂತಿಸಿದನು—ಇವನು ಅಂಧಕನೇ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಅವನು ಆ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ವಧಿಸುವ ಉಪಾಯವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದನು।

Verse 40

आगताश्च सुराः सर्वे ब्रह्माद्या वसुभिः सह । रथं देवमयं कृत्वा सर्वलक्षणसंयुतम्

ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವರುಗಳು ವಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ದೇವಮಯ ರಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು।

Verse 41

केचिद्देवाः स्थिताश्चक्रे केचित्तुण्डाग्रपार्श्वयोः । केचिन्नाभ्यां स्थिता देवाः केचिद्धुर्येषु संस्थिताः

ಕೆಲವು ದೇವರುಗಳು ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತರು, ಕೆಲವರು ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ; ಕೆಲವರು ನಾಭಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ (ಧುರಿಯಲ್ಲಿ) ನಿಂತರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದರು।

Verse 42

धुरीषु निश्चलाः केचित्केचिद्यूपेषु संस्थिताः । केचित्स्यन्दनसंस्तम्भाः केचित्स्यन्दनवेष्टकाः

ಕೆಲವರು ಜೂಗದ ಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ನಿಂತರು, ಕೆಲವರು ಯೂಪಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತರಾದರು. ಕೆಲವರು ರಥದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಾದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ರಥವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಬಂಧನಗಳಾದರು।

Verse 43

आमलसारकेऽन्येऽपि अन्येऽपि कलशे स्थिताः । रिपोर्भयंकरं दिव्यं ध्वजमालादिशोभितम्

ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಮಲಸಾರಕ (ಶಿಖರಾಭರಣ) ಮೇಲೆ, ಮತ್ತೂ ಕೆಲವರು ಕಲಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತರಾದರು. ಧ್ವಜಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ದಿವ್ಯ ರಥವು ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿತ್ತು।

Verse 44

रथं देवमयं कृत्वा तमारूढो जगद्गुरुः । निर्ययौ दानवो यत्र कोपाविष्टो महेश्वरः

ಈ ರೀತಿ ದೇವಮಯ ರಥವನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿ ಜಗದ್ಗುರು ಅದರಲ್ಲಿ ಆರೂಢರಾದರು. ಕೋಪಾವಿಷ್ಟನಾದ ಮಹೇಶ್ವರನು ದಾನವನು ಇದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು।

Verse 45

तिष्ठ तिष्ठेत्युवाचाथ क्व प्रयास्यसि दुर्मते । शरासनं करे गृह्य शरांश्चिक्षेप दानवे

ಆಗ ಅವನು—“ನಿಲ್ಲು, ನಿಲ್ಲು! ದುರ್ಮತೇ, ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ದಾನವನ ಮೇಲೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಎಸೆದನು।

Verse 46

दानवेऽधिष्ठिते युद्धे शरैश्चिछेद सायकान् । शरासनेण तत्रैव अन्धकश्छादितस्तदा

ದಾನವನು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅಂಧಕನು ಧನುಸ್ಸು-ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು ಅಡಗಿಹೋದನು।

Verse 47

न तत्र दृश्यते सूर्यो नाकाशं न च चन्द्रमाः । आग्नेयमस्त्रं व्यसृजद्दानवोऽपि शिवं प्रति

ಅಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆಕಾಶವೂ ಇಲ್ಲ, ಚಂದ್ರನೂ ಇಲ್ಲ. ಆಗ ದಾನವನು ಸಹ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು.

Verse 48

। अध्याय

“ಅಧ್ಯಾಯ” — ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಯ-ಸಮಾಪ್ತಿ/ವಿಭಾಗ ಸೂಚಿಸುವ ಪದ.

Verse 49

ततो देवाधिदेवोऽसौ वारुणास्त्रमयोऽजयत् । वारुणास्त्रेण निमिषादाग्नेयं नाशितं तदा

ಆಮೇಲೆ ದೇವಾಧಿದೇವನಾದ ಆ ಪ್ರಭುವು ವಾರుణಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಜಯಿಸಿದನು. ವಾರුණಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯಾಸ್ತ್ರ ನಾಶವಾಯಿತು.

Verse 50

दानवेन तदा मुक्तं वायव्यास्त्रं रणाजिरे । वारुणं च गतं तात वायव्यास्त्रविनाशितम्

ಆಗ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ದಾನವನು ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದನು. ತಾತಾ! ವಾಯವ್ಯಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ವಾರుణಾಸ್ತ್ರವೂ ನಿರ್ವೀರ್ಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು.

Verse 51

देवो व्यसर्जयत्सार्पं क्रोधाविष्टेन चेतसा । मारुतं नाशितं बाणैः सर्पैस्तत्र न संशयः

ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ದೇವನು ಸರ್ಪಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ಆ ಸರ್ಪಸಮಾನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಾರುತಬಲ ನಾಶವಾಯಿತು—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.

Verse 52

दानवेन ततो मुक्तं गरुडास्त्रं च लीलया । गारुडास्त्रं च तद्दृष्ट्वा सार्पं नैव व्यदृश्यत

ಆಗ ದಾನವನು ಲೀಲೆಯಂತೆ ಗರುಡಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದನು. ಆ ಗಾರುಡಾಸ್ತ್ರವು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸರ್ಪಾಸ್ತ್ರವು ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.

Verse 53

ततो देवाधिदेवेन नारसिंहं विसर्जितम् । नारसिंहास्त्रबाणेन गारुडास्त्रं प्रशामितम्

ನಂತರ ದೇವಾಧಿದೇವನು ನಾರಸಿಂಹಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದನು. ನಾರಸಿಂಹಾಸ್ತ್ರಬಾಣದಿಂದ ಗಾರುಡಾಸ್ತ್ರವು ಶಮನಗೊಂಡು ನಿಂತಿತು.

Verse 54

अस्त्रमस्त्रेण शम्येत न बाध्येत परस्परम् । महद्युद्धमभूत्तातसुरासुरभयंकरम्

ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಸ್ತ್ರದಿಂದಲೇ ಶಮನಗೊಳಿಸಬೇಕು; ಅವು ಪರಸ್ಪರವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ, ಪ್ರಿಯನೇ, ದೇವಾಸುರರಿಗೆ ಭಯಂಕರವಾದ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಉಂಟಾಯಿತು.

Verse 55

चक्रनालीकनाराचैस्तोमरैः खड्गमुद्गरैः । वत्सदन्तैस्तथा भल्लैः कर्णिकारैश्च शोभनैः

ಚಕ್ರಗಳು, ನಾಳೀಕಗಳು, ನಾರಾಚಗಳು, ತೋಮರಗಳು, ಖಡ್ಗಗಳು, ಮುದ್ಗರಗಳು; ಹಾಗೆಯೇ ವತ್ಸದಂತ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಭಲ್ಲ ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಶರಗಳಿಂದ.

Verse 56

एवं न शक्यते हन्तुं दानवो विविधायुधैः । तदा ज्वालाकरालाश्च खड्गनाराचतोमराः

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದಲೂ ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಜ್ವಾಲಾಮಯ, ಭೀಕರ ಖಡ್ಗಗಳು, ನಾರಾಚಗಳು ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದವು.

Verse 57

वृषाङ्केन विमुक्तास्तु समरे दानवं प्रति । न संस्पृशन्ति शस्त्राणि गात्रं गौडवधूरिव

ವೃಷಧ್ವಜನಾದ ಭಗವಂತನು ಸಮರದಲ್ಲಿ ದಾನವನ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿದ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲೂ ಇಲ್ಲ—ಕುಲೀನ ಗೌಡವಧು ಪರಪುರುಷಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯಳಿರುವಂತೆ।

Verse 58

आयुधानि ततस्त्यक्त्वा बाहुयुद्धमुपस्थितौ । करं करेण संगृह्य प्रहरन्तौ स्वमुष्टिभिः । रणप्रयोगैर्युध्यन्तौ युयुधाते शिवान्धकौ

ನಂತರ ಅವರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಬಾಹುಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತರು. ಕೈಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಹಿಡಿದು, ತಮ್ಮ ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಹಾರಮಾಡುತ್ತಾ, ರಣಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಶಿವ ಮತ್ತು ಅಂಧಕ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು।

Verse 59

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अन्धकं प्रति देवेशश्चिन्तयामास निग्रहम् । हनिष्यामि न सन्देहो दुष्टात्मानं न संशयः

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ದೇವೇಶನು ಅಂಧಕನ ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ‘ಆ ದುಷ್ಟಾತ್ಮನನ್ನು ನಾನು ಸಂಹರಿಸುವೆನು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ, ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ’ ಎಂದು।

Verse 60

स शिवेन यदा क्षिप्तः पतितः पृथिवीतले । ऊर्ध्वबाहुरधोवक्त्रो दानवो नृपसत्तम

ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಶಿವನು ಆ ದಾನವನನ್ನು ಎಸೆದಾಗ, ಅವನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು—ಬಾಹುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆ, ಮುಖ ಕೆಳಕ್ಕೆ.

