Adhyaya 20

Verse 1

। युधिष्ठिर उवाच । श्रुता मे विविधा धर्माः संहारास्त्वत्प्रसादतः । कृता देवेन सर्वेण ये च दृष्टास्त्वयानघ

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಅನಘಾ! ನಿನ್ನ ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನಾನು ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ, ಸರ್ವದೇವನು ಮಾಡಿದ ಸಂಹಾರಗಳನ್ನೂ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಅವೇ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೀನು ಸ್ವತಃ ಕಂಡಿರುವೆ.

Verse 2

साम्प्रतं श्रोतुमिच्छामि प्रभावं शार्ङ्गधन्वनः । त्वयानुभूतं विप्रेन्द्र तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि

ಈಗ ನಾನು ಶಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವ (ವಿಷ್ಣು)ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ! ನೀನು ಅದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ.

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि प्रजासंहारलक्षणम् । यच्चिह्नं दृश्यते तत्र यथा कल्पो विधीयते

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಇದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಜಾಸಂಹಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುವೆನು; ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆಯೋ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪಚಕ್ರವು ಹೇಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಯಿ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ವಿವರಿಸುವೆನು।

Verse 4

उल्कापाताः सनिर्घाता भूमिकम्पस्तथैव च । पतते पांशुवर्षं च निर्घोषश्चैव दारुणः

ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಉಲ್ಕಾಪಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ; ಭೂಮಿಯೂ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಧೂಳಿನ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ; ಭಯಂಕರವಾದ ಘೋಷವೂ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 5

यक्षकिन्नरगन्धर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः । सर्वे ते प्रलयं यान्ति युगान्ते समुपस्थिते

ಯಕ್ಷರು, ಕಿನ್ನರರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಪಿಶಾಚರು, ನಾಗಜಾತಿಯವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು—ಯುಗಾಂತ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ।

Verse 6

पर्वताः सागरा नद्यः सरांसि विविधानि च । वृक्षाः शेषं समायान्ति वल्लीजातं तृणानि च

ಪರ್ವತಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ನದಿಗಳು, ವಿವಿಧ ಸರೋವರಗಳು—ಮರಗಳೂ ಶೇಷಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ; ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಳೂ ಅದೇ ಅವಶೇಷ ದಶೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ।

Verse 7

एवं हि व्याकुलीभूते सर्वौषधिजलोज्झिते । काष्ठभूते तु संजाते त्रैलोक्ये सचराचरे

ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವು ದೂರವಾದಾಗ, ಚರಾಚರ ಸಹಿತ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವು ಒಣ ಕಾಷ್ಠದಂತೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ।

Verse 8

यावत्पश्यामि मध्याह्ने स्नानकाल उपस्थिते । त्रैलोक्यं ज्वलनाकारं दुर्निरीक्षं दुरासदम्

ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಕಾಲವು ಬಂದಾಗ ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೆ; ಆಗ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯವು ಜ್ವಾಲಾರೂಪವಾಗಿ, ನೋಡುವುದಕ್ಕೇ ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ದುರ್ಣಿರೀಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಮೀಪಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ದುರಾಸದವಾಗಿ ಕಂಡಿತು।

Verse 9

द्वौ सूर्यौ पूर्वतस्तात पश्चिमोत्तरयोस्तथा । तथैव दक्षिणे द्वौ च सूर्यौ दृष्टौ प्रतापिनौ

ಪ್ರಿಯನೇ! ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೂರ್ಯರು ಕಂಡರು; ಹಾಗೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಪ್ರತಾಪಶಾಲಿ ಸೂರ್ಯರು ದರ್ಶನವಾಯಿತು।

Verse 10

द्वौ सूर्यौ नागलोकस्थौ मध्ये द्वौ गगनस्य च । इत्येते द्वादशादित्यास्तपन्ते सर्वतो दिशम्

ಎರಡು ಸೂರ್ಯರು ನಾಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು, ಇನ್ನೆರಡು ಆಕಾಶದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ; ಹೀಗೆ ಈ ದ್ವಾದಶ ಆದಿತ್ಯರು ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಾಪದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 11

पृथिवीमदहन्सर्वां सशैलवनकाननाम् । नादग्धं दृश्यते किंचिदृते रेवां च मां तथा

ಅವರು ಪರ್ವತಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳು, ಕಾನನಗಳೊಡನೆ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಹಿಸಿದರು. ರೇವೆಯನ್ನೂ ನನ್ನನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಏನೂ ಅದೆಗ್ಧವಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 12

पृथिव्यां दह्यमानायां हविर्गन्धश्च जायते । ततो मे शुष्यते गात्रं तृषाप्येवं दुरासदा

ಭೂಮಿ ದಹಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹವಿಸ್ಸಿನ ಸುಗಂಧವು ಉದಯವಾಯಿತು. ಆಗ ನನ್ನ ದೇಹವು ಒಣಗತೊಡಗಿತು; ಸಹಿಸಲಾಗದ ದಾಹವು ನನ್ನನ್ನು ಆವರಿಸಿತು।

Verse 13

न हि विन्दामि पानीयं शोषितं च दिवाकरैः । यावत्कमण्डलुं वीक्षे शुष्कं तत्रापि तज्जलम्

ನನಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಣಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ನೀರೂ ಸಹ ಒಣಗಿತ್ತು.

Verse 14

ततोऽहं शोकसंतप्तो विशेषात्क्षुत्तृषार्दितः । उत्पपात क्षितेरूर्ध्वं पश्यमानो दिवं प्रति

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಶೋಕದಿಂದ ದಗ್ಧನಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದು ಆಕಾಶದತ್ತ ದೃಷ್ಟಿ ನೆಟ್ಟೆನು.

Verse 15

तावत्पश्यामि गगने गृहं शृङ्गारभूषितम् । ततस्तज्ज्ञातुकामोऽहं प्रस्थितो राजसत्तम

ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ನಾನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಮಂದಿರವನ್ನು ಕಂಡೆನು. ರಾಜಸತ್ತಮನೇ, ಅದು ಏನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಆಸೆಯಿಂದ ಅದರತ್ತ ಹೊರಟೆನು.

Verse 16

प्राकारेण विचित्रेण कपाटार्गलभूषितम् । विचित्रशिखरोपेतं द्वारदेशमुपागतः

ಅದು ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಗಳಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದ್ಭುತ ಶಿಖರಗಳಿರುವ ಅದರ ದ್ವಾರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಾನು ಸಮೀಪಿಸಿದೆನು.

Verse 17

षडशीतिसहस्राणि योजनानां समुच्छ्रये । तदर्धं तु पृथक्त्वेन काञ्चनं रत्नभूषितम्

ಅದರ ಎತ್ತರ ಎಂಭತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಯೋಜನೆಗಳು; ಅಗಲವು ಅದರ ಅರ್ಧಮಾತ್ರ. ಅದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಂತು, ಸ್ವರ್ಣಮಯವಾಗಿ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 18

तत्र मध्ये परां शय्यां पश्यामि नृपसत्तम । शय्योपरि शयानं तु पुरुषं दिव्यमूर्धजम्

ಅಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಾನು ಪರಮ ಶಯ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂಡೆನು; ಆ ಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ದಿವ್ಯ ಕೇಶವಂತನಾದ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನು ಶಯನಿಸಿದ್ದನು।

Verse 19

विकुञ्चिताग्रकेशान्तं समस्तं योजनायतम् । मुकुटेन विचित्रेण दीप्तिकान्तेन शोभितम्

ಅವನ ಕೇಶಗಳ ತುದಿಗಳು ಮನೋಹರವಾಗಿ ಕುಂಚಿತವಾಗಿದ್ದವು; ಅವನ ಸಮಸ್ತ ದೇಹವು ಒಂದು ಯೋಜನದಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿತ್ತು; ದೀಪ್ತ ಕಾಂತಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ಮುಕುಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 20

श्यामं कमलपत्राभं सुप्रभं च सुनासिकम् । सिंहास्यमायतभुजं गल्लश्मश्रुवराङ्कितम्

ಅವನು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ, ಕಮಲಪತ್ರದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ನಾಸಿಕಾವಂತನು; ಸಿಂಹಮುಖ, ದೀರ್ಘಭುಜ, ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಮೀಸೆ-ದಾಡಿಯ ಗುರುತುಗಳಿದ್ದವು।

Verse 21

त्रिवलीभङ्गसुभगं कर्णकुण्डलभूषितम् । विशालाभं सुपीनाङ्गं पार्श्वस्वावर्तभूषितम्

ತ್ರಿವಳಿಯ ಸುಂದರ ಮಡಿತದಿಂದ ಮನೋಹರನಾಗಿ, ಕರ್ಣಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತನಾಗಿ; ವಿಶಾಲಾಕಾರ, ಪುಷ್ಟಾಂಗ, ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಶುಭ ಆವರ್ತ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಭೂಷಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 22

शोभितं कटिभागेन विभक्तं जानुजङ्घयोः । पद्माङ्किततलं देवमाताम्रसुनखाङ्गुलिम्

ಕಟಿಭಾಗದಿಂದ ಶೋಭಿತನಾಗಿ, ಜಾನು ಮತ್ತು ಜಂಘೆಗಳ ಭಾಗಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಭಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು; ದೇವನ ಪಾದತಳಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಚಿಹ್ನಗಳು, ಬೆರಳಿನ ನಖಗಳು ತಾಮ್ರವರ್ಣವಾಗಿದ್ದವು।

Verse 23

मेघनादसुगम्भीरं सर्वावयवसुन्दरम् । शय्यामध्यगतं देवमपश्यं पुरुषोत्तमम्

ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತೆ ಗಂಭೀರ ನಾದವಿರುವ, ಸರ್ವ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರನಾದ, ಶಯ್ಯೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ದೇವನನ್ನು ನಾನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದೆನು।

Verse 24

शङ्खचक्रगदापाणिं शयानं दक्षिणेन तु । अक्षसूत्रोद्यतकरं सूर्यायुतसमप्रभम्

ಶಯ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತ, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ-ಚಕ್ರ-ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ; ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಪಮಾಲೆ ಹಿಡಿದ ಎತ್ತಿದ ಕೈಯೊಂದಿಗೆ—ಅವನು ದಶಸಹಸ್ರ ಸೂರ್ಯರ ಸಮಾನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು।

Verse 25

तं दृष्ट्वा भक्तिमान्देवं स्तोतुकामो व्यवस्थितः । जयेश जय वागीश जय दिव्याङ्गभूषण

ಆ ದೇವನನ್ನು ನೋಡಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಸ್ತುತಿಸಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ನಿಂತನು: “ಜಯ ಜಯೇಶ! ಜಯ ವಾಗೀಶ! ಜಯ ದಿವ್ಯಾಂಗಭೂಷಣ!”

Verse 26

जय देवपते श्रीमन्साक्षाद्ब्रह्म सनातन । तव लोकाः शरीरस्थास्त्वं गतिः परमेश्वर

ಜಯ ದೇವಪತೇ ಶ್ರೀಮಾನ್! ನೀನು ಸాక్షಾತ್ ಸನಾತನ ಬ್ರಹ್ಮನೇ. ಸರ್ವ ಲೋಕಗಳು ನಿನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ; ಹೇ ಪರಮೇಶ್ವರ, ನೀನೇ ಪರಮ ಗತಿ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ।

Verse 27

त्वदाधारा हि देवेश सर्वे लोका व्यवस्थिताः । त्वं श्रेष्ठः सर्वसत्त्वानां त्वं कर्ता धरणीधरः

ಹೇ ದೇವೇಶ! ಸರ್ವ ಲೋಕಗಳು ನಿನ್ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ನೀನು ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು; ನೀನು ಕರ್ತ, ನೀನು ಧರಣೀಧರ—ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನು।

Verse 28

त्वं हौत्रमग्निहोत्राणां सूत्रमन्त्रस्त्वमेव च । गोकर्णं भद्रकर्णं च त्वं च माहेश्वरं पदम्

ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹೌತ್ರ ಅರ್ಪಣ ನೀನೇ; ಸೂತ್ರವೂ ಮಂತ್ರವೂ ನೀನೇ. ನೀನೇ ಗೋಕರ்ண, ಭದ್ರಕರ್ಣ; ನೀನೇ ಮಾಹೇಶ್ವರ—ಶಿವನ ಪರಮ ಪದವು.

Verse 29

त्वं कीर्तिः सर्वकीर्तीनां दैन्यपापप्रणाशिनी । त्वं नैमिषं कुरुक्षेत्रं त्वं च विष्णुपदं परम्

ಎಲ್ಲ ಕೀರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೀರ್ತಿ ನೀನೇ; ದೈನ್ಯಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು ನೀನೇ. ನೀನೇ ನೈಮಿಷ, ನೀನೇ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ; ನೀನೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮ ಪದವೂ ಹೌದು.

Verse 30

त्वया तु लीलया देव पदाक्रान्ता च मेदिनी । त्वया बद्धो बलिर्देव त्वयेन्द्रस्य पदं कृतम्

ಹೇ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಲೀಲಾಮಾತ್ರದಿಂದ ಭೂಮಿ ನಿನ್ನ ಪಾದದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾಯಿತು. ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಬಲಿ ಬಂಧಿತನಾದನು; ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಇಂದ್ರನ ಪದವು ಪುನಃ ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು.

Verse 31

त्वं कलिर्द्वापरं देव त्रेता कृतयुगं तथा । प्रलम्बदमनश्च त्वं स्रष्टा त्वं च विनाशकृत्

ಹೇ ದೇವಾ! ನೀನೇ ಕಲಿ ಮತ್ತು ದ್ವಾಪರ; ನೀನೇ ತ್ರೇತಾ ಮತ್ತು ಕೃತಯುಗವೂ. ನೀನೇ ಪ್ರಲಂಬದಮನ; ನೀನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ನೀನೇ ಲಯಕರ್ತನೂ ಹೌದು.

