Adhyaya 2

Verse 1

सूत उवाच

ಸೂತನು ಹೇಳಿದರು—।

Verse 2

। अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ (ಅಧ್ಯಾಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ)।

Verse 3

विस्तरं नर्मदायास्तु तीर्थानां मुनिसत्तम । कोऽन्यः शक्तोऽस्ति वै वक्तुमृते ब्रह्माणमीश्वरम्

ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನರ್ಮದೆಯ ತೀರ್ಥಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಯಾರು ವರ್ಣಿಸಬಲ್ಲರು? ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ (ಶಿವ)ರನ್ನು ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೂ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ।

Verse 4

एतमेव पुरा प्रश्नं पृष्टवाञ्जनमेजयः । वैशंपायनसंज्ञं तु शिष्यं द्वैपायनस्य ह

ಇದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಜನಮೇಜಯನು ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರ ಶಿಷ್ಯನಾದ ವೈಶಂಪಾಯನನೆಂಬ ಮುನಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದನು।

Verse 5

रेवातीर्थाश्रितं पुण्यं तत्ते वक्ष्यामि शौनक । पुरा पारीक्षितो राजा यज्ञादीक्षासु दीक्षितः

ಹೇ ಶೌನಕನೇ! ರೇವಾ (ನರ್ಮದೆ) ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಿತವಾದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುವೆನು। ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾರೀಕ್ಷಿತ ರಾಜನು ಯಜ್ಞದೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು।

Verse 6

संभृते तु हविर्द्रव्ये वर्तमानेषु कर्मसु । आसीनेषु द्विजाग्र्येषु हूयमाने हुताशने

ಹವಿರ್ದ್ರವ್ಯ ಸಂಭೃತವಾಗಿ ಕರ್ಮಗಳು ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿರುವಾಗ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಆಸೀನರಾಗಿದ್ದು, ಹುತಾಶನದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಹೋಮ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ—

Verse 7

वर्तमानासु सर्वत्र तथा धर्मकथासु च । श्रूयमाणे तथा शब्दे जनैरुक्ते त्वहर्निशम्

ಸರ್ವತ್ರ ಧರ್ಮಕಥೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ; ಜನರು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಉಚ್ಚರಿಸಿದ ಆ ವಚನಗಳೂ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವಾಗ—

Verse 8

यज्ञभूमौ कुलपते दीयतां भुज्यतामिति । विविधांश्च विनोदान्वै कुर्वाणेषु विनोदिषु

ಯಜ್ಞಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇ ಕುಲಪತೇ, ‘ದಾನ ಕೊಡಿ, ಭೋಜನ ಮಾಡಿ!’ ಎಂಬ ಘೋಷ ಎದ್ದಿತು; ವಿನೋದಿಗಳು ನಾನಾವಿಧ ಉತ್ಸವ-ವಿನೋದಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 9

एवंविधे वर्तमाने यज्ञे स्वर्गसदःसमे । वैशंपायनमासीनं पप्रच्छ जनमेजयः

ಇಂತಹ ಸ್ವರ್ಗಸಭಾಸಮಾನ ಯಜ್ಞ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಜನಮೇಜಯನು ಅಲ್ಲಿ ಆಸೀನನಾಗಿದ್ದ ವೈಶಂಪಾಯನನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು।

Verse 10

जनमेजय उवाच । द्वैपायनप्रसादेन ज्ञानवानसि मे मतः । वैशंपायन तस्मात्त्वां पृच्छामि ऋषिसन्निधौ

ಜನಮೇಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ) ಪ್ರಸಾದದಿಂದ ನೀನು ನನಗೆ ಜ್ಞಾನವಂತನೆಂದು ತೋರುತ್ತೀಯ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೇ ವೈಶಂಪಾಯನ, ಋಷಿಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತೇನೆ।

Verse 11

ब्रूहि मे त्वं पुरावृत्तं पितृणां तीर्थसेवनम् । चिरं नानाविधान्क्लेशान् प्राप्तास्त इति मे श्रुतम्

ನನ್ನ ಪಿತೃಗಳ ತೀರ್ಥಸೇವನೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಅವರು ದೀರ್ಘಕಾಲ ನಾನಾವಿಧ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರು ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.

Verse 12

कथं द्यूतजिताः पार्था मम पूर्वपितामहाः । आसमुद्रां महीं विप्र भ्रमन्तस्तीर्थलोभतः

ಹೇ ವಿಪ್ರನೇ! ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋತ ನನ್ನ ಪೂರ್ವಪಿತಾಮಹರಾದ ಪಾರ್ಥರು ತೀರ್ಥಲಾಲಸೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರಾಂತ ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಹೇಗೆ ಸಂಚರಿಸಿದರು?

Verse 13

केन ते सहितास्तात भूमिभागाननेकशः । चेरुः कथय तत्सर्वं सर्वज्ञोऽसि मतो मम

ಹೇ ತಾತಾ! ಅವರು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅನೇಕ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು? ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಹೇಳು; ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಸರ್ವಜ್ಞನು.

Verse 14

वैशंपायन उवाच

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದರು:

Verse 15

कथयिष्यामि भूनाथ यत्पृष्टं तु त्वयाऽनघ । नमस्कृत्य विरूपाक्षं वेदव्यासं महाकविम्

ಹೇ ಭೂನಾಥ, ಹೇ ಅನಘ! ನೀನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು—ಮೊದಲು ತ್ರಿನೇತ್ರಧಾರಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಿಗೂ ಮಹಾಕವಿ ವೇದವ್ಯಾಸನಿಗೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ.

Verse 16

पितामहास्तु ते पञ्च पाण्डवाः सह कृष्णया । उषित्वा ब्राह्मणैः सार्धं काम्यके वन उत्तमे

ಹೇ ರಾಜನೇ, ನಿನ್ನ ಪಿತಾಮಹರು—ಐದು ಪಾಂಡವರು—ಕೃಷ್ಣಾ (ದ್ರೌಪದಿ) ಸಹಿತ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಮ್ಯಕ ವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿ…

Verse 17

प्रधानोद्दालके तत्र कश्यपोऽथ महामतिः । विभाण्डकश्च राजेन्द्र मुरुश्चैव महामुनिः

ಅಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನನು ಉದ್ದಾಲಕನು; ಮಹಾಮತಿ ಕಶ್ಯಪನೂ ಇದ್ದನು. ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ವಿಭಾಂಡಕನು ಮತ್ತು ಮುರು ಎಂಬ ಮಹಾಮುನಿಯೂ ಇದ್ದರು.

Verse 18

पुलस्त्यो लोमशश्चैव तथान्ये पुत्रपौत्रिणः । स्नात्वा निःशेषतीर्थेषु गतास्ते विन्ध्यपर्वतम्

ಪುಲಸ್ತ್ಯನು, ಲೋಮಶನು ಹಾಗೂ ಇತರ ಋಷಿಗಳು ಪುತ್ರ-ಪೌತ್ರರೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ವಿಂಧ್ಯ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.

Verse 19

ते च तत्राश्रमं पुण्यं सर्वैर्वृक्षैः समाकुलम् । चम्पकैः कर्णकारैश्च पुन्नागैर्नागकेसरैः

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪುಣ್ಯವಾದ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡರು; ಅದು ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಚಂಪಕ, ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಪುನ್ನಾಗ, ನಾಗಕೇಸರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 20

बकुलैः कोविदारैश्च दाडिमैरुपशोभितम् । पुष्पितैरर्जुनैश्चैव बिल्वपाटलकेतकैः

ಅದು ಬಕುಲ, ಕೋವಿದಾರ, ದಾಡಿಮ (ದಾಳಿಂಬೆ) ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ಹೂಬಿಟ್ಟ ಅರ್ಜುನ, ಬಿಲ್ವ, ಪಾಟಲ, ಕೇತಕೀ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ.

Verse 21

कदम्बाम्रमधूकैश्च निम्बजम्बीरतिन्दुकैः । नालिकेरैः कपित्थैश्च खर्जूरपनसैस्तथा

ಆ ವನವು ಕದಂಬ, ಮಾವು, ಮಧೂಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಬೇವು, ಜಂಬೀರ, ತಿಂದುಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ, ಇನ್ನೂ ತೆಂಗು, ಕಪಿತ್ಥ, ಖರ್ಜೂರ, ಪನಸ (ಹಲಸು) ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತ್ತು।

Verse 22

नानाद्रुमलताकीर्णं नानावल्लीभिरावृतम् । सपुष्पं फलितं कान्तं वनं चैत्ररथं यथा

ಅನೇಕ ವಿಧದ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಲತೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ನಾನಾವಿಧ ವಲ್ಲಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ಪುಷ್ಪಿಸಿ ಫಲಿಸಿ ಕಾಂತಿಮಯವಾದ ಆ ವನವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚೈತ್ರರಥ ವನದಂತೆ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 23

जलाश्रयैस्तु विपुलैः पद्मिनीखण्डमण्डितम् । सितोत्पलैश्च संछन्नं नीलपीतैः सितारुणैः

ಆ ವನವು ವಿಶಾಲ ಜಲಾಶಯಗಳಿಂದಲೂ ಪದ್ಮಿನೀಖಂಡಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿತ್ತು; ಶ್ವೇತ ಉತ್ಪಲಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ, ನೀಲ, ಪೀತ, ಶ್ವೇತ ಮತ್ತು ಅರುಣ ವರ್ಣದ ಪದ್ಮಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು।

Verse 24

हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् । आडीकाकबलाकाभिः सेवितं कोकिलादिभिः

ಆ ವನವು ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಂಡವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಚಕ್ರವಾಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆಡೀಕಾ, ಬಲಾಕಾ (ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು) ಹಾಗೂ ಕೋಕಿಲಾದಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 25

सिंहैर्व्याघ्रैर्वराहैश्च गजैश्चैव महोत्कटैः । महिषैश्च महाकायैः कुरङ्गैश्चित्रकैः शशैः

ಆ ವನದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳು, ವ್ಯಾಘ್ರಗಳು, ವರಾಹಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಗಜಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಮಹಾಕಾಯ ಮಹಿಷಗಳು, ಮತ್ತು ಕುರಂಗ, ಚಿತ್ರಕ (ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ) ಹಾಗೂ ಶಶ (ಮೊಲ)ಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು।

Verse 26

गण्डकैश्चैव खड्गैश्च गोमायुसुरभी युतम् । सारङ्गैर्मल्लकैश्चैव द्विपदैश्च चतुष्पदैः

ಆ ವನವು ಗಂಡಕ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗ ಎಂಬ ಮೃಗಗಳಿಂದ, ಗೋಮಾಯು (ನರಿ) ಹಾಗೂ ಸುಗಂಧಮಯ ಜೀವಗಳಿಂದ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಾರಂಗ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಕ ಜಿಂಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪದರೂ ಚತುಷ್ಪದರೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಇದ್ದರು।

Verse 27

तथाच कोकिलाकीर्णं मनःकान्तं सुशोभितम् । जीवंजीवकसंघैश्च नानापक्षिसमायुतम्

ಹಾಗೆಯೇ ಆ ವನವು ಕೋಗಿಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ—ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದಕರವಾಗಿ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು; ಜೀವಂಜೀವಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ನಾನಾವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಸೇರಿ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು।

Verse 28

दुःखशोकविनिर्मुक्तं सत्त्वोत्कटमनोरमम् । क्षुत्तृषारहितं कान्तं सर्वव्याधिविवर्जितम्

ಅದು ದುಃಖ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು; ಸತ್ತ್ವಗುಣದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿತ್ತು; ಹಸಿವು-ಬಾಯಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಕాంతಿಮಯವಾಗಿ, ಎಲ್ಲ ರೋಗಗಳಿಂದಲೂ ವಿಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು।

Verse 29

सिंहीस्तनं पिबन्त्यत्र कुरंगाः स्नेहसंयुतम् । मार्जारमूषकौ चोभाववलेहत उन्मुखौ

ಅಲ್ಲಿ ಕುರಂಗ (ಜಿಂಕೆಗಳು) ಸ್ನೇಹಸಂಪನ್ನ ಸಿಂಹಿಣಿಯ ಸ್ತನಗಳಿಂದ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದವು; ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು ಹಾಗೂ ಇಲಿ—ಇಬ್ಬರೂ—ವೈರವಿಲ್ಲದೆ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ (ಆಹಾರವನ್ನು) ನೆಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 30

पञ्चास्याः पोतकेभाश्च भोगिनस्तु कलापिनः । दृष्ट्वा तद्विपिनं रम्यं प्रविष्टाः पाण्डुनन्दनाः

ಆ ರಮ್ಯವಾದ ವಿಪಿನವನ್ನು ನೋಡಿ—ಅಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳು, ಆನೆಮಕ್ಕಳು, ಭೋಗಿಗಳು (ಸರ್ಪಗಳು) ಮತ್ತು ಕಲಾಪಿಗಳು (ನವಿಲುಗಳು) ಸಹ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ—ಪಾಂಡುನಂದನರು ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು।

Verse 31

मार्कण्डं दृष्टवांस्तत्र तरुणादित्यसन्निभम् । ऋषिभिः सेव्यमानं तु नानाशास्त्रविशारदैः

ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಯೌವನ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಮುನಿಯನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡಿದರು; ನಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತರಾದ ಋಷಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 32

कुलीनैः सत्त्वसम्पन्नैः शौचाचारसमन्वितैः । धीसंगतैः क्षमायुक्तैस्त्रिसंध्यं जपतत्परैः

ಆ ಸ್ಥಳವು ಕುಲೀನರು, ಸತ್ತ್ವಸಂಪನ್ನರು, ಶೌಚ-ಸದಾಚಾರಯುತರು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವರು, ಕ್ಷಮಾಶೀಲರು ಹಾಗೂ ತ್ರಿಸಂಧ್ಯಾ ಜಪದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾದವರಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು।

Verse 33

ऋग्यजुःसामविहितैर्मन्त्रैर्होमपरायणैः । केचित्पञ्चाग्निमध्यस्थाः केचिदेकान्तसंस्थिताः

ಕೆಲವರು ಋಗ್-ಯಜುಃ-ಸಾಮದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾದ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೋಮದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಪಂಚಾಗ್ನಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 34

ऊर्ध्वबाहुनिरालम्बा आदित्यभ्रमणाः परे । सायंप्रातर्भुजश्चान्ये एकाहारास्तथा परे

ಕೆಲವರು ಆಧಾರವಿಲ್ಲದೆ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಆದಿತ್ಯ-ಭ್ರಮಣ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಸಾಯಂಕಾಲ-ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಏಕಾಹಾರ ವ್ರತಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು।

Verse 35

द्वादशाहात्तथा चान्ये अन्ये मासार्धभोजनाः । दर्शे दर्शे तथा चान्ये अन्ये शैवालभोजनाः

ಕೆಲವರು ಹನ್ನೆರಡು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಅರ್ಧಮಾಸಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ. ಕೆಲವರು ಪ್ರತಿದರ್ಶದಲ್ಲಿ (ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ) ಭೋಜನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಮತ್ತ ಕೆಲವರು ಶೈವಾಲಾದಿ ಜಲಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು।

Verse 36

पिण्याकमपरेऽभुजन् केचित्पालाशभोजनाः । अपरे नियताहारा वायुभक्ष्याम्बुभोजनाः

ಕೆಲವರು ಪಿಣ್ಯಾಕ (ಎಣ್ಣೆಖಲಿ) ಭುಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ಪಲಾಶಪತ್ರಭೋಜನರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಿಯತಾಹಾರಿಗಳು—ವಾಯುವನ್ನೇ ಆಹಾರವೆಂದುಕೊಂಡು, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಜಲಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು.

Verse 37

एवंभूतैस्तथा वृद्धैः सेव्यते मुनिपुंगवैः । ततो धर्मसुतः श्रीमानाश्रमं तं प्रविश्य सः

ಇಂತಹ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರಾದ ಮುನಿಪುಂಗವರ ಸೇವೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ನಂತರ ಶ್ರೀಮಾನ್ ಧರ್ಮಸುತನು ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.

Verse 38

दृष्ट्वा मुनिवरं शान्तं ध्यायमानं परं पदम् । प्रादक्षिण्येन सहसा दण्डवत्पतितोऽग्रतः

ಪರಮಪದವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಂತ ಮುನಿವರನನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ, ಮುಂದೆ ದಂಡವತ್ ಪ್ರಣಾಮದಿಂದ ಬಿದ್ದನು.

Verse 39

भक्त्यानुपतितं दृष्ट्वा चिरादादाय लोचनम् । को भवानित्युवाचेदं धर्मं धीमानपृच्छत

ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದವನನ್ನು ನೋಡಿ, ಬಹುಕಾಲದ ನಂತರ ಧೀಮಾನ್ ಮುನಿಯು ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಧರ್ಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕೇಳಿದನು—“ನೀನು ಯಾರು?”

Verse 40

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दारकस्तत्समीपगः । आहायं धर्मराजस्ते दर्शनार्थं समागतः

ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಲಕನು ಹೇಳಿದನು—“ಇವನು ಧರ್ಮರಾಜ; ನಿಮ್ಮ ದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.”

Verse 41

तच्छ्रुत्वादारकेणोक्तं वचनं प्राह सादरः । एह्येहि वत्सवत्सेति किंचित्स्थानाच्चलन्मुनिः । तं तु स्नेहादुपाघ्राय आसने उपवेशयत्

ಬಾಲಕನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸಾದರವಾಗಿ—“ಬಾ, ಬಾ ವತ್ಸ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಎದ್ದು, ಸ्नेಹದಿಂದ ಅವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಘ್ರಾಣಿಸಿ (ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ) ಅವನನ್ನು ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದರು।

Verse 42

उपविष्टे सभायां तु पूजां कृत्वा यथाविधि । वन्यैर्धान्यैः फलैर्मूलै रसैश्चैव पृथग्विधैः

ಅವನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನಂತರ ಅವರು ವಿಧಿವಿಧಾನವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ಅರಣ್ಯದ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಫಲಗಳು, ಕಂದಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ನಾನಾವಿಧ ರಸಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು।

Verse 43

पाण्डवा ब्राह्मणैः सार्द्धं यथायोग्यं प्रपूजिताः । मुहूर्तादथ विश्रम्य धर्मपुत्रो युधिष्ठिरः

ಪಾಂಡವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು…

Verse 44

पृच्छति स्म मुनिश्रेष्ठं कौतूहलसमन्वितः । भगवन्सर्वलोकानां दीर्घायुस्त्वं मतो मम

ಕೌತೂಹಲದಿಂದ ತುಂಬಿದವನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕೇಳಿದನು—“ಭಗವನ್, ನನ್ನ ಮತದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸರ್ವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಮಂತರು.”

Verse 45

सप्तकल्पानशेषेण कथयस्व ममानघ । कल्पक्षयेऽपि लोकस्य स्थावरस्येतरस्य च

“ಹೇ ಅನಘ, ನನಗೆ ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳು; ಹಾಗೆಯೇ ಕಲ್ಪಕ್ಷಯದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕದ ಸ್ಥಾವರ ಹಾಗೂ ಜಂಗಮ ಜೀವಿಗಳ ಗತಿ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸು.”

Verse 46

न विनष्टोऽसि विप्रेन्द्र कथं वा केन हेतुना । गङ्गाद्याः सरितः सर्वाः समुद्रान्ताश्च या मुने

ಹೇ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ! ನೀನು ನಾಶವಾಗಿಲ್ಲ—ಹೇಗೆ, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ? ಹಾಗೆಯೇ ಹೇ ಮುನೇ! ಗಂಗಾದಿ ಸಮುದ್ರಾಂತವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?

Verse 47

तासां मध्ये स्थिताः काः स्वित्काश्चैव प्रलयं गताः । का नु पुण्यजला नित्यं कानु न क्षयमागता

ಆ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವವು ಉಳಿದಿವೆ, ಯಾವವು ಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ? ಯಾವುದು ನಿತ್ಯ ಪುಣ್ಯಜಲವುಳ್ಳದು, ಯಾವುದು ಕ್ಷಯವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ?

Verse 48

एतत्कथय मे तात प्रसन्नेनान्तरात्मना । श्रोतुमिच्छाम्यशेषेण ऋषिभिः सह बान्धवैः

ಹೇ ತಾತ! ಪ್ರಸನ್ನವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ದಯಪಾಲಿಸಿ ಇದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ನಾನು ಋಷಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 49

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधुसाधु महाप्राज्ञ धर्मपुत्र युधिष्ठिर । कथयामि यथा न्यायं यत्पृच्छसि ममानघ

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಸಾಧು, ಸಾಧು! ಹೇ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ, ಹೇ ಅನಘ! ನೀನು ಕೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿ, ವಿಧಿವಿಧಾನದಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.

Verse 50

सर्वपापहरं पुण्यं पुराणं रुद्रभाषितम् । यः शृणोति नरो भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु

ರುದ್ರನು ಭಾಷಿಸಿದ ಈ ಪುಣ್ಯಪುರಾಣವು ಸರ್ವಪಾಪಗಳನ್ನು ಹರಣಮಾಡುವುದು. ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೇಳುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು.

Verse 51

अश्वमेध सहस्रेण वाजपेयशतेन च । तत्फलं समवाप्नोति राजन्नास्त्यत्र संशयः

ಹೇ ರಾಜನೇ, ಸಹಸ್ರ ಅಶ್ವಮೇಧಗಳೂ ಶತ ವಾಜಪೇಯ ಯಾಗಗಳೂ ನೀಡುವ ಪುಣ್ಯಫಲವೇ ಅವನಿಗೆ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ।

Verse 52

ब्रह्मघ्नश्च सुरापी च स्तेयी गोघ्नश्च यो नरः । मुच्यते सर्वपापेभ्यो रुद्रस्य वचनं यथा

ಬ್ರಾಹ್ಮಣಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು, ಸುರಾಪಾನಿ, ಕಳ್ಳ, ಗೋಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ನರನೂ ಸಹ—ರುದ್ರನ ವಚನಾನುಸಾರ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ।

Verse 53

गङ्गा तु सरितां श्रेष्ठा तथा चैव सरस्वती । कावेरी देविका चैव सिन्धुः सालकुटी तथा

ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹಾಗೆಯೇ ಸರಸ್ವತಿ, ಕಾವೇರಿ, ದೇವಿಕಾ, ಸಿಂಧು ಮತ್ತು ಸಾಲಕುಟೀ ಕೂಡ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳು।

Verse 54

सरयूः शतरुद्रा च मही चर्मिलया सह । गोदावरी तथा पुण्या तथैव यमुना नदी

ಸರಯೂ, ಶತರುದ್ರಾ, ಚರ್ಮಿಲೆಯೊಡನೆ ಮಹೀ, ಪುಣ್ಯವಾದ ಗೋದಾವರಿ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಯೂ ಸಹ ಪವಿತ್ರ।

Verse 55

पयोष्णी च शतद्रुश्च तथा धर्मनदी शुभा । एताश्चान्याश्च सरितः सर्वपापहराः स्मृताः

ಪಯೋಷ್ಣೀ, ಶತದ್ರು ಮತ್ತು ಶುಭ ಧರ್ಮನದಿಯೂ ಪವಿತ್ರ. ಇವು ಹಾಗೂ ಇತರ ನದಿಗಳು ಸರ್ವಪಾಪಹರಿಗಳೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ।

Verse 56

किं तु ते कारणं तात वक्ष्यामि नृपसत्तम । समुद्राः सरितः सर्वाः कल्पे कल्पे क्षयं गताः

ಆದರೆ ಹೇ ತಾತ, ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದ್ರಗಳೂ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳೂ ಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 57

सप्तकल्पक्षये क्षीणे न मृता तेन नर्मदा । नर्मदैकैव राजेन्द्र परं तिष्ठेत्सरिद्वरा

ಏಳು ಕಲ್ಪಗಳ ಪ್ರಳಯಕ್ಷಯ ಪೂರ್ಣವಾದರೂ ನರ್ಮದೆ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ರಾಜೇಂದ್ರ, ನರ್ಮದೆ ಒಂದೇ ಪರಮವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ—ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠೆ.

Verse 58

तोयपूर्णा महाभाग मुनिसंघैरभिष्टुता । गंगाद्याः सरितश्चान्याः कल्पे कल्पे क्षयं गताः

ಹೇ ಮಹಾಭಾಗ, ಜಲದಿಂದ ತುಂಬಿ ಮುನಿಸಂಘಗಳಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಗಂಗಾದಿ ಇತರ ನದಿಗಳು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪದಲ್ಲೂ ಪ್ರಳಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.

Verse 59

एषा देवी पुरा दृष्टा तेन वक्ष्यामि तेऽनघ

ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಪುರಾತನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇ ಅನಘ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಅವಳ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.