Verse 61

क्रोधाविष्टेन देवेशः सङ्ग्रामे देवशत्रुणा । कक्षयोः कुहरे क्षिप्त्वा बन्धेनाक्रम्य पीडितः

ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ದೇವಶತ್ರುವು ಕ್ರೋಧಾವಿಷ್ಟನಾದ ದೇವೇಶನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಮಾಡಿತು. ಅವನನ್ನು ಕಕ್ಷಗಳ ಕುಹರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿ, ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಒತ್ತಿದುದರಿಂದ ಅವನು ಪೀಡಿತನಾದನು।

Verse 62

निस्पन्दश्चाभवद्देवो मूर्च्छायुक्तो महेश्वरः । मूर्च्छापन्नं तु तं ज्ञात्वा चिन्तयामास दानवः

ಮಹೇಶ್ವರನು ಮೂರ್ಚೆಯಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲನಾದನು. ಅವನು ಮೂರ್ಚಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು ದಾನವನು ಮನದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು.

Verse 63

हाहा कष्टं कृतं मेऽद्य दुष्कृतं पापकर्मणा । किं करोमि कथं कर्म कस्मिन्स्थाने तु मोचये

ಅಯ್ಯೋ ಅಯ್ಯೋ! ಇಂದು ಪಾಪಕರ್ಮದಿಂದ ನಾನು ಭಯಂಕರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ, ಹೇಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿ, ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಪದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯಲಿ?

Verse 64

गृहीत्वा देवमुत्सङ्गे गतः कैलासपर्वतम् । शय्यायां शङ्करं न्यस्य निर्ययौ दैत्यराट्ततः

ದೇವನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಅವನು ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಶಂಕರನನ್ನು ಇಟ್ಟು ದೈತ್ಯರಾಜನು ನಂತರ ಹೊರಗೆ ಹೋದನು.

Verse 65

शय्यायां पतितो देवः प्रपेदे वेदनां ततः । तावद्ददर्श चात्मानं स्वकीयभवनस्थितम्

ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ದೇವನು ಆಗ ವೇದನೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ತಾನು ಸ್ವಂತ ಭವನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತನ್ನನ್ನೇ ಕಂಡನು.

Verse 66

पराभवः कृतो मद्यं कथं तेन दुरात्मना । क्रोधवेगसमाविष्टो निर्ययौ दानवं प्रति

“ಆ ದುರಾತ್ಮನು ನನಗೆ ಈ ಅವಮಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಿದನು?” ಕ್ರೋಧದ ವೇಗದಿಂದ ಆವರಿತನಾಗಿ ಅವನು ದಾನವನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

Verse 67

आयसीं लगुडीं गृह्य प्रभुर्भारसहस्रजाम् । दानवं च ततो दृष्ट्वा प्राक्षिपत्तस्य मूर्धनि

ಕಬ್ಬಿಣದ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಸಹಸ್ರಭಾರಸಮಾನ ಭಾರಿಯಾದ ಪ್ರಭುವು ದಾನವನನ್ನು ನೋಡಿ ಅದನ್ನು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಎಸೆದನು।

Verse 68

खड्गेन ताडयामास दानवः प्रहसन्रणे । देवेनाथस्मृतं चास्त्रं कौच्छेराख्यं महाहवे

ರಣದಲ್ಲಿ ನಗುತ್ತಾ ದಾನವನು ಖಡ್ಗದಿಂದ ಹೊಡೆದನು; ಆಗ ಆ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೇವನು ‘ಕೌಚ್ಚೇರ’ ಎಂಬ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು।

Verse 69

दीप्यमानं समुत्सृज्य हृदये ताडितः क्षणात् । ततः स ताडितस्तेन रुधिरोद्गारमुद्वमन्

ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತವಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಬಿಸಾಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಹೊಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾದನು; ಆ ಹೊಡೆತದಿಂದ ರಕ್ತಧಾರೆಯನ್ನು ವಾಂತಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದನು।

Verse 70

पतितोऽधोमुखो भूत्वा ततः शूलेन भेदितः । पुनश्च देवदेवेन शूलेन द्विदलीकृतः

ಅವನು ಮುಖಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋದನು; ನಂತರ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು; ಮತ್ತೆ ದೇವದೇವನು ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಚೀರಿದನು।

Verse 71

शूलाग्रेऽसौ स्थितः पापो भ्रान्तवांश्चक्रवत्तदा । ये ये भूम्यां पतन्ति स्म तत्कायाद्रक्तबिन्दवः

ತ್ರಿಶೂಲದ ಅಗ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಆ ಪಾಪಿ ಆಗ ಚಕ್ರದಂತೆ ಸುತ್ತತೊಡಗಿದನು; ಅವನ ದೇಹದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಕ್ತಬಿಂದು—

Verse 72

ते ते सर्वे समुत्तस्थुर्दानवाः शास्त्रपाणयः । व्याकुलस्तु ततो देवो दानवेन तरस्विना

ಆಗ ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ದಾನವರು ಎದ್ದು ನಿಂತರು. ಆ ವೇಗವಂತನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ದಾನವದಿಂದ ದೇವನು ವ್ಯಾಕುಲನಾದನು.

Verse 73

देवेनाथ स्मृता दुर्गा चामुण्डा भीषणानना । आयाता भीषणाकारा नानायुधविराजिता

ಆಗ ದೇವನು ಭೀಷಣಮುಖಿಯಾದ ಚಾಮುಂಡಾ ದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದನು. ಅವಳು ಭಯಾನಕ ರೂಪದಿಂದ, ನಾನಾ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಳು.

Verse 74

महादंष्ट्रा महाकाया पिङ्गाक्षी लम्बकर्णिका । आदेशो दीयतां देव को यास्यति यमालयम्

‘ಮಹಾದಂಷ್ಟ್ರಾ, ಮಹಾಕಾಯಾ, ಪಿಂಗಾಕ್ಷೀ, ಲಂಬಕರ್ಣಿಕಾ—ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿ, ಹೇ ದೇವ! ಯಾರು ಯಮಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು?’

Verse 75

ईश्वर उवाच । पिबास्य रुधिरं भद्रे यथेष्टं दानवस्य च । निपतद्रुधिरं भूमौ दुर्गे गृह्णीष्व माचिरम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—‘ಭದ್ರೇ! ಈ ದಾನವನ ರಕ್ತವನ್ನು ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದಷ್ಟು ಕುಡಿ. ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವ ರಕ್ತವನ್ನು, ಹೇ ದುರ್ಗೇ, ತಡವಿಲ್ಲದೆ ಗ್ರಹಿಸು.’

Verse 76

निहन्मि दानवं यावत्साहाय्यं कुरु सुन्दरि । एवमुक्ता तु सा दुर्गा पपौ च रुधिरं ततः

‘ನಾನು ದಾನವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವವರೆಗೆ, ಹೇ ಸುಂದರಿ, ಸಹಾಯ ಮಾಡು.’ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ದುರ್ಗೆಯು ಆಗ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿದಳು.

Verse 77

निहता दानवाः सर्वे देवेशेन सहस्रशः । अन्धकोऽपि च तान् दृष्ट्वा दानवानवनिं गतान् । ततो वाग्भिः प्रतुष्टाव देवदेवं महेश्वरम्

ದೇವೇಶ್ವರನು ಸಹಸ್ರಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದಾನವರನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿದನು. ಅಂಧಕನೂ ಆ ದಾನವರು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತಕ್ಷಣ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ದೇವದೇವ ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದನು.

Verse 78

अन्धक उवाच । जयस्व देवदेवेश उमार्धार्धाशरीरधृक् । नमस्ते देवदेवेश सर्वाय त्रिगुणात्मने

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು— ಜಯವಾಗಲಿ, ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ಉಮೆಯ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ದೇಹವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನೇ. ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ, ತ್ರಿಗುಣಾತ್ಮಕ ಸರ್ವಸ್ವರೂಪನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 79

वृषभासनमारूढ शशाङ्ककृतशेखर । जय खट्वाङ्गहस्ताय गङ्गाधर नमोऽस्तु ते

ವೃಷಭಾಸನಾರೂಢ, ಶಶಾಂಕವನ್ನು ಶಿರೋಭೂಷಣವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನೇ! ಖಟ್ವಾಂಗಹಸ್ತನಾದ ನಿನಗೆ ಜಯ. ಹೇ ಗಂಗಾಧರ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 80

नमो डमरुहस्ताय नमः कपालमालिने । स्मरदेहविनाशाय महेशाय नमोऽस्तु ते

ಡಮರುಹಸ್ತನಾದ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಕಪಾಲಮಾಲಾಧಾರಿಯೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸ್ಮರನ ದೇಹವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದ ಮಹೇಶ್ವರನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 81

पूष्णो दन्तनिपाताय गणनाथाय ते नमः । जय स्वरूपदेहाय अरूपबहुरूपिणे

ಪೂಷನ ದಂತಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿದ ಗಣನಾಥನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಸ್ವರೂಪಮಯ ದೇಹಧಾರಿಯೇ—ಅರೂಪನಾಗಿಯೂ ಬಹುರೂಪಿಯಾಗಿರುವ ನಿನಗೆ ಜಯ.

Verse 82

उत्तमाङ्गविनाशाय विरिञ्चेरपि शङ्कर । श्मशानवासिने नित्यं नित्यं भैरवरूपिणे

ಹೇ ಶಂಕರ! ವಿರಿಂಚಿಯ (ಬ್ರಹ್ಮನ) ಶಿರಸ್ಸನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡುವವನೇ; ಶ್ಮಶಾನವಾಸಿ; ನಿತ್ಯ ನಿತ್ಯ ಭೈರವಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನೇ—ನಮಸ್ಕಾರ.

Verse 83

त्वं सर्वगोऽसि त्वं कर्ता त्वं हर्ता नान्य एव च । त्वं भूमिस्त्वं दिशश्चैव त्वं गुरुर्भार्गवस्तथा

ನೀನು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ; ನೀನೇ ಕರ್ತ; ನೀನೇ ಹರ್ತ (ಸಂಹಾರಕ)—ನಿನ್ನ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನೀನೇ ಭೂಮಿ, ನೀನೇ ದಿಕ್ಕುಗಳು; ನೀನೇ ಗುರು—ಭಾರ್ಗವವೂ ಹೌದು.

Verse 84

सौरिस्त्वं देवदेवेश भूमिपुत्रस्तथैव च । ऋक्षग्रहादिकं सर्वं यद्दृश्यं तत्त्वमेव च

ಹೇ ದೇವದೇವೇಶ! ನೀನು ಶೌರಿಯೂ ಹೌದು, ಭೂಮಿಪುತ್ರನೂ ಹೌದು. ನಕ್ಷತ್ರ-ಗ್ರಹಾದಿ ಕಾಣುವ ಎಲ್ಲವೂ—ಆ ತತ್ತ್ವ ನೀನೇ.

Verse 85

एवं स्तुतिं तदा कृत्वा देवं प्रति स दानवः । संहताभ्यां तु पाणिभ्यां प्रणनाम महेश्वरम्

ಹೀಗೆ ದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ, ಆ ದಾನವನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಮಹೇಶ್ವರನಿಗೆ ಪ್ರಣಾಮ ಮಾಡಿದನು.

Verse 86

ईश्वर उवाच । साधु साधु महासत्त्व वरं याचस्व दानव । दाताहं याचकस्त्वं हि ददामीह यथेप्सितम्

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದರು—“ಸಾಧು ಸಾಧು, ಹೇ ಮಹಾಸತ್ತ್ವ! ಹೇ ದಾನವ, ವರವನ್ನು ಕೇಳು. ದಾತ ನಾನು, ಯಾಚಕ ನೀನು; ಇಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ನೀಡುವೆನು.”

Verse 87

अन्धक उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तदात्मसदृशोऽहं ते कर्तव्यो नापरो वरः

ಅಂಧಕನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ದೇವೇಶ! ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ನನಗೆ ವರ ನೀಡಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿಸು; ಬೇರೆ ವರ ನನಗೆ ಬೇಡ।

Verse 88

भस्मी जटी त्रिनेत्री च त्रिशूली च चतुर्भुजः । व्याघ्रचर्मोत्तरीयश्च नागयज्ञोपवीतकः

(ನನ್ನನ್ನು) ಭಸ್ಮಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರನಾಗಿ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಯಾಗಿ, ಚತುರ್ಭುಜನಾಗಿ; ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮವನ್ನು ಉತ್ತರೀಯವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ, ನಾಗವನ್ನು ಯಜ್ಞೋಪವೀತವಾಗಿ ಧರಿಸಿದವನಾಗಿ ಮಾಡು।

Verse 89

एतदिच्छाम्यहं सर्वं यदि तुष्टो महेश्वर

ಹೇ ಮಹೇಶ್ವರ! ನೀನು ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಇದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 90

ईश्वर उवाच । ददामि ते वरं ह्यद्य यस्त्वया याचितोऽनघ । गणेषु मे स्थितः पुत्र भृङ्गीशस्त्वं भविष्यसि

ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಅನಘ! ನೀನು ಯಾಚಿಸಿದ ವರವನ್ನು ಇಂದು ನಿನಗೆ ನೀಡುತ್ತೇನೆ. ಪುತ್ರ, ನನ್ನ ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ ನೀನು ಭೃಂಗೀಶನಾಗುವೆ।