Verse 32

त्वया वै धार्यते लोकास्त्वं कालः सर्वसंक्षयः । त्वया हि देव सृष्टास्ताः सर्वा वै देवयोनयः

ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಲೋಕಗಳು ಧಾರಿತವಾಗಿವೆ; ನೀನೇ ಕಾಲ, ಸರ್ವಸಂಹಾರಕ. ಹೇ ದೇವಾ! ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಯೋನಿಗಳು ಹಾಗೂ ದಿವ್ಯ ವಂಶಪರಂಪರೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 33

त्वं पन्थाः सर्वलोकानां त्वं च मोक्षः परा गतिः । ब्रह्मा त्वदुद्भवो देवो रजोरूपः सनातनः । रुद्रः क्रोधोद्भवोऽप्येवं त्वं च सत्त्वे व्यवस्थितः

ನೀನೇ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳ ಮಾರ್ಗ, ನೀನೇ ಮೋಕ್ಷ—ಪರಮ ಗತಿ. ನಿನ್ನಿಂದ ರಜೋಗುಣಸ್ವರೂಪನಾದ ಸನಾತನ ದೇವ ಬ್ರಹ್ಮನು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ರೋಧೋದ್ಭವನಾದ ರುದ್ರನೂ ಪ್ರकटನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನೀನು ಸತ್ತ್ವಗುಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 34

एतच्चराचरं देव क्रीडनार्थं त्वया कृतम् । एवं संतप्तदेहेन स्तुतो देवो मया प्रभुः

ಹೇ ದೇವಾ! ಈ ಸಮಸ್ತ ಚರಾಚರ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ನೀನು ಕ್ರೀಡಾರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದೀ. ಹೀಗೆ ದುಃಖದಿಂದ ತಪ್ತವಾದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಪ್ರಭುವಾದ ದೇವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದೆನು.

Verse 35

भक्त्या परमया राजन्सर्वभूतपतिः प्रभुः । स्तुवन्वै तत्र पश्यामि वारिपूर्णांस्ततो घटान्

ಹೇ ರಾಜನೇ! ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸರ್ವಭೂತಪತಿಯಾದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾ, ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಘಟಗಳನ್ನು ಕಂಡೆನು.

Verse 36

ततो मया विस्मृता या तृषा सा वर्धिता पुनः । उपासर्पं ततस्तस्य पार्श्वं वै पुरुषस्य हि

ಆಮೇಲೆ ನಾನು ಮರೆತಿದ್ದ ದಾಹವು ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆಗ ನಾನು ಆ ಪುರುಷನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಸರಿದು ಹೋದೆನು.

Verse 37

पानीयं पातुकामेन चिन्तितं च मया पुनः । नापश्यत हि मां चैष सुप्तोऽपि न च बुध्यते

ನೀರು ಕುಡಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಾನು ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸಿದೆನು. ಆದರೆ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ; ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಲಿಲ್ಲ.

Verse 38

यस्तु पापेन संमूढः सुखं सुप्तं प्रबोधयेत् । जायते तस्य पापस्य ब्रह्महत्याफलं महत्

ಪಾಪಮೋಹದಿಂದ ಮರುಳಾಗಿ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನನ್ನು ಯಾರು ಎಬ್ಬಿಸುತ್ತಾನೋ, ಅವನ ಆ ಪಾಪದ ಫಲ ಮಹತ್ತರ—ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಫಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.

Verse 39

एवं संचिन्त्यमाने तु द्वितीयो ह्यागतः पुमान् । नेक्षते जल्पते किंचिद्वामस्कन्धे मृगाजिनी

ನಾನು ಹೀಗೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಎರಡನೆಯ ಪುರುಷನು ಬಂದನು. ಅವನು ನನ್ನತ್ತ ನೋಡಲಿಲ್ಲ, ಏನೂ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವನ ಎಡ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಮೃಗಚರ್ಮವಿತ್ತು.

Verse 40

जटी कमण्डलुधरो दण्डी मेखलया वृतः । भस्मोन्मृदितसर्वाङ्गो महातेजास्त्रिलोचनः

ಅವನು ಜಟಾಧಾರಿ, ಕಮಂಡಲುವನ್ನು ಧರಿಸಿದವನು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ದಂಡ ಹೊಂದಿದವನು, ಮೇಖಲೆಯಿಂದ ವೃತನಾದವನು; ಸರ್ವಾಂಗವೂ ಭಸ್ಮಲೇಪಿತ—ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ತ್ರಿನೇತ್ರನು.

Verse 41

यावत्तं स्तोतुकामोऽहमपश्यं स्वच्छचक्षुषा । तावत्सर्वाङ्गसम्भूत्यामहत्या रूपसम्पदा

ನಾನು ಅವನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಬೇಕೆಂದು ಸ್ವಚ್ಛ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಅವನ ಸರ್ವಾಂಗಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ, ಮಹಾರೂಪಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಯುಕ್ತವಾದ ದೇವೀಸಮಾನ ಪ್ರಕಾಶವು ಪ್ರಾದುರ್ಭವಿಸಿತು.

Verse 42

अपश्यं संवृतां नारीं सर्वाभरणभूषिताम् । दृष्ट्वा तां पतितो भूमौ जयस्वेति ब्रुवंस्ततः

ನಾನು ಆವರಿತಳಾದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಕಂಡೆ; ಅವಳು ಸರ್ವಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳನ್ನು ಕಂಡ ತಕ್ಷಣ ನಾನು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು, ನಂತರ ‘ಜಯಸ್ವ’ ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

Verse 43

जय रुद्राङ्गसम्भूते जयवाहिनि सनातनि । जय कौमारि माहेन्द्रि वैष्णवी वारुणी तथा

ರುದ್ರನ ಅಂಗದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ದೇವಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಜಯ; ಹೇ ಸನಾತನೀ ಶಕ್ತಿವಾಹಿನೀ, ನಿನಗೆ ಜಯ. ಕೌಮಾರೀ, ಮಾಹೇಂದ್ರಿ, ವೈಷ್ಣವೀ ಹಾಗೂ ವಾರುಣೀ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿನಗೆ ಜಯ.

Verse 44

जय कौबेरि सावित्रि जय धात्रि वरानने । तृष्णया तप्तदे हस्य रक्षां कुरु चराचरे

ಕೌಬೇರೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಜಯ, ಸಾವಿತ್ರೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಜಯ; ಹೇ ಧಾತ್ರೀ, ಹೇ ವರಾನನೇ, ನಿನಗೆ ಜಯ. ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ದಹಿಸಿದ ನನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು—ಚರಾಚರ ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆ.

Verse 45

श्रीदेव्युवाच । प्रसन्ना विप्रशार्दूल तव वाक्यैः सुशोभनैः । वर्तते मानसे यत्ते मया ज्ञातं द्विजोत्तम

ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ವಿಪ್ರಶಾರ್ದೂಲ, ನಿನ್ನ ಸುಶೋಭನ ವಚನಗಳಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.

Verse 46

शृणु विप्र ममाप्यस्ति व्रतमेतत्सुदारुणम् । स्त्रीलघुत्वान्मयारब्धं दुष्करं मन्दमेधया

ಕೇಳು, ಹೇ ವಿಪ್ರ—ನನಗೂ ಈ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣ ವ್ರತವಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀಲಘುತ್ವ (ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವ)ದಿಂದ ನಾನು ಇದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದೆ; ಮಂದಮೇಧೆಗೆ ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ದುಷ್ಕರ.

Verse 47

यदि भावी च मे पुत्रो धर्मिष्ठो लोकविश्रुतः । विप्रस्य तु स्तनं दत्त्वा पश्चाद्दास्यामि बालके

ನನಗೆ ಪುತ್ರನು ಜನಿಸಬೇಕಾದರೆ—ಧರ್ಮಿಷ್ಠನಾಗಿ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತನಾಗಿ—ಮೊದಲು ವಿಪ್ರನಿಗೆ ನನ್ನ ಸ್ತನವನ್ನು ನೀಡಿ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ನೀಡುವೆನು.

Verse 48

स मे पुत्रः समुत्पन्नो यथोक्तो मे महामुने । स्तनं पिब त्वं विप्रेन्द्र यदि जीवितुमिच्छसि

ಓ ಮಹಾಮುನಿಯೇ! ನಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ ನನ್ನ ಪುತ್ರನು ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಓ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರನೇ! ಬದುಕಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಸ್ತನವನ್ನು ಪಾನಮಾಡು.

Verse 49

श्रीमार्कण्डेय उवाच । अकार्यमेतद्विप्राणां यस्त्विमं पिबते स्तनम् । पुनश्चैवोपनयनं व्रतसिद्धिं न गच्छति

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು— ಇದು ವಿಪ್ರರಿಗೆ ಅಕಾರ್ಯ; ಈ ಸ್ತನವನ್ನು ಪಾನಮಾಡುವವನು ಪುನಃ ಉಪನಯನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು, ವ್ರತಸಿದ್ಧಿಗೆ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ.

Verse 50

ब्राह्मणत्वं त्रिभिर्लोकैर्दुर्लभं पद्मलोचने । संस्कारैः संस्कृतो विप्रो यैश्च जायेत तच्छृणु

ಓ ಪದ್ಮಲೋಚನೇ! ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ ದುರ್ಲಭ. ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ವಿಪ್ರನು ಸಂಸ್ಕೃತನಾಗುತ್ತಾನೆ— ಯಾವ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿ ವಿಪ್ರನಾಗುತ್ತಾನೋ ಅದನ್ನು ಕೇಳು.

Verse 51

प्रथमं चैव नारीषु संस्कारैर्बीजवापतम् । बीजप्रक्षेपणादेव बीजक्षेपः स उच्यते

ಸ್ತ್ರೀಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಬೀಜವಾಪನ’. ಬೀಜವನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುವುದೇ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ‘ಬೀಜಕ್ಷೇಪ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.

Verse 52

तदन्ते च महाभागे गर्भाधानं द्वितीयकम् । पुंसवनं तृतीयं तु सीमन्तं च चतुर्थकम्

ಅನಂತರ, ಓ ಮಹಾಭಾಗೇ! ಎರಡನೆಯದು ‘ಗರ್ಭಾಧಾನ’ ಸಂಸ್ಕಾರ; ಮೂರನೆಯದು ‘ಪುಂಸವನ’; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ‘ಸೀಮಂತ’ ಸಂಸ್ಕಾರ.

Verse 53

पञ्चमं जातकर्म स्यान्नाम वै षष्ठमुच्यते । निष्क्रामः सप्तमश्चैव ह्यन्नप्राशनमष्टमम्

ಐದನೇ ಸಂಸ್ಕಾರ ಜಾತಕರ್ಮ; ಆರನೆಯದು ನಾಮಕರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಏಳನೆಯದು ನಿಷ್ಕ್ರಮಣ (ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವುದು), ಎಂಟನೆಯದು ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ (ಮೊದಲ ಘನಾಹಾರ ಸೇವನೆ).

Verse 54

नवमं वै चूडकर्म दशमं मौञ्जिबन्धनम् । ऐषिकं दार्विकं चैव सौमिकं भौमिकं तथा

ಒಂಬತ್ತನೇದು ಚೂಡಾಕರ್ಮ (ಮುಂಡನ); ಹತ್ತನೇದು ಮೌಂಜೀಬಂಧನ (ಮುಂಜಾ-ಮೇಖಲೆ ಕಟ್ಟುವುದು). ಜೊತೆಗೆ ಐಷಿಕ, ದಾರ್ವಿಕ, ಸೌಮಿಕ, ಭೌಮಿಕ ಎಂಬ ವಿಧಿಗಳೂ ಇವೆ.

Verse 55

पत्नीसंयोजनं चान्यद्दैवकर्म ततः परम् । मानुष्यं पितृकर्म स्याद्दशमाष्टासु शोभने

ಪತ್ನೀಸಂಯೋಜನ (ವಿವಾಹ) ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಸ್ಕಾರ; ಅದರ ನಂತರ ದೈವಕರ್ಮಗಳು. ಬಳಿಕ ಮಾನುಷ್ಯಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಿತೃಕರ್ಮ—ಇಂತೆ ಶುಭ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಇವು ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಎಂಟರಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.

Verse 56

भूतं भव्यं तथेष्टं च पार्वणं च ततः परम्

ನಂತರ ಭೂತಯಜ್ಞ, ಭವ್ಯಹೋಮ, ಇಷ್ಟಿಯಾಗ ಮತ್ತು ಆಮೇಲೆ ಪಾರ್ವಣ ವಿಧಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 57

श्राद्धं श्रावण्यामाग्रयणं च चैत्राश्वयुज्यां दशपौर्णमास्याम् । निरूढपशुसवनसौत्रामण्यग्निष्टोमात्यग्निष्टोमाः

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ, ಆಗ್ರಯಣ ವಿಧಿ; ಹಾಗೆಯೇ ಚೈತ್ರ ಮತ್ತು ಆಶ್ವಯುಜದಲ್ಲಿ ದಶಮಿ-ಪೌರ್ಣಮಾಸಿಯಂದು (ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು); ಜೊತೆಗೆ ನಿರೂಢಪಶು, ಸವನ, ಸೌತ್ರಾಮಣಿ, ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಗ್ನಿಷ್ಟೋಮ ಯಜ್ಞಗಳು.

Verse 58

षोडषीवाजपेयातिरात्राप्तोर्यामोदशवाजपेयाः । सर्वभूतेषु क्षान्तिरनसूया शौचमङ्गलमकार्पण्यमस्पृहेति

ಷೋಡಶೀ, ವಾಜಪೇಯ, ಅತಿರಾತ್ರ, ಆಪ್ತೋರ್ಯಾಮ, ಹಾಗೆಯೇ ಓಡಶ ಮತ್ತು ವಾಜಪೇಯಾದಿ ಯಜ್ಞಕ್ರತುಗಳೂ ಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಗುಣಗಳು—ಸರ್ವಭೂತಗಳ प्रति ಕ್ಷಮೆ, ಅನಸೂಯ (ದ್ವೇಷರಹಿತತೆ), ಶೌಚ, ಮಂಗಳಾಚಾರ, ಅಕಾರ್ಪಣ್ಯ (ಉದಾರತೆ), ಅಸ್ಪೃಹೆ (ನಿರ್ಲೋಭತೆ)।

Verse 59

एभिरष्टचत्वारिंशद्भिः संस्कारैः संकृतो ब्राह्मणो भवति

ಈ ನಲವತ್ತೆಂಟು ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಸಮ್ಯಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತನಾದವನು (ನಿಜವಾಗಿ) ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 60

एवं ज्ञात्वा महाभागे न तु मां पातुमर्हसि । शिशुपेयं स्तनं भद्रे कथं वै मद्विधः पिबेत्

ಓ ಮಹಾಭಾಗೆ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ನೀನು ನನಗೆ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಬಾರದು. ಓ ಭದ್ರೆ, ಈ ಸ್ತನವು ಶಿಶುವಿಗೆ ಕುಡಿಯುವದಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯ; ನನ್ನಂತಹವನು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕುಡಿಯಲಿ?

Verse 61

ममैतद्वचनं श्रुत्वा नारी वचनमब्रवीत्

ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ಸ್ತ್ರೀ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು।

Verse 62

यदि त्वं न पिबेः स्तन्यं पयो बालो मरिष्यति । श्रूयते त्रिषु लोकेषु वेदेषु च स्मृतिष्वपि । मुच्यते सर्वपापेभ्यो भ्रूणहत्या न मुञ्चति

ನೀನು ಸ್ತನ್ಯಪಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಆ ಬಾಲನು ಸಾಯುವನು. ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ವೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಮೃತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ಇದು ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ: ಸರ್ವಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕಬಹುದು; ಆದರೆ ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಗದು।

Verse 63

भवित्री तव हत्या च महाभागवतः पुनः । जन्मानि च शतान्यष्टौ क्लिश्यते भ्रूणहत्यया

ಓ ಮಹಾಭಾಗವತನೇ! ನಿನ್ನ ಹತ್ಯೆಯೂ ಪುನಃ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು; ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ಪಾಪದಿಂದ ಜೀವನು ಎಂಟುನೂರು ಜನ್ಮಗಳವರೆಗೆ ಕ್ಲೇಶಪಡುವನು।

Verse 64

मृतः शुनत्वं चाप्नोति वर्षाणां तु शतत्रयम् । ततस्तस्य क्षये जाते काकयोनिं व्रजेत्पुनः

ಮರಣಾನಂತರ ಅವನು ಮೂರುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಾಯಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವನು; ಆ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಗೆಯ ಯೋನಿಗೆ ಹೋಗುವನು।

Verse 65

तत्रापि च शतान्यष्टौ क्लिश्यते पापकर्मणि । वराहो दश जन्मानि तदन्ते जायते कृमिः

ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಪಕರ್ಮಿ ಎಂಟುನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಕ್ಲೇಶಪಡುವನು; ಅವನು ಹತ್ತು ಜನ್ಮಗಳು ವರಾಹನಾಗಿ, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಮಿಯಾಗಿ ಜನ್ಮಿಸುವನು।

Verse 66

ततश्चारोहिणीं प्राप्य गोगजाश्वनृजन्मभाक् । श्रूयते श्रुतिशास्त्रेषु वेदेषु च परंतप

ನಂತರ ‘ಆರೋಹಿಣೀ’ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನು ಗೋ, ಗಜ, ಅಶ್ವ ಮತ್ತು ನರಜನ್ಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ; ಶ್ರುತಿ-ಶಾಸ್ತ್ರ-ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ, ಓ ಪರಂತಪ।

Verse 67

सर्वपापाधिकं पापं बालहत्या द्विजोत्तम । बालहत्यायुतो विप्रः पच्यते नरके ध्रुवम्

ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ! ಬಾಲಹತ್ಯೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಮಹಾಪಾಪ; ಬಾಲಹತ್ಯೆಯಿಂದ ಕಲుషಿತನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನರಕದಲ್ಲಿ ಪಚ್ಯತೆಯಾಗುವನು।

Verse 68

वर्षाणि च शतान्यष्टौ प्राप्नोति यमयातनाम् । तस्मादल्पतरो दोषः पिबतो मे स्तनं तव

ಅವನು ಎಂಟುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಮನ ಯಾತನೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ತನ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ದೋಷವು ಅಲ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

Verse 69

तथैवापिबतः पापं जायते बहुवर्षिकम् । क्षुधातृषाविरामस्ते पुण्यं च पिबतः स्तनम्

ಅದೇ ರೀತಿ ಕುಡಿಯದಿದ್ದರೆ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರುವ ಪಾಪ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತನ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ನಿನ್ನ ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆ ಶಮನವಾಗುತ್ತದೆ; ಪುಣ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

Verse 70

अतो न चेतः संदिग्धं कर्तव्यमिह कर्हिचित् । एहि विप्र यथाकामं बालार्थे पिब मे स्तनम्

ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಮಾಡಬೇಡ. ಬಾ, ಓ ವಿಪ್ರನೇ! ಬಾಲಕನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಇಷ್ಟದಂತೆ ನನ್ನ ಸ್ತನ್ಯವನ್ನು ಕುಡಿ.

Verse 71

ततोऽहं वचनं श्रुत्वा स्तनं पातुं समुद्यतः । न च तृप्तिं विजानामि पिबतः स्तनमुत्तमम्

ನಂತರ ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನಾನು ಸ್ತನ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದೆ. ಆದರೆ ಆ ಉತ್ತಮ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 72

त्रिंशद्वर्षसहस्राणि भारतैवं शतानि च । ततः प्रबुद्धोत्सङ्गेऽहं मायानिद्राविमोहितः

ಓ ಭಾರತನೇ! ಮுப்பತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಇನ್ನೂ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ನಂತರ ನಾನು ಅವಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡೆ—ಮಾಯಾನಿದ್ರೆಯ ಮೋಹದಿಂದ.

Verse 73

निद्राविगतमोहोऽहं यावत्पश्यामि पाण्डव । तावत्सुप्तं न पश्यामि न च तं बालकं विभो

ನಿದ್ರಾಜನಿತ ಮೋಹವು ನನಗಿಂದ ದೂರವಾದಾಗ, ಓ ಪಾಂಡವ, ನಾನು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ನೋಡಿದೆಯೋ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಯಾರನ್ನೂ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಆ ಬಾಲಕನನ್ನೂ, ಓ ಪ್ರಭು, ಕಾಣಲಿಲ್ಲ।

Verse 74

चतुरस्तांश्च वै कुम्भान् पश्यामि तत्र भारत । न च पश्यामि तां देवीं गता वै कुत्रचिच्च ते

ಅಲ್ಲಿ, ಓ ಭಾರತ, ನಾನು ನಾಲ್ಕು ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಕಂಡೆ; ಆದರೆ ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ—ಅವಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲೋ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅದು ನಿನಗೂ ಅಜ್ಞಾತ।

Verse 75

एवं विमृश्यमानस्य चिन्तयानस्य तिष्ठतः । ईषद्धसितया वाचा देवी वचनमब्रवीत्

ಅವನು ಹೀಗೆ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ, ದೇವಿಯು ಸ್ವಲ್ಪ ನಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ಮೃದು ವಾಣಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದಳು।

Verse 76

श्रीदेव्युवाच । कृष्णः स पुरुषः सुप्तो द्वितीयोऽप्यागतो हरः । ये चत्वारश्च ते कुम्भाः समुद्रास्ते द्विजोत्तम

ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳಿದರು—ನೀನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣ ಪುರುಷನಾಗಿ ಕಂಡವನು ಕೃಷ್ಣ (ವಿಷ್ಣು); ಎರಡನೆಯಾಗಿ ಬಂದವನು ಹರ (ಶಿವ). ಮತ್ತು ಆ ನಾಲ್ಕು ಕುಂಭಗಳು, ಓ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ, ನಾಲ್ಕು ಸಮುದ್ರಗಳೇ।

Verse 77

यश्च बालस्त्वया दृष्टो ब्राह्मा लोकपितामहः । अहं च पृथिवी ज्ञेया सप्तद्वीपा सर्वता

ನೀನು ಕಂಡ ಆ ಬಾಲಕನು ಲೋಕಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮ. ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಭೂಮಿಯೆಂದು ತಿಳಿ—ಸಪ್ತದ್ವೀಪಗಳೊಡನೆ ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವವಳಾಗಿ।

Verse 78

या गता त्वां परित्यज्य भूतले सुप्रतिष्ठिता । इमां च प्रेक्षसे विप्र नर्मदां सरितां वराम्

ನಿನ್ನನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಿ ಹೋದ ಆಕೆ ಭೂತಲದಲ್ಲಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಳಾದಳು. ಈಗ, ಹೇ ವಿಪ್ರ, ನೀನು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ನರ್ಮದೆಯನ್ನು ದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವೆ.

Verse 79

सर्वसत्त्वोपकाराय बृहते पुण्यलक्षणा । रेवानदी तु विख्याता न मृता तेन नर्मदा

ಸರ್ವ ಸತ್ತ್ವಗಳ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಹತ್ತಾದ ಪುಣ್ಯಲಕ್ಷಣೆಯುಳ್ಳ ಈ ನದಿ ‘ರೇವಾ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ. ಅವಳು ‘ಮೃತಳಲ್ಲ’—ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳಿಗೆ ನರ್ಮದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು.

Verse 80

एवं ज्ञात्वा शमं गच्छ स्वस्थो भव महामुने । इत्युक्त्वा मां तदा देवी तत्रैवान्तरधीयत

ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಶಾಂತಿಗೆ ಹೋಗು; ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ, ಸ್ವಸ್ಥನಾಗಿ ಸ್ಥಿರನಾಗು. ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳಿ ದೇವಿ ಅಲ್ಲೀಯೇ ಅಂತರ್ಧಾನಗೊಂಡಳು.

Verse 81

एवं हि शेते भगवान्सत्त्वस्थः प्रलये सदा । सत्त्वरूपो महादेवो यदाधारे जगत्स्थितम्

ಪ್ರಳಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಸದಾ ಸತ್ತ್ವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಯನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ತ್ವರൂപಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನೇ ಈ ಜಗತ್ತು ನಿಂತಿರುವ ಆಧಾರ.

Verse 82

एवं मयानुभूतं तु दृष्टमाश्चर्यमुत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं कथितं ते नरोत्तम

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಈ ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ ಕಂಡೆನು. ಹೇ ನರೋತ್ತಮ, ಸರ್ವಪಾಪಹರವಾದ ಈ ಪುಣ್ಯಕಥೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆನು.

Verse 83

विष्णोश्चरितमित्युक्तं यत्त्वया परिपृच्छितम् । भूय एव महाबाहो किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ನೀನು ವಿಚಾರಿಸಿದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಚರಿತವು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮತ್ತೆ, ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೀಯ?