Lokapramāṇa–Grahamaṇḍala–Dhruvaloka-vyavasthā (Cosmic Measures and the Arrangement of the Heavenly Spheres)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । रविचन्द्रमसोर्यावन्मयूखा भासयंति हि । तावत्प्रमाणा पृथिवी भूलोकस्स तु गीयते

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದನು—ಸೂರ್ಯಚಂದ್ರರ ಕಿರಣಗಳು ಎಷ್ಟರವರೆಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೋ ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮಾಣ; ಆ ಪ್ರದೇಶವೇ ‘ಭೂಲೋಕ’ ಎಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.

Verse 2

भूमेर्योजनलक्षे तु संस्थितं रविमण्डलम् । योजनानां सहस्राणि सदैव परिसंख्यया

ಭೂಮಿಯಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ರವಿಮಂಡಲವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವು ಸದಾ ಸಾವಿರಾರು ಯೋಜನಗಳ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 3

शशिनस्तु प्रमाणाय जगतः परिचक्षते । रवेरूर्ध्वं शशी तस्थौ लक्षयोजनसंख्यया

ಅವರು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ರವಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 4

ग्रहाणां मण्डलं कृत्स्नं शशेरुपरि संस्थितम् । सनक्षत्रं सहस्राणि दशैव परितोपरि

ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ತ ಗ್ರಹಮಂಡಲವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಮೇಲೆಯೂ ಸುತ್ತಲೂ ದಶಸಹಸ್ರ ನಕ್ಷತ್ರಸಮೂಹವು ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ।

Verse 5

बुधस्तस्मादथो काव्यस्तस्माद्भौमस्य मण्डलम् । बृहस्पतिस्तदूर्ध्वं तु तस्योपरि शनैश्चरः

ಬುಧನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರ; ಶುಕ್ರನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೌಮ (ಮಂಗಳ) ಮಂಡಲ. ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿ, ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶನೈಶ್ಚರ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 6

सप्तर्षिमण्डलं तस्माल्लक्षेणैकेन संस्थितम् । ऋषिभ्य तु सहस्राणां शतादूर्ध्वं ध्रुवः स्थितः

ಆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಪ್ತರ್ಷಿಮಂಡಲವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಆ ಋಷಿಗಳಿಗಿಂತ ಇನ್ನೊಂದು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನ ಮೇಲಾಗಿ ಧ್ರುವನು ಜಗದ್ಧುರಿಯಂತೆ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ.

Verse 7

मेढीभूतस्स यस्तस्य ज्योतिश्चक्रस्य वै ध्रुवः । भूर्भुवःस्वरिति ज्ञेयं भुव ऊर्ध्वं ध्रुवादवाक्

ಆ ಜ್ಯೋತಿಚಕ್ರದ ಮೆಢಿಯಾಗಿ (ಧುರಿಸ್ತಂಭವಾಗಿ) ರೂಪಗೊಂಡಿರುವುದೇ ಅದರ ಸ್ಥಿರ ಧ್ರುವ. ಇದನ್ನು ಭೂಃ, ಭುವಃ, ಸ್ವಃ ಎಂಬ ತ್ರಿಲೋಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಭುವರ್ಲೋಕವು ಧ್ರುವದ ಕೆಳಗೂ ಮೇಲಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 8

एकयोजनकोटिस्तु यत्र ते कल्पवासिनः । ध्रुवादूर्ध्वं महर्लोकस्सप्तैते ब्रह्मणस्सुताः

ಎಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಯೋಜನಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಿದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಪರ್ಯಂತ ವಾಸಿಸುವವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಧ್ರುವನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಲೋಕ; ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಏಳು ಪುತ್ರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 9

सनकश्च सनन्दश्च तृतीयश्च सनातनः । कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पंचशिखस्तथा

ಸನಕ, ಸನಂದನ, ಮೂರನೆಯ ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಸನಾತನ; ಕಪಿಲ ಮತ್ತು ಆಸುರಿ; ಹಾಗೆಯೇ ವೋಢು ಮತ್ತು ಪಂಚಶಿಖ—ಇವರೆಲ್ಲ ಈ ಉಪದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೀಯ ಪೂಜ್ಯ ಋಷಿಗಳು.

Verse 10

उपरिष्टात्ततश्शुक्रो द्विलक्षाभ्यंतरे स्थितः । द्विलक्षयोजनं तस्मादधः सोमसुतः स्मृतः

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರನು ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸೋಮಪುತ್ರ ಬುಧನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.

Verse 11

द्विलक्षयोजनं तस्मादूर्ध्वं भौमस्स्थितो मुने । द्विलक्षयोजनं तस्मादूर्ध्वं जीवः स्थितो गुरु

ಓ ಮುನೇ, ಅದರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ಮೇಲೆಗೆ ಭೌಮ (ಮಂಗಳ) ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ಮೇಲೆಗೆ ಗುರು ಜೀವ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ.

Verse 12

द्विलक्षयोजनं जीवादूर्ध्वं सौरिर्व्यवस्थितः । एते सप्तग्रहाः प्रोक्तास्स्वस्वराशिव्यवस्थिता

ಜೀವ (ಬೃಹಸ್ಪತಿ) ಯಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಯೋಜನಗಳ ಮೇಲೆಗೆ ಸೌರಿ (ಶನಿ) ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಏಳು ಗ್ರಹಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು; ತಮತಮ ರಾಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರು.

Verse 13

रुद्रलक्षैर्योजनतस्सप्तोर्ध्वमृषयः स्थिताः । विश्वलक्षैर्योजनतो ध्रुवस्थितिरुदाहृता

ರುದ್ರಲಕ್ಷ (ಒಂದು ಲಕ್ಷ) ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆಗೆ ಸಪ್ತಋಷಿಗಳು ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಲಕ್ಷ (ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ) ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವನ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಉಚ್ಛರಿಸಲಾಗಿದೆ.

Verse 14

चतुर्गुणोत्तरे चार्द्धे जनलोकात्तपः स्मृतम् । वैराजा यत्र देवा वै स्थिता दाहविवर्जिताः

ಜನಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಮೇಲಿರುವ ಮೇಲರ್ಧದಲ್ಲಿ ತಪೋಲೋಕವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಜ ಎಂಬ ದೇವರುಗಳು ದಾಹ-ತಾಪವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ।

Verse 15

षड्गुणेन तपोलोकात्सत्यलोको व्यवस्थितः । ब्रह्मलोकः स विज्ञेयो वसंत्यमलचेतसः

ತಪೋಲೋಕಕ್ಕಿಂತ ಆರು ಪಟ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಸತ್ಯಲೋಕ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿ ಅಮಲಚಿತ್ತರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 16

सत्यधर्मरताश्चैव ज्ञानिनो ब्रह्मचारिणः । यद्गामिनोऽथ भूलोकान्निवसंति हि मानवाः

ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರತರಾದ ಮಾನವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ—ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತರಾದವರು—ಅವರ ಜೀವನವು ಆ (ಉನ್ನತ) ಮಾರ್ಗ-ಲಕ್ಷ್ಯದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ।

Verse 17

भुवर्लोके तु संसिद्धा मुनयो देवरूपिणः । स्वर्गलोके सुरादित्या मरुतो वसवोऽश्विनौ

ಭುವರ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವರೂಪಿಗಳಾದ ಸಂಸಿದ್ಧ ಮುನಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳು—ಆದಿತ್ಯರು, ಮರುತರು, ವಸುಗಳು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನೀದ್ವಯ—ನಿವಸಿಸುತ್ತಾರೆ।

Verse 18

विश्वेदेवास्तथा रुद्रास्साध्या नागाः खगादयः । नवग्रहास्ततस्तत्र ऋषयो वीतकल्मषाः

ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇದೇವರು, ರುದ್ರರು, ಸಾಧ್ಯರು, ನಾಗರು, ಖಗಾದಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ನವಗ್ರಹಗಳೂ ಇದ್ದವು; ಕಲ್ಮಷರಹಿತ ಋಷಿಗಳೂ ಸಮಾವೇಶವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು।

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे पञ्चम्यामुमासंहितायां लोकवर्णनंनामैकोनविंशोऽध्यायः

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಶಿವಮಹಾಪುರಾಣದ ಪಂಚಮ ಭಾಗವಾದ ಉಮಾಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿ “ಲೋಕವರ್ಣನ” ಎಂಬ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಯಾಯಿತು।

Verse 20

दधिवृक्षफलं यद्वद्वृत्तिश्चोर्ध्वमधस्तथा । एतदंडकटाहेन सर्वतो वै समावृतम्

ದಧಿವೃಕ್ಷದ ಫಲವು ಹೇಗೆ ಗೋಳಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ವಕ್ರತೆ ಮೇಲೂ ಕೆಳಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ (ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕಡಾಯಿಯಂತಿರುವ ಆವರಣದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ।

Verse 21

दशगुणेन पयसा सर्वतस्तत्समावृतम् । वह्निना वायुना चापि नभसा तमसा तथा

ಆ (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ) ದಶಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜಲದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು (ಅಂಧಕಾರ)ಗಳಿಂದಲೂ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು।

Verse 22

भूतादिनापि महता दिग्गुणोत्तरवेष्टितः । महांतं च समावृत्य प्रधानं पुरुषः स्थितः

ಭೂತಾದಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮಹತ್ತತ್ತ್ವದಿಂದಲೂ, ದಿಕ್ಕುಗಳ ಗುಣಗಳ ಉನ್ನತ ಆವರಣದಿಂದಲೂ ಆವೃತನಾಗಿ, ಮಹತ್ತನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಪುರುಷನು ಪ್ರಧಾನ (ಆದಿಪ್ರಕೃತಿ) ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Verse 23

अनंतस्य न तस्यास्ति संख्यापि परमात्मनः । तेनानंत इति ख्यातः प्रमाणं नास्ति वै यतः

ಆ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲ, ಪರಿಮಾಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ‘ಅನಂತ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣವಿಲ್ಲ।

Verse 24

हेतुभूतस्समस्तस्य प्रकृतिस्सा परा मुने । अंडानां तु सहस्राणां सहस्राण्ययुतानि च

ಓ ಮುನೇ, ಆ ಪರಾ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸಮಸ್ತದ ಕಾರಣಭೂತ. ಅವಳಿಂದ ಅನೇಕ ಅಂಡಗಳು (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು) ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ—ಸಾವಿರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾವಿರಗಳು, ಮತ್ತು ದಶಸಾವಿರಗಳೂ ಸಹ।

Verse 25

ईदृशानां प्रभूतानि तस्मादव्यक्तजन्मनः । दारुण्यग्निस्तिले तैलं पयस्सु च यथा घृतम्

ಅವ್ಯಕ್ತ ಜನ್ಮನಾದ ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವದಿಂದ ಅನೇಕಾನೇಕ ಪ್ರಕಟನೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ—ಮರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಅಡಗಿರುವಂತೆ, ಎಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ, ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪ ಇರುವಂತೆ।

Verse 26

तथासौ परमात्मा वै सर्वं व्याप्यात्मवेदनः । आदिबीजात्प्रसुवते ततस्तेभ्यः परेण्डजाः

ಹೀಗೆ ಆ ಪರಮಾತ್ಮ—ಸ್ವಪ್ರಕಾಶ ಚೈತನ್ಯಸ್ವರೂಪ—ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ। ಆದಿಬೀಜದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವುಗಳಿಂದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಅಂಡಜ ಜೀವಿಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ।

Verse 27

तेभ्यः पुत्रास्तथान्येषां बीजान्यन्यानि वै ततः । महदादयो विशेषांतास्तद्भवंति सुरादयः

ಅವರಿಂದ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು; ನಂತರ ಇತರರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬೀಜ-ತತ್ತ್ವಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಆ ಮೂಲದಿಂದಲೇ ಮಹತ್ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷಾಂತವರೆಗೆ ಇರುವ ವಿಕಾರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ದೇವಗಣಾದಿ ಸತ್ತ್ವಗಳು ಪ್ರकटವಾಗುತ್ತವೆ।

Verse 28

बीजाद्वृक्षप्ररोहेण यथा नापचयस्तरोः । सूर्य्यकांतमणेः सूर्य्याद्यद्वद्वह्निः प्रजायते

ಬೀಜದಿಂದ ಮೊಳೆ ಹೊರಬಂದರೂ ಮರಕ್ಕೆ ಕ್ಷಯವಾಗದಂತೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತ ಮಣಿಯಿಂದ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಗ್ನಿ ಹುಟ್ಟುವಂತೆ; ಪರಮೇಶ್ವರನಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಪ್ರಕಟತೆಯಿಂದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಯಾವ ಹಾನಿಯೂ ಅಥವಾ ಹ್ರಾಸವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ।

Verse 29

तद्वत्संजायते सृष्टिः शिवस्तत्रः न कामयेत् । शिवशक्तिसमायोगे देवाद्याः प्रभवंति हि

ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಶಿವನು ಒಬ್ಬನೇ ಅದನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶಿವ-ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾಯೋಗದಿಂದಲೇ ದೇವಾದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.

Verse 30

तथा स्वकर्मणैकेन प्ररोहमुपयांति वै । ब्रह्मा विष्णुश्च रुद्राश्च स शिवः परिगीयते

ಹಾಗೆಯೇ, ಅವನ ಏಕೈಕ ಸ್ವಕರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ—ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರು; ಅವನೇ ಆ ಶಿವನೆಂದು ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.

Verse 31

तस्मादुद्धरते सर्वं यस्मिंश्च लयमेष्यति । कर्ता क्रियाणां सर्वासां स शिवः परिगीयते

ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವನಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲವೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಅವನಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕರ್ತನಾಗಿ ಅವನೇ ಶಿವನೆಂದು ಪರಿಗೀತನಾಗುತ್ತಾನೆ.

Verse 32

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ छिंधि मे संशयं महत् । सन्ति लोका हि ब्रह्मांडादुपरिष्टान्न वा मुने

ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಸನತ್ಕುಮಾರ, ಹೇ ಸರ್ವಜ್ಞನೇ! ನನ್ನ ಮಹಾ ಸಂಶಯವನ್ನು ಛೇದಿಸು. ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೆಂಬ ಅಂಡದ ಮೇಲೂ ಲೋಕಗಳು ಇರುವವೆಯೇ, ಇಲ್ಲವೇ?

Verse 33

सनत्कुमार उवाच । ब्रह्मांडादुपरिष्टाच्च संति लोका मुनीश्वर । ताञ्छृणु त्वं विशेषेण वच्मि तेऽहं समागतः

ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಹೇಳಿದರು—ಹೇ ಮುನೀಶ್ವರ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮೇಲೆಯೂ ಲೋಕಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇವೆ. ಅವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೇಳು; ನಿನಗೆ ಹೇಳಲು ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.

Verse 34

विधिलोकात्परो लोको वैकुंठ इति विश्रुतः । विराजते महादीप्त्या यत्र विष्णुः प्रतिष्ठितः

ವಿಧಿಲೋಕ (ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ)ದ ಪಾರವಾಗಿ ‘ವೈಕುಂಠ’ವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಲೋಕವಿದೆ. ಅದು ಮಹಾದೀಪ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

Verse 35

तस्योपरिष्टात्कौमारो लोको हि परमाद्भुतः । सेनानीः शंभुतनयो राजते यत्र सुप्रभः

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೌಮಾರ ಲೋಕವಿದೆ; ಅದು ಪರಮ ಅದ್ಭುತ. ಅಲ್ಲಿ ದೇವಸೇನೆಯ ಸೇನಾನಿ, ಶಂಭುವಿನ ಪುತ್ರ ಸ್ಕಂದನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ರಾಜಿಸುತ್ತಾನೆ.

Verse 36

ततः परमुमालोको महादिव्यो विरा जते । यत्र शक्तिर्विभात्येका त्रिदेवजननी शिवा

ಅನಂತರ ಪರಮ ಉಮಾಲೋಕವು ಮಹಾದಿವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಶಕ್ತಿಯೇ ದೀಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ—ತ್ರಿದೇವಜನನಿ, ಮಂಗಳಮಯಿ ಶಿವಾ.

Verse 37

परात्परा हि प्रकृती रजस्सत्त्वतमोमयी । निर्गुणा च स्वयं देवी निर्विकारा शिवात्मिका

ಪ್ರಕೃತಿ ಪರಾತ್ಪರವಾದುದು, ರಜಃ-ಸತ್ತ್ವ-ತಮೋಮಯಿ; ಆದರೂ ಆ ದೇವಿಯೇ ಸ್ವಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗುಣ, ನಿರ್ವಿಕಾರ, ಶಿವಾತ್ಮಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

Verse 38

तस्योपरिष्टाद्विज्ञेयश्शिवलोकस्सनातनः । अविनाशी महादिव्यो महाशोभान्वितस्सदा

ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸನಾತನ ಶಿವಲೋಕವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು; ಅದು ಅವಿನಾಶಿ, ಮಹಾದಿವ್ಯ, ಸದಾ ಮಹಾಶೋಭೆಯಿಂದ ಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.

Verse 39

विराजते परं ब्रह्म यत्र शंभुर्महेश्वरः । त्रिदेवजनकस्वामी सर्वेषां त्रिगुणात्परः

ಯಲ್ಲಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ—ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಂಭು ಮಹೇಶ್ವರನು. ಅವನು ತ್ರಿದೇವರ ಜನಕ-ಸ್ವಾಮಿ; ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತ್ರಿಗುಣಾತೀತನು।

Verse 40

तत ऊर्ध्वं न लोकाश्च गोलोकस्तत्समीपतः । गोमातरस्सुशीलाख्यास्तत्र संति शिवप्रिया

ಅದರ ಮೇಲಾಗಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಿಲ್ಲ; ಅದರ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಗೋಲೋಕವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ‘ಸುಶೀಲಾ’ ಎಂಬ ಗೋಮಾತೃಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಶಿವಪ್ರಿಯರು।

Verse 41

तत्पालः कृष्णनामा हि राजते शंकराज्ञया । प्रतिष्ठितश्शिवेनैव शक्त्या स्वच्छन्दचारिणा

ಅದರ ಪಾಲಕ ‘ಕೃಷ್ಣ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು; ಶಂಕರಾಜ್ಞೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿವನೇ ತನ್ನ ಸ್ವಚ್ಛಂದಚಾರಿಣಿ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ।

Verse 42

शिवलोकोऽद्भुतो व्यास निराधारो मनोहरः । अतिनिर्वचनीयश्च नानावस्तुविराजितः

ಹೇ ವ್ಯಾಸಾ! ಶಿವಲೋಕ ಅದ್ಭುತ—ಸ್ವಯಂಸಿದ್ಧ, ನಿರಾಧಾರ ಮತ್ತು ಪರಮ ಮನೋಹರ. ಅದು ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವರ್ಣನೀಯ; ನಾನಾ ದಿವ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳಿಂದ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆ.

Verse 43

शिवस्तु तदधिष्ठाता सर्वदेवशिरोमणिः । विष्णुब्रह्महरैस्सेव्यः परमात्मा निरञ्जनः

ಆ ಪರಮ ತತ್ತ್ವದ ಅಧಿಷ್ಠಾತ ಶಿವನೇ—ಸರ್ವ ದೇವರ ಶಿರೋಮಣಿ. ವಿಷ್ಣು, ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳೂ ಆರಾಧಿಸುವವನು; ಅವನು ನಿರಂಜನ ಪರಮಾತ್ಮ.

Verse 44

इति ते कथिता तात सर्वब्रह्मांडसंस्थितिः । तदूर्ध्वं लोकसंस्थानं किमन्यच्छ्रोतुमिच्छसि

ಹೇ ತಾತಾ! ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸರ್ವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿನಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈಗ ಅದರ ಮೇಲಿನ ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು—ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯ?