Adhyaya 193

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्तेऽप्सरसः सर्वाः प्रणिपत्य पुनः पुनः । ऊचुर्नारायणं देवं तद्दर्शनसमीहया

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು— ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಎಲ್ಲಾ ಅಪ್ಸರಸರು ಮರುಮರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಆತನ ದರ್ಶನಾಭಿಲಾಷೆಯಿಂದ ದೇವ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 2

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । भगवन्भवता योऽयमुपदेशो हितार्थिना । प्रोक्तः स सर्वो विज्ञातो माहात्म्यं विदितं च ते

ವಸಂತಕಾಮಾ ಅಪ್ಸರಸರು ಹೇಳಿದರು— ಹೇ ಭಗವನ್! ನಮ್ಮ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ನೀವು ಹೇಳಿದ ಉಪದೇಶವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದೇವೆ; ನಿಮ್ಮ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವೂ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.

Verse 3

यत्त्वेतद्भवता प्रोक्तं प्रसन्नेनान्तरात्मना । दर्शितेयं विशालाक्षी दर्शयिष्यामि वो जगत्

ಹೇ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ! ಪ್ರಸನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮದಿಂದ ನೀವು ಹೇಳಿದುದೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ; ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ದರ್ಶಿಸುವೆನು.

Verse 4

तत्रार्थे सर्वभावेन प्रपन्नानां जगत्पते । दर्शयात्मानमखिलं दर्शितेयं यथोर्वशी

ಆದುದರಿಂದ ಹೇ ಜಗತ್ಪತೇ! ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ಶರಣಾದವರಿಗೆ, ನೀನು ಉರ್ವಶಿಗೆ ತೋರಿಸಿದಂತೆ, ನಿನ್ನ ಅಖಿಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸು।

Verse 5

यदि देवापराधेऽपि नास्मासु कुपितं तव । नमस्ते जगतामीश दर्शयात्मानमात्मना

ದೇವಾಪರಾಧ ಇದ್ದರೂ ನೀನು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸದಿದ್ದರೆ, ಹೇ ಜಗತಾಮೀಶ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ನಿನ್ನ ಸ್ವಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು।

Verse 6

नारायण उवाच । पश्यतेहाखिलांल्लोकान्मम देहे सुराङ्गनाः । मधुं मदनमात्मानं यच्चान्यद्द्रष्टुमिच्छथ

ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ದೇವಾಂಗನರೇ! ನೋಡಿ; ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳಿವೆ—ಮಧು, ಮದನ, ನನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಮತ್ತು ನೀವು ನೋಡಲು ಬಯಸುವ ಎಲ್ಲವೂ।

Verse 7

श्रीमार्कण्डेय उवाच । इत्युक्त्वा भगवान्देवस्तदा नारायणो नृप । उच्चैर्जहास स्वनवत्तत्राभूदखिलं जगत्

ಶ್ರೀ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯರು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ರಾಜನೇ! ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಆಗ ಉಚ್ಚಸ್ವರದಿಂದ ನಗಿದನು; ಆ ನಾದದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 8

ब्रह्मा प्रजापतिः शक्रः सह रुद्रैः पिनाकधृक् । आदित्या वसवः साध्या विश्वेदेवा महर्षयः

ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ), ರುದ್ರರೊಂದಿಗೆ ಪಿನಾಕಧಾರಿ (ಶಿವ), ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ಸಾಧ್ಯರು, ವಿಶ್ವೇದೇವರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು।

Verse 9

नासत्यदस्रावनिलः सर्वशश्च तथाग्नयः । यक्षगन्धर्वसिद्धाश्च पिशाचोरगकिन्नराः

ನಾಸತ್ಯ-ದಸ್ರರು (ಅಶ್ವಿನೀ ದೇವರು), ಅನಿಲ (ವಾಯು), ಸಮಸ್ತ ದಿವ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಗಳು; ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು, ಪಿಶಾಚರು, ನಾಗರು, ಕಿನ್ನರರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ದೃಶ್ಯರಾದರು.

Verse 10

समस्ताप्सरसो विद्याः साङ्गा वेदास्तदुक्तयः । मनुष्याः पशवः कीटाः पक्षिणः पादपास्तथा

ಸಮಸ್ತ ಅಪ್ಸರಸರು, ವಿದ್ಯೆಗಳು-ಜ್ಞಾನಗಳು, ಸಾಂಗ ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪದೇಶಗಳು; ಮನುಷ್ಯರು, ಪಶುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಆ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.

Verse 11

सरीसृपाश्चाथ सूक्ष्मा यच्चान्यज्जीवसंज्ञितम् । समुद्राः सकलाः शैलाः सरितः काननानि च

ಅವರು ಅವನೊಳಗೆ ಸರೀಸೃಪಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ‘ಜೀವ’ವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ; ಹಾಗೆಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಗಳು, ನದಿಗಳು, ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೇ ಕಂಡರು.

Verse 12

द्वीपान्यशेषाणि तथा तथा सर्वसरांसि च । नगरग्रामपूर्णा च मेदिनी मेदिनीपते । देवाङ्गनाभिर्देवस्य देहे दृष्टं महात्मनः

ಹೇ ಮೆದಿನೀಪತೇ! ದೇವಾಂಗನರು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ದೇವನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ದ್ವೀಪ-ಉಪದ್ವೀಪಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಸರೋವರಗಳು, ನಗರ-ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಕಂಡರು.

Verse 13

नक्षत्रग्रहताराभिः सुसम्पूर्णं नभस्तलम् । ददृशुस्ताः सुचार्वङ्ग्यस्तस्यान्तर्विश्वं रूपिणः

ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು, ತಾರೆಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶಮಂಡಲವನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು; ಆ ಸುಚಾರುವಂಗಿಯರು ವಿಶ್ವರೂಪಿಯಾದ ಅವನೊಳಗೆ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸಿದರು.

Verse 14

ऊर्ध्वं न तिर्यङ्नाधस्ताद्यदान्तस्तस्य दृश्यते । तमनन्तमनादिं च ततस्तास्तुष्टुवुः प्रभुम्

ಮೇಲೂ ಅಲ್ಲ, ಅಡ್ಡವೂ ಅಲ್ಲ, ಕೆಳಗೂ ಅಲ್ಲ—ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅವನ ಅಂತ್ಯ ಕಾಣದಾಗ, ಅವರು ಆ ಅನಂತ, ಅನಾದಿ ಪ್ರಭುವನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು।

Verse 15

मदनेन समं सर्वा मधुना च वराङ्गनाः । ससाध्वसा भक्तिपराः परं विस्मयमागताः

ಮದನ ಮತ್ತು ಮಧುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆ ಸರ್ವ ಸುಂದರಿಯರು ಪವಿತ್ರ ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಯಣರಾಗಿ, ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು।

Verse 16

वसन्तकामाप्सरस ऊचुः । पश्याम नादिं तव देव नान्तं न मध्यमव्याकृतरूपपारम् । परायणं त्वां जगतामनन्तं नताः स्म नारायणमात्मभूतम्

ವಸಂತಾ ಮತ್ತು ಕಾಮಾ ಅಪ್ಸರಸರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದೇವಾ! ನಿನ್ನ ಆದಿಯೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂತ್ಯವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಮಧ್ಯವೂ ಅಲ್ಲ—ನಿನ್ನ ರೂಪದ ಪಾರ ಅವ್ಯಕ್ತ. ನೀನು ಜಗತ್ತಿನ ಪರಮಾಶ್ರಯ, ಅನಂತ; ಸರ್ವಾತ್ಮನಾದ ನಾರಾಯಣನಿಗೆ ನಾವು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇವೆ।

Verse 17

महीनभोवायुजलाग्नयस्त्वं शब्दादिरूपस्तु परापरात्मन् । त्वत्तो भवत्यच्युते सर्वमेतद्भेदादिरूपोऽसि विभो त्वमात्मन्

ನೀನೇ ಭೂಮಿ, ಆಕಾಶ, ವಾಯು, ಜಲ, ಅಗ್ನಿ; ಶಬ್ದಾದಿ ರೂಪವೂ ನೀನೇ—ಓ ಪರಾಪರಾತ್ಮನ್! ಓ ಅಚ್ಯುತ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಭೇದ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾನಾ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನೀನೇ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತೀ—ಓ ವಿಭೋ, ನೀನೇ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ಆತ್ಮ।

Verse 18

द्रष्टासि रूपस्य परस्य वेत्ता श्रोता च शब्दस्य हरे त्वमेकः । स्रष्टा भवान् सर्वगतोऽखिलस्य घ्राता च गन्धस्य पृथक्शरीरी

ಓ ಹರಿ, ರೂಪದ ದ್ರಷ್ಟಾ, ವೇತ್ತಾ ಮತ್ತು ಶಬ್ದದ ಶ್ರೋತಾ ನೀನೇ ಒಬ್ಬನೇ. ನೀನೇ ಸಮಸ್ತದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸರ್ವಗತ; ವಿಭಿನ್ನ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಗಂಧದ ಘ್ರಾತವೂ ನೀನೇ.

Verse 19

सुरेषु सर्वेषु न सोऽस्ति कश्चिन्मनुष्यलोकेषु न सोऽस्ति कश्चित् । पश्वादिवर्गेषु न सोऽस्ति कश्चिद्यो नांशभूतस्तव देवदेव

ಹೇ ದೇವದೇವ! ಎಲ್ಲ ದೇವರಲ್ಲಿ, ಮಾನವಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪಶು-ಆದಿ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ—ನಿನ್ನ ಅಂಶವಲ್ಲದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ।

Verse 20

ब्रह्माम्बुधीन्दुप्रमुखानि सौम्य शक्रादिरूपाणि तवोत्तमानि । समुद्ररूपं तव धैर्यवत्सु तेजः स्वरूपेषु रविस्तथाग्निः

ಹೇ ಸೌಮ್ಯ ಪ್ರಭು! ಬ್ರಹ್ಮ, ಸಮುದ್ರ, ಚಂದ್ರ ಮೊದಲಾದವುಗಳೂ, ಶಕ್ರ (ಇಂದ್ರ) ಆದಿ ರೂಪಗಳೂ—ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಕಟಗಳು. ಧೈರ್ಯವಂತರಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ರೂಪ ಸಮುದ್ರ; ತೇಜಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ರೂಪ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ.

Verse 21

क्षमाधनेषु क्षितिरूपमग्र्यं शीघ्रो बलवत्सु वायुः । मनुष्यरूपं तव राजवेषो मूढेषु सर्वेश्वर पादपोऽसि

ಹೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರ! ಕ್ಷಮಾಧನರಲ್ಲಿ ನೀ ಭೂಮಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೂಪ—ಅಚಲ ಧೈರ್ಯ; ಬಲಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರಗಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀ ವಾಯುರೂಪ—ವೇಗದ ಶಕ್ತಿ. ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀ ರಾಜವೇಷ ಧರಿಸುವೆ; ಮೂಢರಿಗಾಗಿ ನೀ ಮರದಂತೆ—ಮೌನ, ಅಚಲ—ಅವರ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊತ್ತು ನಿಲ್ಲುವೆ.

Verse 22

सर्वानयेष्वच्युत दानवस्त्वं सनत्सजातश्च विवेकवत्सु । रसस्वरूपेण जलस्थितोऽसि गन्धस्वरूपं भवतो धरित्र्याम्

ಹೇ ಅಚ್ಯುತ! ವಕ್ರಾಚಾರದ ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀ ದಾನವಪ್ರವೃತ್ತಿರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವೆ; ಆದರೆ ವಿವೇಕಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀ ಸನತ್ಸುಜಾತ—ಸನಾತನ ಜ್ಞಾನ. ರಸಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನೀ ಜಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆ; ಗಂಧಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನೀ ಧರಿತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಿಸುವೆ.

Verse 23

दृश्यस्वरूपश्च हुताशनस्त्वं स्पर्शस्वरूपं भवतः समीरे । शब्दादिकं ते नभसि स्वरूपं मन्तव्यरूपो मनसि प्रभो त्वम्

ಹೇ ಪ್ರಭು! ದೃಶ್ಯಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನೀ ಹುತಾಶನ (ಅಗ್ನಿ); ಸ್ಪರ್ಶಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ನೀ ಸಮೀರದಲ್ಲಿ (ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ) ನೆಲೆಸಿರುವೆ. ಶಬ್ದಾದಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪ; ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಹೇ ಪ್ರಭು, ನೀನೇ ಧ್ಯೇಯ—ಮಂತವ್ಯ—ರೂಪ.

Verse 24

बोधस्वरूपश्च मतौ त्वमेकः सर्वत्र सर्वेश्वर सर्वभूत । पश्यामि ते नाभिसरोजमध्ये ब्रह्माणमीशं च हरं भृकुट्याम्

ಹೇ ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರನೇ! ನೀನು ಬೋಧಸ್ವರೂಪನಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಸತ್ಯ, ಸರ್ವತ್ರ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವೆ. ನಿನ್ನ ನಾಭಿಕಮಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನೂ, ನಿನ್ನ ಭ್ರೂಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಈಶ—ಹರ (ಶಿವ)ನನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.

Verse 25

तवाश्विनौ कर्णगतौ समस्तास्तवास्थिता बाहुषु लोकपालाः । घ्राणोऽनिलो नेत्रगतौ रवीन्दु जिह्वा च ते नाथ सरस्वतीयम्

ನಿನ್ನ ಕಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ; ನಿನ್ನ ಭುಜಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲಕರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಾಯುವೇ ನಿನ್ನ ಘ್ರಾಣಶಕ್ತಿ; ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರು ನಿನ್ನ ನೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ; ಹೇ ನಾಥ, ಸರಸ್ವತೀದೇ ನಿನ್ನ ಜಿಹ್ವೆ.

Verse 26

पादौ धरित्री जठरं समस्तांल्लोकान् हृषीकेश विलोकयामः । जङ्घे वयं पादतलाङ्गुलीषु पिशाचयक्षोरगसिद्धसङ्घाः

ನಿನ್ನ ಪಾದಗಳೇ ಭೂಮಿ; ನಿನ್ನ ಉದರದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಲೋಕಗಳು ಅಡಗಿವೆ—ಹೇ ಹೃಷೀಕೇಶ, ನಾವು ನಿನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ನಿನ್ನ ಜಂಘೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇವೆ; ಪಾದತಳ ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಶಾಚ, ಯಕ್ಷ, ನಾಗ, ಸಿದ್ಧರ ಸಮೂಹಗಳಿವೆ.

Verse 27

पुंस्त्वे प्रजानां पतिरोष्ठयुग्मे प्रतिष्ठितास्ते क्रतवः समस्ताः । सर्वे वयं ते दशनेषु देव दंष्ट्रासु देवा ह्यभवंश्च दन्ताः

ನಿನ್ನ ಸೃಜನಶಕ್ತಿರೂಪ ಪುಂಸ್ತ್ವದಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನ ಓಷ್ಠಯುಗ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಸಮಸ್ತ ಯಜ್ಞಕರ್ಮಗಳು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿವೆ. ಹೇ ದೇವ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ದಂತಗಳಲ್ಲಿ; ನಿನ್ನ ದಂಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ದಂತಗಳೂ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಗಳೇ.

Verse 28

रोमाण्यशेषास्तव देवसङ्घा विद्याधरा नाथ तवाङ्घ्रिरेखाः । साङ्गाः समस्तास्तव देव वेदाः समास्थिताः सन्धिषु बाहुभूताः

ಹೇ ನಾಥ! ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ರೋಮಗಳೂ ದೇವಸಂಘಗಳೇ; ನಿನ್ನ ಪಾದರೇಖೆಗಳು ವಿದ್ಯಾಧರರು. ಹೇ ದೇವ, ವೇದಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂಗಗಳೊಡನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದ್ದು, ನಿನ್ನ ಸಂಧಿಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಮಹಾಬಾಹುಗಳಂತೆ ಸಮಸ್ತವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತವೆ.

Verse 29

वराहभूतं धरणीधरस्ते नृसिंहरूपं च सदा करालम् । पश्याम ते वाजिशिरस्तथोच्चैस्त्रिविक्रमे यच्च तदाप्रमेयम्

ಹೇ ಪ್ರಭು! ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ನಿಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ವರಾಹ; ನಿಮ್ಮ ಸದಾ ಭಯಂಕರ ರೂಪ ನರಸಿಂಹ. ನಾವು ನಿಮ್ಮ ಉನ್ನತ, ಮಹಿಮೆಯ ವಾಜಿಶಿರ (ಹಯಗ್ರೀವ) ಸ್ವರೂಪವನ್ನೂ, ತ್ರಿವಿಕ್ರಮರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಪರಿಮೇಯ ಪಾದವಿಹಾರವನ್ನೂ ದರ್ಶಿಸುತ್ತೇವೆ.

Verse 30

अमी समुद्रास्तव देव देहे मौर्वालयः शैलधरास्तथामी । इमाश्च गङ्गाप्रमुखाः स्रवन्त्यो द्वीपाण्यशेषाणि वनादिदेशाः

ಹೇ ದೇವಾ! ನಿಮ್ಮ ದಿವ್ಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮುದ್ರಗಳು, ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಖರಧಾರಿಗಳಾದ ಗಿರಿಗಳು ಅಡಗಿವೆ. ಗಂಗಾದಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳು, ಸಮಸ್ತ ದ್ವೀಪಗಳು, ವನಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶಪ್ರದೇಶಗಳು—ಎಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 31

स्तुवन्ति चेमे मुनयस्तवेश देहे स्थितास्त्वन्महिमानमग्र्यम् । त्वामीशितारं जगतामनन्तं यजन्ति यज्ञैः किल यज्ञिनोऽमी

ಹೇ ಈಶ! ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಮುನಿಗಳು ನಿಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತುಗಳ ಅನಂತ ನಿಯಂತ—ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ ಯಜಮಾನರು ಪವಿತ್ರ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನೇ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 32

त्वत्तोहि सौम्यं जगतीह किंचित्त्वत्तो न रौद्रं च समस्तमूर्ते । त्वत्तो न शीतं च न केशवोष्णं सर्वस्वरूपातिशयी त्वमेव

ಹೇ ಸಮಸ್ತಮೂರ್ತೇ! ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸೌಮ್ಯವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ; ರೌದ್ರವೆಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮಿಂದಲೇ. ಹೇ ಕೇಶವ! ಶೀತವೂ ಉಷ್ಣವೂ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲ—ಸರ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸುವವರು ನೀವೇ.

Verse 33

प्रसीद सर्वेश्वर सर्वभूत सनातनात्मपरमेश्वरेश । त्वन्मायया मोहितमानसाभिर्यत्तेऽपराद्धं तदिदं क्षमस्व

ಹೇ ಸರ್ವೇಶ್ವರ, ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಸನಾತನ ಆತ್ಮ, ಪರಮೇಶ್ವರಾಧೀಶ! ನಿಮ್ಮ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮೋಹಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ನಿಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಯಾವ ಅಪರಾಧವಿದ್ದರೂ—ದಯಮಾಡಿ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಕ್ಷಮಿಸಿರಿ.

Verse 34

किं वापराद्धं तव देवदेव यन्मायया नो हृदयं तवापि । मायाभिशङ्किप्रणतार्तिहन्तर्मनो हि नो विह्वलतामुपैति

ಹೇ ದೇವದೇವ! ನಿನಗೆ ಯಾವ ಅಪರಾಧ ಸಾಧ್ಯ? ನಿನ್ನದೇ ಮಾಯೆಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಹೃದಯ ನಿನ್ನಿಂದಲೂ ವಿಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇ ಶರಣಾಗತಾರ್ತಿಹರ! ಈ ಮಾಯಾಭಯದಿಂದ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ನಿಜಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

Verse 35

न तेऽपराद्धं यदि तेऽपराद्धमस्माभिरुन्मार्गविवर्तिनीभिः । तत्क्षम्यतां सृष्टिकृतस्तवैव देवापराधः सृजतो विवेकम्

ನಿನ್ನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಅಪರಾಧ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಾರದು; ಆದರೂ ನಾವು ದುರ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದವರು ನಿನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸು. ಹೇ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತಾ! ಈ ‘ದೇವಾಪರಾಧ’ವೂ ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುವ ವಿವೇಕದೊಂದಿಗೇ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

Verse 36

नमो नमस्ते गोविन्द नारायण जनार्दन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

ಗೋವಿಂದ, ನಾರಾಯಣ, ಜನಾರ್ದನ! ನಿನಗೆ ಪುನಃಪುನಃ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 37

नमोऽनन्त नमस्तुभ्यं विश्वात्मन्विश्वभावन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

ಹೇ ಅನಂತ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ; ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್, ವಿಶ್ವಭಾವನ! ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 38

वरेण्य यज्ञपुरुष प्रजापालन वामन । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

ಹೇ ವರೇಣ್ಯ, ಹೇ ಯಜ್ಞಪುರುಷ, ಹೇ ಪ್ರಜಾಪಾಲಕ ವಾಮನ! ನಿನ್ನ ನಾಮಸ್ಮರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 39

नमोऽस्तु तेऽब्जनाभाय प्रजापतिकृते हर । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

ಹೇ ಪದ್ಮನಾಭ, ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಹರಿ! ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿಮ್ಮ ನಾಮಸ್ಮರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 40

संसारार्णवपोताय नमस्तुभ्यमधोक्षज । त्वन्नामस्मरणात्पापमशेषं नः प्रणश्यतु

ಹೇ ಅಧೋಕ್ಷಜ, ಸಂಸಾರಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಸುವ ದೋಣಿಯಂತಿರುವ ನಿಮಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿಮ್ಮ ನಾಮಸ್ಮರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಲಿ.

Verse 41

नमः परस्मै श्रीशाय वासुदेवाय वेधसे । स्वेच्छया गुणयुक्ताय सर्गस्थित्यन्तकारिणे

ಪರಮ ಶ್ರೀಶನಾದ ವಾಸುದೇವ, ಸರ್ವವಿಧಾತ ವೇಧಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ—ಅವರು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಪ್ರಳಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 42

उपसंहर विश्वात्मन्रूपमेतत्सनातनम् । वर्धमानं न नो द्रष्टुं समर्थं चक्षुरीश्वर

ಹೇ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನ್ ಈಶ್ವರ, ಈ ಸನಾತನ ರೂಪವನ್ನು ಉಪಸಂಹರಿಸು. ಇದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ; ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು ಇದನ್ನು ನೋಡಲು ಸಮರ್ಥವಿಲ್ಲ.

Verse 43

प्रलयाग्निसहस्रस्य समा दीप्तिस्तवाच्युत । प्रमाणेन दिशो भूमिर्गगनं च समावृतम्

ಹೇ ಅಚ್ಯುತ, ನಿಮ್ಮ ದೀಪ್ತಿ ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಸಹಸ್ರ ಅಗ್ನಿಗಳಂತೆ. ಅದರ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ದಿಕ್ಕುಗಳು, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶವೂ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

Verse 44

न विद्मः कुत्र वर्तामो भवान्नाथोपलक्ष्यते । सर्वं जगदिऐकस्थं पिण्डितं लक्षयामहे

ನಾವು ಎಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದು; ಹೇ ನಾಥ, ನೀನೇ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿರುವೆ. ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಪಿಂಡದಂತೆ ಸಂಕುಚಿತವಾದಂತೆ ನಾವು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.

Verse 45

किं वर्णयामो रूपं ते किं प्रमाणमिदं हरे । माहात्म्यं किं नु ते देव यज्जिह्वाया न गोचरे

ಹೇ ಹರೇ, ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸೋಣ? ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣವು ಅದನ್ನು ಅಳೆಯಬಲ್ಲದು? ಹೇ ದೇವ, ಜಿಹ್ವೆಯ (ವಾಕ್ಯದ) ಗೋಚರಕ್ಕೆ ಬಾರದ ನಿನ್ನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಹೇಳೋಣ?

Verse 46

वक्तारो वायुतेनापि बुद्धीनामयुतायुतैः । गुणनिर्वर्णनं नाथ कर्तुं तव न शक्यते

ಹೇ ನಾಥ, ಗಾಳಿಗಳಷ್ಟು ಅನೇಕ ವಕ್ತಾರರು ಇದ್ದು, ಅವರ ಬುದ್ಧಿಗಳು ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

Verse 47

तदेतद्दर्शितं रूपं प्रसादः परमः कृतः । छन्दतो जगतामीश तदेतदुपसंहर

ಇದೇ ಆ ರೂಪವನ್ನು ನೀನು ತೋರಿಸಿದ್ದೀ—ಪರಮ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀ. ಈಗ, ಹೇ ಜಗದೀಶ್ವರ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಈ (ಪ್ರಕಟ ರೂಪ)ವನ್ನು ಉಪಸಂಹರಿಸು.

Verse 48

मार्कण्डेय उवाच । इत्येवं संस्तुतस्ताभिरप्सरोभिर्जनार्दनः । दिव्यज्ञानोपपन्नानां तासां प्रत्यक्षमीश्वरः

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಆ ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನಾರ್ದನನು, ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನರಾದ ಅವರ ಮುಂದೆ ಈಶ್ವರನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾದನು.

Verse 49

विवेश सर्वभूतानि स्वैरंशैर्भूतभावनः । तं दृष्ट्वा सर्वभूतेषु लीयमानमधोक्षजम्

ಸರ್ವಭೂತಪೋಷಕನಾದ ಭಗವಂತನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಎಲ್ಲ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನವಾಗುತ್ತಿರುವ ಆ ಅಧೋಕ್ಷಜನನ್ನು ಕಂಡು ಅವರು ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು.

Verse 50

विस्मयं परमं चक्रुः समस्ता देवयोषितः । स च सर्वेश्वरः शैलान्पादपान्सागरान्भुवम्

ಸಮಸ್ತ ದೇವಯೋಷಿತರು ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಗೊಂಡರು. ಮತ್ತು ಆ ಸರ್ವೇಶ್ವರನು—ಪರ್ವತಗಳು, ವೃಕ್ಷಗಳು, ಸಾಗರಗಳು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವವನು—ವಿಶ್ವವನ್ನು ತನ್ನೊಳಗೆ ಲಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರವೃತ್ತನಾದನು.

Verse 51

जलमग्निं तथा वायुमाकाशं च विवेश ह । काले दिक्ष्वथ सर्वात्म ह्यात्मनश्चान्यथापि च

ಆ ಸರ್ವಾತ್ಮನು ಜಲದಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ—ವಿಶ್ವಾತ್ಮರೂಪವಾಗಿ ಸರ್ವತ್ರ, ತನ್ನ ಇತರ ಭಾವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದನು.

Verse 52

आत्मरूपस्थितं स्वेन महिम्ना भावयञ्जगत् । देवदानवरक्षांसि यक्षीविद्याधरोरगाः

ಅವನು ತನ್ನ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಿತನಾಗಿ, ಸ್ವಸಹಜ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿ ಧರಿಸಿದನು—ದೇವರು, ದಾನವರು, ರಾಕ್ಷಸರು, ಯಕ್ಷಿಣಿಯರು, ವಿದ್ಯಾಧರರು, ನಾಗರು ಎಲ್ಲರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ನಿಹಿತರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 53

मनुष्यपशुकीटादिमृगपश्वन्तरिक्षगाः । येऽन्तरिक्षे तथा भूमौ दिवि ये च जलाश्रयाः

ಮನುಷ್ಯರು, ಪಶುಗಳು, ಕೀಟಾದಿ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು; ಮೃಗಪಶುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷಗಾಮಿಗಳು; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವವರು, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವವರು, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವವರು, ಹಾಗೂ ಜಲಾಶ್ರಯಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಲೀನರಾದರು.

Verse 54

तान्विवेश स विश्वात्मा पुनस्तद्रूपमास्थितः । नरेण सार्धं यत्ताभिर्दृष्टपूर्वमरिन्दम

ಆ ವಿಶ್ವಾತ್ಮನು ಅವರ ಎಲ್ಲರೊಳಗೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅದೇ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ—ಹೇ ಅರಿಂದಮ—ಅಪ್ಸರೆಯರು ಹಿಂದೆ ಕಂಡಂತೆ, ಆ ನರನೊಂದಿಗೆ ಸಹಿತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು।

Verse 55

ताः परं विस्मयं जग्मुः सर्वास्त्रिदशयोषितः । प्रणेमुः साध्वसात्पाण्डुवदना नृपसत्तम

ಆ ದೇವಾಂಗನರು ಎಲ್ಲರೂ ಪರಮ ವಿಸ್ಮಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು; ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮುಖಗಳು ಬಿಳಿಬಣ್ಣಗೊಂಡು—ಹೇ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ—ಅವರು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದರು।

Verse 56

नारायणोऽपि भगवानाह तास्त्रिदशाङ्गनाः

ಆಗ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಆ ದೇವಾಂಗನರಿಗೆ ಮಾತು ಹೇಳಿದರು।

Verse 57

नारायण उवाच । नीयतामुर्वशी भद्रा यत्रासौ त्रिदशेश्वरः । भवतीनां हितार्थाय सर्वभूतेष्वसाविति

ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದರು—‘ಭದ್ರೆಯಾದ ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಿರಿ, ಅಲ್ಲಿ ಆ ತ್ರಿದಶೇಶ್ವರನು ಇದ್ದಾನೆ. ನಿಮ್ಮ ಹಿತಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ—ಅವನು ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.’

Verse 58

ज्ञानमुत्पादितं भूयो लयं भूतेषु कुर्वता । तद्गच्छध्वं समस्तोऽयं भूतग्रामो मदंशकः

‘ಮತ್ತೆ ಜ್ಞಾನವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಲಯವೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀವು ಹೋಗಿರಿ; ಈ ಸಮಸ್ತ ಭೂತಗ್ರಾಮವು ನನ್ನ ಅಂಶವೇ.’

Verse 59

अहमद्यात्मभूतस्य वासुदेवस्य योगिनः । अस्मात्परतरं नास्ति योऽनन्तः परिपथ्यते

ನಾನು ಯೋಗಿಯಾದ ವಾಸುದೇವನ ಅಂತರಾತ್ಮನು; ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಾದುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ—ಅನಂತನಾದ ಅವನೇ ಪರಮಾಶ್ರಯವಾಗಿ ಅನುಭವಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ।

Verse 60

तमजं सर्वभूतेशं जानीत परमं पदम् । अहं भवत्यो देवाश्च मनुष्याः पशवश्च ये । एतत्सर्वमनन्तस्य वासुदेवस्य वै कृतम्

ಆ ಅಜನಾದ ಸರ್ವಭೂತೇಶ್ವರನನ್ನು ಪರಮಪದವೆಂದು ತಿಳಿಯಿರಿ. ನಾನು, ನೀವು ದೇವಾಂಗನರು, ದೇವರು, ಮನುಷ್ಯರು, ಪಶುಗಳು—ಇದೆಲ್ಲವೂ ಅನಂತ ವಾಸುದೇವನ ಕೃತ್ಯವೇ।

Verse 61

एवं ज्ञात्वा समं सर्वं सदेवासुरमानुषम् । सपश्वादिगुणं चैव द्रष्टव्यं त्रिदशाङ्गनाः

ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವಿರಿ—ದೇವರು, ಅಸುರರು, ಮನುಷ್ಯರು, ಪಶು ಮೊದಲಾದವರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಗುಣಗಳೊಡನೆ; ಓ ದೇವಾಂಗನರೇ, ಹೀಗೆಯೇ ನೋಡಬೇಕು।

Verse 62

मार्कण्डेय उवाच । इत्युक्तास्तेन देवेन समस्तास्ताः सुरस्त्रियः । प्रणम्य तौ समदनाः सवसन्ताश्च पार्थिव

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ದೇವನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಆ ಸೂರಸ್ತ್ರೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟರು।

Verse 63

आदाय चोर्वशीं भूयो देवराजमुपागताः । आचख्युश्च यथावृत्तं देवराजाय तत्तथा

ಉರ್ವಶಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಅವರು ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ನಡೆದಂತೆಯೇ ದೇವರಾಜನಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದರು।

Verse 64

मार्कण्डेय उवाच । तथा त्वमपि राजेन्द्र सर्वभूतेषु केशवम् । चिन्तयन्समतां गच्छ समतैव हि मुक्तये

ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ನೀನು ಸಹ ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಶವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತ ಸಮತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯು; ಸಮತ್ವವೇ ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

Verse 65

राजन्नेवं विशेषेण भूतेषु परमेश्वरम् । वासुदेव कथं दोषांल्लोभादीन्न प्रहास्यसि

ಓ ರಾಜನೇ! ನೀನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಕಾಣುವಾಗ, ಲೋಭಾದಿ ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಜಿಸದೆ ಇರಬಲ್ಲೆ?

Verse 66

सर्वभूतानि गोविन्दाद्यदा नान्यानि भूपते । तदा वैरादयो भावाः क्रियतां न तु पुत्रक

ಓ ಭೂಪತೇ! ಸರ್ವಭೂತಗಳು ಗೋವಿಂದನಿಂದ ಬೇರೆ ಅಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ವೈರಾದಿ ಭಾವಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪೋಷಿಸಬಾರದು—ಮಗನೇ!

Verse 67

इति पश्य जगत्सर्वं वासुदेवात्मकं नृप । एतदेव हि कृष्णेन रूपमाविष्कृतं नृप

ಓ ನೃಪನೇ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ವಾಸುದೇವಾತ್ಮಕವೆಂದು ನೋಡು; ಓ ರಾಜಾ, ಇದೇ ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 68

परमेश्वरेति यद्रूपं तदेतत्कथितं तव । जन्मादिभावरहितं तद्विष्णोः परमं पदम्

‘ಪರಮೇಶ್ವರ’ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಆ ತತ್ತ್ವರൂപವೇ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಅದು ಜನ್ಮಾದಿ ಭಾವಗಳಿಂದ ರಹಿತ—ಅದೇ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪರಮಪದ.

Verse 69

संक्षेपेणाथ भूपाल श्रूयतां यद्वदामि ते । यन्मतं पुरुषः कृत्वा परं निर्वाणमृच्छति

ಹೇ ಭೂಪಾಲ! ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು; ಈ ಮತವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಪುರುಷನು ಪರಮ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.

Verse 70

सर्वो विष्णुसमासो हि भावाभावौ च तन्मयौ । सदसत्सर्वमीशोऽसौ महादेवः परं पदम्

ನಿಜವಾಗಿ ಎಲ್ಲವೂ ವಿಷ್ಣುವಿನೇ ಸಮಾಸ; ಭಾವ-ಅಭಾವ ಎರಡೂ ಅವನಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪ್ತ. ಸತ್-ಅಸತ್ ಎಲ್ಲದರಿಗೂ ಅವನೇ ಈಶ್ವರ; ಅವನೇ ಮಹಾದೇವ, ಪರಮ ಪದ.

Verse 71

भवजलधिगतानां द्वन्द्ववाताहतानां सुतदुहितृकलत्रत्राणभारार्दितानाम् । विषमविषयतोये मज्जतामप्लवानां भवति शरणमेको विष्णुपोतो नराणाम्

ಸಂಸಾರಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದವರು, ದ್ವಂದ್ವವಾತಗಳಿಂದ ಹೊಡೆತಗೊಂಡವರು, ಪುತ್ರ-ದುಹಿತೃ-ಕಲತ್ರರ ರಕ್ಷಣಾಭಾರದಿಂದ ನಲುಗಿದವರು—ವಿಷಯಗಳೆಂಬ ವಿಷಮ ಜಲದಲ್ಲಿ ದೋಣಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಳುಗುವ ನರರಿಗೆ ಏಕೈಕ ಶರಣ: ವಿಷ್ಣು ಎಂಬ ದೋಣಿ.

Verse 193

अध्याय

ಅಧ್ಯಾಯ—ಗ್ರಂಥದ ವಿಭಾಗ.